Ψηφιακά δημιουργημένες εικόνες δείχνουν την κούκλα “Ken” έγκυο

Δύο ψηφιακά δημιουργημένες φωτογραφίες με την κούκλα Ken έγκυο κυκλοφορούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ο Ken παρουσιάστηκε ως το αρσενικό αντίστοιχο της πασίγνωστης κούκλας Barbie από την αμερικανική εταιρεία παιχνιδιών Mattel το 1961.

Αναπαραγωγές σε ιστοσελίδες/ιστολόγια: oparlapipas.gr

Παραδείγματα αναπαραγωγών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: 

Τι ισχύει 

Εικόνα 1

Στις αναρτήσεις με την πρώτη εικόνα που κυκλοφορεί, διαβάζουμε: 

“Η Mattel κυκλοφορεί τη νέα έγκυο κούκλα Ken”.

Δημοσιεύσεις με αυτή την εικόνα βρίσκουμε από το 2022 σε κοινωνικά δίκτυα καθώς και σε ιστότοπους όπως: corfiatiko.blogspot.com, choratouaxoritou.gr, sinomosiologos.blogspot.com, ethnegersis.blogspot.com, makeleio.gr.

Έπειτα από αναζήτηση με λέξεις – κλειδιά στο διαδίκτυο, στην επίσημη ιστοσελίδα της εταιρείας καθώς και στη λίστα αναζήτησης παιχνιδιών, δεν εντοπίζεται τίποτε σχετικό. Μέσω αντίστροφης αναζήτησης εικόνας, διαπιστώνεται ότι η εικόνα προήλθε από τη σατιρική ιστοσελίδα Babylon Bee, με δημοσίευμά της στις 10 Μαΐου 2022 που ανέφερε ότι “Η Mattel αποκαλύπτει τη νέα έγκυο κούκλα Ken”. 

Η συγκεκριμένη ιστοσελίδα αυτοχαρακτηρίζεται ως σατιρική:

“Η Babylon Bee είναι η καλύτερη σατιρική ιστοσελίδα στον κόσμο, εντελώς αναλλοίωτη σε όλους τους ισχυρισμούς της περί αλήθειας. Γράφουμε σάτιρα για χριστιανικά πράγματα, πολιτικά πράγματα και την καθημερινή ζωή”.

Στα πλαίσια κατάρριψης του ισχυρισμού για τη συγκεκριμένη εικόνα από το Reuters, εκπρόσωπος της εταιρείας Mattel το 2022 είχε δηλώσει: 

«Μία έγκυος ανδρική κούκλα δεν είναι προϊόν της Mattel».

Αν και η αμερικανική κατασκευάστρια εταιρεία παιχνιδιών έχει συμπεριλάβει τα τελευταία χρόνια μεγαλύτερη ποικιλομορφία στα σχέδια της κούκλας Barbie, όπως μια κούκλα σε αναπηρικό καροτσάκι (εδώ κι εδώ) και έχει μάλιστα τοποθετηθεί υπέρ των δικαιωμάτων της LGTBQ+ κοινότητας (εδώ κι εδώ), δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που να αποδεικνύει ότι η Mattel έχει λανσάρει “μια έγκυο κούκλα Ken”. Το σχέδιο αυτό δεν εμφανίζεται στον κατάλογο που είναι διαθέσιμος στην ιστοσελίδα της ούτε υπάρχει δήλωση της εταιρείας που να ανακοινώνει αυτό το σχέδιο.

Έπειτα, χρησιμοποιήσαμε τη μηχανή ανίχνευσης εικόνων AI, Is it Ai, και τοποθετήσαμε την εν λόγω εικόνα, η οποία, όπως δείχνει το αποτέλεσμα, είναι πολύ πιθανόν να έχει δημιουργηθεί με την χρήση τεχνητής νοημοσύνης:

Ισχυρισμοί που ανέφεραν ότι έχει κυκλοφορήσει η συγκεκριμένη κούκλα με τον Ken έγκυο έχουν διαδοθεί ευρέως και στο εξωτερικό, με πολλούς οργανισμούς ελέγχου γεγονότων να τους καταρρίπτουν, όπως το ισπανικό Maldita, το Verificador από το Περού, το AFP, το Misbar και το Reuters.

Εικόνα 2

Η δεύτερη εξεταζόμενη εικόνα που κυκλοφόρησε τον τελευταίο καιρό στα ελληνικά κοινωνικά δίκτυα, δείχνει – επίσης – μία κούκλα Ken ως να είναι έγκυος. Με τη χρήση της αντίστροφης αναζήτησης εικόνας, οδηγούμαστε σε δημοσίευση στο Instagram από τις 26 Οκτωβρίου 2023. 

Όπως παρατηρούμε, τα hashtags της δημοσίευσης αναφέρουν: #ai #aitoys #midjourney #customtoys #bootlegtoys #arttoys #aiart #pregnancy #90s #90stoys #90style #ken #barbie #barbiestyle

Από τα hashtags γίνεται αντιληπτό ότι πρόκειται για εικόνα δημιουργημένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Το Midjourney είναι ένα πρόγραμμα και υπηρεσία παραγωγής περιεχομένου τεχνητής νοημοσύνης που δημιουργεί εικόνες από περιγραφές φυσικής γλώσσας. 

Ο λογαριασμός που ανάρτησε την εικόνα, ονόματι the.forbidden.toys, δημιουργεί εικόνες με παιχνίδια μέσω τεχνητής νοημοσύνης (AI), αρκετές φορές περίεργα, ευφάνταστα ή σατιρικά, όπως φαίνεται μέσω μίας περιήγησης στο εν λόγω προφίλ:

Αποστείλαμε σχετικό ερώτημα στην εταιρεία Mattel και, σε απάντηση εκπροσώπου της, μας εξήγησαν:

«Σε συνέχεια του αιτήματός σας, θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε ότι δεν πρόκειται για επίσημο προϊόν της Mattel ή της Barbie».

Ένα άλλο στοιχείο που φανερώνει ότι πρόκειται για εικόνα που δημιουργήθηκε ψηφιακά, είναι τα παραμορφωμένα στοιχεία που υπάρχουν σε ορισμένα σημεία αυτής καθώς και η χαμηλή ανάλυση και τα θολά γράμματα, όπως τα επισημαίνουμε παρακάτω.

Περισσότερες πληροφορίες για το πώς μπορείτε να ξεχωρίζετε μία εικόνα AI μπορείτε να βρείτε εδώ κι εδώ. Ύστερα από ενσωμάτωση της εικόνας σε μηχανές ανίχνευσης εικόνων τεχνητής νοημοσύνης, παρατηρούμε τα παρακάτω αποτελέσματα, που δείχνουν πως κατά πάσα πιθανότητα η εικόνα δημιουργήθηκε ψηφιακά: 

Τον ισχυρισμό με τη συγκεκριμένη εικόνα κατέρριψαν και άλλοι οργανισμοί ελέγχου γεγονότων, όπως το κυπριακό factcheckcyprus, το ελληνικό AFP, το Eesti Päevaleht από την Εσθονία και το γερμανικό DPA. 

Συμπέρασμα

Οι αναπαραγόμενες εικόνες που παρουσιάζουν την κούκλα Ken έγκυο δεν είναι πραγματικές. Η πρώτη εικόνα που εξετάσαμε και κυκλοφορεί στο διαδίκτυο συνοδευόμενη με τον σχετικό ισχυρισμό, προέρχεται από σατιρική ιστοσελίδα. Η δεύτερη εικόνα είναι, επίσης, προϊόν τεχνητής νοημοσύνης, καθώς δημοσιεύτηκε το 2023 σε λογαριασμό στο Instagram που δημιουργεί περιεχόμενο παραποιώντας παιχνίδια με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, μέσω του προγράμματος Midjourney. Τέλος, η εταιρεία Mattel που κυκλοφορεί τις κούκλες του Ken, αρνήθηκε πως έχει κυκλοφορήσει τέτοιο προϊόν.