Η εμφάνιση πολλαπλών φεγγαριών σε φωτογραφίες από πόλεις της Ρωσίας ΔΕΝ οφείλεται στο φαινόμενο της παρασελήνης

Στις αρχές Φεβρουαρίου του 2026 σημειώθηκε ευρεία διάδοση φωτογραφιών και βίντεο από πόλεις της Ρωσίας, όπου απεικονίζονταν πολλαπλά φεγγάρια. Η πλειοψηφία των αναπαραγωγών, τόσο στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης όσο και στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, απέδωσαν την οπτική ψευδαίσθηση στο φυσικό φαινόμενο της παρασελήνης (paraselene ή αλλιώς moondog).

Παρόλα αυτά, όπως θα αποδείξουμε στο παρόν άρθρο, η εμφάνιση πολλών φεγγαριών στις υπό εξέταση φωτογραφίες δεν οφείλεται στο φαινόμενο της παρασελήνης. Μετά από σύγκριση αληθινών φωτογραφιών από άλλες περιπτώσεις, που απεικονίζουν το επίμαχο φαινόμενο, με τις υπό εξέταση φωτογραφίες, αποδεικνύεται ότι το φαινόμενο της παρασελήνης αποτυπώνεται στην πραγματικότητα με διαφορετικό τρόπο ενώ δεν παρουσιάζει καμία ομοιότητα με τις φωτογραφίες που κυκλοφορούν. Η εξεταζόμενη οπτική ψευδαίσθηση αποτελεί, αντίθετα, αποτέλεσμα ανάκλασης του φωτός σε γυάλινες επιφάνειες.

Κάποιες από τις ειδησεογραφικές ιστοσελίδες οι οποίες αναπαρήγαγαν τον ισχυρισμό είναι οι παρακάτω: tanea.gr, ant1news, skai.gr, parallaximag.gr, κ.α.

Παραδείγματα αναπαραγωγών στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης:

Παράδειγμα επίμαχης φωτογραφίας, που υποτίθεται απεικονίζει το φαινόμενο της παρασελήνης:

Τι ισχύει

Τι είναι το φυσικό φαινόμενο της παρασελήνης ; 

Το φυσικό φαινόμενο της παρασελήνης (αναφέρεται πολλές φορές και ως moondog ή mock moon) ανήκει στην κατηγορία του φαινομένου της άλω (halo). Η άλως είναι ένα οπτικό φαινόμενο κατά το οποίο, στις κατάλληλες ατμοσφαιρικές συνθήκες, ένας δακτύλιος φωτός εμφανίζεται να περιβάλλει τον Ήλιο ή τη Σελήνη και εκτείνεται προς τα έξω, προσδίδοντας την εικόνα φωτοστέφανου.

Ο πιο συνηθισμένος τύπος άλω είναι αυτός των 22^ο, κατά τον οποίο δημιουργείται ένας δακτύλιος φωτός σε γωνία 22^ο ως προς τον άξονα του θεατή με τον Ήλιο ή τη Σελήνη. Ο τρόπος με τον οποίο σχηματίζεται η άλως των 22^ο, είναι μέσω διάθλασης ακτινών του φωτός που διέρχεται, από παγοκρυστάλλους που αιωρούνται στην ατμόσφαιρα, κατά τον τρόπο που φαίνεται παρακάτω:

Το αποτέλεσμα της διάθλασης αυτής, είναι ο σχηματισμός ενός φωτοστέφανου, γύρω από τη Σελήνη ή τον Ήλιο, όπως μπορούμε να δούμε στην Εικόνα 1.

Στην περίπτωση που ο Ήλιος, ο παρατηρητής και εξαγωνικοί παγοκρύσταλλοι βρίσκονται στο ίδιο οριζόντιο επίπεδο, ο παρατηρητής μπορεί να δει ένα ζεύγος φωτεινών εστιών σε κάθε πλευρά του Ήλιου, σε γωνιακή απόσταση 22^ο από αυτόν. Αυτές οι φωτεινές εστίες ονομάζονται παρήλια (parhelia). Στην Εικόνα 1 μπορούμε να παρατηρήσουμε την εμφάνιση δύο παρηλίων δεξιά και αριστερά από τον Ήλιο.

Το φαινόμενο της παρασελήνης σχηματίζεται ακριβώς με τον ίδιο τρόπο που σχηματίζεται και το παρήλιο. Έτσι, υπό τις ατμοσφαιρικές συνθήκες που περιγράψαμε στην προηγούμενη παράγραφο, δύο φωτεινές εστίες εμφανίζονται εκατέρωθεν του φεγγαριού. Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι την παρατήρηση του φαινομένου της παρασελήνης εντοπίζουμε ακόμη και από το 1871, όταν το επιστημονικό περιοδικό Nature δημοσίευσε γράμματα στα οποία περιγράφεται η παρατήρηση του φαινομένου. Παράδειγμα εικόνας από το φαινόμενο της παρασελήνης μπορούμε να δούμε στην Εικόνα 2. 

Στις παρακάτω δύο φωτογραφίες που ακολουθούν, μπορούμε να παρατηρήσουμε μία από τις φωτογραφίες που κυκλοφορούν, οι οποίες διακινούνται με τον ισχυρισμό ότι απαθανατίζουν το φαινόμενο της παρασελήνης, συγκριτικά με πραγματική φωτογραφία που αποτυπώνει το φυσικό φαινόμενο. Από την παρακάτω σύγκριση, καθίσταται εμφανές ότι οι υπό εξέταση φωτογραφίες δεν παρουσιάζουν ομοιότητες με την πραγματική εικόνα που έχει το φαινόμενο της παρασελήνης.

Στην αριστερή φωτογραφία, παρατηρούμε το φαινόμενο της παρασελήνης ενώ στη δεξιά μπορούμε να δούμε φωτογραφία που διακινείται ως λήψη που περιγράφει το φαινόμενο της παρασελήνης. Από τις πληροφορίες που παραθέσαμε στις προηγούμενες παραγράφους της συγκεκριμένης ενότητας, θα περιμέναμε η πραγματική σελήνη να είναι στο κέντρο της φωτογραφίας, με τις παρασελήνες να βρίσκονται δεξιά και αριστερά αυτής, υπό γωνιακή απόσταση 22^ο. Κάτι τέτοιο δεν παρατηρείται στην εξεταζόμενη φωτογραφία, καθώς τα είδωλα του φεγγαριού βρίσκονται πιο πάνω και λοξά από το πραγματικό φεγγάρι. Παράλληλα, τα φωτεινά είδωλα παρατηρούνται από τη μία πλευρά του φεγγαριού και όχι αμφίπλευρα, όπως θα αναμενόταν.

Αν η αποτύπωση ειδώλων του φεγγαριού από το φωτογραφικό φακό δεν αποδίδεται στο φαινόμενο της παρασελήνης, τότε πως εξηγείται; 

Φωτογραφίες που λαμβάνονται μέσα από διπλές ή τριπλές γυάλινες επιφάνειες μπορούν να δημιουργήσουν, λόγω ανάκλασης του φωτός, πολλαπλά είδωλα

Δεν είναι η πρώτη φορά που εντοπίζονται φωτογραφίες που αποτυπώνουν παραπάνω από ένα φεγγάρια στον ουρανό. Είναι γνωστό ότι οι φωτογραφίες που λαμβάνονται μέσα από γυάλινες επιφάνειες συχνά εμφανίζουν μετατοπισμένα είδωλα του αντικειμένου, λόγω των πολλαπλών ανακλάσεων των ακτινών του φωτός στο εσωτερικό τους. Στην Εικόνα 4, μπορούμε να παρατηρήσουμε μία σχηματική απεικόνιση (αριστερή εικόνα), του τρόπου δημιουργίας του λεγόμενου ghosting effect, όταν οι ακτίνες του φωτός ανακλώνται μεταξύ δύο γυάλινων επιφανειών, ενώ στη δεξιά εικόνα μπορούμε να παρατηρήσουμε το αποτέλεσμα των πολλαπλών ανακλάσεων και τον σχηματισμό μετατοπισμένων ειδώλων, σε πραγματικές φωτογραφίες.

Εικόνα 4: Στην αριστερή εικόνα μπορούμε να παρατηρήσουμε τη σχηματική απεικόνιση, του τρόπου σχηματισμού μετατοπισμένων ειδώλων αντικειμένου που φωτογραφίζεται μέσα από δύο γυάλινες επιφάνειες. Στην αριστερή εικόνα μπορούμε να παρατηρήσουμε το αποτέλεσμα των πολλαπλών ανακλάσεων και τον σχηματισμό μετατοπισμένων ειδώλων, σε πραγματικές φωτογραφίες. Πηγή

Αντίστοιχη φωτογραφία, όπου το φεγγάρι έχει ληφθεί από το εσωτερικό γυάλινων επιφανειών παραθύρου, μπορούμε να δούμε στην Εικόνα 5. Έτσι, μπορούμε να παρατηρήσουμε και στις παρακάτω φωτογραφίες την εμφάνιση πολλαπλών ειδώλων του φεγγαριού, γεγονός που οφείλεται στην ανάκλαση των ακτινών του φωτός στις γυάλινες επιφάνειες των παραθύρων. Την εμφάνιση δύο φεγγαριών λόγω ανάκλασης του φωτός, στις γυάλινες επιφάνειες, μπορούμε να δούμε και εδώ.

Η φωτογράφηση του φεγγαριού με φόντο ένα σκοτεινό ουρανό, μπορεί λόγω εσωτερικών ανακλάσεων στο εσωτερικό της φωτογραφικής μηχανής, να δημιουργήσει πολλαπλά είδωλα

Καθώς το φεγγάρι μπορεί να αποτελέσει μία δυνατή πηγή φωτός, πολλές φορές η φωτογράφησή του, σε ένα σκοτεινό ουρανό μπορεί να δημιουργήσει την ψευδαίσθηση «ψεύτικων» φεγγαριών, όπως μπορούμε να δούμε στην Εικόνα 6.

Όπως εξηγεί ο Pete Lawrence, αστρονόμος και αστροφωτογράφος, στο περιοδικό BBC Sky at Night, η οπτική ψευδαίσθηση αποδίδεται στους φακούς από τους οποίους αποτελούνται οι φωτογραφικές μηχανές. Καθώς οι φακοί αποτελούνται από πολλές ξεχωριστές γυάλινες επιφάνειες, κάθε μία από αυτές έχει την ικανότητα να προκαλέσει εσωτερική ανάκλαση. Το γεγονός αυτό μπορεί να παρατηρηθεί ακόμη πιο έντονα όταν φωτογραφίζεται ένα λαμπρό αντικείμενο, όπως το φεγγάρι, με φόντο ένα σκοτεινό ουρανό, με αποτέλεσμα οι εσωτερικές ανακλάσεις να δημιουργούν πολλαπλά είδωλα.

Κορυφαίος ειδικός σε κέντρο καιρού στη Ρωσία αναφέρει ότι οι υπό εξέταση φωτογραφίες προκύπτουν λόγω λήψης αυτών μέσα από παράθυρα με πολλαπλές γυάλινες επιφάνειες

Ύστερα από αναζήτηση της είδησης με θέμα την εμφάνιση τριπλών ή τετραπλών φεγγαριών σε πόλεις της Ρωσίας, μέσω της ρωσικής μηχανής αναζήτησης Yandex αλλά και μέσω του Telegram, εντοπίσαμε την ανάρτηση του Mikhail Leus, ο οποίος αποτελεί κορυφαίο ειδικό στο κέντρο καιρού FOBOS στη Ρωσία. Την πληροφορία αυτή εξακριβώσαμε και μέσω επικοινωνίας με το κέντρο καιρού κατά την οποία η Natalya Ershova, Διευθύντρια Ανάπτυξης, μας επιβεβαίωσε την ιδιότητα του Leus στο εν λόγω κέντρο.

Στην επίμαχη ανάρτηση, ο Leus εξηγεί ότι τα παραπάνω από ένα φεγγάρια, που εντοπίζονται σε φωτογραφίες από πόλεις της Ρωσίας, δεν μπορούν να αποδοθούν στο φαινόμενο της παρασελήνης. Αντιθέτως, επισημαίνει ότι η εμφάνιση των «ψεύτικων» φεγγαριών οφείλεται στην ανάκλαση του φωτός στις γυάλινες επιφάνειες παραθύρων κτιρίου.

Πιο αναλυτικά, στην ανάρτησή του αναφέρει ότι:
(η μετάφραση του κειμένου έγινε από τα ρωσικά στα ελληνικά, χρησιμοποιώντας το μεταφραστικό εργαλείο DeepL) 

Για δεύτερη συνεχόμενη μέρα τα ΜΜΕ γεμίζουν με αναφορές για «τριπλή» ή ακόμα και «τετραπλή» Σελήνη, επιβεβαιώνοντας τις πληροφορίες με φωτογραφίες.

Στην πραγματικότητα, το οπτικό φαινόμενο της παρασελήνης ή «ψεύτικου φεγγαριού», μια από τις παραλλαγές του σεληνιακού φωτοστέφανου, υπάρχει, αλλά έχει εντελώς διαφορετική εμφάνιση: στο κέντρο είναι πάντα ορατό το πραγματικό φεγγάρι, στα άκρα του οποίου εμφανίζονται τα λιγότερο φωτεινά «δίδυμα» του. Ένα παρόμοιο φαινόμενο προκύπτει λόγω της διάθλασης του σεληνιακού φωτός σε κρυστάλλους πάγου σε θυσανόμορφα σύννεφα. Οι ψευδείς σελήνες εμφανίζονται δεξιά και αριστερά από την πραγματική Σελήνη σε γωνιακή απόσταση περίπου 22° από αυτήν.

Οι φωτογραφίες που διαδίδονται στα κοινωνικά δίκτυα και στα ΜΜΕ είναι αποτέλεσμα λήψης μέσω παραθύρου – μέσω διπλού ή τριπλού τζαμιού. Όταν ένα φωτεινό αντικείμενο, στην περίπτωση αυτή η Σελήνη, φωτογραφίζεται μέσω παραθύρου, το φως ανακλάται μεταξύ των τζαμιών. Κάθε τζάμι δημιουργεί το δικό του αντίγραφο της εικόνας. Στη φωτογραφία φαίνεται ότι τα αντίγραφα της Σελήνης επικαλύπτονται το ένα πάνω στο άλλο και βρίσκονται δίπλα στην κύρια Σελήνη, και όχι και στις δύο πλευρές της.

Τέλος, παραθέσαμε ερώτηση στο meteo.gr σχετικά με το αν το οπτικό υλικό που διακινείται περιγράφει το φαινόμενο της παρασελήνης. Αναλυτικά ο Σταύρος Ντάφης, Φυσικός-Μετεωρολόγος (PhD), Εξωτερικός Συνεργάτης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών/meteo.gr, μας απάντησε ότι:

Η παρασελήνη είναι ένα ατμοσφαιρικό οπτικό φαινόμενο, ανάλογο με τα sundogs. Προκαλείται από διάθλαση και ανάκλαση του σεληνιακού φωτός σε εξαγωνικούς παγοκρυστάλλους υψηλών νεφών (cirrus & cirrostratus).

Συνήθως εμφανίζονται δύο φωτεινά σημεία δεξιά και αριστερά της Σελήνης παρόμοιας φωτεινότητας, τα οποία βρίσκονται περίπου στις 22 μοίρες από τη Σελήνη. Συχνά εμφανίζεται κάτι σαν φωτεινό φωτοστέφανο (halo), ειδικά όταν υπάρχουν πυκνά cirrostratus.

Οι εικόνες από τη Μόσχα που κυκλοφορούν δεν ταιριάζουν με την τυπική παρασελήνη διότι  τα “επιπλέον φεγγάρια” μοιάζουν με ακριβή αντίγραφα του κύριου δίσκου. Αυτό δεν συμβαίνει στην παρασελήνη.

Επίσης η παρασελήνη έχει δύο φωτεινά σημεία, συμμετρικά, όχι τρία ή τέσσερα, σε αυθαίρετες θέσεις.

Η πιο λογική εξήγηση είναι οι εσωτερικές αντανακλάσεις εντός του φωτογραφικού φακού ή αν η λήψη έγινε πίσω από τζάμι, να πρόκειται για ανακλάσεις του ειδώλου της Σελήνης. Σε κάθε περίπτωση, δεν πρόκειται για ένα φυσικό φαινόμενο στον ουρανό, αλλά για προβληματική φωτογραφική λήψη. 

Συμπέρασμα

Ευρεία διάδοση γνώρισαν φωτογραφίες και βίντεο, στις αρχές Φεβρουαρίου του 2026, που απεικόνιζαν πολλαπλά είδωλα του φεγγαριού από πόλεις της Ρωσίας. Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, τόσο σε Ελλάδα όσο και σε εξωτερικό, απέδωσαν την οπτική ψευδαίσθηση στο φαινόμενο της παρασελήνης. Παρόλα αυτά, η σύγκριση με πραγματικές λήψεις του φυσικού φαινομένου αναδεικνύει τις έντονες διαφορές με τις διακινούμενες εικόνες. Η εμφάνιση των πολλαπλών φεγγαριών στο εξεταζόμενο υλικό οφείλεται στην φωτογράφιση του φεγγαριού μέσα από παράθυρα και στην ανάκλαση των ακτινών του φωτός στις γυάλινες επιφάνειές τους.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1.https://books.google.gr/books/about/Meteorology_Today.html?id=jPWfzQEACAAJ&redir_esc=y
2.<a href=”https://atoptics.co.uk/blog/multiple-images-through-glass-opod/”>Multiple images through glass – OPOD</a>
3.https://skybrary.aero/articles/paraselene
4.https://www.khanacademy.org/science/ap-physics-2/x0e2f5a2c:geometric-optics/x0e2f5a2c:refraction/v/total-internal-reflection
5.https://www.fontanka.ru/2026/02/01/76243604/
6.https://myseldon.com/en/dossier/person/25009376/main
7.https://www.skyatnightmagazine.com/astrophotography/ghost-moon-images
8.https://ieeexplore.ieee.org/document/10684046
9.https://fobos.tv/smi-main.html
10.https://atoptics.co.uk/blog/multiple-images-through-glass-opod/