Βίντεο με μουσουλμάνες σε νεκροταφείο του Βελγίου παρουσιάζεται εκτός θεματικού πλαισίου

Ένα βίντεο ξεκίνησε πρόσφατα να κυκλοφορεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με τον ισχυρισμό πως παρουσιάζει μουσουλμάνες γυναίκες να κάνουν πικνίκ σε νεκροταφείο της πόλης των Βρυξελλών, δείχνοντας ασέβεια στη μνήμη των νεκρών. Το βίντεο έχει επίσης παρουσιαστεί στο παρελθόν ως προερχόμενο από την Ιρλανδία. Το εν λόγω υλικό προέρχεται όντως από τις Βρυξέλλες, όμως έχει καταγραφεί στο μουσουλμανικό τομέα ενός πολυθρησκειακού νεκροταφείου κι οι εικονιζόμενες γυναίκες δεν κάνουν κάποιο πικνίκ αλλά γιορτάζουν τη ισλαμική γιορτή Ιντ αλ-αντχά, γνωστή στην Ελλάδα και ως Κουρμπάν Μπαϊράμι, η οποία περιλαμβάνει – μεταξύ άλλων – επίσκεψη στους τάφους συγγενών.

Παραδείγματα αναπαραγωγών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

Τι ισχύει

Για αρχή, το βίντεο που κυκλοφορεί:

Με αντίστροφη αναζήτηση εικόνας εντοπίζουμε μεγαλύτερη εκδοχή του ίδιου βίντεο στο YouTube, με ημερομηνία δημοσίευσης την 7η Ιουνίου 2025, καθώς και ένα ακόμη μικρότερο βίντεο από τον ίδιο χώρο, με ημερομηνία δημοσίευσης την 6η Ιουνίου 2025. Ο τίτλος του πρώτου βίντεο είναι στα αραβικά και μπορεί να μεταφραστεί ως “Εορταστική ατμόσφαιρα κάθε χρόνο. Είστε όλοι καλά;” (το εορταστική προκύπτει από τη λέξη Eid – που στα αραβικά σημαίνει γιορτή – στο όνομα της γιορτής “Eid al-Adha”). Το σημείο που έχουμε δει στο βίντεο του ισχυρισμού ξεκινάει στο χρονικό σημείο 1:10.

Σύμφωνα με έρευνα από το Καθολικό Πανεπιστήμιο της Λέουβεν, στο Βέλγιο δεν υπάρχει νεκροταφείο αποκλειστικά για την ταφή μουσουλμάνων πιστών καθώς, με νόμο του 1971, τα νεκροταφεία της χώρας οφείλουν να είναι “ουδέτερα”, δηλαδή όχι αποκλειστικά προοριζόμενα για ένα συγκεκριμένο θρησκευτικό δόγμα (σελ. 5). Ωστόσο, το Ισλάμ επιβάλλει οι τάφοι να ακολουθούν ένα σύνολο κανόνων τους οποίους τα βελγικά νεκροταφεία δεν υποχρεούνται να πληρούν (νεκροταφεία προσανατολισμένα προς τη Μέκκα, περιβαλλόμενα από τοίχους και, φυσικά, αποκλειστικά για μουσουλμάνους) (σελ. 2). Τελικά, η υπόθεση της εξαφάνισης της εννιάχρονης μαροκινής Loubna Benaïssa το 1992 και η ανακάλυψη του κακοποιημένου της πτώματος το 1997 άνοιξαν σε πολιτικό επίπεδο τη συζήτηση για την ταφή των μουσουλμάνων κατοίκων της χώρας (σελ. 4). Η συζήτηση αυτή οδήγησε σε εγκύκλιο από το Υπουργικό Συμβούλιο το 2000, η οποία προέβλεπε τη δημιουργία ισλαμικών τμημάτων σε δημόσια νεκροταφεία (σελ. 6).

Μέχρι και σήμερα, το μοναδικό νεκροταφείο στην περιοχή των Βρυξελλών που διαθέτει ξεχωριστό τμήμα για αποκλειστική ταφή μουσουλμάνων είναι το πολυθρησκειακό νεκροταφείο Evere, στο ανατολικό τμήμα της πόλης (εδώ σχετικό άρθρο από το τοπικό μέσο The Brussels Times).

Προσπαθώντας να εντοπίσουμε σημεία στο βίντεο που μπορεί να αποκαλύψουν την τοποθεσία του νεκροταφείου, παρατηρούμε στα 42 δευτερόλεπτα ένα μεγάλο, γκρίζο κτίριο στο βάθος του πλάνου. Ψάχνοντας στις φωτογραφίες Google του νεκροταφείου για τυχόν εμφάνισή του, όντως το βρίσκουμε σε φωτογραφίες όπως εδώ.

Αντίστοιχα, μερικά δευτερόλεπτα αργότερα, φαίνεται στο βάθος μία σκουρόχρωμη κατασκευή υποστέγου, που επίσης εμφανίζεται στις φωτογραφίες του Google από το νεκροταφείο.

Οι ημερομηνίες ανάρτησης των δύο βίντεο συμπίπτουν χρονικά με τον εορτασμό της – κινητής – μουσουλμανικής γιορτής Ιντ αλ-αντχά, η οποία στην Ευρώπη γιορτάστηκε για το 2025 μεταξύ 6 κι 9 Ιουνίου και στο Βέλγιο συγκεκριμένα στις 6 του μήνα.

Το διεθνές πρακτορείο Reuters επίσης ασχολήθηκε με τον εξεταζόμενο ισχυρισμό, περί πικνίκ από μουσουλμάνες γυναίκες σε νεκροταφείο του Βελγίου, τον Ιούνιο του 2025. Στο άρθρο του αναφέρεται:

Ένας εκπρόσωπος του νεκροταφείου Evere δήλωσε στο Reuters μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ότι το βίντεο με την εσφαλμένη λεζάντα γυρίστηκε στον χώρο στις 6 Ιουνίου, κατά τη διάρκεια του Eid. Πρόσθεσε ότι τελικά ζητήθηκε από τα άτομα να αποχωρήσουν, καθώς η συγκέντρωσή τους παραβίαζε τους κανονισμούς του νεκροταφείου.

Συνεπώς, στην πραγματικότητα το βίντεο δείχνει μία θρησκευτική γιορτή σε ένα μουσουλμανικό τμήμα δημόσιου νεκροταφείου, απ’ όπου εν τέλει οι παρευρισκόμενοι αποχώρησαν μετά από παρέμβαση του προσωπικού ασφαλείας του χώρου. Ο ισχυρισμός πως “κάνουν πικνίκ” στερείται του σημαντικού θεματικού πλαισίου μέσα στο οποίο έλαβε χώρα το γεγονός.

Συμπέρασμα

Το βίντεο δεν παρουσιάζει γυναίκες να κάνουν πικνίκ αλλά τον εορτασμό της μουσουλμανικής γιορτής Ιντ αλ-αντχά στο μουσουλμανικό τμήμα του μοναδικού πολυθρησκειακού νεκροταφείου της βελγικής πρωτεύουσας που διαθέτει τέτοιο χωριστό τμήμα. Οι παρευρισκόμενοι αποχώρησαν μετά από παρέμβαση του προσωπικού ασφαλείας για παραβίαση των κανόνων του νεκροταφείου.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1. https://www.youtube.com/watch?v=s92M0ZJUryI
2. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/13576275.2016.1263943
3. https://www.cmb.brussels/
4. https://www.bladna.nl/eid-ul-adha-vrijdag-6-juni-nederland-belgie,63262.html
5. https://www.bbc.com/news/articles/cl44elm1m37o
6. https://www.reuters.com/fact-check/eid-gathering-belgian-multifaith-cemetery-falsely-described-party-by-irish-2025-06-27/