Τι ισχύει για τον μύκητα pestalotiopsis microspora και άλλους μικροοργανισμούς που μπορούν να διασπάσουν πλαστικά

Σημαντική διάδοση στα Μέσα Κοινωνικής δικτύωσης γνωρίζει, τις τελευταίες ημέρες, ανάρτηση σχετικά με τον μύκητα pestalotiopsis microspora και τη δυνατότητά του να διασπά πλαστικές ουσίες. Ωστόσο, όπως θα εξετάσουμε στο παρόν άρθρο, το περιεχόμενο των υπό εξέταση αναρτήσεων αγνοεί το πραγματικό πλαίσιο της βιοαποικοδόμησης, αναφέροντας τον συγκεκριμένο μύκητα ως «μοναδικό», ενώ ο ισχυρισμός που προβάλλει σχετικά με το «θάψιμο» της είδησης από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης είναι ψευδής.

Ο ισχυρισμός διαδίδεται μέσω αναρτήσεων στο Facebook και στο Instagram:

Τι ισχύει

Είναι γεγονός πως ο συγκεκριμένος μύκητας, pestalotiopsis microspora, ο οποίος δεν ανακαλύφθηκε πρόσφατα αλλά το 2010, έχει την ικανότητα να διασπά, ή αλλιώς να αποδομεί, συγκεκριμένες μορφές πλαστικών ενώσεων, μια ικανότητα που ονομάζεται μικροβιακή αποικοδόμηση ή βιοαποικοδόμηση.

Με τον όρο «βιοαποικοδόμηση» εννοούμε τη αποικοδόμηση που πραγματοποιείται μέσω βιολογικών διεργασιών, κυρίως μέσω ζυμώσεων από μικροοργανισμούς όπως τα βακτήρια και οι μύκητες, και που έχει ως αποτέλεσμα συγκεκριμένες αλλαγές στη χημική δομή του υλικού καθώς και στις μηχανικές του ιδιότητες. [πηγή]

Ωστόσο, ο pestalotopsis microspora δε θεωρείται «μοναδικός» με βάση τη δυνατότητα αυτή. Μέχρι στιγμής, ερευνητές έχουν εντοπίσει σημαντικό αριθμό μικροοργανισμών, όπως μύκητες και βακτήρια, ακόμα και οργανισμούς όπως προνύμφες εντόμων, που επίσης διαθέτουν δυνατότητα διάσπασης και αποδόμησης διαφορετικών τύπων πλαστικών ουσιών.

Ξεκινώντας από τους μύκητες, ο pleurotus ostreatus είναι ικανός να διασπά το πολυαιθυλένιο ενώ ο schizophyllum commune έχει τη δυνατότητα να διασπά γενικώς ενώσεις πλαστικού.

Εκτός από μύκητες, έχουν επίσης ανακαλυφθεί βακτήρια τα οποία χρησιμοποιούν ειδικά ένζυμα για να επιτύχουν τη διάσπαση πλαστικών ουσιών. Ένα από τα πιο γνωστά βακτήρια αυτού του είδους είναι το ideonella sakaiensis, το οποίο ανακαλύφθηκε το 2016 σε εργοστάσιο ανακύκλωσης στην Ιαπωνία και μπορεί να διασπάσει το πολυαιθυλενοτερεφθαλικό πλαστικό (γνωστό ως PET) που αποτελεί ένα αρκετά κοινό υλικό κατασκευής πλαστικών μπουκαλιών και συσκευασιών.

Τη δυνατότητα αυτή συναντάμε επίσης σε διάφορα στελέχη των βακτηρίων Rhodococcus, Pseudomonas, Bacillus, Alcanivoras και Actinomycetes [πηγή], ακόμα και σε κάμπιες, όπως η προνύμφη του κηροσκώληκα, galleria mellonella, η οποία επίσης μπορεί να διασπάσει το πολυαιθυλένιο χρησιμοποιώντας ένζυμα που βρίσκονται στο πεπτικό της σύστημα.

Συνοπτικά, η βιοαποικοδόμηση με χρήση μικροοργανισμών είναι ένα ευρύ πεδίο επιστημονικής έρευνας, το οποίο εδώ και αρκετά χρονια μελετά την πιθανή συμβολή διαφόρων ειδών οργανισμών που διαθέτουν ανάλογες ιδιότητες, όχι αποκλειστικά ενός μύκητα. [πηγή 1][πηγή 2][πηγή 3]

Οι τρέχουσες προκλήσεις στη χρήση βιοαποικοδόμησης σε ευρεία κλίμακα

Αν και ο τομέας της βιοαποικοδόμησης φαίνεται πολλά υποσχόμενος, με τη σχετική έρευνα να βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, υπάρχουν σημαντικές τεχνολογικές αλλά και περιβαλλοντολογικές προκλήσεις οι οποίες θα πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Για αρχή, η διαδικασία της βιοδιάσπασης απαιτεί χρόνο και η απόδοση της εξαρτάται από τις συνθήκες που επικρατούν στο περιβάλλον. Επιπλέον, τα υλικά που είναι κατασκευασμένα από πλαστικό συχνά περιέχουν διαφορετικούς τύπους πλαστικών ουσιών, προσθέτων, χρωστικών και άλλων ουσιών, ενώ κάθε μικροοργανισμός είναι ικανός να αποικοδομήσει διαφορετικούς τύπους πλαστικών, σε διαφορετικά περιβάλλοντα, όχι κάθε μορφή πλαστικού:

Σε πλήρως ελεγχόμενες εργαστηριακές συνθήκες τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά, με τον pestalotopsis microspora να επιδεικνύει πλήρη αποδόμηση πλαστικών ουσιών μέσα σε λίγους μήνες. Ωστόσο σε πραγματικές συνθήκες διαφέρουν από το εργαστήριο, καθώς δεν είναι δυνατός ο πλήρης έλεγχος των συνθηκών που απαιτούνται για τη φυσική βιοαποικοδόμηση, συνθήκες που περιλαμβάνουν τη θερμοκρασία, την υγρασία, ακόμα και την έλλειψη μικροοργανισμών που ενδέχεται να επηρεάσουν ή να καταστρέψουν τον μύκητα. Επιπροσθέτως, η ταχύτητα αποδόμησης δεν είναι αρκετά γρήγορη για να αντισταθμίσει τον ρυθμό παραγωγής πλαστικού και πλαστικών αποβλήτων.

Σε γενικές γραμμές, η χρήση μικροοργανισμών στο περιβάλλον για βιολογική αποκατάσταση εγείρει ανησυχίες για πιθανούς κινδύνους, μεταξύ αυτών την πιθανή διαταραχή των υφιστάμενων οικοσυστημάτων, καθώς πολλοί από τους μικροοργανισμούς αυτούς αποτελούν παθογόνα για άλλους οργανισμούς, ακόμα και για τον άνθρωπο, όπως συμβαίνει με στελέχη των Pseudomonas, Bacillus και Enterobacter.

Η έρευνα και ανακάλυψη τέτοιων οργανισμών καλύπτεται ενεργά από τα Μέσα

Ο ισχυρισμός πως τέτοιες επιστημονικές ανακαλύψεις «θάβονται» από τα ΜΜΕ είναι ψευδής. Τόσο η ανακάλυψη όσο και η έρευνα, σχετικά με οργανισμούς που έχουν τη δυνατότητα διάσπασης πλαστικών ουσιών, έχει καλυφθεί και καλύπτεται ενεργά από διεθνή μέσα ενημέρωσης όπως το BBC, το Reuters, τους New York Times, το CBC, το CNN καθώς και επιστημονικές ιστοσελίδες.

Ενδεικτικά, ρεπορτάζ του CNN τον Ιούνιο του 2017 (αρχειοθετημένο εδώ) είχε αναφερθεί στην ανακάλυψη της δυνατότητας διάσπασης μορφών πλαστικών από τη προνύμφη του κηροσκώληκα, φιλοξενώντας τη μοριακή βιολόγο Federica Bertocchini η οποία έκανε τη σχετική ανακάλυψη.

Συμπέρασμα

Οι υπό εξέταση αναρτήσεις στερούνται θεματικού πλαισίου, προβάλλοντας μια μίξη γεγονότων και ανακριβειών. Ο μύκητας που αναφέρεται σε αυτές δε θεωρείται «μοναδικός» λόγω της ιδιότητας του να διασπά πλαστικές ουσίες. Ερευνητές έχουν ανακαλύψει πληθώρα ανάλογων μικροοργανισμών που είναι ικανοί να αποικοδομήσουν διάφορα είδη πλαστικού. Οι έρευνες, για την πιθανή χρήση τους για την βιοαποικοδόμηση πλαστικών ουσιών σε ευρύτερη κλίμακα, βρίσκονται σε εξέλιξη, με σημαντικές επιστημονικές, τεχνολογικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις. Επιπλέον, ο ισχυρισμός πως τέτοιες ανακαλύψεις «θάβονται» από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης είναι ψευδής. Η ανακάλυψη μικροοργανισμών ή οργανισμών που έχουν τη δυνατότητα αποδόμησης πλαστικών ουσιών καθώς και η έρευνα σχετικά με τη χρήση τους για βιολογική αποκατάσταση έχει καλυφθεί επαρκώς, και συνεχίζει να καλύπτεται, τόσο από διεθνή μέσα ενημέρωσης όσο και από σχετικούς επιστημονικούς ιστότοπους.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3165411/
2. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4468114/
3. https://www.mdpi.com/1422-0067/25/1/593
4. https://www.mdpi.com/2311-5637/10/9/441
5. https://www.science.org/doi/10.1126/science.aad6359
6. https://research-highlights.keio.ac.jp/2016/04/b.html
7. https://big.ucdavis.edu/blog/plastic-eating-microbe
8. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S004896972306477X
9. https://www.brandonu.ca/research-connection/article/how-waxworms-eat-plastic/
10. https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/0734242X241279902
11. https://www.sciencefocus.com/news/super-enzyme-breaks-down-plastic-bottles-in-a-matter-of-days
12. https://pollution.sustainability-directory.com/question/what-are-the-risks-of-using-bioremediation/
13. https://www.specialchem.com/plastics/guide/polyethylene-terephthalate-pet-plastic
14. https://halalfocus.com/pestalotiopsis-microspora-the-mushroom-that-eats-plastic/
15. https://www.earthday.org/mushroom-magic-fantastic-fungi-fight-plastic-waste/
16. https://www.reuters.com/business/environment/plastic-eating-fungi-could-be-glimmer-hope-cutting-ocean-pollution-2024-08-08/
17. https://www.nytimes.com/2022/06/10/science/worms-eating-styrofoam.html
18. https://www.cbc.ca/kidsnews/post/newly-discovered-bacteria-eats-plastic.-what-does-this-mean-for-recycling
19. https://edition.cnn.com/2020/03/30/world/bacteria-degrades-plastic-scn-trnd/
20. https://www.advancedsciencenews.com/bacteria-in-wastewater-could-be-breaking-plastics-down-for-food/
21. https://www.youtube.com/watch?v=L9UNPUnAWLM