Βίντεο δε σχετίζεται με πρόσφατο δυστύχημα στη Σαουδική Αραβία

Μετά το πρόσφατο δυστύχημα που σημειώθηκε στη Σαουδική Αραβία, με τη σύγκρουση ενός λεωφορείου με βυτιοφόρο, βίντεο που απεικονίζει άλλο δυστύχημα εμφανίστηκε και αναπαράχθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τόσο από χρήστες αυτών όσο και από ειδησεογραφικούς λογαριασμούς, παρουσιαζόμενο ως δήθεν σχετικό με το πρόσφατο συμβάν.

Παραδείγματα αναπαραγωγών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

Τι ισχύει

Στις 17 Νοεμβρίου 2025 σημειώθηκε δυστύχημα κοντά στη Μεδίνα της Σαουδικής Αραβίας, όταν λεωφορείο που μετέφερε Ινδούς προσκυνητές για το προσκύνημα Umrah συγκρούστηκε με βυτιοφόρο, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν δεκάδες άνθρωποι. Το γεγονός επιβεβαιώθηκε τόσο από τον Πρωθυπουργό της Ινδίας όσο και από ειδησεογραφικά πρακτορεία.(εδώ, εδώ, εδώ).

Υπό αυτό το πλαίσιο, ένα συγκεκριμένο βίντεο αναπαράχθηκε έντονα στα social media, το οποίο, χρησιμοποιώντας απόσπασμα από διαφορετικό δυστύχημα, παρουσιάστηκε δήθεν ως να απεικονίζει το αποτέλεσμα της σύγκρουσης ανάμεσα στο λεωφορείο και το βυτιοφόρο. Χρησιμοποιήθηκε, δηλαδή, παραπλανητικά πλάνο από άλλη παρόμοια καταστροφή που προέρχεται από διαφορετική περιοχή της Σαουδικής Αραβίας.

Εξετάζοντας το βίντεο γίνεται αντιληπτό ότι το περιεχόμενό του παρουσιάζει παλαιότερο δυστύχημα. Η ταυτοποίηση έγινε κυρίως μέσω αντίστροφης αναζήτησης εικόνων (reverse image search), η οποία αποκάλυψε ότι η ίδια σκηνή είχε αναρτηθεί στο διαδίκτυο σε παλαιότερη ημερομηνία. Η σύγκριση του αποσπάσματος αποδεικνύει ότι πρόκειται για ανακύκλωση οπτικού υλικού, το οποίο δημιουργεί την ψευδή εντύπωση ότι απεικονίζει τις συνέπειες της πρόσφατης σύγκρουσης.

Ακολουθεί το βίντεο που αναπαράγεται:

Διάφοροι λογαριασμοί, κυρίως ειδησεογραφικών μέσων, αναπαρήγαγαν το συγκεκριμένο βίντεο. Κάνοντας αντίστροφη αναζήτηση διάφορων καρέ του βίντεο, αυτό εντοπίζεται σε παλαιότερες ημερομηνίες. Αναπαραγωγές του ανιχνεύονται στις 24 Ιουνίου 2017 τόσο σε YouTube βίντεο όσο και σε ειδησεογραφική ιστοσελίδα.

Με βάση τις παραπάνω περιγραφές, το βίντεο αποτυπώνει την πυρκαγιά που προκλήθηκε μετά από ανατροπή βυτιοφόρου καυσίμων, στην περιοχή Aqabat Shaar. Αναζητώντας λέξεις-κλειδιά εντοπίζονται και άλλα άρθρα από ειδησεογραφικά μέσα, τα οποία αναφέρονται στο δυστύχημα αυτό, στις 24 Ιουνίου 2017. Οι ιστοσελίδες Okaz και Sabq σε αντίστοιχα άρθρα τους αναφέρονται και εκείνες στο περιστατικό αυτό.

Αξίζει να σημειωθεί ότι και άλλοι fact checking οργανισμοί έχουν ασχοληθεί με την ανακύκλωση του συγκεκριμένου βίντεο, όχι μόνο με αφορμή το πρόσφατο συμβάν (εδώ), αλλά και σε παλαιότερες περιπτώσεις που συνδέθηκε παραπλανητικά με άλλα δυστυχήματα (εδώ).

Παρότι δεν είναι δυνατό να ταυτοποιηθεί με ακρίβεια το σημείο του αρχικού δυστυχήματος μόνο από το οπτικό υλικό και τους δορυφορικούς χάρτες, είναι ξεκάθαρο ότι η αναπαραγωγή του δεν αφορά το πρόσφατο θανατηφόρο συμβάν στην πόλη Μεδίνα, αφού έχει δημοσιευθεί ήδη από το 2017.

Συμπέρασμα

Το βίντεο που αποδόθηκε στο πρόσφατο δυστύχημα με λεωφορείο προσκυνητών κοντά στη Μεδίνα δεν απεικονίζει το συγκεκριμένο συμβάν. Πρόκειται για παλαιότερο υλικό που καταγράφει πυρκαγιά μετά από ανατροπή βυτιοφόρου καυσίμων στην περιοχή Aqabat Shaar το 2017, το οποίο είχε δημοσιευθεί τότε σε σαουδαραβικά ειδησεογραφικά μέσα και από τότε ανακυκλώνεται με διαφορετικές, εξίσου παραπλανητικές λεζάντες. Η ανάλυση των πηγών και η αντίστροφη αναζήτηση εικόνας δείχνουν ότι η πρόσφατη απόδοσή του στο δυστύχημα των προσκυνητών στη Μεδίνα είναι παραπλανητική: πρόκειται για ανακυκλωμένο οπτικό υλικό που δεν αντανακλά την πραγματική εικόνα των συνεπειών του συγκεκριμένου δυστυχήματος.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1.https://www.aljazeera.com/news/2025/11/17/dozens-of-indian-pilgrims-feared-dead-as-bus-crashes-in-saudi-arabia
2.https://www.youtube.com/watch?v=zPZIhJY0IXo
3.https://www.alarabiya.net/saudi-today/2017/06/24/%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%AF-%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D9%82-%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B9-%D9%84%D9%86%D8%A7%D9%82%D9%84%D8%A9-%D9%88%D9%82%D9%88%D8%AF-%D8%B6%D8%AE%D9%85%D8%A9-%D9%88%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84%D9%87%D8%A7-%D9%82%D8%A7%D8%A6%D8%AF%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D8%B9%D8%B3%D9%8A%D8%B1
4.https://sabq.org/saudia/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D9%86%D8%A7%D9%82%D9%84%D8%A9-%D9%88%D9%82%D9%88%D8%AF-%D9%88%D8%AA%D9%81%D8%AD%D9%85-%D9%82%D8%A7%D8%A6%D8%AF%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D9%80-%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D8%B3%D9%8A%D8%B1-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AF%D9%86%D9%8A-%D9%8A%D8%B3%D9%8A%D8%B7%D8%B1
5.https://www.okaz.com.sa/local/na/1555420
6.https://factcheck.afp.com/doc.afp.com.33CK4RZ
7.https://newschecker.in/fact-check/old-unrelated-video-linked-to-saudi-arabia-bus-crash