Η Moderna ΔΕΝ έκανε δοκιμές για εμβόλια κατά της COVID-19 πριν το 2019

Σημαντικός αριθμός χρηστών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αναπαρήγαγε ένα απόσπασμα από το podcast του Κύπριου ευρωβουλευτή Φειδία Παναγιώτου, το οποίο διασπείρει παραπληροφόρηση σχετικά με τα εμβόλια κατά της COVID-19. Ειδικότερα, στην ανωτέρω εκπομπή παρουσιάστηκε ο Ρουμάνος ευρωβουλευτής Cristian Terhes να ισχυρίζεται πως για την αδειοδότηση του εμβολίου της Moderna κατατέθηκαν δοκιμές σε ζώα που έλαβαν χώρα πριν το 2019, δηλαδή πριν το ξέσπασμα της πανδημίας του κορονοϊού. Ωστόσο, όπως θα δούμε παρακάτω, κάτι τέτοιο δεν ισχύει.

Το παραπλανητικό αφήγημα διακινήθηκε από τις ιστοσελίδες anazitiseis και olympia.

Παραδείγματα του ισχυρισμού στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

Τις εξεταζόμενες αναρτήσεις συνοδεύει το παρακάτω βίντεο:

Τι ισχύει

Στις 14 Φεβρουαρίου 2025, ο Κύπριος ευρωβουλευτής Φειδίας Παναγιώτου φιλοξένησε, στο προσωπικό του podcast, τον Ρουμάνο ευρωβουλευτή Cristian Terhes, ο οποίος στο παρελθόν εξέφρασε την αντίθεση του στα περιοριστικά μέτρα εξάπλωσης του κορονοϊού και ισχυρίσθηκε πως τα εμβόλια κατά της COVID-19 δεν είναι ασφαλή, για μια συζήτηση σχετικά με τα εμβόλια και τις φαρμακευτικές εταιρείες. Στην εν λόγω εκπομπή λαμβάνει χώρα ο διάλογος που ξεκίνησε την διάδοση του παραπλανητικού ισχυρισμού. Συγκεκριμένα, στο χρονικό σημείο 30:17-30:55 (αρχειοθετημένο εδώ) ο Terhes λέει τα εξής:

«So when these companies went to their researchers and their studies and trials on animals to the European Medicines Agency, EMA, to get authorization, they had to submit all the tests and the dates. You know what? It’s interesting. Moderna submitted tests done on animals prior to December 2019. Not only prior they were done, for example, there are certain tests done in 2017, 2016, 2018.

Μετάφραση από Ellinikahoaxes

Έτσι, όταν αυτές οι εταιρείες πήγαν με τους ερευνητές τους και τις μελέτες και τις δοκιμές τους σε ζώα στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων, τον ΕΜΑ, για να πάρουν άδεια, έπρεπε να υποβάλουν όλες τις δοκιμές και τις ημερομηνίες. Ξέρετε κάτι; Είναι ενδιαφέρον. Η Moderna υπέβαλε δοκιμές που έγιναν σε ζώα πριν από τον Δεκέμβριο του 2019. Όχι μόνο έγιναν πριν, για παράδειγμα, υπάρχουν ορισμένες δοκιμές που έγιναν το 2017, το 2016, το 2018».

Παρά ταύτα, κάτι τέτοιο δεν ισχύει.

Τεχνολογία mRNA

Όπως αναφέρεται κατά την διάρκεια της εκπομπής του Φειδία, οι ισχυρισμοί του Terhes δεν έχουν ειπωθεί φέτος για πρώτη φορά. Μια αναζήτηση με λέξεις κλειδιά μας οδήγησε σε προγενέστερο συνέδριο Τύπου, από τις 11 Οκτωβρίου 2022, κατά το οποίο εκφράστηκε η ίδια παραφιλολογία σχετικά με τα εμβόλια. Στις ανωτέρω κατηγορίες απάντησε η Εκτελεστική Διευθύντρια του EMA, Emer Cooke, με μια επιστολή τον Απρίλιο του 2023, στην οποία μεταξύ άλλων γράφει:

As I clarified during the COVI exchange, mRNA technology as a vaccine platform long predates the emergence of SARS-CoV-2. The technology was discovered in the late 1960s and then tested more extensively since the early 1990s against cancer, allergy and other pathogens such as rabies, HIV, influenza and cytomegalovirus (CMV). Several large pharmaceutical companies started to work on mRNA technology in the 2000s. This decades-long experience and the agility associated with this technology allowed, for example, Moderna to produce a prototype of a COVID-19 vaccine reportedly within a month of the virus genome sequence becoming available online on 10 January 2020. Moderna is then reported to have tested, together with the scientists at the US National Institutes of Health, the first doses of its most promising candidate COVID-19 vaccine in humans on 16 March 2020. In addition, as COVI members might be aware, SARS (severe acute respiratory syndrome) and MERS (Middle East respiratory syndrome), which are coronaviruses belonging to the same family as SARS-COV-2, caused severe outbreaks in the early 2000 and 2010s, and in those periods many candidate vaccines had already been developed and tested for those viruses, even if they did not progress into late stage clinical development. So, there was a large amount of knowledge on other coronaviruses prior to the emergence of SARS-CoV-2, and by early 2000s a considerable amount of experience had been generated with mRNA technologies in therapeutic areas other than respiratory infections, such as oncology.

Μετάφραση από Ellinikahoaxes

Όπως διευκρίνισα κατά τη διάρκεια της ανταλλαγής απόψεων στο COVI, η τεχνολογία mRNA ως πλατφόρμα εμβολίων προϋπήρχε εδώ και πολύ καιρό πριν από την εμφάνιση του SARS-CoV-2. Η τεχνολογία αυτή ανακαλύφθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1960 και στη συνέχεια δοκιμάστηκε εκτενέστερα από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 για τον καρκίνο, τις αλλεργίες και άλλα παθογόνα, όπως η λύσσα, ο HIV, η γρίπη και ο κυτταρομεγαλοϊός (CMV). Αρκετές μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες άρχισαν να εργάζονται πάνω στην τεχνολογία mRNA τη δεκαετία του 2000. Αυτή η πολυετής εμπειρία και η ευελιξία που χαρακτηρίζει την τεχνολογία αυτή επέτρεψαν, για παράδειγμα, στη Moderna να δημιουργήσει ένα πρωτότυπο εμβόλιο για την COVID-19, φέρεται να το έκανε μέσα σε έναν μήνα από τη στιγμή που η αλληλουχία του γονιδιώματος του ιού έγινε διαθέσιμη στο διαδίκτυο στις 10 Ιανουαρίου 2020. Στη συνέχεια, αναφέρεται ότι η Moderna, σε συνεργασία με επιστήμονες από τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των ΗΠΑ, δοκίμασε τις πρώτες δόσεις του πιο υποσχόμενου υποψήφιου εμβολίου της κατά της COVID-19 σε ανθρώπους στις 16 Μαρτίου 2020. Επιπλέον, όπως ίσως γνωρίζουν τα μέλη του COVI, ο SARS (σοβαρό οξύ αναπνευστικό σύνδρομο) και ο MERS (αναπνευστικό σύνδρομο Μέσης Ανατολής), που είναι κορονοϊοί της ίδιας οικογένειας με τον SARS-CoV-2, προκάλεσαν σοβαρές επιδημίες στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και του 2010. Κατά τη διάρκεια αυτών των περιόδων, είχαν ήδη αναπτυχθεί και δοκιμαστεί πολλά υποψήφια εμβόλια για αυτούς τους ιούς, ακόμα κι αν δεν προχώρησαν σε προχωρημένα στάδια κλινικής ανάπτυξης. Έτσι, υπήρχε ήδη ένα μεγάλο απόθεμα γνώσεων σχετικά με άλλους κορονοϊούς πριν από την εμφάνιση του SARS-CoV-2, και μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 2000 είχε συσσωρευτεί σημαντική εμπειρία με τις τεχνολογίες mRNA σε θεραπευτικούς τομείς πέρα από τις αναπνευστικές λοιμώξεις, όπως η ογκολογία.

Μελέτες εμβολίων COVID-19

Επιπλέον, ελέγξαμε τη βάση δεδομένων του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων, όπου καταχωρούνται οι κλινικές μελέτες. Για τον όρο «COVID» διαπιστώσαμε πως δεν υπάρχει καμία καταχώρηση πριν το 2020, ενώ για το εμβόλιο της Moderna (πρώην «COVID-19 Vaccine Moderna», νυν «Spikevax») οι καταχωρήσεις ξεκινούν από το 2021.

Περαιτέρω, πραγματοποιήσαμε αναζήτηση στις βάσεις δεδομένων Clinicaltrials.gov, Google Scholar, PubMed και Science Direct, όπου κατατίθενται οι δοκιμές για φαρμακευτικά σκευάσματα. Δεν εμφανίζονται καταχωρήσεις για κλινικές και μη-κλινικές μελέτες που να αναφέρουν τον SARS-CoV-2 πριν το 2019.

Επιπλέον, στο ερευνητικό εργαλείο Zotero υπάρχει συγκεκριμένος φάκελος με τις μελέτες κατά του κορονοϊού. Στην υποκατηγορία «Sars-Cov-2 animal studies», που περιέχει μελέτες για όλα τα εμβόλια κατά της COVID-19 σε πειραματόζωα, δεν υπάρχει καμία καταχώρηση πριν το 2020.

Απάντηση EMA

Για τις ανάγκες της συγκεκριμένης κατάρριψης επικοινωνήσαμε με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων, ο οποίος μας παρέπεμψε σε τρεις μελέτες που υπέδειξε ως πρωταρχικές για την αδειοδότηση του σκευάσματος Spikevax [1][2][3]. Η παλαιότερη μελέτη δημοσιεύθηκε στις 14 Ιουλίου 2020, ωστόσο αξίζει να σημειωθεί πως πρόκειται για έρευνες σε ανθρώπους και όχι σε ζώα, όπως αναφέρει ο παραπλανητικός ισχυρισμός του Terhes.

Συμπέρασμα

Ο ισχυρισμός είναι παραπλανητικός. Πρόκειται για αβάσιμες κατηγορίες που αγνοούν την ύπαρξη της τεχνολογίας mRNA, που χρησιμοποιεί το εμβόλιο της Moderna, πριν από την εμφάνιση της COVID-19. Περαιτέρω, αναζητώντας σε ευρύ φάσμα για υποτιθέμενες μελέτες που κατατέθηκαν πριν την εμφάνιση του κορονοϊού, δεν διαπιστώνεται κάποιο αποτέλεσμα που να επιβεβαιώνει τον παραπλανητικό ισχυρισμό. Τέλος, η EMA υπέδειξε ως πρωταρχικές μελέτες, για το εμβόλιο της Moderna, τρεις έρευνες του 2020 σε ανθρώπους.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1.https://www.reuters.com/fact-check/moderna-began-clinical-trials-covid-vaccine-2020-not-2017-2025-02-07/
2.https://www.ema.europa.eu/en/news/ema-recommends-covid-19-vaccine-moderna-authorisation-eu
3.https://www.reuters.com/fact-check/moderna-began-clinical-trials-covid-vaccine-2020-not-2017-2025-02-07/
4.https://clinicaldata.ema.europa.eu/web/cdp
4.https://media.ellinikahoaxes.gr/uploads/2025/02/ema-reply-follow-covi-exchange-views-27-march-2023_en.pdf5.