Παλαιότερες δηλώσεις του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για επίθεση στην Αθήνα παρουσιάζονται ως πρόσφατες

Ευρεία διάδοση γνώρισε τον Μάιο του 2026 ο ισχυρισμός ότι ο Τούρκος Πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, απείλησε με χρήση πυραύλων Tayfun την Αθήνα. Μάλιστα, ως απόδειξη του ισχυρισμού χρησιμοποιήθηκε βίντεο που τον αποτυπώνει στις αντίστοιχες δηλώσεις του. Ωστόσο, παρ’ όλο που αυτές αποτελούν πραγματικό γεγονός, δεν είναι πρόσφατες. Παρουσιάστηκαν παραπλανητικά στο πλαίσιο των οξυμένων σχέσεων ανάμεσα στις δύο χώρες. Οι εξεταζόμενες δημοσιεύσεις συγκέντρωσαν χιλιάδες αντιδράσεις.

Παραδείγματα αναπαραγωγών:

Τρόπος παρουσίασης του ισχυρισμού

Οι εντοπισμένες αναπαραγωγές έκαναν την εμφάνισή τους στις 18 Μαΐου 2026 και έκτοτε γνώρισαν ευρεία διάδοση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης Ελλήνων χρηστών. Σε κάποιες από τις περιπτώσεις η είδηση παρουσιάστηκε ως ‘Έκτακτη’ ενώ σε άλλες χρησιμοποιήθηκαν εκφράσεις όπως ‘Ο Ερντογάν μόλις απείλησε ότι θα βομβαρδίσει την Αθήνα’ ή ‘οι δηλώσεις έγιναν την ίδια ώρα που το ΚΥΣΕΑ αποφάσισε να μαζέψει τους Patriot από την Κάρπαθο και τον Έβρο’, τοποθετώντας, έτσι, χρονικά τις δηλώσεις στο παρόν. Οι ισχυρισμοί πλαισιώθηκαν από βίντεο, με τον Τούρκο Πρόεδρο, που ενσωματώνει ελληνικούς υπότιτλους.

Ακολουθεί το βίντεο που παρουσιάζεται ως να απεικονίζει τωρινές δηλώσεις του Ερντογάν:

Ο αντίστοιχος ισχυρισμός εντοπίζεται και σε άρθρα ειδησεογραφικών ιστοσελίδων, όπως: Voice News, NewsBreak, Πενταπόσταγμα, ProNews, τα οποία ενσωματώνουν εν είδει τεκμηρίου το παραπάνω βίντεο. Μάλιστα, σε κάποιες περιπτώσεις το βίντεο που πλαισιώνει τα άρθρα προέρχεται από τουρκικούς λογαριασμούς στο Χ (πρώην Twitter), ειδησεογραφικούς και μη, οι οποίοι ανακύκλωσαν το παλαιότερο οπτικό υλικό. (εδώ, εδώ, εδώ, εδώ)

Παραδείγματα αναπαραγωγών στο Χ με ενσωματωμένη μετάφραση:

Ωστόσο, όπως θα αναλυθεί διεξοδικά στη συνέχεια, πρόκειται για ανακύκλωση οπτικού υλικού στο πλαίσιο των τρεχουσών εξελίξεων.

Πλαίσιο εμφάνισης ισχυρισμού: Οι σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας και το πυραυλικό σύστημα Tayfun

Ο διακινούμενος ισχυρισμός βρήκε πρόσφορο έδαφος ώστε να αναπτυχθεί τον Μάιο του 2026, στο πλαίσιο των τρεχουσών εξελίξεων στις σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας, με αφορμή πληροφορίες ότι η Τουρκία ετοιμάζει νομοσχέδιο συνδεδεμένο με τη στρατηγική της «Γαλάζιας Πατρίδας». Σύμφωνα με δημοσιεύματα, το σχέδιο νόμου αναμένεται να κατατεθεί στην τουρκική Εθνοσυνέλευση τον Ιούνιο του 2026 και, εκτός άλλων, περιλαμβάνει ρυθμίσεις που αφορούν τις θαλάσσιες ζώνες, την υφαλοκρηπίδα, την ΑΟΖ και γενικότερα δραστηριότητες γύρω από τη θαλάσσια δικαιοδοσία που αξιώνει η γειτονική χώρα. Κεντρικό σημείο, επίσης, του νομοσχεδίου ενδέχεται να είναι απόφαση που δίνει στον Πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αυξημένες εξουσίες ώστε να κηρύσσει θαλάσσιες περιοχές ειδικού καθεστώτος για αλιεία, προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και άλλους σκοπούς σε περιοχές όπου δεν έχει κηρυχθεί Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ). Παράλληλα, όπως αναφέρεται σε άρθρο της Καθημερινής, πληροφορίες τονίζουν ότι το σχετικό νομοσχέδιο δεν θα περιορίζεται στις θαλάσσιες ζώνες αλλά θα επιχειρηθεί η επισημοποίηση των αξιώσεών τους σχετικά με τις «γκρίζες ζώνες» στο Αιγαίο.

Μέχρι τη στιγμή συγγραφής του άρθρου δεν έχει κατατεθεί ούτε ψηφιστεί το παραπάνω νομοσχέδιο.

Από την πλευρά της η Ελλάδα, με σειρά τοποθετήσεων, δεν έχει σχολιάσει εκτενώς το συγκεκριμένο ζήτημα αφού δεν αποτελεί επίσημο νομοσχέδιο. Σε δηλώσεις τους, τόσο ο Υπουργός Άμυνας όσο και ο Υπουργός Εξωτερικών, σχολίασαν τις εξελίξεις αναφερόμενοι σε αυτές ως διαρροές και δημοσιεύματα από την Τουρκία χωρίς επίσημες τοποθετήσεις.

Οι παραπάνω πληροφορίες απασχόλησαν έντονα τον δημόσιο διάλογο, τον Μάιο του 2026, ενισχύοντας, έτσι, την εμφάνιση του εξεταζόμενου ισχυρισμού. Επίκεντρο, επίσης, του υπό εξέταση ισχυρισμού, με βάση τα παραδείγματα αναπαραγωγών, υπήρξαν και οι πύραυλοι *Tayfun.

*Οι Tayfun είναι τουρκικοί βαλλιστικοί πύραυλοι – μικρού έως μεσαίου βεληνεκούς – οι οποίοι αναπτύσσονται από την τουρκική αμυντική βιομηχανία και ειδικότερα από την εταιρεία Roketsan. Παρουσιάστηκαν δημόσια το 2022, με εκτιμώμενο βεληνεκές που ξεπερνά τα 500 χιλιόμετρα, και αποτελούν μέρος της στρατηγικής ενίσχυσης της χώρας.

Στις 5 Μαΐου 2026, στο πλαίσιο της διεθνούς έκθεσης άμυνας και αεροδιαστημικής στο Εκθεσιακό Κέντρο της Κωνσταντινούπολης, παρουσιάστηκε για πρώτη φορά ο βαλλιστικός πύραυλος Tayfun Block-4 μαζί με τον εκτοξευτή του. Παράλληλα, στις 20 Μαΐου, το τουρκικό Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, στο εβδομαδιαίο δελτίο Τύπου, ανέφερε ότι οι τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις εφοδιάστηκαν για πρώτη φορά με πυραύλους Tayfun Block-2.

Ακολουθεί σχετικό απόσπασμα:

Αυτοματοποιημένη μετάφραση:

“ΠΡΟΣΤΕΘΗΚΑΝ ΝΕΑ ΟΠΛΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΤΟΝ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟ.
Στο πλαίσιο των προσπαθειών για την περαιτέρω ενίσχυση του εξοπλισμού προηγμένης τεχνολογίας και της αποτρεπτικής δύναμης των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων, οι οποίες συνεχίζουν να εκσυγχρονίζουν τις αμυντικές τους δυνατότητες αξιοποιώντας τις ευκαιρίες που προσφέρει η εγχώρια και εθνική αμυντική βιομηχανία μας, η Διοίκηση Στρατού Ξηράς προμήθευσε διάφορες ποσότητες από:
– Τον πύραυλο TAYFUN Block-2, για πρώτη φορά, […]”.

Όλες οι παραπάνω πληροφορίες οδήγησαν στην εμφάνιση του ισχυρισμού από χρήστες και ιστοσελίδες του διαδικτύου.

Αποδόμηση του ισχυρισμού

Αρχικά, με τη βοήθεια του εργαλείου Happy Scribe προσθέσαμε ελληνικούς υπότιτλους στο βίντεο-απόδειξη. Αποδεικνύεται ότι, πράγματι, ο Τούρκος Πρόεδρος προέβη στις δηλώσεις που του αποδίδονται. Ωστόσο, όπως θα αναλύσουμε στη συνέχεια, οι δηλώσεις αυτές τοποθετούνται χρονικά στον Δεκέμβριο του 2022.

Ακολουθεί το βίντεο με τους ελληνικούς υπότιτλους:

Πλήθος εγχώριων και μη ειδησεογραφικών ιστοσελίδων είχαν παρουσιάσει τις συγκεκριμένες δηλώσεις του στις 11 Δεκεμβρίου 2022, στο πλαίσιο ομιλίας του σε Συνάντηση Νεολαίας στη Σαμψούντα. Οι συγκεκριμένες δηλώσεις είχαν προκαλέσει έντονη συζήτηση την περίοδο εκείνη, με ελληνικά ειδησεογραφικά μέσα να αναφέρονται σε αυτές σε αντίστοιχα άρθρα τους (εδώ, εδώ).

Παράλληλα, το τουρκικό ειδησεογραφικό πρακτορείο Anadolu, σε αναλυτικό του άρθρο, είχε παρουσιάσει τις δηλώσεις του Ρατζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο πλαίσιο της εκδήλωσης εκείνης, αναφέροντας και τις συγκεκριμένες τοποθετήσεις του γύρω από την Ελλάδα.

Απόσπασμα από το άρθρο:

Αυτοματοποιημένη μετάφραση κίτρινου πλαισίου:

“Τώρα έχουμε αρχίσει να κατασκευάζουμε τους δικούς μας πυραύλους. Αυτή η παραγωγή, φυσικά, τρομάζει τους Έλληνες. Λες «Typhoon» και οι Έλληνες φοβούνται, λέγοντας «Θα χτυπήσει την Αθήνα». Λοιπόν, φυσικά και θα την χτυπήσει. Αν δεν μείνετε ήσυχοι, αν προσπαθήσετε να πάρετε πράγματα από την Αμερική, από νησιά, από εδώ και από εκεί, μια χώρα όπως η Τουρκία δεν θα μείνει απλώς άπραγη· πρέπει να κάνει κάτι. Αυτοί οι νέοι δεν εκπαιδεύονται για το τίποτα, έτσι δεν είναι; Θα πετύχουμε σε αυτό, με το πετρέλαιο, τα όπλα και τα πυρομαχικά της, με τα πάντα.“

Αναζητώντας πρόσθετες πληροφορίες με λέξεις – κλειδιά, οδηγούμαστε στο επίμαχο σημείο της ομιλίας του, όπως αυτό αναρτήθηκε στο YouTube (αρχειοθετημένος σύνδεσμος εδώ), στο επίσημο κανάλι ιδιωτικού τηλεοπτικού σταθμού της Τουρκίας, με ημερομηνία ανάρτησης 11 Δεκεμβρίου 2022. Ταυτόχρονα, στο YouTube (αρχειοθετημένος σύνδεσμος εδώ) εντοπίζεται και ολόκληρη η ομιλία του με ίδια ημερομηνία δημοσίευσης. Αποδεικνύεται, επομένως, ότι οι δηλώσεις του Τούρκου Προέδρου δεν είναι πρόσφατες.

Συμπέρασμα

Οι παραπάνω πληροφορίες αποδεικνύουν ότι ο Τούρκος Πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, προέβη στις εξεταζόμενες δηλώσεις τον Δεκέμβριο του 2022, στο πλαίσιο ομιλίας του σε Συνέδριο Νέων, και όχι στο πλαίσιο των τρεχουσών εξελίξεων στις σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας, τον Μάιο του 2026, όπως παραπλανητικά παρουσιάστηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Παρά τις πρόσφατες εξελίξεις στις σχέσεις των δύο κρατών, οι δηλώσεις του Τούρκου Προέδρου εντοπίζονται τόσο στο YouTube όσο και σε ειδησεογραφικά άρθρα στις 11 Δεκεμβρίου 2022. Λόγω της έντονης μορφής των δηλώσεών του, αυτές είχαν απασχολήσει τον εγχώριο δημόσιο διάλογο την περίοδο εκείνη.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1.https://www.youtube.com/watch?v=q1dkkrU11lg
2.https://www.youtube.com/watch?v=E1WALXSbj28
3.https://www.aa.com.tr/tr/gundem/cumhurbaskani-erdogan-basortusune-anayasa-degisikligi-teklifi-ihtiyac-olursa-bu-isi-referanduma-da-goturebiliriz/2761173
4.https://www.kathimerini.gr/politics/foreign-policy/562181743/erntogan-oi-pyrayloi-mas-tha-chtypisoyn-tin-athina-an-oi-ellines-den-iremisoyn/
5.https://www.efsyn.gr/politiki/exoteriki-politiki/370572_erntogan-o-pyraylos-tayfun-mporei-na-htypisei-tin-athina/