Ποιοι είμαστε
Αρχική Αποστολή Artemis II: ψευδείς και συνωμοσιολογικοί ισχυρισμοί γύρω από την επιστροφή του ανθρώπου στο φεγγάριFAKE NEWS ΣΥΝΩΜΟΣΙΟΛΟΓΙΑ

Αποστολή Artemis II: ψευδείς και συνωμοσιολογικοί ισχυρισμοί γύρω από την επιστροφή του ανθρώπου στο φεγγάρι

18 Μαΐ
2026

@

Ευαίσθητο περιεχόμενο

Αυτή η εικόνα περιέχει ευαίσθητο περιεχόμενο το οποίο μπορεί για κάποιους χρήστες μπορεί να είναι προσβλητικό ή ενοχλητικό

Ισχυρισμός 1

Αυτές οι φωτογραφίες δεν είναι αληθινές καθώς έχουμε δύο λήψεις του ίδιου σημείου της Γης, μία την ημέρα και μία τη νύχτα, με τα σύννεφα να αποτυπώνονται στην ίδια ακριβώς θέση και με το ίδιο σχήμα.

Συμπέρασμα 1

Ύστερα από αναζήτηση των επίμαχων λήψεων, στη βιβλιοθήκη φωτογραφιών και βίντεο της NASA, αποδεικνύεται ότι τα σύννεφα παρατηρούνται να έχουν το ίδιο σχήμα και την ίδια τοποθεσία στις δύο διαφορετικές λήψεις, επειδή απλά αυτές τραβήχτηκαν στην πραγματικότητα με χρονική διαφορά μόλις λίγων δευτερολέπτων. Η έντονη διαφορά στην αποτύπωση της Γης μεταξύ των δύο λήψεων, με τη μία να εμφανίζεται φωτεινή και την άλλη σκοτεινή, οφείλεται αποκλειστικά στη διαφορετική ρύθμιση του χρόνου έκθεσης του αισθητήρα της φωτογραφικής μηχανής, ο οποίος επιλέχθηκε από τον Reid Wiseman, αστροναύτη της αποστολής Artemis II.

Ισχυρισμός 2

Κατά τη διάρκεια της εκτόξευσης του διαστημικού σκάφους, ένας μηχανισμός με ένα καλάθι φαίνεται να απομακρύνεται από την πλατφόρμα εκτόξευσης. Εκκένωσαν οι αστροναύτες, το διαστημικό σκάφος;

Συμπέρασμα 2

Ο μηχανισμός που στοχοποιήθηκε δεν ήταν τίποτα άλλο πέρα από το Σύστημα Εκκένωσης Έκτακτης Ανάγκης (Emergency Egress System-EES), που χρησιμοποιεί η NASA για τις αποστολές του προγράμματος Artemis. Το συγκεκριμένο σύστημα χρησιμοποιείται για να εξασφαλιστεί η ασφαλής εκκένωση του πληρώματος από την πλατφόρμα εκτόξευσης σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Ύστερα από επικοινωνία μας με τη διαστημική υπηρεσία, οι ίδιοι μας διαβεβαίωσαν ότι την ημέρα της εκτόξευσης δεν καταγράφηκε εκκένωση του διαστημικού σκάφους. Αξίζει να σημειώσουμε ότι κάθε διαστημική αποστολή της NASA περιλάμβανε σύστημα έκτακτης εκκένωσης της πλατφόρμας εκτόξευσης σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Παράλληλα, μέχρι και σήμερα, καμία αποστολή δεν χρειάστηκε να χρησιμοποιήσει το επίγειο σύστημα έκτακτης διαφυγής, κατά τη διάρκεια της αντίστροφης μέτρησης πριν την εκτόξευση.

Ισχυρισμός 3

Η αποστολή Artemis II δεν έγινε ποτέ όπως ακριβώς και η αποστολή Apollo 11. Ο άνθρωπος δεν έχει πάει ποτέ στο φεγγάρι.

Συμπέρασμα 3

Τα «αποδεικτικά στοιχεία» τα οποία παρατίθενται από χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης κατά καιρούς, τα οποία υποτίθεται αποδεικνύουν ότι ο άνθρωπος δεν έχει πάει ποτέ στο φεγγάρι, έχουν καταρριφθεί εδώ και πολύ καιρό από τους επιστήμονες. Από τις δύο αποστολές έχουμε στα χέρια μας συγκλονιστικές φωτογραφίες και τεκμήρια, των οποίων η γνησιότητα δεν μπορεί να αμφισβητηθεί.

Με αφορμή την αποστολή Artemis II της NASA, την πρώτη αποστολή του προγράμματος Artemis που μετέφερε τέσσερις αστροναύτες γύρω από το φεγγάρι μετά από περίπου μισό αιώνα, στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης εντοπίστηκαν θεωρίες συνωμοσίας, αλλά και ψευδείς ισχυρισμοί, γύρω από αυτό το ιστορικό γεγονός. Όπως και με την αποστολή Apollo 11, έτσι και σε αυτή την περίπτωση δεν ήταν λίγοι αυτοί που αμφισβήτησαν την πραγματοποίηση της αποστολής Artemis II.

Στο παρόν άρθρο θα αποδομήσουμε όλους τους ψευδείς και αβάσιμους ισχυρισμούς που πλαισίωσαν την ιστορική αποστολή της NASA.

Παραδείγματα αναπαραγωγών στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης:

Πλαίσιο

Η αποστολή Artemis II, η οποία ήταν η συνέχεια της αποστολής Artemis I, ήταν η πρώτη αποστολή που μετέφερε τέσσερις αστροναύτες γύρω από το φεγγάρι μετά από περίπου μισό αιώνα. Οι αστροναύτες που συγκρότησαν το διαστημικό πλήρωμα ήταν οι Reid Wiseman, Victor Glover και Christina Koch από τη NASA και ο αστροναύτης Jeremy Hansen από τη Καναδική Διαστημική Υπηρεσία (Canadian Space Agency-CSA). Στόχος της αποστολής ήταν ο γύρος του φεγγαριού.

Το διαστημικό σκάφος Orion, το οποίο μετέφερε τους αστροναύτες, εκτοξεύθηκε την 1η Απριλίου του 2026 από τη Φλόριντα των ΗΠΑ. Για μερικές ημέρες περιφέρθηκε γύρω από τη Γη και στη συνέχεια κατευθύνθηκε προς τον φυσικό μας δορυφόρο. Εκεί, αφού το διαστημικό σκάφος κινήθηκε γύρω από το φεγγάρι, ξεκίνησε το ταξίδι της επιστροφής προς τη Γη όπου και προσθαλασσώθηκε επιτυχώς στις 11 Απριλίου 2026. Στο Βίντεο 1 μπορούμε να παρατηρήσουμε μέσω οπτικής απεικόνισης τη τροχιά που ακολούθησε το Orion.

Βίντεο 1: Οπτική απεικόνιση της πορείας της αποστολής Artemis II. Πηγή

Τι ισχύει

Ισχυρισμός 1ος

Αυτές οι φωτογραφίες δεν είναι αληθινές, καθώς έχουμε δύο λήψεις του ίδιου σημείου της Γης, μία την ημέρα και μία τη νύχτα, με τα σύννεφα να αποτυπώνονται στην ίδια ακριβώς θέση και με το ίδιο σχήμα.

Ας ξεκινήσουμε με τον πρώτο ισχυρισμό, στον οποίο χρήστες των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης στοχοποίησαν δύο φωτογραφίες που τραβήχτηκαν από τον αστροναύτη Reid Wiseman, κατά τη διάρκεια της αποστολής Artemis II, στις οποίες απεικονίζεται Γη. Συγκεκριμένα, μερίδα χρηστών τόνισε ότι και στις δύο φωτογραφίες, για τις οποίες οι χρήστες γράφουν πως λήφθηκαν με διαφορά 12 ωρών, τα σύννεφα αποτυπώνονται με το ίδιο ακριβώς σχήμα αλλά και την ίδια θέση. Η παρατήρηση αυτή αποτέλεσε λόγο για αμφισβήτηση της πραγματοποίησης της αποστολής Artemis II. Παρακάτω μπορούμε να εντοπίσουμε τις επίμαχες φωτογραφίες.

Η φωτογραφία εντοπίζεται στη συλλογή της NASA, με αναγνωριστικό αριθμό art002e000192. Πηγή
Η φωτογραφία εντοπίζεται στη συλλογή της NASA, με αναγνωριστικό αριθμό art002e000193. Πηγή

Όπως μπορούμε να παρατηρήσουμε, είναι άμεσα φανερό ότι οι δύο φωτογραφίες είναι πανομοιότυπες ενώ το στοιχείο στο οποίο διαφέρουν έντονα είναι η φωτεινότητά τους. Τα σύννεφα πράγματι αποτυπώνονται με το ίδιο σχήμα και στην ίδια θέση, όμως αυτό εξηγείται πολύ απλά από το γεγονός ότι οι δύο λήψεις τραβήχτηκαν με χρονική διαφορά μόλις μερικών δευτερολέπτων.

Αν ανατρέξουμε στη βιβλιοθήκη της NASA στην οποία αποθηκεύονται φωτογραφίες και βίντεο, με τους αναγνωριστικούς αριθμούς για τις δύο φωτογραφίες, θα εντοπίσουμε στην επιλογή Exif Data αναλυτικά τις ρυθμίσεις της φωτογραφικής μηχανής, τις οποίες επέλεξε ο φωτογράφος (υπενθυμίζεται ότι και στις δύο περιπτώσεις ήταν ο Reid Wiseman).

Έτσι, όπως μπορούμε να παρατηρήσουμε από την παρακάτω σύγκριση των ρυθμίσεων των δύο διαφορετικών λήψεων, αυτό που έχει αλλάξει αρκετά την αποτύπωση της Γης στις δύο φωτογραφίες είναι το ExposureTime ή αλλιώς η ταχύτητα κλείστρου (shutter speed).

Η ταχύτητα κλείστρου είναι η ταχύτητα με την οποία ανοίγει και κλείνει το κλείστρο μέσα στη φωτογραφική μηχανή, επηρεάζοντας το χρονικό διάστημα κατά το οποίο το φως πέφτει στον αισθητήρα της μηχανής.
Ο χρόνος έκθεσης (exposure time) αναφέρεται σε αυτό ακριβώς το χρονικό διάστημα κατά το οποίο ο αισθητήρας της μηχανής εκτίθεται στο φως. Όσο μεγαλύτερος είναι ο χρόνος έκθεσης, τόσο περισσότερο φως συλλέγεται από τον αισθητήρα.
Με τον τρόπο αυτό, ρυθμίζοντας τον χρόνο έκθεσης ώστε να είναι μεγάλος, μπορούμε να φωτογραφήσουμε σκοτεινά αντικείμενα ώστε να εμφανίζονται με πολύ μεγαλύτερη φωτεινότητα από αυτήν που παρουσιάζουν όταν τα παρατηρούμε μόνο με τα μάτια μας.

Αναλυτικά στοιχεία για τη φωτογραφία της «φωτεινής» Γης. Με τις κόκκινες γραμμές τονίζονται η χρονική στιγμή της λήψης (03-04-2026, ώρα 00:27΄:39΄΄), καθώς και η ταχύτητα κλείστρου, εν προκειμένω “1/4”. Πηγή
Αναλυτικά στοιχεία για τη φωτογραφία της «σκοτεινής» Γης. Με τις κόκκινες γραμμές τονίζονται η χρονική στιγμή της λήψης (03-04-2026, ώρα 00:27΄:20΄΄), καθώς και η ταχύτητα κλείστρου, εν προκειμένω “1/15”. Πηγή

Πιο αναλυτικά, από τα Exif Data κάθε φωτογραφίας διαπιστώνουμε ότι στην πιο φωτεινή φωτογραφία ο χρόνος έκθεσης ήταν 1/4 του δευτερολέπτου (0,25 δευτερόλεπτα) επιτρέποντας περισσότερο φως να περάσει στον αισθητήρα της φωτογραφικής μηχανής, με αποτέλεσμα η Γη να εμφανίζεται πολύ πιο φωτισμένη, ενώ στην σκοτεινή φωτογραφία ο χρόνος έκθεσης ήταν μόνο 1/15 του δευτερολέπτου (0,0667 δευτερόλεπτα), με αποτέλεσμα η εικόνα της Γης να εμφανίζεται πολύ πιο σκοτεινή. Επίσης, το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε μεταξύ των δύο διαφορετικών λήψεων είναι μόλις 19 δευτερόλεπτα, με την σκοτεινή φωτογραφία να προηγείται χρονικά.

Παράλληλα, η NASA στην ανάρτηση της «σκοτεινής» φωτογραφία της Γης στο λογαριασμό της στο X, αναφέρει στα σχόλια ότι οι δύο διαφορετικές φωτογραφίες λήφθηκαν με μικρή χρονική διαφορά. Αυτό που άλλαξε την οπτική αποτύπωση της Γης, στις δύο διαφορετικές λήψεις, είναι η επεξεργασία από τον ίδιο τον φωτογράφο. Αναλυτικά, η NASA αναφέρει ότι: 

Αυτές οι δύο φωτογραφίες τραβήχτηκαν από τον @astro_reid με διαφορά λίγων μόνο λεπτών (sic). Η έντονη διαφορά οφείλεται στις ρυθμίσεις της κάμερας. Στην πρώτη (φωτεινή Γη), o μεγαλύτερος χρόνος έκθεσης επέτρεψε την είσοδο πολύ περισσότερου φωτός από τη Γη, ενώ ο μικρότερος χρόνος έκθεσης στη δεύτερη (σκοτεινή Γη) αναδεικνύει τη νυχτερινή λάμψη του πλανήτη μας.


Ισχυρισμός 2ος

Κατά τη διάρκεια της εκτόξευσης του διαστημικού σκάφους, ένας μηχανισμός με ένα καλάθι φαίνεται να απομακρύνεται από την πλατφόρμα εκτόξευσης. Εκκένωσαν οι αστροναύτες το διαστημικό σκάφος;

Αν παρατηρήσουμε την στιγμή της εκτόξευσης από την live μετάδοση της NASA στο Youtube, μπορούμε να παρατηρήσουμε ότι στο σημείο 5:37:11 πράγματι εντοπίζεται ο μηχανισμός που στοχοποιήθηκε από μερίδα χρηστών. Πιο ειδικά, το συγκεκριμένο σύστημα, το οποίο μοιάζει με καλάθι τελεφερίκ, φαίνεται να απομακρύνεται μέσω τροχαλιών την ώρα της εκτόξευσης. Σε αυτό το πλάνο χρήστες των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης ισχυρίζονται ότι οι αστροναύτες εγκατέλειψαν το διαστημικό σκάφος.

Παρόλα αυτά, θα αποδείξουμε ότι το σύστημα, το οποίο απομακρύνεται την ώρα της εκτόξευσης, δεν είναι τίποτα άλλο παρά το Σύστημα Εκκένωσης Έκτακτης Ανάγκης (Emergency Egress System – EES) της αποστολής Artemis II. Στην Εικόνα 1 μπορούμε να παρατηρήσουμε με μεγαλύτερη λεπτομέρεια το εν λόγω σύστημα.

Η στιγμή της εκτόξευσης του πυραύλου της NASA, ο οποίος μεταφέρει το διαστημικό σκάφος Orion, μαζί με τους τέσσερις αστροναύτες. Πηγή

Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με αυτό μπορούμε να εντοπίσουμε σε ενημερωτικό άρθρο της NASA, δημοσιευμένο το 2024. Συγκεκριμένα, αναφέρεται ότι δεν είναι η πρώτη φορά που χρησιμοποιείται ως μέτρο προστασίας σύστημα έκτακτης εκκένωσης για το πλήρωμα αλλά και το προσωπικό την ώρα της εκτόξευσης σε προγράμματα της NASA.

Στα προγράμματα Gemini και Mercury, η διαστημική Υπηρεσία χρησιμοποιούσε συστήματα διαφυγής κατά την εκτόξευση, στο διαστημικό σκάφος για το πλήρωμα, με σκοπό την ασφαλή εκκένωση αν αυτή χρειαζόταν. Κατά τη διάρκεια των αποστολών Apollo, η ασφαλής διαφυγή του προσωπικού βασιζόταν σε υπόγεια συστήματα έκτακτης εκκένωσης, με σκοπό τη γρήγορη και ασφαλή απομάκρυνση.

Όσον αφορά στο πρόγραμμα Artemis, χρησιμοποιήθηκε καλώδιο μεταφοράς που συνέδεε τον κινητό εκτοξευτή με την περιμετρική περιοχή της εξέδρας εκτόξευσης, όπου 4 καλάθια κατέβηκαν παρόμοια με τα καλάθια στα τελεφερίκ των χιονοδρομικών κέντρων. Σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης την ώρα της εκτόξευσης, το προσωπικό θα εξέρχονταν από το διαστημικό σκάφος Orion ή από το «λευκό δωμάτιο» (ανάλογα με το πού βρίσκονταν οι ομάδες τη στιγμή της έκτακτης ανάγκης) μέσα στον βραχίονα πρόσβασης πληρώματος του κινητού εκτοξευτή.

Από εκεί, θα κατέβαιναν μέσω των καλωδίων μέσα στα καλάθια έκτακτης εξόδου προς την περίμετρο της εξέδρας εκτόξευσης ή την περιοχή τερματισμού της εξέδρας. Κάθε καλάθι, το οποίο έχει μέγεθος παρόμοιο με ένα μικρό SUV, σχεδιάστηκε με τέτοιο τρόπο ώστε να μεταφέρει έως πέντε άτομα ή μέγιστο βάρος 680 κιλών. Βίντεο με αναπαράσταση της διαδικασίας που περιγράφηκε, μπορεί να βρεθεί εδώ.

Εικόνα 2: Σχηματική απεικόνιση του Σύστηματος Εκκένωσης Έκτακτης Ανάγκης, του προγράμματος Artemis. Πηγή

Στη συνέχεια, απευθύναμε σχετικό ερώτημα στη NASA η οποία μας επιβεβαίωσε ότι δεν υπήρξε κάποια έκτακτη ανάγκη κατά τη διάρκεια της εκτόξευσης, ώστε το πλήρωμα να εκκενώσει το Orion. Πιο ειδικά, η κ. Lauren Low, υπεύθυνη δημοσίων σχέσεων της NASA, μας ενημέρωσε ότι: 

Στο ιστολόγιο της αποστολής Artemis υπάρχουν ενημερώσεις, οι οποίες επιβεβαιώνουν ότι δεν πραγματοποιήθηκε εκκένωση του διαστημικού σκάφους, πριν από την εκτόξευση της 1ης Απριλίου 2026.

Αξίζει να σημειώσουμε ότι, μέχρι και σήμερα, καμία αποστολή της NASA δεν χρειάστηκε να χρησιμοποιήσει το επίγειο σύστημα έκτακτης διαφυγής κατά τη διάρκεια της αντίστροφης μέτρησης, πριν την εκτόξευση.


Ισχυρισμός 3ος

Η αποστολή Artemis II δεν έγινε ποτέ, όπως ακριβώς και η αποστολή Apollo 11. Ο άνθρωπος δεν έχει πάει ποτέ στο φεγγάρι.

Από την είδηση της αποστολής δεν έλειψε και η συνωμοσιολογική θεωρία ότι ο άνθρωπος δεν πήγε ποτέ στο φεγγάρι. Χρήστες των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης αμφισβήτησαν την πραγματοποίηση, όχι μόνο της αποστολής Artemis II, αλλά και της αποστολής Apollo 11, κατά την οποία ο άνθρωπος για πρώτη φορά περπάτησε στο φεγγάρι.

Πιο ειδικά, δημοσιεύσεις από χρήστες προσπάθησαν να πείσουν το κοινό παραθέτοντας «τεκμήρια», τα οποία υποτίθεται πως αποδεικνύουν ότι η αποστολή Apollo 11 δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. Στις επόμενες παραγράφους του παρόντος άρθρου θα αποδομήσουμε έναν προς έναν τους εν λόγω ισχυρισμούς, οι οποίοι έχουν καταρριφθεί εδώ και πολύ καιρό από τους επιστήμονες.

Η σημαία δεν κυμάτιζε, αυτό που την έκανε να μένει τεντωμένη ήταν ένα επιπλέον κάθετο στήριγμα στο κοντάρι

Ένας από τους πιο συνηθισμένους ισχυρισμούς σχετικά με την αποστολή Apollo 11 είναι ότι η σημαία φαίνεται να στέκεται όρθια και να κυματίζει, παρά το γεγονός ότι στη Σελήνη δεν υπάρχει ατμόσφαιρα, άρα ούτε άνεμος.

Εικόνα 3: Στη φωτογραφία απαθανατίζεται ο αστροναύτης Buzz Aldrin στο φεγγάρι δίπλα σε μία αμερικανική σημαία, τον Ιούλιο του 1969. Πηγή

Αν κοιτάξουμε προσεκτικά τη φωτογραφία της Εικόνας 3, μπορούμε να παρατηρήσουμε το επιπλέον στήριγμα στο πάνω μέρος της σημαίας, το οποίο τοποθετήθηκε από τη NASA με σκοπό αυτή να παραμείνει τεντωμένη, παρά την απουσία ανέμου.

Σε φωτογραφίες, μπορούμε να παρατηρήσουμε αποτυπώματα των αστροναυτών στο φεγγάρι, αλλά και της σεληνακάτου της κάθε αποστολής

Στη συνέχεια, ένας ακόμη ισχυρισμός των αρνητών της αποστολής Apollo 11 είναι ότι δεν μπορούμε να παρατηρήσουμε αποτυπώματα της σεληνακάτου στο φεγγάρι. Παρόλα αυτά, υπάρχουν φωτογραφίες οι οποίες αποδεικνύουν την αποτύπωση μονοπατιών από διαστημικούς περιπάτους των αστροναυτών στο φεγγάρι, αλλά και τα σημεία προσελήνωσης κάθε αποστολής.

Στην Εικόνα 3, η οποία αποτελεί λήψη από κάμερα του Σεληνιακού Δορυφόρου Αναγνώρισης (Lunar Reconnaissance Orbiter Camera-LROC), μπορούμε να παρατηρήσουμε το σημείο προσγείωσης της αποστολής Apollo 11, όπως και μονοπάτια που χάραξαν οι αστροναύτες κατά τη διάρκεια του διαστημικού τους περιπάτου.

Εικόνα 4: Εικόνα χαμηλού υψομέτρου από την LROC στην οποία απεικονίζεται η περιοχή προσγείωσης της αποστολής Apollo 11. Ορατά είναι και μονοπάτια που χαράχτηκαν από τους διαστημικούς περιπάτους των αστροναυτών. Πηγή

Παρόμοια λήψη έχουμε και από το σημείο προσγείωσης της αποστολής Apollo 12, η οποία εντοπίζεται στην Εικόνα 5.

Εικόνα 5: Εικόνα χαμηλού υψομέτρου από την LROC, στην οποία απεικονίζεται η περιοχή προσγείωσης της αποστολής Apollo 12. Ορατά είναι και μονοπάτια που χαράχτηκαν από τους διαστημικούς περιπάτους των αστροναυτών. Πηγή
Η εμφάνιση μη παράλληλων σκιών σε φωτογραφίες από το φεγγάρι δεν αποδεικνύει ότι το τοπίο φωτιζόταν από παραπάνω από μία πηγές φωτός

Ένας ακόμη αρκετά διαδεδομένος ισχυρισμός, για την αποστολή Apollo 11, είναι ότι σε πολλές φωτογραφίες από τις διαστημικές αποστολές οι σκιές που εμφανίζονται δεν είναι παράλληλες. Έτσι, πολλοί ισχυρίζονται ότι το αποτέλεσμα αυτό θα ήταν εφικτό μόνο αν τα αντικείμενα φωτίζονταν από παραπάνω από μία πηγή φωτός, υποθέτοντας ότι αυτές θα ήταν οι λάμπες του στούντιο στο οποίο γυρίστηκε η αποστολή Apollo 11.

Εικόνα 6: Παράδειγμα φωτογραφίας από την αποστολή Apollo 11, η οποία στοχοποιήθηκε επειδή οι σκιές που εμφανίζονται δεν είναι παράλληλες. Στην παραπάνω φωτογραφία απεικονίζεται ο αστροναύτης Buzz Aldrin. Πηγή

Παρόλα αυτά, το φαινόμενο αυτό εξηγείται πολύ απλά από το γεγονός ότι η επιφάνεια του φεγγαριού δεν είναι λεία, αλλά έχει εξογκώματα και κρατήρες. Όταν το φως του Ήλιου πέφτει πάνω σε ένα τέτοιο ανώμαλο έδαφος είναι δυνατό να δημιουργηθούν τέτοιου είδους σκιές, με διαφορετικές γωνίες, μόνο από μία πηγή φωτός. Έτσι, ο συνδυασμός της τραχιάς επιφάνειας της Σελήνης και των μακριών σκιών που δημιουργεί ο Ήλιος, όταν βρίσκεται χαμηλά στον ουρανό, μπορεί εύκολα να δημιουργήσει περίπλοκες σκιές. Στη φωτογραφία της Εικόνας 6, η σκιά που μοιάζει να εκτείνεται από το πόδι της σεληνακάτου προς τον αστροναύτη, σχεδόν κάθετα προς τις υπόλοιπες σκιές, δημιουργείται από ένα ανώμαλο και επιμήκες εξόγκωμα του ίδιου του εδάφους, σε συνδυασμό με τη χαμηλή γωνία των ακτινών φωτός του Ήλιου.

Οι MythBusters, μία τηλεοπτική σειρά που χρησιμοποιώντας την επιστημονική μέθοδο καταρρίπτει διάσημους μύθους και φήμες, σε βίντεο στο Youtube πραγματοποιούν πείραμα στο οποίο με μία μόνο πηγή φωτός και με κατάλληλη διαμόρφωση του εδάφους, οι σκιές που δημιουργούσαν τα διάφορα αντικείμενα δεν ήταν παράλληλες μεταξύ τους. Το σχετικό πείραμα εντοπίζεται από το 5ο λεπτό και έπειτα.

Αστέρια δεν εμφανίζονται στις φωτογραφίες λόγω τεχνικής ρύθμισης

Ένα άλλο δημοφιλές αφήγημα των συνωμοσιολόγων είναι ότι σε καμία φωτογραφία από την επιφάνεια της Σελήνης δεν εμφανίζεται ούτε ένα αστέρι στον ουρανό. Αυτό το γεγονός οφείλεται, πολύ απλά, στο ότι τόσο οι αστροναύτες όσο και το σεληνιακό τοπίο φωτίζονται έντονα από τον Ήλιο. Αυτή η έντονη λάμψη επισκιάζει το σχετικά αμυδρό φως των αστεριών στο σκοτεινό ουρανό. Το ανθρώπινο μάτι μπορεί να προσαρμοστεί και να διακρίνει τα αστέρια αλλά αν η φωτογραφική μηχανή δεν έχει τις σωστές ρυθμίσεις, ώστε να έχει επαρκή χρόνο έκθεσης, δυσκολεύεται να αποδώσει τη διαφορά φωτεινότητας και να καταγράψει το αμυδρό φως των αστεριών στον ουρανό.

Η επιφάνεια του εδάφους στη Σελήνη δεν είναι βραχώδης, αντιθέτως καλύπτεται από ένα στρώμα σκόνης

Η δομή του φεγγαριού είναι παρόμοια με αυτή του πλανήτη μας. Αποτελείται, από έξω προς τα μέσα, από την κρούστα, τον μανδύα, τον εξωτερικό πυρήνα και τον εσωτερικό πυρήνα. Ο σεληνιακός ρεγόλιθος (Lunar Regolith) είναι κάτι σαν το έδαφος για τη Γη. Αυτή η ουσία χαρακτηρίζεται ως σκονισμένη και βραχώδης, γεγονός που οφείλεται στη διαρκή «επίθεση» που δέχεται η Σελήνη από κοσμικά αντικείμενα, όπως μετεωρίτες ή φορτισμένα σωματίδια από τον Ήλιο. Ο βομβαρδισμός αυτός, έχει διαλύσει τα ανώτερα στρώματα του φλοιού, δημιουργώντας ένα παχύ στρώμα υλικού που βρίσκεται πάνω από το βασικό πέτρωμα. Συνεπώς, οι αστροναύτες μπόρεσαν να αφήσουν το αποτύπωμα των παπουτσιών τους στην επιφάνεια της Σελήνης, γιατί πολύ απλά αυτή καλύπτεται από ένα στρώμα σκόνης.

Τα αποτυπώματα που άφησαν οι αστροναύτες στο φεγγάρι ταιριάζουν στο σχήμα των παπουτσιών που φορούσαν

Ακόμη ένας συνωμοσιολογικός ισχυρισμός σχετικά με την αποστολή Apollo 11, είναι ότι τα αποτυπώματα που άφησαν οι αστροναύτες της αποστολής στο φεγγάρι δεν ταίριαζαν με το σχήμα των μποτών της διαστημικής στολής. Ο ισχυρισμός αυτός έχει καταρριφθεί εδώ και καιρό τόσο από τον οργανισμό μας όσο και ξένους fact-checking οργανισμούς. Αυτό που τονίζεται είναι ότι, πριν πατήσουν το πόδι τους στο φεγγάρι, οι Neil Armstrong και Buzz Aldrin φόρεσαν ένα κάλυμμα μπότας (lunar overshoes), το οποίο κάλυπτε το κανονικό υπόδημα της διαστημικής στολής. Αυτό το κάλυμμα αντιστοιχεί στο αποτύπωμα που άφησαν πίσω τους οι αστροναύτες.

Σε βίντεο στο Youtube δημοσιογράφος του BBC φαίνεται να περιγράφει τα μέρη από τα οποία αποτελούταν, η διαστημική στολή του προγράμματος Apollo. Από το σημείο 3:14 και έπειτα μπορούμε να παρατηρήσουμε τη διαδικασία με την οποία το επιπλέον κάλυμμα, καλύπτει τη βασική μπότα της διαστημικής στολής.

Εικόνα 7: Κοντινή λήψη της μπότας ενός αστροναύτη και του αποτυπώματός της στο σεληνιακό έδαφος, κατά τη διάρκεια της αποστολής Apollo 11. Πηγή
Υπάρχει μία σημαντική διαφορά μεταξύ σεληνιακών και γήινων πετρών

Οι αστροναύτες της αποστολής Apollo 11 γύρισαν στη Γη με συνολικά 382 κιλά σεληνιακές πέτρες, αλλά και ρεγόλιθο, ένα από τα πιο σημαντικά δείγματα για την επιστημονική κοινότητα. Αυτό που παρατηρήθηκε ήταν ότι η πλειοψηφία της επιφάνειας της Σελήνης είναι τουλάχιστον 4 δισεκατομμυρίων χρόνων, ενώ καθώς ο πλανήτης μας είναι γεωλογικά ενεργός είναι δύσκολο να εντοπιστούν σε αυτόν πέτρες παλαιότερες από 3,6 δισεκατομμύρια χρόνια.

Οι αστροναύτες δεν επηρεάστηκαν από τις ζώνες Van Allen, γιατί δεν παρέμεναν μεγάλο χρονικό διάστημα σε αυτές

Άλλη μία γνωστή θεωρία συνωμοσίας σχετικά με την αποστολή Apollo 11 είναι οι ζώνες Van Allen. Οι ζώνες αυτές περιβάλλουν τη Γη και αποτελούν δύο μεγάλες ζώνες φορτισμένων σωματιδίων, ατμοσφαιρικής και ηλιακής προέλευσης, οι οποίες δημιουργήθηκαν λόγω του μαγνητικού πεδίου της Γης. Το ζήτημα αυτών των ζωνών ήταν γνωστό στους επιστήμονες ήδη από το 1950. Για αυτό το λόγο οι επιστήμονες φρόντισαν οι αποστολές Apollo να περάσουν γρήγορα μέσα από αυτές. Το πλήρωμα της αποστολής Apollo 11 βρέθηκε στην επιρροή τους για λιγότερο από δύο ώρες, με αποτέλεσμα να εκτεθεί σε επίπεδα ακτινοβολίας τα οποία ήταν εντός των επιτρεπτών ορίων.

Κατά την αποχώρηση της σεληνακάτου από τη Σελήνη δεν εμφανίστηκαν φλόγες στο ακροφύσιο της σεληνακάτου γιατί το καύσιμο που χρησιμοποιήθηκε παράγει άχρωμη φλόγα

Άλλος ένας λόγος για τον οποίο μερικοί αμφιβάλλουν για την πραγματοποίηση της αποστολής Apollo 11, είναι ότι κατά την αποχώρηση της σεληνακάτου από το φεγγάρι δεν εμφανίστηκαν φλόγες από το ακροφύσιο στο κάτω μέρος της. Αυτό εξηγείται πολύ απλά από το γεγονός ότι ο κινητήρας ανόδου του σεληνακάτου χρησιμοποιούσε ως καύσιμο το Aerozine 50, ένα μείγμα ένα μείγμα υδραζίνης και ασύμμετρης διμεθυλυδραζίνης, το οποίο παρήγαγε μια άχρωμη φλόγα.

Ο σκηνοθέτης Stanley Kubrick δεν παραδέχθηκε ότι σκηνοθέτησε την αποστολή Apollo 11

Τέλος, άλλο ένα συνηθισμένο «αποδεικτικό στοιχείο» των αρνητών, αποτελεί ένα παλαιότερο βίντεο, το οποίο υποτίθεται πως απαθανατίζει τον σκηνοθέτη Stanley Kubrick να παραδέχεται ότι ο ίδιος σκηνοθέτησε την αποστολή Apollo 11. Στην πραγματικότητα, το εν λόγω βίντεο απεικονίζει ηθοποιό ο οποίος ενσαρκώνει τον διάσημο σκηνοθέτη, στο πλαίσιο της ταινίας «Shooting Stanley Kubrick» του 2015, σε σκηνοθεσία του T. Patrick Murray. Πλάνα από την επίμαχη συνέντευξη εντοπίζονται στην ταινία μυθοπλασίας. Παράλληλα, παρακολουθώντας μία πραγματική συνέντευξη του Kubrick, γίνεται αντιληπτό ότι ο άντρας ο οποίος δίνει τη συνέντευξη στη ταινία δεν μοιάζει ούτε ακούγεται σαν τον Αμερικανό σκηνοθέτη. Ο ισχυρισμός αυτός έχει καταρριφθεί, από το 2015, τόσο από το τμήμα fact-checking των Reuters όσο και από το Snopes.

Συμπέρασμα

Στο πλαίσιο της ιστορικής αποστολής της NASA, Artemis II, κατά την οποία ο άνθρωπος ύστερα από περισσότερο από μισό αιώνα γύρισε ξανά στο φεγγάρι, από τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης δεν έλειψαν οι θεωρίες συνωμοσίας. Το συγκεκριμένο γεγονός έφερε ξανά στην επιφάνεια παλιές θεωρίες συνωμοσίας σχετικά και με την αποστολή Apollo 11, σύμφωνα με τις οποίες η προσελήνωση δεν συνέβη ποτέ και ήταν προϊόν σκηνοθεσίας. Στο παρόν άρθρο αποδομήσαμε ψευδείς και συνωμοσιολογικούς ισχυρισμούς σχετικά με τις δύο αποστολές της NASA.

Όσον αφορά στην αποστολή Artemis II, δεν ήταν λίγοι οι χρήστες που στοχοποίησαν δύο λήψεις που αποτύπωναν τη Γη από το διάστημα, ισχυριζόμενοι ότι παρόλο που οι λήψεις τραβήχτηκαν “με χρονική διαφορά 12 ωρών”, τα σύννεφα αποτυπώνονται με το ίδιο ακριβώς σχήμα αλλά και την ίδια θέση.

Παρόλα αυτά, μετά από αναζήτηση των επίμαχων φωτογραφιών στο αρχείο εικόνων και βίντεο της NASA, αποδεικνύεται ότι τα σύννεφα παρατηρούνται να έχουν το ίδιο σχήμα και την ίδια τοποθεσία στις δύο διαφορετικές λήψεις, επειδή πολύ απλά αυτές τραβήχτηκαν στην πραγματικότητα με χρονική διαφορά λίγων δευτερολέπτων. Η έντονη διαφορά στην αποτύπωση της Γης μεταξύ των δύο λήψεων, με τη μία να εμφανίζεται φωτεινή και την άλλη σκοτεινή, οφείλεται αποκλειστικά στη διαφορετική ρύθμιση του χρόνου έκθεσης του αισθητήρα της φωτογραφικής μηχανής, τον οποίο επέλεξε o αστροναύτης Reid Wiseman.

Προχωρώντας στον δεύτερο ισχυρισμό σχετικά με την αποστολή Artemis II, μερίδα χρηστών απομόνωσε πλάνο κατά τη διάρκεια την εκτόξευσης του πυραύλου που μετέφερε το πλήρωμα, καθώς ένας μηχανισμός εντοπίστηκε να απομακρύνεται από την πλατφόρμα εκτόξευσης. Το γεγονός αυτό, τροφοδότησε υποψίες σχετικά με το αν όντως οι αστροναύτες μεταφέρθηκαν στο διάστημα.

Ωστόσο, ο μηχανισμός αυτός δεν ήταν τίποτα άλλο πέρα από το Σύστημα Εκκένωσης Έκτακτης Ανάγκης (Emergency Egress System-EES), που χρησιμοποιεί η NASA για τις αποστολές του προγράμματος Artemis. Ύστερα από επικοινωνία μας με τη διαστημική υπηρεσία, μας διαβεβαίωσε ότι την ημέρα της εκτόξευσης δεν καταγράφηκε εκκένωση του διαστημικού σκάφους. Αξίζει να σημειώσουμε ότι, κάθε διαστημική αποστολή της NASA περιείχε σύστημα έκτακτης εκκένωσης της πλατφόρμας εκτόξευσης σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Παράλληλα, μέχρι και σήμερα καμία αποστολή δεν χρειάστηκε να χρησιμοποιήσει το επίγειο σύστημα έκτακτης διαφυγής κατά τη διάρκεια της αντίστροφης μέτρησης πριν την εκτόξευση.

Τέλος, περνώντας στην αποστολή Apollo 11, χρήστες παρέθεσαν «τεκμήρια» τα οποία υποτίθεται αποδεικνύουν ότι η αποστολή Apollo 11 δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. Παρόλα αυτά, τα εν λόγω «αποδεικτικά στοιχεία» έχουν καταρριφθεί από τους επιστήμονες εδώ και πολύ καιρό. Από την πρώτη αποστολή κατά την οποία ο άνθρωπος πάτησε για πρώτη φορά στο φεγγάρι υπάρχουν χιλιάδες φωτογραφίες που αποδεικνύουν το γεγονός αυτό. Δείγματα από την επιφάνεια της Σελήνης, τα οποία έφεραν οι αστροναύτες στη Γη, αποτέλεσαν τα σημαντικότερα στοιχεία που έχουν στα χέρια τους οι επιστήμονες, ώστε να μελετήσουν τη δομή και τη δημιουργία του φυσικού μας δορυφόρου.


Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1.https://svs.gsfc.nasa.gov/5632/
2.https://www.esa.int/Science_Exploration/Human_and_Robotic_Exploration/Orion/Artemis_II
3.https://www.nasa.gov/missions/artemis/artemis-2/artemis-emergency-egress-system-emphasizes-crew-safety/
4.https://images.nasa.gov/details/art002e000193
5.https://x.com/NASA/status/2040114101670523381
6.https://images.nasa.gov/details/art002e000193
7.https://images.nasa.gov/details/art002e000192
8.https://www.nikon.gr/el_GR/learn-and-explore/magazine/tips-and-tricks/what-is-shutter-speed
9.https://www.youtube.com/watch?v=ohSqsCfAGak
10.https://science.nasa.gov/moon/composition/
11.https://lroc.im-ldi.com/images/1135
12.https://www.nasa.gov/mission/apollo-11/
13.https://www.spacecentre.co.uk/news/space-now-blog/how-do-we-know-the-moon-landing-really-happened/
14.https://maldita.es/malditaciencia/20260406/si-si-y-si-10-pruebas-y-datos-que-demuestran-que-el-hombre-si-llego-a-la-luna/
15.https://www.bbc.co.uk/bitesize/articles/z3x6b7h
16.https://www.youtube.com/watch?v=yET8Z1D2PUM
17.https://www.rmg.co.uk/stories/space-astronomy/moon-landing-conspiracy-theories-debunked
18.https://www.snopes.com/fact-check/moon-footprints/
19.https://airandspace.si.edu/multimedia-gallery/image/apollo11spacesuits
20.https://www.science.org/doi/epdf/10.1126/science.aay6006
21.https://www.agenciasinc.es/Noticias/Las-rocas-lunares-traidas-hace-50-anos-aun-guardan-secretos-de-nuestro-pasado-geologico
22.https://www.youtube.com/watch?v=3p1T3sVX4EY&t=4s
23.https://www.imdb.com/title/tt12008602/
24.https://www.snopes.com/fact-check/false-stanley-kubrick-faked-moon-landings/
25.https://www.reuters.com/article/fact-check/actor-playing-stanley-kubrick-discusses-staging-moon-landing-idUSL1N37S29A/
26.https://www.skyatnightmagazine.com/space-missions/how-we-know-apollo-moonlandings-werent-hoax
27.https://science.nasa.gov/resource/apollo-11-landing-site/
28.https://airandspace.si.edu/collection-objects/overshoe-lunar-left-lovell-training/nasm_A19761852000
29.https://www.nationalgeographic.com/science/article/101118-science-space-full-moon-electric-charge
30.https://www.ellinikahoaxes.gr/2015/08/01/armstrong-boots-moonlanding/
31.https://www.youtube.com/watch?v=m09MrT_01IA&t=213s

Απόφοιτη του Τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, καθώς και του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών "Ατμοσφαιρικές Επιστήμες και Περιβάλλον" του ίδιου Τμήματος.