Παραπλανητικός ισχυρισμός για αναθεώρηση του αριθμού των νεκρών στη Γάζα κατά το ήμισυ από τον Ο.Η.Ε.

Πρόσφατα κυκλοφόρησε ο ισχυρισμός πως τα Ηνωμένα Έθνη αναθεώρησαν τον αριθμό των νεκρών στη Γάζα, εμφανίζοντας γράφημα με πολύ μικρότερο αριθμό νεκρών γυναικών και παιδιών στις 8 Μαΐου 2024, συγκριτικά με γράφημα της 6ης Μαΐου 2024. 

Αναπαραγωγές σε ιστοσελίδες: nemesishd.gr, elnea.gr

Παραδείγματα αναπαραγωγών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

Τι ισχύει

Ο ισχυρισμός ξεκίνησε από άρθρο του αμερικανικού Fox News στις 13 Μαΐου 2024, το οποίο ανέφερε τα ακόλουθα:

Ο ΟΗΕ αναθεωρεί τον απολογισμό των νεκρών στη Γάζα, σχεδόν 50% λιγότερες γυναίκες και παιδιά σκοτώθηκαν από ό,τι είχε αναφερθεί προηγουμένως.
[…]
Σύμφωνα με ένα γράφημα που δημοσιεύτηκε στην καθημερινή έκθεση του OCHA (σ.σ.: “Office for the Coordination of Humanitarian Affairs”, πρόκειται για το Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ) στις 6 Μαΐου, ο αριθμός των γυναικών που σκοτώθηκαν στις μάχες φέρεται να είναι 9.500, ενώ ο Οργανισμός, ο οποίος παραδέχεται ότι βασίζεται σε στοιχεία του Υπουργείου Υγείας της Χαμάς στη Γάζα, ισχυρίστηκε ότι 14.500 παιδιά είχαν σκοτωθεί από την έναρξη του πολέμου στις 7 Οκτωβρίου.
Δύο ημέρες αργότερα, στην έκθεσή της στις 8 Μαΐου, η υπηρεσία του ΟΗΕ φάνηκε να μείωσε τον αριθμό σχεδόν στο μισό , δείχνοντας ότι περίπου 4.959 γυναίκες και 7.797 παιδιά είχαν σκοτωθεί μέχρι στιγμής στον πόλεμο, ο οποίος ξεκίνησε μετά από χιλιάδες τρομοκράτες υπό την ηγεσία της Χαμάς. διείσδυσε στο νότιο Ισραήλ από τη Γάζα, σφάζοντας περισσότερους από 1.200 ανθρώπους, κυρίως άμαχους, και κρατώντας ομήρους περίπου 240 ανθρώπους.
[…]

Βλέποντας, ωστόσο, τα στατιστικά στοιχεία που ανακοινώθηκαν από το Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του Ο.Η.Ε., προκύπτει μια αύξηση 109 αναφερόμενων θανάτων Παλαιστινίων μεταξύ δύο δημοσιευμένων δελτίων του, με 34.735 αναφερόμενους θανάτους στο δελτίο της 6ης Μαΐου 2024 και 34.844 αναφερόμενους θανάτους στο δελτίο της 8ης Μαΐου 2024. Αναλυτικά, βλέπουμε τα σχετικά γραφήματα παρακάτω:

Σε άρθρο κατάρριψης του ισχυρισμού, από τον πιστοποιημένο οργανισμό ελέγχου γεγονότων Lead Stories, διαβάζουμε δήλωση της εκπροσώπου των Ηνωμένων Εθνών για τον συντονισμό των ανθρωπιστικών υποθέσεων (OCHA), Eri Kaneko, στην οποία αναφέρει:

«Ο συνολικός αριθμός των θανάτων που καταγράφει το Υπουργείο Υγείας στη Γάζα παραμένει [ουσιαστικά] αμετάβλητος. Ωστόσο, το Υπουργείο επικαιροποίησε την ανάλυση των θανάτων για τους οποίους έχουν καταγραφεί πλήρη στοιχεία. Το Υπουργείο Υγείας δημοσίευσε πρόσφατα αυτή την ανάλυση για 24.686 από τους 34.622 θανάτους που καταγράφηκαν στη Γάζα από τις 30 Απριλίου. Σύμφωνα με το Υπουργείο, οι νεκροί για τους οποίους έχουν καταγραφεί πλήρη στοιχεία περιλαμβάνουν 7.797 παιδιά, 4.959 γυναίκες, 1.924 ηλικιωμένους και 10.006 άνδρες. Το Υπουργείο Υγείας σημειώνει ότι η διαδικασία τεκμηρίωσης των πλήρων στοιχείων ταυτοποίησης των θυμάτων βρίσκεται σε εξέλιξη».

Έπειτα, πρόσθεσε:

«Οι ομάδες των Ηνωμένων Εθνών στη Γάζα δεν είναι σε θέση να επαληθεύσουν ανεξάρτητα τα στοιχεία αυτά, δεδομένης της κατάστασης που επικρατεί επί τόπου και του μεγάλου αριθμού των νεκρών. Για το λόγο αυτό, όλα τα στοιχεία που χρησιμοποιούνται από τα Ηνωμένα Έθνη αναφέρουν σαφώς το Υπουργείο Υγείας της Γάζας ως πηγή. Τα Ηνωμένα Έθνη θα επαληθεύσουν τα στοιχεία αυτά στο μέτρο του δυνατού, όταν οι συνθήκες το επιτρέψουν».

Όπως προκύπτει, στο ρεπορτάζ του Fox News, που αναπαράχθηκε και στη χώρα μας, γίνεται μια εσφαλμένη σύγκριση των αριθμών θανάτων περισσότερων από 14.500 παιδιών και περισσότερων από 9.500 γυναικών που αναγράφονται στο δελτίο της 6ης Μαΐου, το οποίο όμως αναφέρεται σε όλους τους αναφερόμενους θανάτους, είτε τα θύματα έχουν ταυτοποιηθεί είτε όχι, με τους αριθμούς θανάτων παιδιών και γυναικών που αναγράφονται στο δελτίο της 8ης Μαΐου, στο οποίο αναφέρονται θάνατοι 4.959 ταυτοποιημένων γυναικών και 7.797 ταυτοποιημένων παιδιών. Έτσι δημιουργήθηκε η σχετική σύγχυση, καθώς στο γράφημα της 8ης Μαΐου αναγράφονται οι αριθμοί των ονομαστικά επαληθευμένων – ταυτοποιημένων νεκρών, ενώ ταυτόχρονα στο πάνω μέρος του ίδιου γραφήματος (στο κόκκινο πλαίσιο που έχουμε τοποθετήσει) αναφέρεται το σύνολο των νεκρών:

Επομένως, ο αναφερόμενος αριθμός των νεκρών σε αυτές τις δύο εκθέσεις ανάμεσα σε 6 και 8 Μαΐου δεν μειώθηκε ξαφνικά από τα Ηνωμένα Έθνη. Πρόκειται για μια αναγνώριση ότι υπάρχουν περισσότερες από 11.000 γυναίκες και παιδιά των οποίων οι θάνατοι έχουν αναφερθεί στο OCHA, αλλά για τις οποίες οι πληροφορίες είναι ελλιπείς, δεν υπάρχουν δηλαδή τα ονόματα και τα στοιχεία των νεκρών. 

Όπως διαβάζουμε και σε ρεπορτάζ των Reuters και CNN, τα Ηνωμένα Έθνη αρνούνται ρητά πως έχει υπάρξει αλλαγή στον αριθμό των νεκρών στη Γάζα και δηλώνουν ότι ο συνολικός αριθμός παραμένει αμετάβλητος μετά τη σύγχυση που προκλήθηκε για τα αναθεωρημένα στοιχεία και τις αντιδράσεις του Ισραήλ.

Ο αναπληρωτής Εκπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα του Ο.Η.Ε., Farhan Haq, δήλωσε πως τα στοιχεία του Υπουργείου Υγείας της Γάζας – που αναφέρονται τακτικά από τον Ο.Η.Ε. στις εκθέσεις του για την επτάμηνη σύγκρουση του Ισραήλ με τη Χαμάς – αντικατοπτρίζουν τώρα μια ανάλυση των 24.686 θανάτων «ανθρώπων που έχουν ταυτοποιηθεί πλήρως».

Έπειτα, συμπλήρωσε:

«Υπάρχουν περίπου άλλες 10.000 και πλέον σοροί που πρέπει ακόμη να ταυτοποιηθούν πλήρως και έτσι οι λεπτομέρειες αυτών – ποια από αυτά είναι παιδιά, ποιες είναι γυναίκες – θα αποκατασταθούν μόλις ολοκληρωθεί η πλήρης διαδικασία ταυτοποίησης. Δυστυχώς έχουμε τη θλιβερή εμπειρία να συντονιζόμαστε με το Υπουργείο Υγείας για τα στοιχεία των θυμάτων κάθε λίγα χρόνια για μεγάλα περιστατικά μαζικών απωλειών στη Γάζα και τις προηγούμενες φορές τα στοιχεία τους έχουν αποδειχθεί γενικά ακριβή»,

Παράλληλα, ο κ. Farhan Haq ξεκαθάρισε πως ο Ο.Η.Ε. δεν μπορεί να επαληθεύσει ανεξάρτητα τα στοιχεία που του παρέχει το Υπουργείο Υγείας της Γάζας.

Είναι γεγονός πως το Υπουργείο Υγείας της Γάζας ελέγχεται από τη Χαμάς, η οποία έχει οργανώσει από το 2007, έπειτα από ένοπλη σύγκρουση, στη Λωρίδα της Γάζας μια δική της κυβέρνηση, ανεξάρτητη από την Παλαιστινιακή Αρχή που τελεί υπό την κυβέρνηση της Φατάχ και η οποία ελέγχει τα παλαιστινιακά εδάφη στη Δυτική Όχθη. Η Αργεντινή, η Αυστραλία, ο Καναδάς, το Ισραήλ, η Ιαπωνία, η Παραγουάη, η Νέα Ζηλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν χαρακτηρίσει τη Χαμάς ως τρομοκρατική οργάνωση . Το 2018, μια πρόταση που κατέθεσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ για την καταδίκη της Χαμάς, για την υπερψήφιση της οποίας απαιτούνταν πλειοψηφία των 2/3 των χωρών-μελών, απορρίφθηκε.

Για το θέμα της εγκυρότητας των αριθμών των νεκρών που αναφέρονται από το Υπουργείο Υγείας της Γάζας, η εκπρόσωπος του Π.Ο.Υ. Margaret Harris, δήλωσε στο Reuters:

«…υπάρχει μακροχρόνια συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας στη Γάζα και μπορούμε να βεβαιώσουμε ότι το Υπουργείο Υγείας έχει καλή ικανότητα στη συλλογή/ανάλυση δεδομένων και οι προηγούμενες αναφορές του έχουν θεωρηθεί αξιόπιστες. Οι πραγματικοί αριθμοί θα μπορούσαν να είναι ακόμα υψηλότεροι».

Έτερος εκπρόσωπος Τύπου του Π.Ο.Υ. ονόματι Christian Lindmeier, δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου στη Γενεύη:

 «Τίποτα δεν είναι λάθος με τα δεδομένα, τα συνολικά δεδομένα (περισσότερα από 35.000) εξακολουθούν να είναι τα ίδια. Το γεγονός ότι έχουμε πλέον 25.000 ταυτοποιημένους ανθρώπους είναι ένα βήμα προς τα εμπρός». 

Σε ανάλυση – ενημέρωση ειδικών του Ιδρύματος για την Υπεράσπιση των Δημοκρατιών (FDD), αναφέρεται πως αυτή η αλλαγή στον αριθμό νεκρών γυναικών και παιδιών, που εμφανίστηκε στα γραφήματα, πιθανόν να ευθύνεται στην αναθεώρηση του Ο.Η.Ε. σχετικά με την εγκυρότητα των στοιχείων που τους παρέχει το Υπουργείο Υγείας της Γάζας. 

Συμπέρασμα

Ο ισχυρισμός είναι παραπλανητικός και χαρακτηρίζεται από έλλειψη θεματικού περιεχομένου. Ο Ο.Η.Ε. δεν μείωσε τον αριθμό των νεκρών Παλαιστινίων στη Γάζα. Ο αριθμός στον οποίο αναφέρεται ο ισχυρισμός δείχνει τον αριθμό των ταυτοποιημένων αποθανόντων και όχι τον συνολικό αριθμό αυτών, που είναι πάνω από 35.000 σύμφωνα με την τελευταία αναφορά των Ηνωμένων Εθνών και παραμένει αμετάβλητος, όπως επιβεβαίωσαν διάφοροι εκπρόσωποι του Ο.Η.Ε και του Π.Ο.Υ.