Παρουσιάστηκε επίσημα και κυκλοφόρησε το νόμισμα των BRICS;

Με αφορμή τη σύνοδο των BRICS που πραγματοποιήθηκε στο Καζάν της Ρωσίας μεταξύ 22 και 24 Οκτωβρίου 2024, εμφανίστηκαν ισχυρισμοί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με ορισμένους χρήστες να γράφουν ότι παρουσιάστηκε επίσημα το χαρτονόμισμα BRICS και κάποιους άλλους να υποστηρίζουν ότι κυκλοφόρησε κιόλας. Αν και, γενικά, το γεωπολιτικό μπλοκ που αποτελεί τους BRICS θέλει να πετύχει την αποδολαριοποίηση, όπως θα δούμε στη συνέχεια, τίποτα εκ των δύο δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Ας δούμε τι ισχύει.

Παραδείγματα διάδοσης του ισχυρισμού σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

Τι ισχύει

Από τις 22 έως τις 24 Οκτωβρίου 2024 έλαβε χώρα στο Καζάν της Ρωσίας η 16η σύνοδος των μελών BRICS, ενός διακυβερνητικού οργανισμού που συστάθηκε από τη Βραζιλία, τη Ρωσία, την Ινδία και την Κίνα το 2009, και στη συνέχεια εξελίχθηκε σε γεωπολιτικό μπλοκ. Σύντομα ανάμεσα στις σύμμαχες χώρες προστέθηκε και η Νότια Αφρική, ενώ με το πέρασμα των ετών εισχώρησαν το Ιράν, η Αίγυπτος, η Αιθιοπία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.  Τα κράτη των BRICS αντιπροσωπεύουν το 45% του πληθυσμού και το 28% της οικονομίας παγκοσμίως. Ψηλά στην ατζέντα της συνόδου ήταν η συζήτηση για την υιοθέτηση μιας εναλλακτικής λύσης για τις παγκόσμιες πληρωμές αφού, σύμφωνα με τον Πούτιν, “το δολάριο χρησιμοποιείται ως όπλο”. Παρά τις αντιδράσεις της Ουκρανίας, το συνέδριο παρακολούθησε και ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, που τόνισε ότι δε θα υποχωρήσει από καμία από τις θέσεις του σχετικά με την παρανομία της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία και θα το καταστήσει σαφές στις δημόσιες και ιδιωτικές του παρατηρήσεις.

Κατά τη διάρκεια του συνεδρίου συζητήθηκε η πρόθεση της δημιουργίας ενός νέου κοινού συστήματος διασυνοριακών πληρωμών, το οποίο θα βοηθήσει τις συναλλαγές μεταξύ των χωρών BRICS, παρακάμπτοντας το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα που κυριαρχείται από το δολάριο. Ο Πρόεδρος της Βραζιλίας, Luiz Inácio Lula da Silva, υποστήριξε πως είναι καιρός τα κράτη των BRICS να δημιουργήσουν εναλλακτικές μεθόδους πληρωμών. Ωστόσο, σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς που κυκλοφόρησαν με αφορμή τη σύνοδο, οι οποίοι θέλουν την επίσημη παρουσίαση και κυκλοφορία ενός κοινού νομίσματος, κάτι τέτοιο ουδέποτε συνέβη. Αρχικά, δεν υπάρχει καμία τέτοια αναφορά από αξιόπιστη πηγή. Δεύτερον, η διακήρυξη του Καζάν (την οποία μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη εδώ), που υπεγράφη από τα συμμετέχοντα κράτη, δεν προέβλεπε καν τη χρήση ενός ενιαίου νομίσματος BRICS. Αντιθέτως, επεσήμανε:

Χαιρετίζουμε τη χρήση τοπικών νομισμάτων στις χρηματοοικονομικές συναλλαγές μεταξύ των χωρών BRICS και των εμπορικών τους εταίρων. Ενθαρρύνουμε την ενίσχυση των δικτύων τραπεζικών ανταποκριτών εντός των BRICS και τη δυνατότητα διακανονισμών σε τοπικά νομίσματα σύμφωνα με την πρωτοβουλία διασυνοριακών πληρωμών των BRICS (BCBPI), η οποία είναι εθελοντική και μη δεσμευτική, και προσβλέπουμε σε περαιτέρω συζητήσεις στον τομέα αυτό, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της ειδικής ομάδας πληρωμών των BRICS. 

Άρθρο 65 του εγγράφου

Μάλιστα, για να υποστηρίξουν τον ανωτέρω ισχυρισμό, ορισμένοι χρήστες διακινούν την ακόλουθη φωτογραφία:

Όμως, όπως διαβάζουμε στη ρωσική ειδησεογραφία (εδώ) και σε άλλα δημοσιεύματα (εδώ), ο Ρώσος Πρόεδρος απεικονίζεται με ένα συμβολικό τραπεζογραμμάτιο BRICS, το οποίο έδειξε στην επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Ρωσίας, Elvira Nabiullina. Σχολιάζοντας μάλιστα το περιστατικό, ο γραμματέας Τύπου του Προέδρου, Dmitry Peskov, είπε χαριτολογώντας ότι “δεν της άρεσε”. Συνέχισε λέγοντας:

Το “οιονεί χρήμα” τυπώθηκε από έναν άνθρωπο μας, είτε από το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο, είτε από κάποιον άλλο. Αυτά τα χρήματα συμβολίζουν την κοινή δουλειά που πραγματοποιείται στο πλαίσιο των BRICS.

Μετάφραση: Ο Πούτιν επιδεικνύει το συμβολικό τραπεζογραμμάτιο BRICS, σηματοδοτώντας ώθηση στην απο-δολαριοποίηση.

Συμπέρασμα

Ο ισχυρισμός λειτουργεί παραπλανητικά. Στη σύνοδο των BRICS, μεταξύ 22 και 24 Οκτωβρίου 2024 στο Καζάν της Ρωσίας, συζητήθηκε η ιδέα της υιοθέτησης ενός νέου κοινού συστήματος διασυνοριακών πληρωμών παρακάμπτοντας το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα που κυριαρχείται από το δολάριο. Ωστόσο, στη διακήρυξη του Καζάν, που υπεγράφη από τους BRICS, όχι μόνο δεν προβλέπεται η χρήση ενός ενιαίου νομίσματος μεταξύ των κρατών-μελών αλλά ενθαρρύνεται η “χρήση τοπικών νομισμάτων στις χρηματοοικονομικές συναλλαγές μεταξύ των χωρών BRICS και των εμπορικών τους εταίρων”. Τέλος, η φωτογραφία που χρησιμοποιείται για να αποδείξει την ύπαρξη του νέου χαρτονομίσματος, στην πραγματικότητα απεικονίζει τον Πούτιν να κρατά ένα συμβολικό, όπως χαρακτηρίστηκε, τραπεζογραμμάτιο BRICS.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1. https://en.wikipedia.org/wiki/16th_BRICS_summit
2. https://www.bbc.com/news/articles/cly3ylwg4eqo
3. https://www.theguardian.com/world/2024/oct/23/putin-world-economy-bloc-brics-summit
4. https://www.reuters.com/markets/commodities/russias-putin-outlines-brics-grain-exchange-proposal-2024-10-23/
5. https://www.reuters.com/world/factobox-main-points-brics-declaration-2024-10-23/
6. http://static.kremlin.ru/media/events/files/en/RosOySvLzGaJtmx2wYFv0lN4NSPZploG.pdf
7. https://www.rbc.ru/rbcfreenews/671918bd9a7947de9cfc3b5d
8. https://timelinedaily.com/world/putin-flashes-symbolic-brics-currency-signals-de-dollarisation-push