H παραπληροφόρηση γύρω από τις χρεώσεις στους Ελβετούς συμμετέχοντες της Sumud Flotilla

Στις αρχές του Δεκεμβρίου 2025 διαδόθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο ισχυρισμός ότι «20 Ελβετοί που εντάχθηκαν στον στόλο προς τη Γάζα μόλις έλαβαν έναν λογαριασμό από το κράτος τους έως και 11.000 ευρώ ο καθένας από την Ελβετική Συνομοσπονδία, για προξενικές υπηρεσίες». Ενώ είναι πραγματικό γεγονός πως το Υπουργείο Εξωτερικών της Ελβετίας απέστειλε χρεωστικούς λογαριασμούς στους συμμετέχοντες, για τις προξενικές υπηρεσίες που τους παρείχε κατά την κράτησή τους στο Ισραήλ, στην πραγματικότητα το ποσό που καλούνται να καταβάλλουν είναι σημαντικά μικρότερο. Οι αναρτήσεις που εντοπίστηκαν, κυρίως από χρήστες του διαδικτύου, παρουσίασαν τον ισχυρισμό των υπέρογκων ποσών χρέωσης ως αληθή και αναπαρήγαγαν την είδηση με ελλείψεις. Οι σχετικές αναρτήσεις συγκέντρωσαν εκατοντάδες αντιδράσεις και κοινοποιήσεις.

Ενδεικτικά ακολουθούν ορισμένες από τις σχετικές αναρτήσεις στο Facebook:

Τι ισχύει

Οι σχετικές με τον ισχυρισμό αναρτήσεις στα social media εμφανίστηκαν στις αρχές Δεκεμβρίου του 2025 από διάφορους χρήστες. Σύμφωνα με τις παραπάνω αναρτήσεις, 20 Ελβετοί, οι οποίοι συμμετείχαν στο στολίσκο που έπλευσε προς τη Γάζα τον Οκτώβριο του 2025, καλούνται να πληρώσουν λογαριασμό που τους απέστειλε το ελβετικό κράτος, ύψους μέχρι και 11.000 ευρώ ο καθένας, για τις προξενικές υπηρεσίες που τους παρείχε το Υπουργείο Εξωτερικών της Ελβετίας κατά την κράτησή τους από τις ισραηλινές αρχές. Χρησιμοποιήθηκε ψευδώς το ποσό των 11.000 ευρώ, αφού από καμία πηγή – τόσο από την ελβετική νομοθεσία όσο και από τις ανακοινώσεις των συμμετεχόντων – δεν προκύπτει ποσό τέτοιου ύψους. Οι περισσότερες δημοσιεύσεις που εντοπίζονται διαπιστώνεται ότι αποτελούν ακριβή μετάφραση μιας ανάρτησης ενός ισραηλινού λογαριασμού στην πλατφόρμα Χ, η οποία αποτελεί την αρχική πηγή του ισχυρισμού.

Ακολουθεί η ανάρτηση:

Τον Οκτώβριο του 2025, Ελβετοί πολίτες πήραν μέρος στην προσπάθεια κατάπλευσης προς τη Γάζα, με αναφερόμενο στόχο την μεταφορά ανθρωπιστικής βοήθειας στον παλαιστινιακό πληθυσμό και την αμφισβήτηση του αποκλεισμού της περιοχής από το Ισραήλ. Οι Ελβετοί συμμετέχοντες δεν ανήκαν όλοι στην ίδια οργάνωση. Οι 19 από αυτούς ήταν μέλη της πρωτοβουλίας Waves of Freedom. Κατά την προσέγγιση του στολίσκου στη Γάζα, η επιχείρηση αναχαιτίστηκε από τις ισραηλινές δυνάμεις ασφαλείας και πολλοί ακτιβιστές – μεταξύ τους και οι Ελβετοί – συνελήφθησαν, κρατήθηκαν στο σωφρονιστικό συγκρότημα Κtziot και στη συνέχεια επαναπατρίστηκαν. Σε αυτό το διάστημα ενεργοποιήθηκαν οι προξενικές Υπηρεσίες της Ελβετίας στο Ισραήλ, μεταξύ άλλων και με επισκέψεις που πραγματοποίησαν Ελβετοί διπλωμάτες στους κρατούμενους πολίτες της χώρας τους, όπως επιβεβαιώνεται από αντίστοιχα ρεπορτάζ (εδώ, εδώ). Στο πλαίσιο αυτό, άρχισε να διακινείται ο ισχυρισμός που εξετάζουμε για τους Ελβετούς συμμετέχοντες και για το ποσό που κλήθηκαν να καταβάλλουν.

Τι πράγματι συνέβη και τι δεν αληθεύει

Σύμφωνα με την ελβετική νομοθεσία, όντως προβλέπεται ότι ορισμένες προξενικές υπηρεσίες προς Ελβετούς πολίτες στο εξωτερικό ενδέχεται να τους χρεωθούν, ιδίως όταν αυτοί έχουν αγνοήσει τις ταξιδιωτικές συστάσεις του ελβετικού Υπουργείου Εξωτερικών ή όταν η παροχή βοήθειας συνεπάγεται σημαντικό διοικητικό κόστος.

Ακολουθούν αποσπάσματα της ισχύουσας νομοθεσίας:

Μετάφραση: «Άρθρο 60 — Κοστολόγηση
1.Τα άτομα που έχουν προκαλέσει μια προξενική υπηρεσία οφείλουν να αποζημιώσουν την Ομοσπονδία γι’ αυτήν.
2.Τα άτομα ευθύνονται επίσης για αποζημίωση του κόστους εάν η ομοσπονδιακή κυβέρνηση εκτελεί μια υπηρεσία χωρίς να ζητηθεί από τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα, αλλά σύμφωνα με τις εικαζόμενες επιθυμίες και συμφέροντά τους.
3.Το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο ρυθμίζει τις λεπτομέρειες και τις εξαιρέσεις».

Μετάφραση: « Υποχρέωση πληρωμής
Γενικά, οι υπηρεσίες προξενικής προστασίας πληρώνονται για:
α) Τα τέλη υπολογίζονται ανάλογα με τον χρόνο που δαπανάται (150 ελβετικά φράγκα ανά ώρα).
Σε περιπτώσεις δυσχέρειας ή για άλλους σημαντικούς λόγους — για παράδειγμα, βοήθεια σε θύματα σοβαρών εγκλημάτων — τα τέλη μπορεί να αναβληθούν, να μειωθούν ή να απαλειφθούν.
β) Τα έξοδα, δηλαδή οι λοιπές δαπάνες που προκύπτουν σε σχέση με την υπηρεσία (π.χ. έξοδα επικοινωνίας και μεταβίβασης), πρέπει να επιστραφούν στην προξενική αρχή».

Στο πλαίσιο αυτό και με βάση την ισχύουσα νομοθεσία, πράγματι οι συμμετέχοντες έχουν κληθεί να πληρώσουν συγκεκριμένο ποσό για τις προξενικές υπηρεσίες που τους παρασχέθηκαν, το οποίο, όμως, απέχει σημαντικά από τα 11.000 ευρώ. Αξίζει να σημειώσουμε ότι το νόμισμα της Ελβετίας είναι το ελβετικό φράγκο και η αναλογία του με ευρώ είναι η εξής:

Επομένως, η ισοτιμία των δύο νομισμάτων στις 11 Δεκεμβρίου παρουσίαζε μικρή διαφορά.

Στις 27 Νοεμβρίου, η ελβετική αντιπροσωπεία του κινήματος προς τη Γάζα εξέδωσε ανακοίνωση που δημοσίευσε στο Instagram όπου, μεταξύ άλλων, αναφέρει και τα ποσά που πρέπει να καταβληθούν.

Ακολουθεί η ανακοίνωση:

Μετάφραση:
«Το ΕDA παρουσιάζει τον λογαριασμό
Στις 19 Ελβετίδες και Ελβετούς της Flotilla Sumud έφτασε αυτή την εβδομάδα ένας λογαριασμός του EDA στο σπίτι. Πρέπει να πληρώσουν μεταξύ 300 και 1047 φράγκων – κατά μέσο όρο 510 φράγκα. Μεταξύ άλλων για τις επισκέψεις υπαλλήλων της ελβετικής πρεσβείας στη φυλακή Κετζίοτ, όπου κρατήθηκαν.
Η επιχειρηματολογία του EDA: Είχαν αποτρέψει από ταξίδια προς τη Γάζα. Σύμφωνα με τον νόμο για τους Ελβετούς του εξωτερικού, άτομα που παραβλέπουν τις ταξιδιωτικές προειδοποιήσεις πρέπει να πληρώνουν τα κόστη της προξενικής βοήθειας οι ίδιοι.
Γεγονός είναι: Τα μέλη της Flotilla απήχθησαν από το Ισραήλ σε διεθνή ύδατα, μεταφέρθηκαν στο Ισραήλ και κλείστηκαν σε φυλακή υψίστης ασφαλείας. Για αυτό το θέμα η Ελβετία δεν έχει ποτέ εκφραστεί».

(σημείωση: Τα αρχικά “EDA” σημαίνουν “Eidgenössisches Departement für auswärtige Angelegenheiten” – Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εξωτερικών)

Επομένως γίνεται φανερό, τόσο με βάση την επίσημη ανακοίνωσή τους όσο και με βάση την αναλογία των δύο νομισμάτων, ότι ο ισχυρισμός περί χρέωσης 11.000 ευρώ απέχει πολύ από την αλήθεια. Η μεγαλύτερος λογαριασμός που απεστάλη ήταν τα 1047 φράγκα, ενώ ο μέσος όρος όλων των λογαριασμών που απέστειλε το ελβετικό ΥΠΕΞ στους συμμετέχοντες ανέρχεται στο ποσό των 510 φράγκων.

Αξιόπιστα ειδησεογραφικά μέσα της Ελβετίας έχουν αναφερθεί σε άρθρα τους (εδώ, εδώ) στο γεγονός ότι επιβλήθηκαν χρεώσεις στους συμμετέχοντες. Χαρακτηριστικά, μέλος πληρώματος του στολίσκου, σε συνέντευξή του στο δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό μέσο της γαλλόφωνης Ελβετίας, RTS, ανέφερε ότι το ποσό με το οποίο χρεώνεται είναι 300 φράγκα.

Ακόμη, σε ανάρτηση της επίσημης αντιπροσωπείας του κινήματος, εμφανίζεται επίσημο έγγραφο που εστάλη από το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εξωτερικών σε άλλη συμμετέχοντα του πληρώματος. Στο έγγραφο αναγράφεται ομοίως το ποσό των 300 φράγκων.

Ακολουθεί το έγγραφο, όπως εμφανίστηκε στην ανάρτηση:

Αυτοματοποιημένη μετάφραση εγγράφου:

«Εκκαθάριση σε σχέση με τη σύλληψή σας στο Ισραήλ και την επιστροφή σας στην Ελβετία

Αξιότιμη κυρία Zaugg,

Στο πλαίσιο της υποστήριξης που παρασχέθηκε κατά τη διάρκεια της κράτησής σας στο Ισραήλ και για την επιστροφή σας στην Ελβετία, το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εξωτερικών, στο πλαίσιο της προξενικής προστασίας, παρείχε ορισμένες υπηρεσίες. Βάσει του νόμου για τους Ελβετούς του εξωτερικού της 26ης Σεπτεμβρίου 2014 καθώς και του Κανονισμού Τελών του ΕDA (GebV-EDA) της 7ης Οκτωβρίου 2015, ισχύουν χρεώσιμα τέλη και έξοδα.

Οι χρεώσιμες υπηρεσίες στο πλαίσιο της προξενικής προστασίας ανέρχονται σε
300 ελβετικά φράγκα (CHF 300.–) και αφορούν:
– την παρέμβαση του EDA στις ισραηλινές αρχές,
– την επίσκεψη στο κέντρο κράτησης στο Ketziót,
– την ετοιμότητα και την υποστήριξη κατά την επιστροφή σας στην Ελβετία.

Σας παρακαλούμε να εξοφλήσετε το ποσό των CHF 300.– εντός 30 ημερών.

Για ερωτήσεις σχετικά με αυτόν τον λογαριασμό, είναι στη διάθεσή σας η γραμμή βοήθειας του EDA ([email protected] / Τηλ. 0800 24 7 365)

Με φιλικούς χαιρετισμούς,

Προξενική Διεύθυνση KD
Προξενική Προστασία KS

Συνημμένο: Τιμολόγιο Οικονομικών Υπηρεσιών EDA».

Από τις παραπάνω πληροφορίες, γίνεται ξεκάθαρο ότι τα ποσά πληρωμής απέχουν σημαντικά από τα 11.000 ευρώ που αναφέρουν οι αναρτήσεις που εξετάζουμε. Τα μέλη του ελβετικού πληρώματος ανέφεραν τις τιμές στις οποίες κυμαίνεται ο λογαριασμός που τους απεστάλη.

Συμπέρασμα

Ενώ αληθεύει πως το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εξωτερικών της Ελβετίας απέστειλε χρεωστικούς λογαριασμούς σε Ελβετούς πολίτες, που συμμετείχαν στον στολίσκο προς τη Γάζα τον Οκτώβριο του 2025, για τις προξενικές υπηρεσίες που τους παρασχέθηκαν κατά την κράτησή τους από τις ισραηλινές αρχές και τον επαναπατρισμό τους, ο ισχυρισμός ότι οι εν λόγω συμμετέχοντες έλαβαν λογαριασμό ύψους έως και 11.000 ευρώ ο καθένας δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Σύμφωνα με τη νομοθεσία της Ελβετίας και όπως προκύπτει από τα επίσημα έγγραφα και τις ανακοινώσεις που δημοσιεύθηκαν από τους ίδιους τους συμμετέχοντες, τα ποσά που κλήθηκαν να καταβάλουν για τις προξενικές υπηρεσίες κυμαίνονται μεταξύ 300 και 1.047 ελβετικών φράγκων, με μέσο όρο τα 510 φράγκα. Οι σχετικές αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης παραλείπουν αυτά τα στοιχεία, με αποτέλεσμα να δημιουργείται παραπλανητική εικόνα για το ύψος των χρεώσεων.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1.https://x.com/IsraMum/status/1997529055747268937
2.https://www.reuters.com/world/middle-east/swiss-protest-over-curtailed-visit-gaza-flotilla-nationals-detained-israel-2025-10-03/
3.https://www.swissinfo.ch/eng/various/nine-swiss-gaza-activists-travelling-back-to-switzerland/90116695
4.https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/2015/653/en
5.https://www.eda.admin.ch/eda/it/dfae/dfae/organizzazione-dfae/direzioni-divisioni/dc/protezione-consolare.html
6.https://www.instagram.com/p/DRkYHeUjTX0/?img_index=1&igsh=MXc1cmt4dWRpb200dA%3D%3D
7.https://www.swissinfo.ch/eng/foreign-affairs/swiss-gaza-flotilla-members-contest-government-bill-for-consular-aid/90500536
8.https://www.rts.ch/info/suisse/2025/article/suisse-facture-les-militants-de-gaza-300-a-1047-francs-pour-l-aide-consulaire-29070199.html
9.https://www.instagram.com/reel/DReZaxcgfzy/?utm_source=ig_embed