Όχι, η περίπτωση του Γιώργου Ευγενίδη δεν αποδεικνύει αναποτελεσματικότητα των εμβολίων για την COVID-19

Κατά το μήνα Νοέμβριο του 2021 κυκλοφόρησαν δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία, ο δημοσιογράφος Γιώργος Ευγενίδης, αν και είχε λάβει 3 δόσεις εμβολίου για την COVID-19, ασθένησε από τη νόσο, γεγονός που αποδεικνύει ότι τα εμβόλια για τη νόσο είναι πλήρως αναποτελεσματικά. Ωστόσο, ο εν λόγω ισχυρισμός δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.

Παραδείγματα: pronews.gr, ygeiamasnews.gr, taxidromos.gr

Στα υπό εξέταση δημοσιεύματα διαβάζουμε τα εξής:

«Τζούφια» αποδείχθηκε και η τρίτη δόση του εμβολίου, καθώς ο δημοσιογράφος Γιώργος Ευγενίδης, αν και τριπλά εμβολιασμένος, νόσησε με κορωνοϊό.

Ο ίδιος ενημέρωσε μέσω social media ότι βρέθηκε θετικός στον Covid-19, αλλά με συμπτώματα κρυώματος. Βεβαίως για τους περισσότερους ανθρώπους που βρίσκονται στην ηλικία του τα συμπτώματα του κορωνοϊού δεν διαφέρουν αρκετά από αυτά του κρυολογήματος, ακόμα και εάν είναι ανεμβολίαστοι.

Η περίπτωσή του είναι μία από τις πολλές, όπου έχουν νοσήσει μετά την τρίτη δόση. Και το ερώτημα είναι: Κάνουν πειράματα με τους ανθρώπους;

Παράδειγμα σχετικής ανάρτησης στο Facebook:

Τι ισχύει

Στις 19/11/2021 ο δημοσιογράφος Γιώργος Ευγενίδης δήλωσε τα εξής:

Μετά από δυο χρόνια ειδήσεων για τον COVID, ήρθε η ώρα να με επισκεφθεί κι εμένα. Είμαι πλήρως εμβολιασμένος και με την booster δόση και ελπίζω ότι απλώς θα είναι μια ευκαιρία ξεκούρασης για 10 μέρες. Εμβολιαστείτε, όχι για τις απαγορεύσεις, αλλά για να είναι απλά ένα κρυολόγημα.

Ωστόσο, η πρόσφατη λήψη αναμνηστικής δόσης δεν συνεπάγεται απαραίτητα ότι ο εν λόγω δημοσιογράφος έλαβε τρίτη δόση, καθώς σύσταση για αναμνηστική δόση έχει απευθυνθεί και σε όσους είχαν εμβολιαστεί με το σκεύασμα της Johnson & Johnson / Janssen, το οποίο αρχικά μελετήθηκε ως μονοδοσικό.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο κ. Ευγενίδης έκανε την εξής διευκρίνηση στο Twitter:

Έκανα τον Ιούνιο το J&J. Την περασμένη Τετάρτη αναμνηστική δόση Pfizer.

Σε επικοινωνία μας με τον κ. Ευγενίδη, ο ίδιος δήλωσε ότι έλαβε την αναμνηστική δόση στις 10-11-2021, εμφάνισε συμπτώματα COVID-19 στις 18-11-2021, και καταγράφηκε θετικός με τεστ την επόμενη μέρα. Καθώς το στέλεχος Δέλτα που επικρατεί στην Ελλάδα συνήθως προκαλεί εμφάνιση συμπτωμάτων 4-6 ημέρες μετά τη μόλυνση, αυτό σημαίνει ότι ο κ. Ευγενίδης μολύνθηκε το πολύ λίγες μέρες μετά τη λήψη της αναμνηστικής του δόσης.

Ωστόσο, λίγες μέρες δεν επαρκούν ώστε να εκδηλωθεί η προστασία της νέας δόσης, καθώς έχει τεκμηριωθεί ότι η προστασία εμφανίζεται με την παρέλευση μιας εβδομάδας, και μεγιστοποιείται μετά από 2 εβδομάδες. Ενδεικτικά, ενώ στην κλινική δοκιμή τρίτης δόσης με το σκεύασμα των Pfizer/BioNTech εντοπίστηκε μια πολύ μικρή και σταθερή μείωση λοιμώξεων κατά τις πρώτες ημέρες, οι ερευνητές την απέδωσαν σε αλλαγές στη συμπεριφορά των συμμετεχόντων.

Δεν έχουν δημοσιευτεί ακόμα αντίστοιχα αναλυτικά δεδομένα, ειδικά για την αναμνηστική δόση Pfizer/BioNTech, σε άτομα που έλαβαν αρχικά το εμβόλιο J&J, αλλά έχουν δημοσιευτεί για την περίπτωση του εμβολίου της AstraZeneca το οποίο, όπως και της J&J, είναι τεχνολογίας αδενοϊού. Εκτενέστερη σχετική μελέτη, κατέγραψε στατιστικά σημαντική προστασία μόνο μετά την παρέλευση 2 εβδομάδων από τη χορήγηση της αναμνηστικής δόσης.

Συνεπώς, όταν ο κ. Ευγενίδης μολύνθηκε από τον κορωνοϊό SARS-CoV-2, διέθετε μόνο την προστασία του αρχικού εμβολιασμού του. Από ανάρτηση του στις 7-6-2021 με φωτογραφία από χώρο αναμονής εμβολιαστικού κέντρου, επιβεβαιώνεται ότι είχαν περάσει λίγο περισσότερο από 5 μήνες.

Χρειάζεται να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με τη συνολική βιβλιογραφία, το εμβόλιο της J&J παρέχει χαμηλότερη προστασία από λοίμωξη σε σχέση με τα εμβόλια mRNA, η οποία μειώνεται και ταχύτερα, τουλάχιστον στο πλαίσιο του στελέχους Δέλτα. [πηγή 1][πηγή 2][πηγή 3][πηγή 4]

Αντίστοιχες ενδείξεις, οδήγησαν στην προσφορά αναμνηστικής δόσης έπειτα από 2 μήνες, ειδικά για το εμβόλιο της J&J. Συγκεκριμένα, κατά την ενημέρωση διαπιστευμένων συντακτών Υπουργείου Υγείας στις 26 Οκτωβρίου 2021, είχαν αναφερθεί τα εξής:

Πρόσφατα, διατυπώθηκε σύσταση, μετά από έγκριση των διεθνών φορέων αξιολόγησης, του FDA, CDC και της ACIP, η έγκριση για τον εμβόλιο Johnson & Johnson της Jansen και η χορήγηση της επαναληπτικής δόσης λόγω της μειωμένης αποτελεσματικότητος σε σύγκριση με τα άλλα εμβόλια- είναι της τάξης του 74%- συστήνεται να γίνεται δυο μήνες μετά την δεύτερη δόση σε άτομα ηλικίας άνω των 18 ετών.

Σε σχέση με τη δεύτερη δόση για το εμβόλιο του Johnson&Johnson (…), η πλατφόρμα για να μπορούν να κλείνουν τα ραντεβού που έχουν κλείσει δύο μήνες από την ημερομηνία του εμβολιασμού, τουλάχιστον δύο μήνες από την ημερομηνία του εμβολιασμού, θα ανοίξει στις 5 Νοεμβρίου. Αναφέρω ξανά ότι τα άτομα αυτά θα μπορούνε να κάνουνε δεύτερη δόση [είτε] με Johnson&Johnson, είτε mRNA εμβόλιο, Pfizer αρχικά και τις επόμενες ημέρες θα προσαρμόσουμε, έτσι ώστε να μπορεί να γίνεται και με Moderna.

Η αποτελεσματικότητα των εμβολίων για την COVID-19 δεν είναι απόλυτη και δεν αφορά κάθε παράμετρο της νόσου. Συγκεκριμένα τα εμβόλια έχουν διαφορετικά ποσοστά αποτελεσματικότητας έναντι της ίδιας της μόλυνσης και της μετάδοσης, της συμπτωματικής νόσου, της βαριάς νόσου και του θανάτου. Όπως έχουμε εξηγήσει σε προηγούμενα άρθρα μας, τα διαθέσιμα εμβόλια για το νέο κορωνοϊό σχεδιάστηκαν και μελετήθηκαν κυρίως για την αποτελεσματικότητα τους στην πρόληψη βαριάς νόσου και θανάτου καθώς και στην πρόληψη ανάγκης για νοσηλεία ή και εισαγωγή σε ΜΕΘ-διασωλήνωση. Το γεγονός ότι παρατηρείται χαμηλότερη προστασία έναντι απλής λοίμωξης ή ήπιας νόσου δε σημαίνει ότι τα εμβόλια είναι πλήρως αναποτελεσματικά ενώ μεμονωμένα περιστατικά όπως το εξεταζόμενο δεν αναιρούν τα δεδομένα ασφάλειας των εμβολίων που έχουν προκύψει από την χορήγηση εκατομμυρίων δόσεων στην Ελλάδα και δισεκατομμυρίων δόσεων ανά το κόσμο.

Έτσι, παρότι η διαθέσιμη βιβλιογραφία δείχνει ότι η προστασία που παρέχει το σκεύασμα της J&J από λοίμωξη δεν παραμένει ιδιαίτερα υψηλή στο πέρασμα του χρόνου, ταυτόχρονα τεκμηριώνει ότι η προστασία από βαριά νόσο παραμένει αρκετά υψηλή, ακόμα και στους 5 μήνες. Επίσης, με τη χορήγηση αναμνηστικής δόσης mRNA, τα προστατευτικά αντισώματα ανεβαίνουν κατακόρυφα, σε παρόμοια επίπεδα σε σχέση με λήψη 3 δόσεων εμβολίου mRNA. Όπως έχουμε εξηγήσει και στο παρελθόν, έχει επιβεβαιωθεί και σε πραγματικές συνθήκες ότι η 3η δόση εμβολίου mRNA κάνει, προσωρινά, τη λοίμωξη ή βαριά νόσο COVID-19 σχετικά απίθανες.

Στην υπό εξέταση περίπτωση, μετά την παρέλευση των ημερών καραντίνας, ο κ. Ευγενίδης επανήλθε στα διά ζώσης καθήκοντά του ως παρουσιαστής δελτίου ειδήσεων, χωρίς να έχει αναφερθεί καμία πληροφορία για σοβαρή νόσο.

Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, έχουν καταγραφεί τουλάχιστον 145 θάνατοι προσώπων που ανήκουν στην ηλικιακή ομάδα 18-39 ετών (σ.σ. ο Γ. Ευγενίδης είναι 26 ετών) από την αρχή της πανδημίας.

Συνολικά, δεν αποτελεί ασυνήθιστο φαινόμενο ένας άνθρωπος που είχε εμβολιαστεί πριν πέντε μήνες με εμβόλιο τύπου ιϊκού φορέα να κολλήσει τη νόσο και να την περάσει ήπια λίγες ημέρες μετά από δεύτερη δόση με εμβόλιο mRNA, δηλαδή προτού η δόση αυτή μπορέσει να εκδηλώσει προστασία. Τα εμβόλια δεν είναι 100% αποτελεσματικά, η αποτελεσματικότητά τους έναντι της απλής λοίμωξης είναι αναμενόμενα χαμηλότερη από αυτήν έναντι της βαριάς νόσου και θανάτου, και η είδηση ότι κάποιος εμβολιασμένος κόλλησε τον SARS-CoV-2 δεν ανατρέπει από μόνη της τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα για την ασφάλεια και τη προστασία που προσφέρει ο εμβολιασμός.

Συμπέρασμα

Ο κ. Ευγενίδης διαγνώστηκε θετικός λίγες ημέρες μετά τη χορήγηση δεύτερης δόσης εμβολίου για την COVID-19, προτού αυτή προλάβει να εκδηλώσει προστασία. Είχε εμβολιαστεί προ 5 μηνών με μία δόση εμβολίου Johnson & Johnson, το οποίο μετά από αυτό το διάστημα τείνει να μην παρέχει υψηλή προστασία από ήπια λοίμωξη, παρότι η προστασία από βαριά λοίμωξη παραμένει σημαντική. Η αναμνηστική δόση πλέον συστήνεται στους 2 μήνες, και έχει τεκμηριωθεί πως όταν αυτή γίνεται με εμβόλιο mRNA, η πλήρης προστασία από λοίμωξη γίνεται πολύ υψηλή. Συνολικά, το περιστατικό από μόνο του, δεν αποτελεί απόδειξη αναποτελεσματικότητας των εμβολίων για την COVID-19.