Ανταλλαγή κρατουμένων: βίντεο με τον Τζο Μπάιντεν παρουσιάζεται παραπλανητικά

Με αφορμή την πρόσφατη ανταλλαγή κρατουμένων που πραγματοποιήθηκε μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, με τη συμβολή τρίτων χωρών, διαμοιράζεται, σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στον ηλεκτρονικό Τύπο, ένα βίντεο που απεικονίζει τον Τζο Μπάιντεν να ανεβαίνει στο αεροπλάνο απ’ όπου κατέβηκαν οι πρώην κρατούμενοι. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς που συναντούμε, πρόκειται για ακόμη ένα λάθος του Προέδρου των ΗΠΑ, καθώς το αεροπλάνο υποτίθεται ότι ήταν άδειο, ενώ άλλοι γράφουν πως ο Τζο Μπάιντεν επιβιβάστηκε νομίζοντας ότι πρόκειται για δικό του αεροπλάνο. Στην πραγματικότητα, τίποτα από τα παραπάνω δεν είναι αλήθεια καθώς από τα στοιχεία βλέπουμε πως κάτι διαφορετικό συμβαίνει. Ας δούμε τι ισχύει.

Παραδείγματα διάδοσης του ισχυρισμού σε ιστοσελίδες και ιστολόγια: pronews.gr, parapolitika.gr, makeleio.gr, thestival.gr, karditsastakra.com, philenews.com, apokaliptikanews.gr, cretaone.gr, infognomonpolitics.gr

Παραδείγματα διάδοσης του ισχυρισμού σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

Πλαίσιο

Την Πέμπτη 1 Αυγούστου 2024, έλαβε χώρα σε αεροδρόμιο της Άγκυρας, στην Τουρκία, η μεγαλύτερη ανταλλαγή κρατουμένων μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας και άλλων δυτικών κρατών, από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου. Συνολικά απελευθερώθηκαν 24 άτομα, με τη Ρωσία να υποδέχεται οχτώ υπηκόους της φυλακισμένους στις ΗΠΑ, στη Γερμανία, στη Νορβηγία, στην Πολωνία και στη Σλοβενία. Οι περισσότεροι από αυτούς είχαν κατηγορηθεί και φυλακιστεί για κατασκοπεία, καθώς δούλευαν για λογαριασμό της ρωσικής κυβέρνησης και της ρωσικής Υπηρεσίας πληροφοριών (FSB). Άλλοι εμπλέκονταν σε δραστηριότητες ξεπλύματος χρήματος, σε κυβερνοεπιθέσεις με σκοπό την απόσπαση ευαίσθητων πληροφοριών, ακόμη και σε ανθρωποκτονία κατόπιν εντολής της Ρωσίας. Ο πλέον διαβόητος απ’ αυτούς ήταν ο 58χρονος Vadim Krasikov, πρώην υψηλόβαθμο στέλεχος της FSB, που εξέτιε ποινή ισόβιας κάθειρξης σε γερμανική φυλακή για τη δολοφονία του πρώην Τσετσένου μαχητή Zelimkhan Khangoshvili το 2019 στο Kleiner Tiergarten του Βερολίνου. Το δικαστήριο που καταδίκασε τον Krasikov το 2021 έκρινε ότι έδρασε για λογαριασμό της ρωσικής κυβέρνησης όταν εκτέλεσε τον Khangoshvili, ο οποίος καταζητούνταν στη Ρωσία για τρομοκρατία. 

Από την άλλη πλευρά, όπως αναφέρθηκε από τον Λευκό Οίκο, 16 άτομα επέστρεψαν πίσω στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ανάμεσά τους ήταν ο δημοσιογράφος της Wall Street Journal, Evan Gershkovich, ο οποίος είχε συλληφθεί τον Ιούνιο του 2023 και καταδικάστηκε για κατασκοπεία λίγο καιρό αργότερα, σε μια επίπλαστη δίκη, όπως την είχαν αποκαλέσει οι ΗΠΑ. Μετά από σχεδόν έξι χρόνια σε ρωσική φυλακή, ο πρώην πεζοναύτης Paul Whelan επέστρεψε επί αμερικανικού εδάφους, μετά τη σύλληψή του στη Μόσχα τον Δεκέμβριο του 2018, όταν βρισκόταν στη χώρα για γάμο φιλικού του προσώπου, όπως υποστήριξε. Το 2020 καταδικάστηκε σε 16 χρόνια  φυλάκισης, επίσης με την κατηγορία της κατασκοπείας. Άλλη μία δημοσιογράφος που είχε συλληφθεί και κρατούνταν στη Ρωσία είναι η Alsu Kurmasheva, ρωσοαμερικανικής καταγωγής, που καταδικάστηκε την ίδια μέρα με τον Gershkovich υπό την κατηγορία της διάδοσης ψευδών πληροφοριών σχετικά με τον ρωσικό στρατό. Μπορείτε να δείτε την πλήρη λίστα των κρατουμένων που συμμετείχαν στην ανταλλαγή πατώντας εδώ.

Προηγήθηκαν πολλοί μήνες έντονων διαπραγματεύσεων πριν επιτευχθεί η ιστορική συμφωνία, ενώ πρόσωπο κλειδί ήταν ο Ρώσος κρατούμενος Vadim Krasikov, την επιστροφή του οποίου ζητούσε η Μόσχα διακαώς. Οι απαρχές της συμφωνίας μπορούν να εντοπιστούν πίσω στο 2022 και, πέραν της Αμερικής και της Ρωσίας, κομβικό ρόλο διαδραμάτισε η εμπλοκή τρίτων χωρών. Το πρώτο σημάδι που έδειξε την προθυμία της Μόσχας να διαπραγματευτεί εκδηλώθηκε το φθινόπωρο του 2022. Εκείνη την περίοδο, ΗΠΑ και Ρωσία εξέταζαν την απελευθέρωση της Αμερικανίδας αθλήτριας μπάσκετ Brittney Griner που είχε εντοπιστεί σε αεροδρόμιο της Μόσχας με έλαιο κάνναβης. Δήλωσε την ενοχή της και παρέμεινε για 10 μήνες σε σωφρονιστικό ίδρυμα μέχρι την αποφυλάκισή της, στο πλαίσιο της ανταλλαγής με τον Ρώσο έμπορο όπλων Viktor Bout που παρέμενε σε αμερικανική φυλακή.

Ωστόσο, κατά τη διάρκεια των τότε συζητήσεων, σύμφωνα με εκπροσώπους του Λευκού Οίκου, η Ρωσία ξεκαθάρισε ότι θέλει την αποφυλάκιση του εκτελεστή Vadim Krasikov, που είδαμε παραπάνω. Κάτι τέτοιο δεν ενέπιπτε στη δικαιοδοσία της Αμερικής, καθώς ο Krasikov κρατούνταν σε γερμανική φυλακή. Τότε, ο Jake Sullivan, σύμβουλος εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ, απευθύνθηκε στον Γερμανό ομόλογό του, λέγοντάς του να εξετάσει το ενδεχόμενο της αποφυλάκισης του Krasikov, τον οποίο η Μόσχα θέλει διακαώς, με αντάλλαγμα την απελευθέρωση του πολιτικού αντίπαλου του Πούτιν, Alexei Navalny. Η Γερμανία όμως, καθώς ήταν επιφυλακτική απέναντι σε αυτό το αίτημα, δεν έδωσε οριστική απάντηση. Παρόλα αυτά, ήταν η πρώτη επίσημη διπλωματική επαφή μεταξύ των τριών κρατών και το πρώτο βήμα προς την επίτευξη μιας μεγαλύτερης συμφωνίας, παρά τα όσα ακολούθησαν. Πλέον, τα χαρτιά ήταν ανοιχτά. Η Μόσχα ήθελε τον Krasikov και η Ουάσινγκτον πέρα από τον Navalny, διεκδικούσε την αποφυλάκιση του πρώην πεζοναύτη Paul Whelan.

Ακολούθησε η σύλληψη του Αμερικανού δημοσιογράφου Evan Gershkovich, με αποτέλεσμα οι διαπραγματεύσεις να αναζωπυρωθούν εκ νέου. Μέσω αυτών, κατέστη σαφές ότι για την πραγματοποίηση οποιασδήποτε συμφωνίας, το πρόσωπο κλειδί θα ήταν ο Krasikov. Οποιαδήποτε συμφωνία πρότειναν οι ΗΠΑ που δε συμπεριλάμβανε τον 58χρονο εκτελεστή, απορριπτόταν άμεσα. Έτσι, από τα τέλη του 2023, ο Jake Sullivan ήταν σε εβδομαδιαία επαφή με το γερμανικό κράτος προσπαθώντας να πείσει τους ιθύνοντες ότι η απελευθέρωση του Krasikov ήταν υψίστης σημασίας αν ήθελαν να καταλήξουν σε συμφωνία. Το αίτημα της Μόσχας ήταν όλοι οι φυλακισμένοι κατάσκοποι να επιστραφούν με αντάλλαγμα τους Αμερικανούς που είχαν κατηγορηθεί για κατασκοπεία. Έτσι, οι ΗΠΑ απευθύνθηκαν σε τρίτες χώρες, οι οποίες είχαν φυλακίσει Ρώσους κατασκόπους, με σκοπό να ζητήσουν την απελευθέρωσή τους, πράγμα που θα τους έδινε το πλεονέκτημα για τη σύναψη ακόμη μεγαλύτερης συμφωνίας. Ο ελιγμός λειτούργησε, καθώς απελευθερώθηκαν Ρώσοι κρατούμενοι από φυλακές της Πολωνίας, της Νορβηγίας και της Σλοβενίας. Τον Φεβρουάριο της τρέχουσας χρονιάς, γίνονταν συζητήσεις για την αποφυλάκιση του Alexei Navalny, στις οποίες η Μόσχα ανταποκρινόταν θετικά.

Λίγες μέρες αργότερα, στις 16 Φεβρουαρίου 2024 με τον θάνατο του πολιτικού ακτιβιστή, για τον οποίο κατηγορήθηκε ο Πούτιν, οι διαπραγματεύσεις κατέρρευσαν. Μήνες αργότερα, και συγκεκριμένα τον Ιούνιο της ίδιας χρονιάς, μετά από πιέσεις, το Βερολίνο δέχεται να ανταλλάξει τον Krasikov και μια πιθανή συμφωνία υποβλήθηκε στη Μόσχα προς εξέταση. Η Ρωσία ανταποκρίθηκε στα μέσα Ιουλίου, αποδεχόμενη τους όρους και τη λίστα των κρατουμένων που είχε στην κατοχή της. Όλα αυτά γινόντουσαν εν μέσω πολιτικών αναταράξεων, καθώς ο Πρόεδρος Μπάιντεν εκείνο το διάστημα είχε ανακοινώσει την απόσυρσή του από τις επερχόμενες εκλογές. Όπως εκμυστηρεύτηκε ο κύριος Sullivan, ακόμα και μετά την οριστικοποίηση της συμφωνίας, τίποτα δεν ήταν εγγυημένο:

Κρατούσαμε την αναπνοή μας και σταυρώναμε τα δάχτυλά μας μέχρι πριν από λίγες ώρες.

Εν τέλει, το βράδυ της Πέμπτης, 1 Αυγούστου 2024, τρεις Αμερικανοί πολίτες επανενώθηκαν με τις οικογένειές τους στη στρατιωτική βάση Andrews στο Maryland. Πρόκειται για τον δημοσιογράφο της Wall Street, Evan Gershkovich, την επίσης δημοσιογράφο Alsu Kurmasheva και τον πρώην πεζοναύτη Paul Whelan. 

Τι ισχύει

Το επίμαχο βίντεο:

Ενδεικτικά, εντός των δημοσιευμάτων διαβάζουμε:

Μπέρδεψε τα αεροσκάφη ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν; Αυτό είναι το ερώτημα μετά την αψυχολόγητη κίνησή του να μπει στο…  άδειο αεροσκάφος που μετέφερε Αμερικανούς κρατούμενους στις ΗΠΑ που απελευθέρωσε η Ρωσία στο πλαίσιο της μεγαλύτερης ανταλλαγής κρατουμένων με τη Δύση από τη λήξη του Ψυχρού Πολέμου.

Άλλοι τίτλοι αναφέρουν:

Συνεχίζει τις γκάφες ο Μπάιντεν – Μπήκε σε αεροπλάνο νομίζοντας ότι είναι το δικό του.

Πράγματι, όπως βλέπουμε και από βίντεο μεγαλύτερης διάρκειας, ο Τζο Μπάιντεν καλωσόρισε τους πρώην κρατουμένους, ενώ στη συνέχεια εισήλθε στο αεροπλάνο, από το οποίο βγήκε λίγο μετά, όσο οι δημοσιογράφοι και ο πρώην πεζοναύτης βρίσκονταν με τις οικογένειές τους και απαντούσαν σε ερωτήσεις των Μέσων ενημέρωσης. Όπως φαίνεται, δεν πρόκειται για λάθος του Αμερικανού Προέδρου, ούτε το αεροπλάνο ήταν άδειο. Ο Τζο Μπάιντεν πήγε να χαιρετήσει το πλήρωμα του αεροσκάφους, καθώς και τους υπόλοιπους επιβάτες που δεν είχαν αποβιβαστεί ακόμη. 

Ο εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Andrew Bates, δήλωσε:

Ο Πρόεδρος Μπάιντεν θέλησε να ευχαριστήσει προσωπικά το πλήρωμα της πτήσης που έφερε αυτά τα γενναία άτομα στην πατρίδα στις οικογένειές τους.

Το γεγονός ότι στο αεροπλάνο επέβαιναν και άλλα άτομα, πέρα από τα τρία που αποβιβάστηκαν και επέστρεψαν στις οικογένειές τους, επιβεβαιώνεται και από φωτογραφία που ανάρτησε ο Τζο Μπάιντεν στον λογαριασμό του στο X. Συγκεκριμένα, στη φωτογραφία εμφανίζονται δέκα άτομα ενώ, όπως φαίνεται στο βίντεο, από το αεροπλάνο κατέβηκαν μόλις τρία.

Μετάφραση: Αφού υπέστησαν αφάνταστη ταλαιπωρία και αβεβαιότητα, οι Αμερικανοί που κρατούνταν στη Ρωσία είναι ασφαλείς, ελεύθεροι και έχουν ξεκινήσει το ταξίδι της επιστροφής στην αγκαλιά των οικογενειών τους.

Όπως φαίνεται και από τα αποσπάσματα του βίντεο παρακάτω, ο Τζο Μπάιντεν χαιρέτησε προσωπικά τους Αμερικανούς που επαναπατρίστηκαν:

Εκτός αυτού, από διαφορετική γωνία λήψης, φαίνεται ότι την ώρα που βγαίνει από το αεροπλάνο ο Αμερικανός Πρόεδρος, περίπου στο 46ο λεπτό, ένα άτομο περνάει από πίσω του.

Τέλος, λίγο πριν τελειώσει το βίντεο, στο 57:10 εμφανίζεται ξανά ένας άνθρωπος με λευκό πουκάμισο να κατεβαίνει από το αεροπλάνο. Από την ενδυμασία του υποθέτουμε ότι ίσως να πρόκειται για μέλος του πληρώματος. Πάντως, σε καμία περίπτωση το αεροπλάνο δεν ήταν άδειο την ώρα που ανέβηκε ο Τζο Μπάιντεν.

Συμπέρασμα

Ο ισχυρισμός είναι ψευδής. Ο λόγος που ο Τζο Μπάιντεν ανέβηκε στο αεροπλάνο ήταν για να χαιρετήσει προσωπικά τα μέλη του πληρώματος και τους υπόλοιπους επιβαίνοντες. Όπως προκύπτει από φωτογραφίες και βίντεο διαφορετικών λήψεων, πέραν των τριών Αμερικανών που απελευθερώθηκαν, επέβαιναν κι άλλα άτομα στο αεροσκάφος.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1. https://edition.cnn.com/2024/08/03/us/prisoner-swap-russia-us-challenges/index.html
2. https://edition.cnn.com/2024/08/01/world/who-are-detainees-russia-us-prisoner-swap-intl/index.html
3. https://www.bbc.com/news/articles/c29d6k382k5o
4. https://www.bbc.com/news/articles/c6p2p4e43lro
5. https://www.theguardian.com/sport/article/2024/may/02/i-felt-like-leaving-so-badly-brittney-griner-considered-suicide-in-russian-prison
6. https://www.youtube.com/watch?v=f2-D8A8bZco
7. https://www.mediaite.com/online/conservatives-insist-biden-confusingly-boarded-wrong-airplane-heres-what-actually-happened/
8. https://x.com/POTUS/status/1819068590680682579