Παραπληροφόρηση σχετικά με το ρόλο των ανεμογεννητριών στην ενεργειακή κρίση του Τέξας το 2021 λόγω ιστορικής κακοκαιρίας

Στα τέλη Μαρτίου 2026, χρήστες των Μέσων Μαζικής Δικτύωσης αναπαρήγαγαν ένα βίντεο το οποίο αναφερόταν στην ακραία κακοκαιρία που έπληξε το Τέξας τον Φεβρουάριο του 2021. Ειδικότερα, το συγκεκριμένο οπτικοακουστικό υλικό στοχοποιούσε τις ανεμογεννήτριες ως κύριες υπαίτιες για τις συνεχόμενες διακοπές ρεύματος που σημειώθηκαν στην πολιτεία του Τέξας, καθώς μερίδα αυτών πάγωσε λόγω των χαμηλών θερμοκρασιών.

Στο παρόν άρθρο, θα παραθέσουμε στοιχεία από επίσημους οργανισμούς τα οποία αποδεικνύουν ότι οι συνεχόμενες διακοπές ρεύματος δεν αποδόθηκαν αποκλειστικά στις ανεμογεννήτριες.

Πριν αρχίσουμε την ανάλυση, αξίζει να σημειώσουμε ότι ο συγκεκριμένος ισχυρισμός παρατηρήθηκε και το 2021, καθώς ο ρεπουμπλικάνος Κυβερνήτης του Τέξας, Greg Abbott, είχε κατηγορήσει τις ανεμογεννήτριες για τις διακοπές ρεύματος. Συνεπώς, το συγκεκριμένο βίντεο ανακυκλώνει τον επίμαχο ισχυρισμό, ο οποίος έχει καταρριφθεί ήδη από το 2021, τόσο από επιστημονικούς οργανισμούς όσο και από τοπικά ειδησεογραφικά μέσα (πηγή, πηγή) αλλά και από το BBC.

Παραδείγματα αναπαραγωγής στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης:

Το επίμαχο βίντεο:

Τι ισχύει

Το χρονικό διάστημα από τις 11 έως και τις 20 Φεβρουαρίου του 2021, ολόκληρη η πολιτεία του Τέξας, επηρεάστηκε από μία ιστορική χειμερινή κακοκαιρία, η οποία όχι μόνο έφερε χιόνι, χιονόνερο και βροχή, αλλά οδήγησε σε εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες, οι οποίες διήρκεσαν για αρκετές ημέρες. Οι ακραίες αυτές καιρικές συνθήκες έφεραν αντιμέτωπη την πολιτεία του Τέξας, για πολλές ημέρες, με κλειστούς δρόμους, διακοπές ρεύματος, απώλεια θέρμανσης, σπασμένους σωλήνες κ.α. Παράλληλα, αυτή η χειμερινή κακοκαιρία ήταν η ψυχρότερη που έπληξε το Τέξας από το Δεκέμβριο του 1989. Στην παρακάτω Εικόνα 1 παρουσιάζεται η πορεία του καιρικού φαινομένου για το χρονικό διάστημα στο οποίο εντοπιζόταν πάνω από την περιοχή του Τέξας. 

Η συγκεκριμένη κακοκαιρία οδήγησε στο θάνατο τουλάχιστον 246 ανθρώπων. Παράλληλα, η οικονομική καταστροφή που άφησε πίσω της ήταν της τάξης των δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ήταν η πρώτη μεγάλη οικονομική καταστροφή που καταγράφηκε το 2021, παγκοσμίως.

Γιατί εκατομμύρια πολίτες στο Τέξας έμειναν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα κατά τη διάρκεια μίας τόσο έντονης κακοκαιρίας;

Αυτό που συνέβη είναι πως όσο έπεφταν οι θερμοκρασίες, τόσο διάφορες μονάδες παραγωγής ενέργειας στο Τέξας παρουσίαζαν βλάβες. Σύμφωνα με την έκθεση αποτίμησης της κατάστασης, από το Ινστιτούτο Ενέργειας του Πανεπιστημίου του Τέξας στο Austin, όλες οι τεχνολογίες παραγωγής ενέργειας απέτυχαν να τροφοδοτήσουν το ηλεκτρικό δίκτυο, λόγω βλαβών που αντιμετώπισαν κατά τη διάρκεια της κακοκαιρίας.

Παράλληλα, οι προβλέψεις του Συμβουλίου Αξιοπιστίας Ηλεκτρικής Ενέργειας του Τέξας (Electricity Reliability Council of Texas-ERCOT)*, για τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας στο πιο ακραίο καιρικό σενάριο, υποεκτιμήθηκαν. Το χειρότερο σενάριο του ERCOT έκανε λόγο για ζήτηση 67 GW, ενώ στην πραγματικότητα στο μέγιστο της κακοκαιρίας η ζήτηση ανήλθε στα 69 GW.

Όλα τα παραπάνω ανάγκασαν το ERCOT να εκδώσει αποφάσεις για εκ περιτροπής διακοπές ρεύματος στους καταναλωτές (γνωστές ως «χειροκίνητη σταθερή αποφόρτιση»). Σκοπός ήταν η αποφυγή της ολικής κατάρρευσης του ηλεκτρικού δικτύου. Ως αποτέλεσμα, το ERCOT αναγκάστηκε τελικά να αποσυνδέσει 20.000 MW σταθερού φορτίου τις πιο κρίσιμες ημέρες του καιρικού φαινομένου.

*Το Συμβούλιο Αξιοπιστίας Ηλεκτρικής Ενέργειας του Τέξας (ERCOT) είναι υπεύθυνο για την διαχείριση και την κατανομή της ηλεκτρικής ενέργειας σε 27 εκατομμύρια καταναλωτές στο Τέξας, με αποτέλεσμα να διαχειρίζεται το 90% του ηλεκτρικού δικτύου της πολιτείας.

Η κατανομή της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στο Τέξας για το 2021 από διάφορες μορφές ενέργειας

Αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι το 2021, αλλά ακόμη και σήμερα, η κυρίαρχη πηγή για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στο Τέξας είναι το φυσικό αέριο. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με στοιχεία που παρέχει η Statista, πλατφόρμα που ειδικεύεται στη συγκέντρωση και οπτικοποίηση στατιστικών δεδομένων, παρατηρείται ότι το 2021 περίπου το 49% της ηλεκτρικής παραγωγής του Τέξας προερχόταν από το φυσικό αέριο, περίπου 21% από τον άνεμο, περίπου 18% από τον άνθρακα, ενώ τα υπόλοιπα ποσοστά προέρχονταν από την πυρηνική και ηλιακή ενέργεια, την βιομάζα κ.α. Στο κυκλικό γράφημα της Εικόνας 2 μπορούμε να παρατηρήσουμε τα παραπάνω ποσοστά.

Σε παρόμοια νούμερα αναφέρεται και η μελέτη των Busby et al. 2021, όπου σημειώνουν χαρακτηριστικά ότι πρωταρχική πηγή ηλεκτρικής ενέργειας στο Τέξας είναι το φυσικό αέριο ενώ δεύτερος έρχεται ο άνεμος. 

Τον Φεβρουάριο του 2021 παρατηρήθηκε μείωση της παραγωγής φυσικού αερίου σε πολιτείες των ΗΠΑ

Η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Ρύθμισης Ενέργειας (Federal Energy Regulatory Commission-FERC), σε έκθεση αποτίμησης της κατάστασης στο Τέξας αλλά και σε άλλες περιοχές των ΗΠΑ, αναφέρει ότι την περίοδο των διακοπών ρεύματος το 2021 η παραγωγή φυσικού αερίου έπεσε κατά περίπου 70%.

Παράλληλα, στην έκθεση Ινστιτούτου Ενέργειας του Πανεπιστημίου του Τέξας στο Austin αναφέρεται ότι, από το μεσημέρι της 14ης Φεβρουαρίου έως το μεσημέρι της 15ης Φεβρουαρίου, η εκτός λειτουργίας ισχύς από αιολική ενέργεια αυξήθηκε από 14.600 MW σε 18.300 MW (+3.700 MW) ενώ η ίδια παράμετρος για το φυσικό αέριο αυξήθηκε από 12.000 MW σε 25.000 MW (+13.000 MW) (η παραπάνω πληροφορία εντοπίζεται στη σελίδα 33 της έκθεσης).

Όπως εξηγεί και η Παγκόσμια Υπηρεσία Ενέργειας (International Energy Agency-IEA) στην ανάλυσή της, το πάγωμα των πτερυγίων των ανεμογεννητριών δεν ήταν ο κύριος υπαίτιος των συνεχιζόμενων διακοπών ρεύματος. Συγκεκριμένα, σημειώνουν ότι το μεγαλύτερο μέρος της ηλεκτρικής ζήτησης στο Τέξας καλύπτεται από το φυσικό αέριο. Όταν η ζήτηση αυξάνεται, σχεδόν το σύνολο της πρόσθετης προσφοράς προέρχεται από την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μέσω καύσης φυσικού αερίου.

Όσον αφορά στην αιολική ενέργεια, το 2021 το Τέξας είχε εγκατεστημένη αιολική ισχύ ίση με 25 GW, ενώ τον Φεβρουάριο αναμενόταν να παραχθούν 6,1 GW. Παρόλα αυτά, στις 15 Φεβρουαρίου η παραγόμενη ισχύς ανήλθε κατά μέσο όρο στα 3 GW. Αυτό που επηρέασε τη λειτουργία των ανεμογεννητριών ήταν οι σχετικά χαμηλής ταχύτητας άνεμοι αλλά και το πάγωμα πτερυγίων των ανεμογεννητριών, λόγω των χαμηλών θερμοκρασιών που επικρατούσαν στην περιοχή εκείνη την περίοδο.

Οι ανεμογεννήτριες διαθέτουν μηχανισμούς που τους επιτρέπουν να λειτουργούν σε χαμηλές θερμοκρασίες

Γνωρίζουμε ότι μία τυπική ανεμογεννήτρια είναι σχεδιασμένη να λειτουργεί ακόμη και σε θερμοκρασίες υπό του μηδενός. Τα παγκόσμια πρότυπα σχεδιασμού απαιτούν οι ανεμογεννήτριες να λειτουργούν κάτω από τους -4^ο βαθμούς Fahrenheit (-20^ο C). Όμως, υπάρχουν μηχανισμοί οι οποίοι μπορούν να βοηθήσουν τις ανεμογεννήτριες να λειτουργήσουν και σε πιο χαμηλές θερμοκρασίες. Για παράδειγμα, υπάρχουν μηχανισμοί που μπορούν να θερμάνουν τα πτερύγια των ανεμογεννητριών, με σκοπό να αποτρέψουν την παγοποίησή τους (την ανάπτυξη στρωμάτων πάγου επάνω τους). Άλλωστε, ανεμογεννήτριες εντοπίζονται να λειτουργούν εγκατεστημένες και σε περιοχές ανά τον κόσμο οι οποίες έχουν πιο ψυχρό κλίμα από το Τέξας, όπως για παράδειγμα η Φιλανδία ή η Σουηδία.

Αφού υπάρχουν μηχανισμοί που επιτρέπουν στις ανεμογεννήτριες να λειτουργήσουν σε χαμηλές θερμοκρασίες γιατί οι ανεμογεννήτριες στο Τέξας πάγωσαν;

Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα είναι ότι οι ανεμογεννήτριες στη συγκεκριμένη περιοχή δεν είχαν σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε να λειτουργούν σε τέτοιες θερμοκρασίες. Όπως εξηγεί ο καθηγητής πολιτικής και περιβαλλοντικής μηχανικής Michael Howland του MIT, στην περίπτωση της σφοδρής κακοκαιρίας στο Τέξας το 2021, οι εγκαταστάσεις τόσο του φυσικού αερίου όσο και των ανεμογεννητριών δεν ήταν σχεδιασμένες ώστε να μπορέσουν να ανταπεξέλθουν σε τέτοιες ακραίες καιρικές συνθήκες. Πιο ειδικά, ο Howland αναφέρει στο Climate Portal του MIT ότι:

Το κύριο πρόβλημα με τις ανεμογεννήτριες στο Τέξας είναι ότι, με βάση τα ιστορικά κλιματολογικά δεδομένα, δεν είχε προβλεφθεί τόσο ακραίο κρύο και, ως εκ τούτου, οι κατασκευαστές δεν είχαν λάβει μέτρα για την προστασία των ανεμογεννητριών από τέτοιες καιρικές συνθήκες. Οι ανεμογεννήτριες λειτουργούν σε πολύ πιο ψυχρές περιοχές από το Τέξας και η αντιμετώπιση του σχηματισμού πάγου είναι πολύ απλή και συνηθισμένη μέσω της προετοιμασίας για συγκεκριμένες καιρικές συνθήκες.

Συμπέρασμα

Στα τέλη Μαρτίου του 2026, παρατηρήθηκε ανακύκλωση παλαιότερου ισχυρισμού, ο οποίος υποστήριζε ότι για την ενεργειακή κρίση που αντιμετώπισε το Τέξας, τον Φεβρουάριο του 2021 λόγω ιστορικής κακοκαιρίας, κύριος υπαίτιος ήταν οι ανεμογεννήτριες, των οποίων τα πτερύγια πάγωσαν λόγω των χαμηλών θερμοκρασιών.

Παρόλο που είναι αλήθεια ότι κάποιες ανεμογεννήτριες δεν λειτούργησαν λόγω των παγωμένων πτερυγίων τους, είναι παραπλανητικό να κατηγορούνται αποκλειστικά αυτές για τις συνεχόμενες διακοπές ρεύματος εκείνη την περίοδο στο Τέξας. Τα δεδομένα που αναλύθηκαν από επιστημονικούς και κυβερνητικούς οργανισμούς, αναφέρουν ότι όλοι οι τύποι τεχνολογιών παραγωγής ενέργειας απέτυχαν να τροφοδοτήσουν το ηλεκτρικό δίκτυο. Μέσα στις πηγές ενέργειας, που τροφοδοτούν το ηλεκτρικό δίκτυο του Τέξας, συμπεριλαμβάνεται το φυσικό αέριο, ο άνθρακας, η πυρηνική αλλά και η ηλιακή ενέργεια. Συγκεκριμένα, κατά το χρονικό διάστημα της κακοκαιρίας η παραγωγή φυσικού αερίου στο Τέξας μειώθηκε κατά περίπου 70%.

Οι ανεμογεννήτριες είναι μία μορφή τεχνολογίας η οποία μπορεί να λειτουργήσει σε θερμοκρασίες υπό του μηδενός, αν έχει προβλεφθεί ο κατάλληλος σχεδιασμός από τους κατασκευαστές. Στην περίπτωση του Τέξας, οι ανεμογεννήτριες αλλά και οι εγκαταστάσεις φυσικού αερίου δεν ήταν σχεδιασμένες και εξοπλισμένες με κατάλληλο τρόπο, ώστε να μπορούν να αποδώσουν σε τέτοιες ακραίες καιρικές συνθήκες.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1.https://www.weather.gov/hgx/2021ValentineStorm
2.https://www.ncei.noaa.gov/news/great-texas-freeze-february-2021
3.https://www.ercot.com/gridmktinfo/dashboards/fuelmix
4.https://www.bbc.com/news/world-56085733
5.https://energy.utexas.edu/sites/default/files/UTAustin%20%282021%29%20EventsFebruary2021TexasBlackout%2020210714.pdf
6.https://www.iea.org/commentaries/severe-power-cuts-in-texas-highlight-energy-security-risks-related-to-extreme-weather-events
7.https://climate.mit.edu/ask-mit/it-true-wind-turbines-dont-work-winter
8.https://docs.nlr.gov/docs/fy21osti/80071.pdf
9.https://www.eia.gov/states/TX/analysis#1
10.https://www.texastribune.org/about/
11.https://www.keranews.org/news/2021-02-17/no-frozen-wind-turbines-arent-the-main-culprit-for-texas-power-outages
12.https://science.feedback.org/do-wind-turbines-work-when-its-cold/
13.https://www.ferc.gov/media/february-2021-cold-weather-outages-texas-and-south-central-united-states-ferc-nerc-and
14.https://www.eia.gov/states/TX/analysis#1:~:text=Natural%20gas%2Dfired,electricity%20net%20generation.
15. Busby et al. 2021 Cascading risks: Understanding the 2021 winter blackout in Texas, Energy Research & Social Science, https://doi.org/10.1016/j.erss.2021.102106.