Ψευδής απόδοση ισλαμικού περιεχομένου σε βίντεο από τη Βιέννη

Στο πλαίσιο γενικότερης παραπληροφόρησης που αναπαράγεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σχετικά με τις χριστουγεννιάτικες αγορές, ένα βίντεο που απεικονίζει διαμαρτυρία με πορεία μπροστά από μια χριστουγεννιάτικη αγορά της Βιέννης, εμφανίστηκε και αναπαράχθηκε στα social media, από χρήστες αυτών, παρουσιαζόμενο ωστόσο με βασικές ελλείψεις και σημαντικές στρεβλώσεις. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για πολιτική διαμαρτυρία σχετιζόμενη με την Παλαιστίνη και όχι με ισλαμικό περιεχόμενο, όπως άφησαν να εννοηθεί οι εντοπισμένες αναπαραγωγές. Το πλαίσιο στο οποίο η συγκεκριμένη πορεία εκτυλίχθηκε είναι πολύ συγκεκριμένη και θα αναλυθεί στη συνέχεια. Οι σχετικές με τον ισχυρισμό αναρτήσεις συγκέντρωσαν εκατοντάδες προβολές.

Παραδείγματα αναπαραγωγών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

Τι ισχύει

Οι σχετικές με τον ισχυρισμό αναρτήσεις στα social media άρχισαν να εμφανίζονται στις αρχές Δεκεμβρίου 2025 από διάφορους χρήστες, στο πλαίσιο των χριστουγεννιάτικων αγορών και του γενικότερου κύματος παραπληροφόρησης γύρω από αυτές και γύρω από τις μουσουλμανικές κοινότητες ευρωπαϊκών χωρών. Σε άρθρα μας (εδώ, εδώ) έχουμε ήδη καταρρίψει ισχυρισμούς σχετιζόμενους με αυτές αλλά με επίκεντρο τη Γερμανία. Στην περίπτωση που εξετάζουμε, ο ισχυρισμός αφορά την Αυστρία και συγκεκριμένα τη χριστουγεννιάτικη αγορά στη Βιέννη (Wiener Christkindlmarkt). Σύμφωνα με τις παραπάνω αναρτήσεις, το βίντεο που αναδημοσιεύεται υποτίθεται πως αποτυπώνει περικύκλωση χριστουγεννιάτικων αγορών και κάλεσμα σε ισλαμική τζιχάντ. Χρησιμοποιήθηκαν παραπλανητικές φράσεις, όπως ‘περικύκλωσαν χριστουγεννιάτικες αγορές’ ή ‘κάλεσαν σε ισλαμική τζιχάντ’, αφήνοντας να εννοηθεί ότι το περιεχόμενο της διαμαρτυρίας ήταν θρησκευτικό. Ως απόδειξη στον ισχυρισμό αυτό, χρησιμοποιήθηκε ένα βίντεο, το οποίο πλαισιώθηκε όμως παραπλανητικά, ώστε να εξυπηρετεί πρόσφατα αφηγήματα που σχετίζονται με τους μουσουλμάνους και τις χριστουγεννιάτικες αγορές.

Ακολουθεί το εξεταζόμενο βίντεο:

Εξετάζοντας περισσότερο τον συγκεκριμένο ισχυρισμό και το βίντεο που τον συνοδεύει διαπιστώνεται ότι η πραγματικότητα είναι διαφορετική.

Το εξεταζόμενο βίντεο δεν σχετίζεται με “κάλεσμα σε ισλαμική τζιχάντ” αλλά με πορεία αλληλεγγύης προς τον λαό της Παλαιστίνης. Με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Αλληλεγγύης για τον Παλαιστινιακό λαό, στις 29 Νοεμβρίου 2025, διοργανώθηκε διαδήλωση στη Βιέννη με αιτήματα που σχετίζονταν με την Παλαιστίνη και όχι με αξιώσεις θρησκευτικού – φονταμενταλιστικού χαρακτήρα.

Αρχικά, στο βίντεο ακούγονται ξεκάθαρα φράσεις όπως ‘Free Palestine’ και ‘Palestine will never die’, αποδεικνύοντας άμεσα, κατ’ αυτόν τον τρόπο, τη φύση της διαδήλωσης. Σε αναρτημένο βίντεο της οργάνωσης Palästina Solidarität Österreich (Αλληλεγγύη στην Παλαιστίνη Αυστρίας), αποτυπώνεται απόσπασμα από το βίντεο που εξετάζουμε, μαζί με άλλα πλάνα από τη διαδήλωση, αλλά και περιγραφή σχετικά με τον σκοπό της συγκεκριμένης διαδήλωσης.

Ακολουθεί απόσπασμα από την ανακοίνωση με αυτοματοποιημένη ενσωματωμένη μετάφραση:

Συμμετοχή στη διαδήλωση είχε η οργάνωση Linkswende Jetzt (γνωστή στα αγγλικά ως Left Turn Now, Αριστερή Στροφή Τώρα). Στην επίσημη ιστοσελίδα τους εντοπίζονται αναλυτικές πληροφορίες σχετικά με τη συγκεκριμένη διαδήλωση. Η διαδρομή περιλάμβανε αναχώρηση από την Πλατεία Αθρωπίνων Δικαιωμάτων με κατεύθυνση προς το επίσημο Κέντρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μετά από επικοινωνία μαζί τους, μας διευκρινίστηκε ότι η εν λόγω διαδήλωση ήταν μια πορεία αλληλεγγύης για την Παλαιστίνη, η οποία οργανώθηκε από αριστερές συλλογικότητες, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και μέλη της παλαιστινιακής κοινότητας της Βιέννης. Όπως ανέφεραν χαρακτηριστικά, δεν είχε καμία θρησκευτική διάσταση και δεν ακούστηκαν θρησκευτικά συνθήματα. Η πορεία ακολούθησε τη συνηθισμένη διαδρομή μεγάλων διαδηλώσεων στη Βιέννη, κατά μήκος της Ringstrasse, γεγονός που εξηγεί γιατί οι συμμετέχοντες πέρασαν μπροστά από το Δημαρχείο και, κατ’ επέκταση, από τον χώρο της χριστουγεννιάτικης αγοράς. Ωστόσο, υπογράμμισαν ότι δεν υπήρξε «περικύκλωση» της αγοράς, όπως ισχυρίζονται οι σχετικές αναρτήσεις. Αντιθέτως, σύμφωνα με τη διοργάνωση, ορισμένοι επισκέπτες της αγοράς εξέφρασαν ακόμη και τη συμπαράστασή τους προς τη διαδήλωση.

Εξετάζοντας την πορεία της Ringstrasse, πράγματι περνάει από το Δημαρχείο της πόλης, μπροστά στο οποίο φιλοξενείται η χριστουγεννιάτικη αγορά που αποτυπώνεται στο βίντεο που εξετάζουμε.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο όρος ‘κάλεσμα σε ισλαμική τζιχάντ‘ χρησιμοποιείται συχνά παραπλανητικά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αποδιδόμενος σε περιεχόμενο που δεν εμπεριέχει πραγματικές θρησκευτικές ή εξτρεμιστικές αναφορές. Στην ισλαμική θεολογία, η λέξη τζιχάντ σημαίνει πρωτίστως «προσπάθεια» ή «αγώνας» με διάφορες ερμηνείες, συχνά για προσωπική και ηθική βελτίωση, ενώ η βίαιη ή ένοπλη ερμηνεία – η οποία συχνά αποδίδεται σε δυτικές χώρες ως “ιερός πόλεμος” – αποτελεί στρέβλωση που υιοθετείται από συγκεκριμένες εξτρεμιστικές οργανώσεις. Στην περίπτωση του εξεταζόμενου βίντεο, δεν ακούγεται κανένα θρησκευτικό κάλεσμα ούτε οποιαδήποτε επίκληση που να σχετίζεται με τη ριζοσπαστική χρήση του όρου. Τα συνθήματα που ακούγονται είναι αποκλειστικά πολιτικού χαρακτήρα, όπως «Free Palestine» και «Palestine will never die», γεγονός που συνάδει με τον σκοπό της διαδήλωσης, όπως αυτός έχει περιγραφεί τόσο από σχετικό υλικό όσο και από τους ίδιους τους διοργανωτές. Επομένως, η αναφορά σε ‘ισλαμική τζιχάντ’ δεν επιβεβαιώνεται.

Συμπέρασμα

Το εξεταζόμενο βίντεο δεν αποτυπώνει περικύκλωση χριστουγεννιάτικης αγοράς, ούτε κάλεσμα σε ‘ισλαμική τζιχάντ’. Αντίθετα, αφορά μια προγραμματισμένη, πολιτικού χαρακτήρα, πορεία αλληλεγγύης για τον παλαιστινιακό λαό, οργανωμένη από αριστερές συλλογικότητες, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και μέλη της παλαιστινιακής κοινότητας. Η διέλευση της πορείας μπροστά από τη χριστουγεννιάτικη αγορά οφείλεται στη διαδρομή της Ringstrasse, η οποία θεωρείται κεντρική στη Βιέννη. Δεν υπάρχουν ενδείξεις θρησκευτικού χαρακτήρα, ούτε αναφορές σε τζιχάντ στο βίντεο ή στους επίσημους διοργανωτές. Κατά συνέπεια, ο ισχυρισμός ότι «διαδηλωτές περικύκλωσαν τις χριστουγεννιάτικες αγορές και κάλεσαν σε ισλαμική τζιχάντ» είναι ψευδής και αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα παραπληροφόρησης που επιστρατεύει και αναπαράγει στερεότυπα για τους μουσουλμάνους.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1.https://www.christkindlmarkt.at/
2.https://www.ellinikahoaxes.gr/2025/11/11/den-akyrothikan-christougenniatikes-agores-sti-germania-exaitias-tou-fovou-islamistikon-tromokratikon-epitheseon/
3.https://www.ellinikahoaxes.gr/2025/11/29/vinteo-den-apeikonizei-mousoulmanous-na-diamartyrontai-exo-apo-christougenniatiki-agora-tis-germanias-kata-tis-christianikis-paradosis/
4.https://www.un.org/en/observances/international-day-of-solidarity-with-the-palestinian-people
5.https://www.facebook.com/reel/1398805701804279
6.https://grossdemowien.at/2025.11.29/
7.https://linkswende.org/kalender/?r34icsym=202511
8.https://edition.cnn.com/travel/article/experts-guide-austria-ringstrasse
9.https://www.wien.info/en/art-culture/architecture/ringstrasse-356762
10.https://www.britannica.com/topic/jihad
11.https://www.researchgate.net/publication/376126455_Misconceptions_of_Jihad_A_Constructivist_Review_of_the_Meaning_of_Struggle_in_Islam_in_the_Modern_Era_Analysis_of_the_verses_al-Amwaal_wa_al-Nafs