Όχι, το συνολικό ποσοστό των ψήφων στις εκλογές της Βενεζουέλας δεν ξεπέρασε το 100%

Αρκετές αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης υποστηρίζουν ότι το συνολικό ποσοστό των ψήφων στις πρόσφατες εκλογές στη Βενεζουέλα, στις οποίες τα αποτελέσματα αμφισβητήθηκαν έντονα, ανήλθε στο 109%. Όπως θα δούμε παρακάτω, ο ισχυρισμός είναι παραπλανητικός και χαρακτηρίζεται από έλλειψη θεματικού περιεχομένου. Ένα λάθος από το κρατικό τηλεοπτικό κανάλι της Βενεζουέλας, Telesur, ήταν αρκετό για να δημιουργήσει σύγχυση, γύρω από τις – έτσι κι αλλιώς – ιδιαιτέρως αμφισβητήσιμες εκλογές στη Βενεζουέλα, παγκοσμίως.

Αναπαραγωγές σε ιστοσελίδες: cyprustimes.com

Παραδείγματα αναπαραγωγών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

Ο νυν Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, αναδημοσίευσε ανάρτηση του ισχυρισμού στο X από προφίλ με το όνομα Georghy Zhukov. 

Παρομοίως, και ο ιδιοκτήτης του X, Elon Musk, αναδημοσίευσε τον ισχυρισμό. 

Πλαίσιο

Στις 28 Ιουλίου 2024 διεξήχθησαν προεδρικές εκλογές στη Βενεζουέλα εν μέσω πολλών και μεγάλων διαδηλώσεων και διεθνών αντιδράσεων (εδώ κι εδώ). Ο πρόεδρος Νικολάς Μαδούρο έθεσε υποψηφιότητα για τρίτη συνεχή θητεία, ενώ ο πρώην διπλωμάτης Εντμούντο Γκονζάλες, εκπροσώπησε την Ενωτική Πλατφόρμα (ισπανικά: Plataforma Unitaria Democrática- PUD), την κύρια πολιτική συμμαχία της αντιπολίτευσης. Νικητής στην εκλογική μάχη ανακηρύχθηκε ο Μαδούρο με ποσοστό 51,95% έναντι 43,18% της αντιπολίτευσης (εδώ κι εδώ). 

Μετά τη λήξη των εκλογών, το κόμμα του Γκονζάλες αμφισβήτησε έντονα την εκλογική διαδικασία κάνοντας λόγω για νοθεία (εδώ), ενώ και αρκετές χώρες αμφισβήτησαν το αποτέλεσμα, όπως οι ΗΠΑ, η Μεγάλη Βρετανία, η Κόστα Ρίκα, ο Ισημερινός, ο Παναμάς, η Ουρουγουάη κ.α. Άλλοι, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας, της Κίνας και της Κούβας, συνεχάρησαν τον Μαδούρο.

Ο Μαδούρο, λοιπόν, αντιμετωπίζει έντονες διεθνείς πιέσεις με τον επικεφαλής των εξωτερικών υποθέσεων της Ε.Ε. Ζοζέπ Μπορέλ, να ζητά “άμεση πρόσβαση στα αρχεία των εκλογικών τμημάτων”, χωρίς την οποία, όπως είπε, “Τα αποτελέσματα των εκλογών που έχουν ήδη ανακοινωθεί δεν μπορούν να αναγνωριστούν”. Ταυτόχρονα, χιλιάδες κάτοικοι της Βενεζουέλας βγήκαν στους δρόμους για να διαμαρτυρηθούν, με κόστος δώδεκα ζωές, σύμφωνα με τοπική ΜΚΟ.

Τι ισχύει

Οι αναρτήσεις του ισχυρισμού περιλαμβάνουν ένα στιγμιότυπο οθόνης ενός γραφήματος που μεταδόθηκε από το Telesur, ένα κρατικά χρηματοδοτούμενο τηλεοπτικό δίκτυο με έδρα το Καράκας της Βενεζουέλας. Στο γράφημα εμφανίζονται πέντε υποψήφιοι και η πρόσθεση των ποσοστών δίπλα στα ονόματά τους ισούται με 109%. Πιο συγκεκριμένα, φαίνεται πως το κόμμα του Μαδούρο σύλλεξε 51,2% και της αντιπολίτευσης του Εντμούντο Γκονζάλες, 44,2%. Από δίπλα, φαίνονται άλλα 3 κόμματα τα οποία υποτίθεται ότι συγκέντρωσαν από 4,6% το καθένα.

Έτσι, προσθέτοντας το 51,2 με το 44,2 και το 4,6 επί 3, βγαίνει το άθροισμα 109,2%, δίνοντας την εντύπωση πως τα ποσοστά των υποψηφίων ξεπέρασαν το 100%. Πρόκειται για λάθος του τηλεοπτικού σταθμού, όπως εξήγησε ο οργανισμός ελέγχου γεγονότων της Βενεζουέλας Cazadores de Fake News, σημειώνοντας πως το 4,6% ήταν το ποσοστό που συγκέντρωσαν συνολικά οι υπόλοιποι 8 υποψήφιοι πλην των Μαδούρο και Γκονζάλες. 

Η αλήθεια είναι πως το 4,6% είναι το συνολικό ποσοστό που συγκέντρωσαν τα υπόλοιπα κόμματα και όχι το καθένα ξεχωριστά. Το Εθνικό Εκλογικό Συμβούλιο δεν δημοσίευσε αριθμό ψήφων που να υπερβαίνει το 100%. Με τη μέθοδο της αντίστροφης αναζήτησης εικόνας, βρίσκουμε βίντεο αναρτημένο από τον τηλεοπτικό σταθμό Telesur στο YouTube, στις 29 Ιουλίου 2024. Στο βίντεο εμφανίζονται τα αποτελέσματα με τους συνολικά 10 υποψηφίους. 

Όπως φαίνεται στο παρακάτω βίντεο (1:03 και έπειτα), μετά την καταμέτρηση του 80% των αποτελεσμάτων, ο Μαδούρο είχε το 51,2%, ο Γκονζάλες το 44,2% και στα υπόλοιπα 8 κόμματα υπήρχε δίπλα το ποσοστό 4,6%, σε μία ομολογουμένως λανθασμένη απεικόνιση του κρατικού καναλιού. Αυτό δεν σημαίνει ότι το καθένα συγκέντρωσε από 4,6%, αλλά πως όλα μαζί έλαβαν αυτό το ποσοστό ψήφων. Σε διαφορετική περίπτωση, το συνολικό ποσοστό ψήφων θα έφτανε το 132,2%. 

Σε βίντεο από αγγλική έκδοση του καναλιού, βλέπουμε τον επικεφαλής του Εθνικού Εκλογικού Συμβουλίου της χώρας (CNE), Elvis Amoroso, να ανακοινώνει ότι άλλοι υποψήφιοι, πέραν των δύο βασικών αντιπάλων, Μαδούρο και Γκονζάλες, έλαβαν σύνολο 462.704 ψήφους, ή 4,6% των ψήφων.

Πιο συγκεκριμένα, στο 03:20 ακούγεται να λέει:

«O Νικολάς Μαδούρο από το Great Patriotic Pole συγκέντρωσε 5.150.092 ψήφους με 51,20%. Ο υποψήφιος Εντμούντο Γκονζάλες με το κόμμα του, συγκέντρωσε 4.445.978 ψήφους με το συνολικό 44,2%. Οι υπόλοιποι υποψήφιοι έλαβαν 462.704 ψήφους με 4,6%». 

Σημειώνεται πως ο κρατικός τηλεοπτικός σταθμός δημοσίευσε τα αποτελέσματα με τον ορθό τρόπο τόσο στην ιστοσελίδα του όσο και στη σελίδα του στο Instagram, γράφοντας:

Οι υπόλοιποι οκτώ υποψήφιοι που συμμετείχαν έλαβαν συνολικά 462.704 ψήφους, ήτοι το 4,6% των ψηφισάντων.

Επομένως, τα τρία ποσοστά, του Μαδούρο, του Γκονζάλες και των υπόλοιπων κομμάτων συνδυαστικά, αθροίζουν 100% – όχι 132,2 ή 109,2%, όπως αναφέρεται στις εξεταζόμενες αναρτήσεις. Τον ισχυρισμό κατέρριψαν το τμήμα ελέγχου γεγονότων του AFP και του Reuters καθώς και το Full Fact.

Συμπέρασμα 

Ο ισχυρισμός είναι παραπλανητικός. Δεν ισχύει ότι ο Νικολάς Μαδούρο εξελέγη σε ένα συνολικό ποσοστό ψήφων 109% ή παραπάνω. Πρόκειται για λάθος γράφημα του κρατικού τηλεοπτικού σταθμού Telesur στη Βενεζουέλα που διορθώθηκε στην ιστοσελίδα του και στη σελίδα του στο Instagram. Όπως ακούγεται ξεκάθαρα να ανακοινώνει ο επικεφαλής του Εθνικού Εκλογικού Συμβουλίου της χώρας (CNE), οι υπόλοιποι οκτώ υποψήφιοι, πλην των δύο πρώτων (Μαδούρο και Γκονζάλες) συγκέντρωσαν 4,6% συνολικά και όχι ο καθένας ξεχωριστά.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1.https://en.wikipedia.org/wiki/2024_Venezuelan_presidential_election
2.https://www.aljazeera.com/news/2024/7/29/venezuela-election-observers-urge-transparency-as-maduro-claims-victory
3.https://www.bbc.com/news/articles/cz5rj2mzgevo
4.https://apnews.com/article/venezuela-election-maduro-opposition-machado-gonzalez-0530458d57d3a2694fc0b5acbc1f5b01
5.https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/03/venezuala-blinken-congratulates-gonzalez-on-winning-election-as-more-countries-come-out-against-maduro
6.https://x.com/FCDOGovUK/status/1817868169052041689
7.https://www.rfi.fr/en/international-news/20240731-pressure-mounts-on-venezuela-over-disputed-maduro-election-win
8.https://www.rfi.fr/en/international-news/20240730-venezuelans-rally-to-support-opposition-after-disputed-vote
9.https://www.telesurtv.net/
10.https://x.com/cazamosfakenews/status/1817880609479418292?ref_src=twsrc^tfw|twcamp^tweetembed|twterm^1817880609479418292|twgr^6a57e7d6a3e0bd765e849dc203364528d4d14473|twcon^s1_&ref_url=https://www.estadao.com.br/estadao-verifica/venezuela-132-fraude-enganoso/
11.https://www.youtube.com/watch?v=TEWXTLOJFzg&t=38s
12.https://www.youtube.com/watch?v=rc-lnTaSZ8Q&t=193s
13.https://en.wikipedia.org/wiki/Elvis_Amoroso
14.https://www.telesurtv.net/nicolas-maduro-gana-las-elecciones-presidenciales-en-venezuela/
15.https://www.instagram.com/reel/C-A28VFKpVw/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=loading