Εξέταση ισχυρισμών σχετικά με χρήση μηχανημάτων παραγωγής διοξειδίου του άνθρακα σε θερμοκήπια

Τον τελευταίο καιρό, δημοσιεύσεις σε ιστοσελίδες και αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα προβάλλουν μια φωτογραφία ενός μηχανήματος με το κείμενο, που συνοδεύει την εικόνα, να παραπέμπει σε γεννήτρια παραγωγής διοξειδίου του άνθρακα (CO2) σε θερμοκήπιο. Τα υπό εξέταση δημοσιεύματα, κάποια εκ των οποίων συγκεντρώνουν δεκάδες χιλιάδες προβολές, τοποθετούν τον ισχυρισμό στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής, προβάλλοντας το ερώτημα «Αφού το διοξείδιο του άνθρακα βλάπτει τόσο πολύ τον πλανήτη, τότε γιατί στα θερμοκήπια χρησιμοποιούνται γεννήτριες CO2 που αυξάνουν την ανάπτυξη των καλλιεργειών;». Στο παρόν άρθρο θα εξετάσουμε εάν η συγκεκριμένη φωτογραφία όντως απεικονίζει μηχάνημα παραγωγής CO2, τον τρόπο που χρησιμοποιείται το διοξείδιο του άνθρακα σε θερμοκήπια, και αν αυτός επηρεάζει ή σχετίζεται με το περιβάλλον και το κλίμα.

Εκτός από ιστοσελίδες όπως το katohika.gr, ο ισχυρισμός γνωρίζει διάδοση κυρίως στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, όπως βλέπουμε στα παρακάτω παραδείγματα:

Η φωτογραφία που χρησιμοποιείται στο πλαίσιο του υπό εξέταση ισχυρισμού είναι η ακόλουθη:

Τι ισχύει

Προκειμένου να εξακριβώσουμε το είδος αλλά και τη χρήση του εικονιζόμενου μηχανήματος, αρχικά προχωρήσαμε σε αντίστροφη αναζήτηση εικόνας μέσω της αντίστοιχης υπηρεσίας της Google, η οποία αρχικά επέστρεψε αποτελέσματα από αναρτήσεις με τον ίδιο ισχυρισμό σε ξενόγλωσσες ιστοσελίδες και προφίλ κοινωνικών δικτύων:

Με πιο προσεκτική αναζήτηση, όμως, εντοπίσαμε δύο ιστοσελίδες ηλεκτρονικών καταστημάτων, μια από το Βέλγιο και μια από την Τεχεράνη, τα οποία πωλούν το συγκεκριμένο μηχάνημα. Σύμφωνα με την κατηγορία και την περιγραφή του μηχανήματος σε αυτά τα καταστήματα, στη φωτογραφία αυτή δεν βλέπουμε ένα μηχάνημα παραγωγής διοξειδίου του άνθρακα αλλά έναν θερμαντήρα θερμοκηπίου.

Πηγή εικόνας: cluyse.be

Μετάφραση περιγραφής κατηγορίας προϊόντων:

Μπορούμε να σας προσφέρουμε μια πολύ μεγάλη γκάμα επαγγελματικών συστημάτων θέρμανσης αέρα. […] Θα προτιμούσατε ένα κινητό σύστημα που μπορείτε να το πάρετε οπουδήποτε ή θα προτιμούσατε ένα σταθερό σύστημα θέρμανσης;

Επιπροσθέτως, σύμφωνα με την περιγραφή, ο συγκεκριμένος τύπος μηχανήματος χρησιμοποιεί αέριο για τη λειτουργία του (Gasgestookt). Σε άλλο ηλεκτρονικό κατάστημα βρήκαμε το ίδιο ακριβώς μηχάνημα, ο τύπος του οποίου χρησιμοποιεί για τη λειτουργία του καύσιμο ντίζελ:

Μετάφραση περιγραφής προϊόντος:

Θερμαντήρας Θερμοκηπίου

Γνωριμία με τον θερμαντήρα ντίζελ θερμοκηπίου

Ο θερμαντήρας ντίζελ είναι ένα από τα πιο ευρέως χρησιμοποιούμενα συστήματα θέρμανσης σε θερμοκήπια. Αυτός ο θερμαντήρας παράγει την απαραίτητη θερμότητα που απαιτείται στο θερμοκήπιο καίγοντας το καύσιμο στη δεξαμενή. Το ντίζελ καίγεται στον θάλαμο καύσης του θερμαντήρα και έτσι παράγει την απαραίτητη θερμική ενέργεια. Ο θερμαντήρας ντίζελ θερμοκηπίου διαθέτει ανεμιστήρα. Ο θερμαντήρας αερίου του θερμοκηπίου είναι εξοπλισμένος με ανεμιστήρα [για να] κάνει τη θερμότητα που παράγεται από τον θερμαντήρα να διανέμεται ομοιόμορφα στο περιβάλλον του θερμοκηπίου με μεγαλύτερη ισχύ και ταχύτητα. Η κατανομή του ζεστού αέρα σε όλο το θερμοκήπιο κάνει τον ζεστό αέρα να φτάσει σε διάφορα σημεία του θερμοκηπίου και κανένα κρύο μέρος δεν παραμένει στο θερμοκήπιο.

Ο θερμαντήρας ντίζελ θερμοκηπίου έχει μια δεξαμενή που χρησιμοποιείται ως δοχείο αποθήκευσης καυσίμου ντίζελ. Ο όγκος και η χωρητικότητα της δεξαμενής μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με τον τύπο του θερμαντήρα. Στη δεξαμενή τοποθετείται μια ένδειξη που δείχνει την ποσότητα καυσίμου στο διαμέρισμα. Οι χρήστες μπορούν να γεμίζουν τη δεξαμενή κάθε φορά που τελειώνει το απόθεμα ντίζελ. Ένα από τα πλεονεκτήματα της χρήσης ενός θερμαντήρα ντίζελ θερμοκηπίου είναι ότι το καύσιμο ντίζελ έχει χαμηλότερη τιμή σε σύγκριση με άλλα καύσιμα και ενέργειες. Για το λόγο αυτό, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε μια θερμάστρα ντίζελ θερμοκηπίου.

Σε ανάλογη έρευνα προχώρησε το AFP Factual, οργανισμός ελέγχου γεγονότων του ισπανόφωνου AFP, ο οποίος κατέληξε στο ίδιο συμπέρασμα.

Συνεπώς, με βάση τις ανωτέρω καταχωρήσεις, ο ισχυρισμός πως η φωτογραφία που παρουσιάζεται δείχνει μηχάνημα παραγωγής διοξειδίου το άνθρακα καταρρίπτεται.

Τι ισχύει με τη χρήση διοξειδίου του άνθρακα σε θερμοκήπια

Πέρα από τη χρήση της φωτογραφίας, ο υπό εξέταση ισχυρισμός διατείνεται πως στα θερμοκήπια γίνεται χρήση διοξειδίου του άνθρακα για την ανάπτυξη των καλλιεργειών, θέτοντας το ερώτημα πως γίνεται να συμβαίνει αυτό, στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής, «αφού το διοξείδιο του άνθρακα βλάπτει τόσο πολύ τον πλανήτη».

Όπως διαβάζουμε σε σχετικά δημοσιεύματα του Πανεπιστημίου της Οκλαχόμα και του ιστότοπου growit.gr, όντως η διαδικασία προσθήκης διοξειδίου του άνθρακα σε θερμοκήπια, η οποία ονομάζεται «εμπλουτισμός CO2», αυξάνει τη φωτοσύνθεση και βοηθά στη βελτίωση της ανάπτυξης των φυτών. Το δημοσίευμα του Πανεπιστημίου της Οκλαχόμα αναφέρει αρκετά θετικά του εμπλουτισμού στην καλλιέργεια, όπως την επίσπευση της ωρίμανσης, την πρόσθετη θερμότητα και την αύξηση της αποδοτικότητας της χρήσης νερού.

Γίνεται επίσης αναφορά και στα μειονεκτήματα της χρήσης διοξειδίου του άνθρακα σε θερμοκήπια, όπως το υψηλότερο κόστος, την πιθανότητα δημιουργίας επιβλαβών αερίων και την τοξικότητα του διοξειδίου του άνθρακα για τα φυτά αλλά και τον άνθρωπο σε υψηλή συγκέντρωση. Ωστόσο, τα αναφερόμενα μειονεκτήματα περιορίζονται εντός του κλειστού περιβάλλοντος του θερμοκηπίου και, όπως θα δούμε στη συνέχεια, δεν αφορούν το εξωτερικό περιβάλλον ή γενικώς το κλίμα.

Ο εμπλουτισμός με CO2 αφορά μόνο το απομονωμένο περιβάλλον του θερμοκηπίου

Σχετικά δημοσιεύματα των οργανισμών AFP Factual και Reuters Fact Check (το τελευταίο αφορά παραπλήσιο ισχυρισμό), αναφέρουν πως oι τυχόν αρνητικές επιπτώσεις του διοξειδίου του άνθρακα στα θερμοκήπια και στο κλίμα δεν είναι συγκρίσιμες. Συγκεκριμένα, όπως δηλώνουν ειδικοί οικολογίας και γεωπονίας στο AFP Factual, το αέριο παραμένει μέσα στο θερμοκήπιο και δεν διαφεύγει στην ατμόσφαιρα, ενώ καταναλώνεται από τα φυτά τα οποία στη συνέχεια παράγουν οξυγόνο.

Σύμφωνα με τη Gabriela Jiménez Casas, ακαδημαϊκό στο Ινστιτούτο Οικολογίας του Εθνικού Αυτόνομου Πανεπιστημίου του Μεξικού (UNAM):

Το CO2 δεν διαφεύγει στην ατμόσφαιρα, μένει μέσα στο θερμοκήπιο και τα φυτά απελευθερώνουν στη συνέχεια οξυγόνο.

Ο Pablo Manzano Baena, καθηγητής οικολογίας στο Αυτόνομο Πανεπιστήμιο της Μαδρίτης, και ο Mario Caffera, καθηγητής στη Σχολή Γεωπονίας στο Πανεπιστήμιο της Δημοκρατίας στην Ουρουγουάη εξήγησαν τους βασικούς μηχανισμούς της κλιματικής αλλαγής:

Pablo Manzano Baena: Το πρόβλημα με την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή είναι ότι αυξάνουμε τα επίπεδα CO2 πάνω από αυτό που θα ήταν φυσικό, επειδή κινητοποιούμε άτομα άνθρακα που ήταν υπόγεια για εκατομμύρια χρόνια, για παράδειγμα, μέσω της χρήσης ορυκτών καυσίμων όπως την κηροζίνη, το ντίζελ, τη νάφθα ή τη βενζίνη.

Mario Caffera: Καθώς το διοξείδιο του άνθρακα αυξάνεται στην ατμόσφαιρα, την αναγκάζει να διατηρεί περισσότερη υπέρυθρη ενέργεια και να ζεσταίνεται. Αυτό καθιστά τον αέρα ικανό να συγκρατεί περισσότερη υγρασία, αυξάνοντας το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Τελικά, αυτό προκαλεί αλλαγές στο κλίμα του πλανήτη.

Σε δηλώσεις τους στο Reuters Fact Check, ειδικοί επισήμαναν τις διαφορές μεταξύ του περιβάλλοντος εντός και εκτός θερμοκηπίων, καθώς και το γιατί μια άμεση σύγκριση θα ήταν άτοπη. Ο Dr. Florian Busch, ειδικός στη φωτοσύνθεση στο Πανεπιστήμιο του Birmingham, δήλωσε στο Reuters πως τέτοιες αναρτήσεις συνήθως συγχέουν δύο υπαρκτά αλλά διαφορετικά ζητήματα:

Ακριβώς επειδή το CO2 στα θερμοκήπια είναι ευεργετικό για την απόδοση των καλλιεργειών δεν αναιρεί το γεγονός ότι είναι πολύ προβληματικό στην ατμόσφαιρά μας

Με τη σειρά του, ο Joeri Rogelj, καθηγητής κλιματικής επιστήμης και πολιτικής στο Imperial College του Λονδίνου, είπε στο Reuters πως μια σύγκριση του περιβάλλοντος εντός και εκτός ενός θερμοκηπίου είναι άτοπη:

Αυτό είναι ένα παλιό επιχείρημα που ξεκινά από κάτι που ισχύει στο συγκεκριμένο περιβάλλον ενός εμπορικού θερμοκηπίου, όπου το CO2, το νερό και τα θρεπτικά συστατικά παρακολουθούνται και ελέγχονται πολύ στενά, αλλά καταρρέει όταν εξετάζονται μαζί με τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στον πραγματικό κόσμο.

Συμπέρασμα

Αρχικά, η φωτογραφία που παρουσιάζουν οι υπό εξέταση αναρτήσεις δεν απεικονίζει μηχάνημα παραγωγής διοξειδίου του άνθρακα, αλλά θερμαντήρα. Πρόκειται για μηχανήματα που χρησιμοποιούν καύσιμο για την παραγωγή θερμού αέρα στο εσωτερικό των θερμοκηπίων.

Αν και ο εμπλουτισμός του κλειστού περιβάλλοντος ενός θερμοκηπίου με διοξείδιο του άνθρακα είναι επωφελής για τα φυτά μέσα σε αυτό, η επίδραση του διοξειδίου περιορίζεται εντός του θερμοκηπίου, χωρίς αυτό να διαφεύγει στο περιβάλλον.

Όπως δηλώνουν ειδικοί στους τομείς της οικολογίας, της γεωπονικής, και της κλιματικής επιστήμης, η χρήση διοξειδίου του άνθρακα στα θερμοκήπια δεν μπορεί να συσχετιστεί ή να συγκριθεί με την συσσώρευσή του στην ατμόσφαιρα και τις αρνητικές επιδράσεις της.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1. https://cluyse.be/old/index-7.htm
2. http://garma-sard.com/هیتر-گازوئیلی-گلخانه/
3. https://factual.afp.com/doc.afp.com.336L9HK
4. https://www.reuters.com/fact-check/co2-does-help-plants-grow-it-is-still-bad-global-warming-2024-04-29/
5. https://extension.okstate.edu/fact-sheets/greenhouse-carbon-dioxide-supplementation.html
6. https://www.growit.gr/εμπλουτισμός-co2-για-αύξηση-παραγωγής/
7. https://web.siia.unam.mx/siia-publico/c/busqueda_individual.php?id=75989
8. https://sites.google.com/site/pablomanzanobaena/Home/welcome
9. https://www.researchgate.net/profile/Mario-Caffera
10. https://www.birmingham.ac.uk/schools/biosciences/staff/profile?ReferenceId=182772
11. https://profiles.imperial.ac.uk/j.rogelj