Αυτή η εικόνα περιέχει ευαίσθητο περιεχόμενο το οποίο μπορεί για κάποιους χρήστες μπορεί να είναι προσβλητικό ή ενοχλητικό
Τα Ellinika Ηoaxes είναι μέλος του International Fact-Checking Network Το σήμα αυτό αποδεικνύει ότι τα ellinikahoaxes.gr ελέγχθηκαν και είναι σύμφωνα με τις αρχές του IFCN, για πολιτική ανεξαρτησία, διαφάνεια των πηγών, της χρηματοδότησης, της μεθοδολογίας, και δέσμευση για ανοικτές και ειλικρινείς διορθώσεις.
Το σήμα αυτό αποδεικνύει ότι τα ellinikahoaxes.gr ελέγχθηκαν και συμμορφώνονται συνολικά με τον “European Code of Standards”, ένα σύνολο κανόνων και κριτηρίων που έχουν σχεδιαστεί για να διασφαλίζουν ότι οι οργανισμοί που ελέγχουν τα γεγονότα και την παραπληροφόρηση, συμμορφώνονται με τα υψηλότερα πρότυπα μεθοδολογίας, ηθικής και διαφάνειας.
Mέλος του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Ψηφιακών Μέσων (EDMO)
Βίντεο απεικονίζει την υποψήφια πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής για το 2024, Κάμαλα Χάρις, να λέει ότι όλοι πρέπει να είμαστε σύμφωνοι με την woke ατζέντα («we have to stay woke»).
Συμπέρασμα
H υπό εξέταση δήλωση της Κάμαλα Χάρις («we have to stay woke»), ενώ ειπώθηκε σε συνέντευξή της το 2017, αναπαράχθηκε στις αρχές Αυγούστου του 2024 από χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης εκτός πλαισίου και δημιούργησε εννοιολογικές παρανοήσεις. Συγκεκριμένα, οι χρήστες παρουσίασαν το βίντεο ως πρόσφατο και στη συνέχεια συνέδεσαν τη φράση της με την, θεωρούμενη από αυτούς, "woke ατζέντα". Όμως, η ίδια δεν αναφερόταν στην woke κουλτούρα αλλά χρησιμοποίησε τον όρο με τη σημασία της επαγρύπνησης και της ενεργής συμμετοχής των πολιτών σε σημαντικά κοινωνικά ζητήματα, όπως είναι αυτά της φυλετικής και κοινωνικής δικαιοσύνης.
Στις αρχές Αυγούστου του 2024, άτομα που δημόσια υποστηρίζουν την υποψηφιότητα του Ντόναλντ Τραμπ για τις επερχόμενες προεδρικές εκλογές των Ηνωμένων Πολιτειών του 2024, δημοσιογράφοι αλλά και λοιποί χρήστες του Χ, δημοσίευσαν ένα απόσπασμα λίγων δευτερολέπτων από μία συνέντευξη της Κάμαλα Χάρις του 2017, παρουσιάζοντας μία φράση της εκτός του πραγματικού θεματικού της πλαισίου. Παραδείγματα δημοσιεύσεων μπορούμε να δούμε εδώ, εδώ, εδώ, εδώ, εδώ και εδώ.
Στο εν λόγω απόσπασμα η Κάμαλα Χάρις λέει τη φράση «we have to stay woke» (που μεταφράζεται ως «πρέπει να είμαστε σε επαγρύπνηση»). Όμως, η μετάφραση της λέξης «woke» αλλάζει από πλαίσιο σε πλαίσιο και ενδέχεται να δημιουργήσει παρανοήσεις, ενώ η σημασία της έχει αλλάξει από το 2017 έως σήμερα. Εν προκειμένω, οι χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης της αποδίδουν την παραπλανητική σημασία της «woke κουλτούρας», κάτι που όπως θα δούμε στη συνέχεια δεν ευσταθεί.
Η διάδοση του υπό εξέταση βίντεο και ισχυρισμού δεν άργησε να φτάσει και στη χώρα μας.
Παραδείγματα αναπαραγωγών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:
Το βίντεο και η φωτογραφία που διαμοιράζονται
Πλαίσιο
Το βίντεο που διαμοιράζεται χρονολογείται στο 2017 και αποτελεί απόσπασμα από την κοινή συνέντευξη της τότε γερουσιαστή Κάμαλα Χάρις και της Λορίν Πάουελ Τζομπς στη δημοσιογράφο Κάρα Σουίσερ, στο πλαίσιο του Code Conference. Η Λορίν είναι επιχειρηματίας, φιλάνθρωπος αλλά και ιδρύτρια-πρόεδρος του Emerson Collective, μιας οργάνωσης που επικεντρώνεται σε θέματα εκπαίδευσης, μεταρρύθμισης της μετανάστευσης, περιβάλλοντος καθώς και σε πρωτοβουλίες κοινωνικής δικαιοσύνης. Το Code Conference αποτελεί ένα ετήσιο τεχνολογικό συνέδριο που συγκεντρώνει κάποιες από τις πιο επιδραστικές προσωπικότητες στον κλάδο της τεχνολογίας, συμπεριλαμβανομένων διευθυνόντων συμβούλων, ιδρυτών, επενδυτών και υπεύθυνων χάραξης πολιτικής. Οι δύο γυναίκες βρέθηκαν στο πλατό του συνεδρίου προκειμένου να μιλήσουν για τη μεταναστευτική πολιτική των ΗΠΑ, τη φιλανθρωπία, τις επενδύσεις, την τεχνολογία, την εκπαίδευση αλλά και να συζητήσουν για τους πιθανούς τρόπους επίλυσης μεγάλων συστημικών προβλημάτων της χώρας.
Τι ισχύει
Με τη μέθοδο της αντίστροφης αναζήτησης εικόνας, μέσω του εργαλείου Google Lens της Google, διαπιστώσαμε ότι το υπό εξέταση βίντεο αποτελεί το απόσπασμα ενός οπτικοακουστικού υλικού που διαρκεί συνολικά 1 ώρα και 6 λεπτά και αφορά την κοινή συνέντευξη της τότε γερουσιαστή Κάμαλα Χάρις και της Λορίν Πάουελ Τζομπς στη δημοσιογράφο Κάρα Σουίσερ, στο πλαίσιο του Code Conference. Μπορείτε να δείτε ολόκληρο το βίντεο της συνέντευξης εδώ.
Παρόλα αυτά, το εξεταζόμενο βίντεο που διαμοιράζεται διαρκεί μόλις 13 δευτερόλεπτα και δεν περιλαμβάνει ούτε την ερώτηση της δημοσιογράφου που προηγήθηκε, αλλά ούτε και ολόκληρη την απάντηση της τότε γερουσιαστή.
Παρακάτω παραθέτουμε ένα μεγαλύτερο απόσπασμα από την εν λόγω συνέντευξη, με εκκίνηση το χρονικό σημείο 35:14 του πλήρους βίντεο:
Η Κάμαλα Χάρις στα δύο παραπάνω βίντεο απαντά σε ερώτηση της δημοσιογράφου, η οποία την ρωτά πώς είναι το κλίμα στην Ουάσινγκτον. Έτσι, η Κάμαλα τονίζει πως στην Ουάσινγκτον υπάρχει η πεποίθηση πως οι πολίτες είναι χωρισμένοι σε δύο στρατόπεδα, τους δημοκρατικούς και τους ρεπουμπλικάνους. Όμως, σύμφωνα με την ίδια, κάτι τέτοιο δεν ισχύει καθώς “ο κόσμος πρέπει να συνειδητοποιήσει πως έχει περισσότερα κοινά προβλήματα που χρειάζονται επίλυση παρά διαφορές” και πως “αυτά τα προβλήματα δεν αφορούν τα εκάστοτε κόμματα, αλλά όλον τον κόσμο”. Τέλος, διατυπώνει τη θέση πως, για την επίλυση των κοινωνικών προβλημάτων που σχετίζονται με την υγεία, την εύρεση εργασίας κλπ, θα πρέπει οι πολίτες να είναι ενεργοί (active) και να παραμείνουν σε εγρήγορση(woke) όταν αισθάνονται ότι καταπατώνται τα δικαιώματά τους. Συγκεκριμένα, τονίζει πως ο λόγος που δεν καταργήθηκε ο νόμος Affordable Care Act ήταν επειδή ο κόσμος αντέδρασε.
Στο βίντεο, η Κάμαλα Χάρις λέει επί του θέματος:
«We have to stay active, and you know, we have to stay woke. Like everybody needs to be woke. And you can talk about if you’re the wokest or woker but just a more woke than less woke».
Που μεταφράζεται ως:
«Πρέπει να παραμείνουμε ενεργοί, και ξέρετε, πρέπει να παραμείνουμε σε εγρήγορση. Όλοι πρέπει να είναι σε εγρήγορση. Και μπορείς να συζητήσεις για το εάν είσαι ο πιο ξύπνιος ή απλά ξύπνιος, αλλά το θέμα είναι να είσαι περισσότερο ξύπνιος παρά λιγότερο ξύπνιος».
H παραπάνω υπό εξέταση δήλωση της Κάμαλα Χάρις παρουσιάστηκε στις αρχές Αυγούστου του 2024 από χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης εκτός του πραγματικού θεματικού της πλαισίου και δημιούργησε εννοιολογικές παρανοήσεις. Συγκεκριμένα, οι χρήστες παρουσίασαν το βίντεο ως πρόσφατο και στη συνέχεια συνέδεσαν την παραπάνω φράση με την λεγόμενη “woke ατζέντα”, όρος που χρησιμοποιείται με αρνητική χροιά και που έχει απασχολήσει ιδιαίτερα την κοινή γνώμη τόσο τα τελευταία χρόνια, όσο και πρόσφατα, λόγω των επικείμενων προεδρικών εκλογών των ΗΠΑ αλλά και ορισμένων περιστατικών των Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού 2024. Παραδείγματα προηγούμενων άρθρων μας που επιδεικνύουν τη σύγχυση αλλά και την παραπληροφόρηση που επικρατεί γύρω από εν λόγω θέμα μπορείτε να δείτε εδώ, εδώ, εδώ, εδώ και εδώ. Ωστόσο, η Κάμαλα Χάρις, στο συγκεκριμένο πλαίσιο δεν θα μπορούσε να αναφέρεται στη woke κουλτούρα, διότι δεν είχε καμία απολύτως σύνδεση με το θέμα της συζήτησης.
Τι είναι η woke κουλτούρα;
Ο όρος «woke» έχει διττή έννοια ανάλογα με το πλαίσιο της συζήτησης. Τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιείται από ορισμένους συντηρητικούς ως προσβολή ενάντια στις προοδευτικές αξίες, όπως είναι για παράδειγμα τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων στον γάμο ή την υιοθεσία τέκνων, ο φεμινισμός ή ο ακτιβισμός γύρω από το κίνημα “Black Lives Matter”. Ωστόσο, ο όρος αρχικά δημιουργήθηκε από προοδευτικούς Αφροαμερικανούς και χρησιμοποιήθηκε στα κινήματα για τη φυλετική δικαιοσύνη στις αρχές έως τα μέσα του 20ού αιώνα. Σύμφωνα με το λεξικό Merriam-Webster, το να είναι κάποιος «woke» πολιτικά, στην αφροαμερικανική κοινότητα σημαίνει να είναι ενημερωμένος, μορφωμένος και συνειδητοποιημένος σχετικά με θέματα που σχετίζονται με την κοινωνική και φυλετική ανισότητα. Στην συγκεκριμένη περίπτωση, η Κάμαλα Χάρις χρησιμοποιεί τον όρο «woke» με τη σημασία της επαγρύπνησης και της ενεργής συμμετοχής των πολιτών σε σημαντικά κοινωνικά ζητήματα, όπως είναι αυτά της φυλετικής και κοινωνικής δικαιοσύνης.
Συμπέρασμα
H υπό εξέταση δήλωση της Κάμαλα Χάρις («we have to stay woke»), ενώ ειπώθηκε σε συνέντευξή της το 2017, αναπαράχθηκε στις αρχές Αυγούστου του 2024 από χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης εκτός του πραγματικού θεματικού της πλαισίου και δημιούργησε εννοιολογικές παρανοήσεις. Συγκεκριμένα, οι χρήστες παρουσίασαν το βίντεο ως πρόσφατο και στη συνέχεια συνέδεσαν τη φράση της με την, θεωρούμενη από αυτούς, “woke ατζέντα”. Όμως, η ίδια δεν αναφερόταν στη woke κουλτούρα, αλλά χρησιμοποίησε τον όρο με τη σημασία της επαγρύπνησης και της ενεργής συμμετοχής των πολιτών σε σημαντικά κοινωνικά ζητήματα, όπως είναι αυτά της φυλετικής και κοινωνικής δικαιοσύνης.
Απόφοιτη του Τμήματος Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Έχει εργαστεί σε ηλεκτρονικά ΜΜΕ.
Τα «ellinikahoaxes.gr» είναι ο μοναδικός ελληνικός ιστότοπος κατά της παραπληροφόρησης και η μοναδική συντονισμένη προσπάθεια κατάρριψης αναληθών δημοσιευμάτων στο ελληνικό διαδίκτυο. Εργαλεία μας, η έρευνα, η συλλογή στοιχείων και πληροφοριών από αξιόπιστες πηγές και σωστή αξιολόγηση τους.