Νέα απάτη απώλειας λίπους οικειοποιείται το όνομα του καθηγητή Γεωργίου Χρούσου

Μία νέα απάτη έκανε την εμφάνισή της στα ελληνικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης και το διαδίκτυο που χρήζει της προσοχής των χρηστών του. Ένα δημοσίευμα, που ομοιάζει με άρθρο στην ιστοσελίδα της εφημερίδας “Πρώτο Θέμα”, παρουσιάζει ένα συμπλήρωμα διατροφής για απώλεια λίπους μέσω υποτιθέμενης συνέντευξης με τον καθηγητή Παιδιατρικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, δρ. Γεώργιο Χρούσο. Ωστόσο, τίποτα απ’ όλα αυτά δεν είναι αληθές.

Αποδόμηση της απάτης

Παρατηρούμε αρχικά πως, ενώ χρησιμοποιείται το λογότυπο και η εμφάνιση του Πρώτου Θέματος, η διαδικτυακή διεύθυνση (url) της σελίδας, “youbeautyfood.com”, είναι τελείως διαφορετική από την πραγματική url της εφημερίδας. Το άρθρο είναι ανυπόγραφο, ενώ και η σύνταξη του κειμένου έχει λάθη, πιθανότατα από αυτόματη μετάφραση. Οι επιλογές στα αριστερά του κειμένου για κοινοποίηση ή εκτύπωση του άρθρου, δεν λειτουργούν καθόλου.

Στην συνέχεια, το ψευδεπίγραφο δημοσίευμα παρουσιάζει μια δήθεν συνέντευξη του δρ. Γεωργίου Χρούσου στην δημοσιογράφο Ρούλα Σκουρογιάννη σχετικά με το προωθούμενο προϊόν. Οι απαντήσεις που αποδίδονται στον καθηγητή φαίνονται πρόχειρες και στερούνται συνοχής σε σχέση με τις ερωτήσεις που υποτίθεται πως δέχεται. Όλη η συνέντευξη λειτουργεί σαν διαφήμιση, με αρκετά ψευδοεπιστημονικά σημεία, και δεν έχει ιδιαίτερη σχέση με το προφίλ ενός ακαδημαϊκού υγείας.

Παρατηρήσαμε επίσης πως, για άγνωστο λόγο, το όνομα του προϊόντος αλλάζει. Κατά την στιγμή της συγγραφής λεγόταν Delislim, ενώ αργότερα το όνομά του άλλαξε σε Keto Matcha Blue και Keto Light.

Παρακάτω υπάρχουν φωτογραφίες από δήθεν αναρτήσεις στο Instagram πελατών που υποτίθεται ότι κατάφεραν να χάσουν κιλά. Πρόκειται όμως για απλές φωτογραφίες, όχι δημοσιεύσεις του Instagram, καθώς ο λογαριασμός “ketomatchafogyas” δεν υπάρχει. Βρήκαμε τις διπλές φωτογραφίες από τα παραδείγματα σε αναρτήσεις ουγγρικής ιστοσελίδας, μίας από το 2018 και μίας από τις αρχές του 2023.

Παρόμοια με πολλές ακόμη ανάλογες απάτες, έτσι και σε αυτήν υπάρχουν ψεύτικα θετικά σχόλια υποτιθέμενων πελατών. Όπως και νωρίτερα, έτσι κι εδώ βρίσκουμε τις φωτογραφίες με την δήθεν αλλαγή από σελίδες του εξωτερικού, αυτή τη φορά ρωσικές (εδώ και εδώ).

Παρατίθενται επίσης “εργαστηριακά αποτελέσματα” για το προϊόν, το οποίο υποτίθεται πως έχει εγκριθεί από τον “Ελληνικό Οργανισμό Διαιτολογίας”, ο οποίος όμως στην πραγματικότητα είναι ανύπαρκτος, όπως άλλωστε ούτε υπάρχει το “Ινστιτούτο Διαιτολογίας και Καλής Διατροφής“. Φυσικά, οι αριθμοί που παρουσιάζονται ως εργαστηριακά αποτελέσματα δεν έχουν καμία βαρύτητα ή αξιοπιστία.

Διάφοροι “σύνδεσμοι” που υπάρχουν μέσα στο κείμενο, όπως και οι δήθεν επιλογές στο πάνω μέρος του μενού, οδηγούν σε έναν τροχό της τύχης μέσα στην σελίδα. Ο τροχός υποτίθεται πως καθορίζει το ποσό της έκπτωσης που δικαιούται ο χρήστης για το προϊόν και είναι προγραμματισμένος να πέφτει πάντα στο 50%, το υψηλότερο ποσοστό διαθέσιμο, με τελική τιμή τα 39€. Τότε ζητάται από τον χρήστη να εισάγει το ονοματεπώνυμο και τον αριθμό τηλεφώνου του ώστε να καταγραφεί η παραγγελία, πριν καλέσει ένας υπάλληλος για επιβεβαιώσει. Φαίνεται πως δεν υπάρχει κάποιος κώδικας που θα ελέγχει την πιστότητα των απαντήσεων, καθώς το σύστημα δέχτηκε χωρίς αντίρρηση το εντεκαψήφιο νούμερο που βάλαμε, χωρίς καν να αρχίζει αυτό με τα προκαθορισμένα νούμερα της Ελλάδας (210, 69 κλπ). Έπειτα ζητείται προαιρετικά το email του χρήστη για παρακολούθηση της παραγγελίας. Εμείς χρησιμοποιήσαμε μια προσωρινή διεύθυνση email, ωστόσο δεν λάβαμε κάποιο μήνυμα.

Ο ίδιος ο καθηγητής κ. Χρούσος προέβη σε σχετική ανάρτηση στο προσωπικό του προφίλ στο Facebook, στην οποία αναφέρει μεταξύ άλλων πως προσέφυγε στη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος για την χρήση του ονόματός του στην απάτη:

Από έλεγχο των στοιχείων της απατηλής ιστοσελίδας, μέσω της υπηρεσίας whois της Domain Tools, βλέπουμε πως ο διαχειριστής της ιστοσελίδας έχει την βάση του στην Ρωσία και ονομάζεται Andrey Nadolny, όπως φαίνεται από την διεύθυνση email του. Περισσότερες πληροφορίες δεν είναι διαθέσιμες, καθώς ο ίδιος φαίνεται να τις έχει αποκρύψει.

Δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι για τον απώτερο σκοπό της απάτης. Πολύ πιθανόν να αποσκοπεί στην εγγραφή των χρηστών σε κοστοβόρες υπηρεσίες SMS, εν αγνοία τους. Δεν μπορούμε να αποκλείσουμε και την πιθανότητα της πώλησης κάποιου άδειου κουτιού ή προϊόντος απομίμησης, ωστόσο από την στιγμή που η απάτη δεν ζητάει διεύθυνση αλλά αναφέρει πως θα τηλεφωνήσει κάποιος υπάλληλος, θεωρούμε πως είναι αρκετά απίθανο σενάριο. Με παρόμοια απάτη έχουμε ασχοληθεί και στο παρελθόν, όπου κι εκεί προωθούνταν προϊόν απώλειας βάρους με την δήθεν γνώμη ειδικών και τελική τιμή 39€ έπειτα από έκπτωση.

Η απάτη κυκλοφορεί και με χοροηγούμενο βίντεο στο Facebook, το οποίο παρέχει υπερσύνδεσμο για την ψεύτικη ιστοσελίδα που εξετάσαμε. Όπως μπορείτε να δείτε και στο βίντεο, παρατηρώντας την κίνηση των χειλιών του καθηγητή σε σχέση με τα όσα ακούγονται, η ομιλία του κ. Χρούσου είναι κατασκευασμένη.

Στην αντίληψή μας έπεσε παρόμοια κατάχρηση και του ονόματος της τραγουδίστριας Ελεωνόρας Ζουγανέλη. Σε περιβάλλον που προσωμοιάζει την εμφάνιση του Facebook υπάρχει παραπληνητική δημοσίευση δήθεν της κ. Ζουγανέλη όπου προωθεί το ίδιο προϊόν (Keto Matcha Blue) και με την ίδια τιμή και αντίστοιχα ψεύτικα σχόλια με το ίδιο μοτίβο διπλής φωτογραφίας που δήθεν αποδεικνύει την αποτελεσματικότητα του προϊόντος.

Συμπέρασμα

Η ιστοσελίδα προώθησης του προϊόντος απώλειας λίπους είναι ψεύτικη. Οικειοποιείται τόσο την εμφάνιση της εφημερίδας Πρώτο Θέμα, όσο και τα ονόματα του καθηγητή Γεωργίου Χρούσου και της δημοσιογράφου Ρούλας Σκουρογιάννη ώστε να πείσει τους χρήστες για την εγκυρότητα του προϊόντος. Καθώς δεν ζητάει παρά πόνο όνομα και τηλέφωνο για την “παραγγελία”, πιθανότερος σκοπος της απάτης είναι να χρησιμοποιήσει τους αριθμούς των χρηστών σε ακριβές υπηρεσίες SMS χωρίς την συγκατάθεσή τους. Παρόμοια απάτη χρησιμοποιεί και το όνομα της ηθοποιού Ελεωνόρας Ζουγανέλη.