Εικόνα από άσκηση στην Ισπανία το 2025 ψευδώς παρουσιάζεται ως σχετική με τον hantavirus

Με αφορμή το πρόσφατο ξέσπασμα του hantavirus σε πλοίο στον Ατλαντικό ωκεανό, μία εικόνα, η οποία παρουσιάζει πλήθος ανθρώπων ντυμένων με προστατευτικές στολές να μεταφέρουν ασθενείς από πλοίο ενώ πίσω τους ακολουθεί ένας καμεραμάν που πιθανόν καταγράφει τη σκηνή, εμφανίστηκε και αναπαράχθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, παρουσιαζόμενη, ωστόσο, παραπλανητικά. Η συγκεκριμένη εικόνα πλαισίωσε δημοσιεύσεις με ξεκάθαρες αναφορές στον ιό αυτό. Στην πραγματικότητα, όμως, το περιστατικό που αποτυπώνεται στην εικόνα δεν σχετίζεται με τις πρόσφατες εξελίξεις, τον Μάϊο του 2026. Οι σχετικές με τον ισχυρισμό αναρτήσεις συγκέντρωσαν χιλιάδες αντιδράσεις και κοινοποιήσεις.

Παραδείγματα αναπαραγωγών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

Πλαίσιο εμφάνισης του ισχυρισμού

Οι σχετικές με τον ισχυρισμό αναρτήσεις στα social media εμφανίστηκαν τον Μάιο του 2026, με αφορμή το ξέσπασμα του hantavirus στο πλοίο MV Hondius, το οποίο πραγματοποιούσε ταξίδι στην Ανταρκτική και τον Νότιο Ατλαντικό. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, στο πλοίο καταγράφηκαν πολλά κρούσματα του στελέχους Andes virus, ενώ αναφέρθηκαν και θάνατοι επιβατών. Η έκτακτη αυτή συνθήκη οδήγησε σε εκτεταμένα μέτρα καραντίνας με τις υγειονομικές αρχές να κινητοποιούνται. Επιβάτες και μέλη του πληρώματος απομονώθηκαν και μεταφέρθηκαν σε νοσοκομεία διαφόρων χωρών μετά την αποβίβασή τους στις Κανάριες Νήσους. Για παράδειγμα, στην περίπτωση της Ελλάδας αναφέρθηκε υποχρεωτική νοσοκομειακή καραντίνα 45 ημερών για άνδρα επιβάτη του πλοίου ενώ στην Ισπανία 14 πολίτες τοποθετήθηκαν σε απομονωμένες κλίνες βιοασφάλειας σε στρατιωτικό νοσοκομείο της Μαδρίτης.

Σύμφωνα με τις επίμαχες αναρτήσεις, που έκαναν την εμφάνισή τους στις 14 Μαΐου 2026, η εξεταζόμενη εικόνα αναπαράγεται συνοδεία του ισχυρισμού ότι καμεραμάν απαθανατίζει τη μεταφορά ασθενών με τον ιό hantavirus. Μάλιστα, οι δημοσιεύσεις πλαισιώνουν παραπλανητικά την εικόνα, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η υγειονομική αυτή κρίση είναι σκηνοθετημένη. Ως απόδειξη χρησιμοποιούν τον εικονιζόμενο καμεραμάν ο οποίος δεν προστατεύεται επαρκώς, ενώ σε μία περίπτωση αναφέρονται και στα εικονιζόμενα άτομα στο βάθος. Χρησιμοποιούνται εκφράσεις όπως ‘Μήπως δουλεύουν πάλι τον κόσμο όπως με τον Covid;’ ή ‘δεν υπάρχουν μελέτες ότι κολλάνε οι καμεραμάν΄, παραπέμποντας, έτσι, σε σκηνοθεσία του συμβάντος που αποτυπώνεται στην εικόνα. Ωστόσο, το οπτικό υλικό, που χρησιμοποείται ως υποτιθέμενη απόδειξη, είναι στην πραγματικότητα παλαιότερο ενώ εκτυλίχθηκε σε διαφορετικό πλαίσιο.

Εξετάζοντας την εν λόγω εικόνα διαπιστώνεται ότι δεν είναι πρόσφατη. Αρχικά, μέσω αντίστροφης αναζήτησης της εικόνας (reverse image search), προκύπτει ότι η ίδια εικόνα είχε αναρτηθεί στο διαδίκτυο σε παλαιότερη ημερομηνία. Αποδεικνύεται, έτσι, ότι πρόκειται για ανακύκλωση οπτικού υλικού.

Ακολουθεί η εξεταζόμενη εικόνα:

Τι ισχύει

Η εικόνα πλαισιώνει άρθρο με ημερομηνία δημοσίευσης 7 Μαΐου 2025 και επίκεντρο την Ισπανία. Το άρθρο αναφέρεται στην άσκηση MARSEC-25, μια διεθνή άσκηση θαλάσσιας ασφάλειας που φιλοξενήθηκε στο λιμάνι της Αλμερίας από το Ισπανικό Ναυτικό. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ένα από τα βασικά σενάρια της άσκησης αφορούσε υγειονομική κρίση πάνω σε πλοίο και συγκεκριμένα διαχείριση ύποπτου περιστατικού Έμπολα. Η υπό εξέταση εικόνα αποτελεί στιγμιότυπο από την άσκηση αυτή.

Ακολουθεί απόσπασμα από το άρθρο:

Αυτοματοποιημένη μετάφραση:

«Το λιμάνι της Αλμερία φιλοξενεί τη διεθνή άσκηση «Marsec 25» του Ισπανικού Πολεμικού Ναυτικού

Πρόκειται για μια άσκηση που αξιολογεί την ικανότητα αντίδρασης στην άφιξη πλοίου με πιθανά κρούσματα Έμπολα.
Στόχος είναι ο συντονισμός φορέων και επιχειρήσεων, ώστε να δοθεί άμεση πολυ-τομεακή απάντηση σε έναν παγκόσμιο κίνδυνο για τη δημόσια υγεία.
Το λιμάνι της Αλμερία φιλοξένησε την άσκηση «Marsec 25», η οποία διοργανώθηκε από τη Δύναμη Θαλάσσιας Δράσης του Ισπανικού Πολεμικού Ναυτικού, υπό τον συντονισμό της Γενικής Υποδιεύθυνσης Εξωτερικής Υγείας (SGSE) του Υπουργείου Υγείας».

Αναζητώντας περαιτέρω πληροφορίες με λέξεις-κλειδιά, εντοπίζεται πρόσθετο οπτικό υλικό από τη συγκεκριμένη άσκηση, όπως παρουσιάστηκε από τοπικά ειδησεογραφικά μέσα της Αλμερίας (εδώ, εδώ). Επομένως, αποδεικνύεται ότι η εξεταζόμενη εικόνα δεν σχετίζεται με τον ιό hantavirus.

Αξίζει να σημειωθεί ότι και άλλοι fact-checking οργανισμοί του εξωτερικού, σε αντίστοιχα άρθρα τους (εδώ,εδώ), κατέρριψαν τον διακινούμενο ισχυρισμό και εντόπισαν την προέλευση της εξεταζόμενης εικόνας.

Συμπέρασμα

Ο ισχυρισμός ότι η εξεταζόμενη εικόνα αποδεικνύει ότι η κρίση γύρω από το πρόσφατο ξέσπασμα του hantavirus, τον Μάιο του 2026, ήταν σκηνοθετημένη, είναι ψευδής. Το οπτικό υλικό αποτελεί προϊόν ανακύκλωσης και δεν σχετίζεται με τα πρόσφατα γεγονότα. Στην πραγματικότητα, η λήψη της φωτογραφίας προέρχεται από τις 7 Μαΐου 2025, από το λιμάνι της Αλμερίας στην Ισπανία, και αποτυπώνει ένα στιγμιότυπο από τη διεθνή άσκηση ασφάλειας MARSEC-25, στην οποία εξεταζόταν ένα υποθετικό σενάριο διαχείρισης κρούσματος Έμπολα. Το γεγονός αυτό δικαιολογεί και την παρουσία καμεραμάν χωρίς τη χρήση προστατευτικού εξοπλισμού.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1.https://apalmeria.com/el-puerto-de-almeria-acoge-el-ejercicio-internacional-marsec-25-de-la-armada-espanola-salud-ebola/
2.https://www.diariodealmeria.es/almeria/ejercicio-marsec25-simulacro-puerto-almeria_3_2003886421.html#slide-1
3.https://factcheck.afp.com/doc.afp.com.B2VZ6CQ
4.https://maldita.es/desinfo/20260514/sin-proteccion-crucero-cuarentena-burdeos-francia/