Η διευκρίνιση του ΟΗΕ για τη δήλωση του Τομ Φλέτσερ περί κινδύνου θανάτου 14.000 παιδιών εντός 48 ωρών στη Γάζα

Με αφορμή μια δήλωση του Βρετανού γενικού υποδιευθυντή ανθρωπιστικών υποθέσεων και συντονιστή επείγουσας ανθρωπιστικής βοήθειας του ΟΗΕ, Τομ Φλέτσερ, στο BBC, μία σημαντική πληροφορία για την επείγουσα κατάσταση στη Γάζα μεταφέρθηκε παρερμηνευμένη. Η πληροφορία που κατέκλυσε ΜΜΕ και μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι πως 14.000 παιδιά κινδυνεύουν με θάνατο εντός 48 ωρών, λόγω υποσιτισμού στη Γάζα. Ωστόσο, επρόκειτο για μία σύγχυση δεδομένων, όπως παραδέχθηκε αργότερα ο ΟΗΕ.

Παρόλα αυτά, η ανθρωπιστική και επισιτιστική κρίση μαίνεται στη Γάζα μετά από μήνες πολιορκίας, επιθέσεων και αποκλεισμού στοιχειωδών αγαθών επιβίωσης από το Ισραήλ και η έντονη ανάγκη για βοήθεια επισημαίνεται διαρκώς από τις υπηρεσίες ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και από κυβερνήσεις κρατών.

Πληθώρα μέσων ενημέρωσης αναπαρήγαγαν τη δήλωση του Τομ Φλέτσερ: protothema.gr, skai.gr, kathimerini.gr, lifo.gr, popaganda.gr, dimosio.gr, ertnews.gr, hellasjournal.com, all4fun.gr

Παραδείγματα αναπαραγωγών:

Τι ισχύει 

Την Τρίτη 20 Μαΐου 2025, ο Φλέτσερ φιλοξενήθηκε στο BBC, στην εκπομπή “Today” της δημοσιογράφου Anna Foster. Σε βίντεο που ανάρτησε το BBC, ο διάλογος των δύο ήταν ο ακόλουθος και αφορούσε ορισμένα φορτηγά με προμήθειες που αρχικά κατάφεραν να εισέλθουν στη Γάζα, ωστόσο δεν μπόρεσαν να φτάσουν στις κοινότητες που έπρεπε: 

Φλέτσερ: «Αφήστε με να εξηγήσω τι υπάρχει σε αυτά τα φορτηγά. Είναι βρεφικό φαγητό. Φαγητό για μωρά. Υπάρχουν 14.000 μωρά που θα μπορούσαν να πεθάνουν στις επόμενες 48 ώρες εκτός αν τα βοηθήσουμε. Δεν πρόκειται για φαγητό που θα κλέψει η Χαμάς. Διατρέχουμε τον κίνδυνο ληστείας, τον κίνδυνο να χτυπηθούμε καθώς από τις επιθέσεις του ισραηλινού στρατού, διατρέχουμε όλα αυτά τα ρίσκα προκειμένου να προμηθεύσουμε το φαγητό σε όλες αυτές τις μητέρες που δεν μπορούν να ταΐσουν τα υποσιτισμένα παιδιά τους αυτή τη στιγμή». 

Anna Foster: «14.000 μωρά σε 48 ώρες, είναι ένας συγκλονιστικός αριθμός».

Φλέτσερ: «Είναι ανατριχιαστικό. Πλήρως ανατριχιαστικό. Αλλά αυτό είναι που κάνουμε. Συνεχίζουμε. Θα είμαστε στεναχωρημένοι θα συναντήσουμε εμπόδια, θα διατρέξουμε τεράστιους κινδύνους, αλλά δεν βλέπω κάποια καλύτερη ιδέα από το να προσφέρουμε αυτό το βρεφικό φαγητό σε αυτές τις μητέρες, που αυτή τη στιγμή δεν μπορούν να ταΐσουν τα ίδια τους τα παιδιά».

Η δήλωση του στελέχους του ΟΗΕ έγινε στο πλαίσιο της παράδοσης τροφίμων στην Λωρίδα της Γάζας, που έχει υποστεί αποκλεισμό 11 εβδομάδων (από τις 2 Μαρτίου 2025) με τις δυνάμεις του Ισραήλ να απαγορεύουν την εισροή τροφίμων και βασικών αγαθών, υποστηρίζοντας πως κατά την περίοδο της εκεχειρίας με τη Χαμάς είχε εισέλθει αρκετή ανθρωπιστική βοήθεια και πως ένα μέρος της το έκλεβε η Χαμάς ώστε να το χρησιμοποιεί κατά τρόπο εκβιαστικό εις βάρος του πληθυσμού. Μετά τα μέσα Μαΐου το Ισραήλ υποστήριξε πως θα εξομαλύνει τον αποκλεισμό και θα επιτρέψει την είσοδο φαγητού και αγαθών στη Γάζα, ωστόσο αναφορές δείχνουν πως αυτά δεν καταφθάνουν στους πολίτες της Γάζας (εδώ). 

Κατόπιν της παραπάνω δήλωσης του Φλέτσερ, το BBC ζήτησε διευκρινίσεις σχετικά με τον ισχυρισμό περί 14.000 παιδιών που κινδυνεύουν με θάνατο εντός δύο ημερών, απευθυνόμενο στο Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ (UNOCHA). Η απάντηση που έλαβε, ανέφερε:

«Επισημαίνουμε την επιτακτική ανάγκη να φτάσουν προμήθειες για να σωθούν περίπου 14.000 μωρά που υποφέρουν από σοβαρό οξύ υποσιτισμό στη Γάζα, όπως προειδοποίησε η σύμπραξη IPC. Πρέπει να φτάσουν οι προμήθειες το συντομότερο δυνατό, ιδανικά μέσα στις επόμενες 48 ώρες».

Το Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ επικαλέστηκε μια έκθεση από το Integrated Food Security Phase Classification (IPC), η οποία ανέφερε ότι 14.100 σοβαρά κρούσματα οξέος υποσιτισμού αναμένεται να εμφανιστούν μεταξύ παιδιών ηλικίας έξι έως 59 μηνών, κατά το διάστημα μεταξύ Απριλίου 2025 και Μαρτίου 2026.

Μετάφραση από το άρθρο του BBC:

Το BBC ζήτησε αργότερα διευκρινίσεις σχετικά με τον αριθμό από το Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ (UNOCHA), το οποίο ανέφερε: «Επισημαίνουμε την επιτακτική ανάγκη να λάβουμε προμήθειες για να σώσουμε περίπου 14.000 μωρά που υποφέρουν από σοβαρό οξύ υποσιτισμό στη Γάζα, όπως έχει προειδοποιήσει η εταιρική σχέση IPC. Πρέπει να λάβουμε τις προμήθειες το συντομότερο δυνατό, ιδανικά εντός των επόμενων 48 ωρών».

Τόνισε μια έκθεση της Ολοκληρωμένης Ταξινόμησης Φάσεων Επισιτιστικής Ασφάλειας (IPC), η οποία ανέφερε ότι 14.100 σοβαρά κρούσματα οξέος υποσιτισμού αναμένεται να εμφανιστούν σε παιδιά ηλικίας έξι έως 59 μηνών μεταξύ Απριλίου 2025 και Μαρτίου 2026.

Η έκθεση της IPC αναφέρει ότι αυτό θα μπορούσε να συμβεί σε διάστημα περίπου ενός έτους – όχι 48 ωρών.

Σε νέο ερώτημα του BBC προς τον εκπρόσωπο της UNOCHA, Jens Laerke, σχετικά με τους αριθμούς σε συνέντευξη Τύπου, ο ίδιος τόνισε: 

«Προς το παρόν, επιτρέψτε μου να πω ότι γνωρίζουμε με βεβαιότητα ότι υπάρχουν μωρά που έχουν επείγουσα για τη ζωή τους ανάγκη από αυτά τα συμπληρώματα που πρέπει να έρθουν επειδή οι μητέρες τους δεν μπορούν να τραφούν μόνες τους. Και αν δεν τα πάρουν αυτά, θα βρεθούν σε θανάσιμο κίνδυνο».

Αποστείλαμε σχετικά ερωτήματα στον ΟΗΕ και στο IPC, οι απαντήσεις των οποίων θα ενσωματωθούν στο άρθρο μόλις ληφθούν. 

Το πλήρες κείμενο της αναφερόμενης έκθεσης του IPC δεν έχει δημοσιευθεί, μέχρι τη στιγμή σύνταξης του παρόντος άρθρου, ωστόσο στην ιστοσελίδα της βρίσκεται μία σύνοψη, στην οποία καταγράφονται οι αναφερόμενοι αριθμοί (π.χ. οι 14.100 περιπτώσεις ακραίου υποσιτισμού). Αναλυτικά, η σύντομη αναφορά εξηγεί:

Σχεδόν 71.000 παιδιά ηλικίας κάτω των πέντε ετών αναμένεται να υποσιτιστούν ακραία τους επόμενους 11 μήνες (Απρίλιος 2025-Μάρτιος 2026). Από αυτά, 14.100 περιπτώσεις αναμένεται να είναι σοβαρές. Επιπλέον, σχεδόν 17.000 έγκυες και θηλάζουσες γυναίκες χρειάζονται επίσης θεραπεία για οξύ υποσιτισμό κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου.

Μεταξύ της 1ης Απριλίου και της 10ης Μαΐου, ο οξύς υποσιτισμός (AMN) βρισκόταν σε επίπεδα συναγερμού και σοβαρά (IPC AMN Phase 2 και 3). Ωστόσο, η εμπειρία έχει δείξει ότι ο οξύς υποσιτισμός μπορεί να επιδεινωθεί ταχέως και τα τελευταία δεδομένα δείχνουν μια τάση επιδείνωσης που αναμένεται να συνεχιστεί. Κατά συνέπεια, ο οξύς υποσιτισμός στις διοικητικές περιφέρειες της Βόρειας Γάζας, της Γάζας και της Ράφα θα φθάσει πιθανότατα σε κρίσιμα επίπεδα (IPC AMN Φάση 4) μεταξύ 11 Μαΐου και τέλους Σεπτεμβρίου.

Με την εξαγγελθείσα επέκταση των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλη τη Λωρίδα της Γάζας, τη συνεχιζόμενη αδυναμία των ανθρωπιστικών οργανώσεων να έχουν πρόσβαση σε πληθυσμούς που έχουν απόλυτη ανάγκη, την αναμενόμενη κλιμάκωση των εχθροπραξιών και τη συνεχιζόμενη μαζική μετακίνηση ανθρώπων, ο κίνδυνος λιμού στη Λωρίδα της Γάζας δεν είναι απλώς πιθανός – είναι όλο και πιο πιθανός.

Η πλήρης Ειδική Έκθεση της IPC για την οξεία επισιτιστική ανασφάλεια και την κατάσταση οξέος υποσιτισμού στη Λωρίδα της Γάζας θα δημοσιευθεί τις επόμενες εβδομάδες.

Επιπλέον, το IPC δημοσίευσε ένα έγγραφο με τα κύρια σημεία της εν λόγω έκθεσης στις 12 Μαΐου 2025, αναφέροντας στην πρώτη σελίδα πως βασίζεται σε δεδομένα που ήταν διαθέσιμα έως την 06 Μαΐου 2025 – πριν την τελευταία επιχείρηση του Ισραήλ στη Γάζα, “Επιχείρηση Άρματα του Γεδεών“, η έναρξη της οποίας ξεκίνησε στις 16 Μαΐου 2025, σύμφωνα με ανακοίνωση των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων – και, κατά συνέπεια, δεν θα μπορούσε να προέρχεται από αυτό ο ισχυρισμός περί 48 ωρών που διατύπωσε ο Φλέτσερ. Σημειώνεται πως την περασμένη εβδομάδα το Υπουργείο Υγείας της Λωρίδας της Γάζας, το οποίο ελέγχεται από τη Χαμάς, ανέφερε ότι 57 παιδιά πέθαναν από τις συνέπειες του υποσιτισμού κατά τις τελευταίες 11 εβδομάδες.

Επομένως, κατ’ αυτόν τον τρόπο ο ΟΗΕ διόρθωσε τη δήλωση του Φλέτσερ, του οποίου η αναφορά σε κίνδυνο 14.000 θανάτων βρεφών στις επόμενες 48 ώρες ήταν μεν υπερβολική, γεγονός που αποσαφηνίστηκε και από το BBC που ζήτησε διευκρινήσεις για την εν λόγω δήλωση, αλλά σκόπευε να υπογραμμίσει την επείγουσα και άμεση ανάγκη για ανθρωπιστική βοήθεια στη Λωρίδα της Γάζας. Σύμφωνα με το Υπουργείο Παιδείας της Γάζας, ο αριθμός των νεκρών παιδιών από τον Οκτώβριο του 2023 ξεπερνάει τις 17.000 (εδώ κι εδώ).

Παρά τη διόρθωση και τη σύγχυση που προκλήθηκε, η κατάσταση στη Γάζα παραμένει κρίσιμη, με σοβαρές ελλείψεις σε τρόφιμα, φάρμακα και βασικές υπηρεσίες, γεγονός που καθιστά την άμεση ανθρωπιστική βοήθεια επιτακτική ανάγκη. Στις 19 Μαΐου 2025 η Διπλωματική Υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EEAS) εξέδωσε ανακοίνωση υπέρ της ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα που υπεγράφη από 24 κράτη, ευρωπαϊκά και μη, αλλά όχι από την Ελλάδα και την Κύπρο (εδώ).

Τέλος, άρθρα ανάλυσης του ισχυρισμού και της σύγχυσης που προκλήθηκε παρείχαν και οι οργανισμοί Lead Stories, Newsweek και Times of India.  

Συμπέρασμα 

Η δήλωση του Τομ Φλέτσερ ότι 14.000 παιδιά στη Γάζα κινδυνεύουν να πεθάνουν από πείνα μέσα σε 48 ώρες παρουσιάστηκε εκτός θεματικού περιεχομένου και έχει διορθωθεί από τα Ηνωμένα Έθνη σε δήλωσή τους στο BBC. Η αρχική αναφορά έγινε από τον γενικό υποδιευθυντή ανθρωπιστικών υποθέσεων και συντονιστή επείγουσας ανθρωπιστικής βοήθειας του ΟΗΕ ενώ ακολούθησε – φυσιολογικά – η αναπαραγωγή του ισχυρισμού από ΜΜΕ παγκοσμίως. Επρόκειτο για παρερμήνευση έκθεσης που αναμένεται να δημοσιευτεί τις προσεχείς εβδομάδες από την IPC, η οποία σημειώνει πως 14.000 και πλέον περιπτώσεις παιδιών αναμένεται να υποσιτιστούν ακραία, με πολύ σοβαρό κίνδυνο, κατά το διάστημα από τον Απρίλιο του 2025 έως τον Μάρτιο του 2026.

Η ανθρωπιστική και επισιτιστική κρίση μαίνεται στη Γάζα μετά από μήνες πολιορκίας, επιθέσεων και αποκλεισμού στοιχειωδών αγαθών επιβίωσης από το Ισραήλ και η έντονη ανάγκη για βοήθεια επισημαίνεται διαρκώς από τις υπηρεσίες ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και από κυβερνήσεις κρατών.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1.https://www.ipcinfo.org/fileadmin/user_upload/ipcinfo/docs/IPC_Gaza_Strip_Acute_Food_Insecurity_Malnutrition_Apr_Sept2025_Special_Snapshot.pdf
2.https://www.ipcinfo.org/ipc-country-analysis/details-map/en/c/1159597/
3.https://www.bbc.com/news/articles/crk2264nrn2o
4.https://timesofindia.indiatimes.com/world/middle-east/did-united-nations-say-14000-babies-would-die-in-gaza-within-48-hours-here-is-the-truth-/articleshow/121317349.cms
5.https://www.newsweek.com/un-gaza-babies-fletcher-2075235
6.https://www.bbc.com/news/live/cq8037dd3p9t?post=asset%3Aea972d2e-d324-40da-a2b3-074ac62a1242#post
7.https://leadstories.com/hoax-alert/2025/05/act-check-uns-statement-about-14000-children-dying-in-gaza-in-48-hours-without-humanitarian-aid-what-we-know.html