Fact-Check: Είναι πραγματικά τα βίντεο με τους μετανάστες που ζητούν «δωρεάν σπίτια και χρήματα»;

Δύο βίντεο, που διαμοιράζονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από την άνοιξη του 2026, παρουσιάζουν παρόμοια δομή και μήνυμα. Σε αμφότερα εμφανίζεται κάποιος μετανάστης που υποτίθεται ότι ζητάει να του δοθούν δωρεάν σπίτι και χρήματα, είτε στην Αγγλία είτε σε κάποια άλλη ευρωπαϊκή χώρα. Όπως θα αναλυθεί στο παρόν άρθρο, ωστόσο, πρόκειται για παραποίηση αυθεντικού φωτογραφικού και βιντεοληπτικού υλικού με τη χρήση εργαλείων παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης.

Στο παρελθόν έχουμε εξετάσει πληθώρα ξενοφοβικών ισχυρισμών, στόχος των οποίων είναι η πρόκληση των χρηστών και της κοινής γνώμης καθώς και η προώθηση ρατσιστικών μηνυμάτων και η ανάπτυξη ρητορικής μίσους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (εδώ, εδώ, εδώ, εδώ, εδώ κι εδώ). Στην ίδια κατηγορία εμπίπτουν και τα δύο πρόσφατα βίντεο που θα εξετάσουμε. 

Παραδείγματα αναπαραγωγών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: 

Τι ισχύει

Ανάλυση πρώτου βίντεο

Στο πρώτο οπτικοακουστικό υλικό, διάρκειας 6 δευτερολέπτων, βλέπουμε μετανάστη να μιλάει στα αγγλικά λέγοντας:

“I’m here for my money and my free house. It’s my dream”.

Το οποίο μεταφράζεται ως:

«Είμαι εδώ για τα λεφτά μου και το δωρεάν σπίτι μου. Είναι το όνειρό μου».

Στις ελληνικές αναρτήσεις (εδώ κι εδώ) του υπό εξέταση βίντεο στις 26 Μαΐου 2026 και στα σχόλια αυτών υπάρχει πληθώρα υποτιμητικών και ξενοφοβικών σχολίων. Το βίντεο με τον ισχυρισμό εντοπίζεται αναρτημένο στις 25 Μαΐου 2026 από έναν λογαριασμό στο X με το όνομα “Rothmus”, έχοντας συλλέξει εκατοντάδες χιλιάδες προβολές. 

Προχωρώντας σε αντίστροφη αναζήτηση εικόνας χρησιμοποιώντας στιγμιότυπα του βίντεο, εντοπίζουμε την αρχική πηγή αυτού που είναι βίντεο-ρεπορτάζ από το Associated Press τον Φεβρουάριο του 2024. Ο τίτλος του βίντεο είναι “Οι μετανάστες που περιμένουν στην Τυνησία αντιδρούν στην έγκριση της αμφιλεγόμενης συμφωνίας με την Ιταλία από το αλβανικό κοινοβούλιο” και το ρεπορτάζ αφορούσε την απόφαση του αλβανικού κοινοβουλίου να φιλοξενήσει μερίδα μεταναστών που προορίζονταν για την Ιταλία. Αυτό προκάλεσε αντιδράσεις ορισμένων εκ των μεταναστών, που προσωρινά διέμεναν στην πρωτεύουσα της Τυνησίας, την Τύνιδα. Ωστόσο, άλλοι δήλωναν ότι ήταν ανοιχτοί στο ενδεχόμενο να μεταβούν στην Αλβανία, ιδίως όσοι έφυγαν από πόλεμο και έντονη καταπίεση στις χώρες τους. Το άτομο που εμφανίζεται στο εξεταζόμενο βίντεο βρίσκεται στο χρονικό σημείο 0:54-01:12.

Παρατηρούμε ότι στο εν λόγω βίντεο μιλούν δύο άνθρωποι. Ο πρώτος ομιλεί αγγλικά ενώ ο δεύτερος, που είναι το άτομο που εμφανίζεται στο υπό εξέταση βίντεο, ομιλεί στα αραβικά και όχι στα αγγλικά. Όπως σημειώνεται στην περιγραφή του βίντεο του AP, επρόκειτο για Σουδανό, ονόματι Αχμέτ, και οι δηλώσεις του ήταν οι εξής:

«Χρειαζόμαστε ασφάλεια και προστασία, γιατί δεν ξέρουμε τι θα μας συμβεί στην Αλβανία. Αν η απόφαση της Ευρώπης μας βοηθήσει, την υποστηρίζουμε και ελπίζουμε ότι θα μας βοηθήσουν, γιατί ήδη φεύγουμε από τον πόλεμο».

Είναι εμφανές πως οι δηλώσεις του ήταν εκ διαμέτρου αντίθετες με αυτές που του αποδόθηκαν στον διακινούμενο ισχυρισμό. Για περαιτέρω εξακρίβωση της μετάφρασης των δηλώσεών του, επικοινωνήσαμε με το AP και παράλληλα ενσωματώσαμε το επίμαχο απόσπασμα στο εργαλείο απομαγνητοφώνησης και μετάφρασης HappyScribe, λαμβάνοντας το κάτωθι κείμενο στα αγγλικά. Το αποτέλεσμα δεν μοιάζει απόλυτα ακριβές αλλά το βέβαιο είναι ότι ουδεμία αναφορά γίνεται σε “δωρεάν σπίτι” ή “λεφτά”:

Right now we need protection and peace of mind. Because we don’t know what the Albanian government will tell us. But when it opens its doors to migrants or refugees, then welcome. When a country or an organization steps up to help refugees or migrants-we’re already fleeing the war. 

Μτφ. από DeepL: Αυτή τη στιγμή χρειαζόμαστε προστασία και ηρεμία. Επειδή δεν ξέρουμε τι θα μας πει η αλβανική κυβέρνηση. Αλλά όταν ανοίξει τις πόρτες της στους μετανάστες ή τους πρόσφυγες, τότε θα την υποδεχθούμε. Όταν μια χώρα ή ένας οργανισμός αναλαμβάνει να βοηθήσει πρόσφυγες ή μετανάστες, εμείς ήδη φεύγουμε από τον πόλεμο. 

Αντίστοιχη απομαγνητοφώνηση από το Turboscribe έδωσε το κάτωθι αποτέλεσμα στα αραβικά, το οποίο μεταφράσαμε έπειτα μέσω DeepL: 

Χρειαζόμαστε προστασία και σιγουριά αυτή τη στιγμή, γιατί δεν ξέρουμε τι θα μας πει η αλβανική κυβέρνηση. Αν όμως ανοίξει τις πόρτες της στους εκτοπισμένους ή στους πρόσφυγες, τότε θα την υποδεχτούμε με ανοιχτές αγκάλες. Όταν μια χώρα ή ένας οργανισμός αναλαμβάνει να βοηθήσει τους πρόσφυγες ή τους εκτοπισμένους, εμείς, τελικά, φεύγουμε από τον πόλεμο.

Σε συνέχεια της έρευνας, παρατηρείται πως ο ήχος του υλικού που διακινείται με τον ισχυρισμό ακούγεται αρκετά αφύσικος. Ανάλυση του ηχητικού αποσπάσματος, με τα εργαλεία Undetectable AI και Truth Scan, έδειξε πως αυτό έχει παραχθεί με τη χρήση εργαλείου τεχνητής νοημοσύνης. Ως εκ τούτου, πρόκειται για μη αυθεντικό ηχητικό υλικό που έχει προστεθεί κακόβουλα στο αληθινό βίντεο από το ρεπορτάζ του AP.  

Το ίδιο συμπέρασμα περί “κλωνοποίησης φωνής” εξήγαγε και το InVID μέσω του εργαλείου Hiya.

Ακολούθως περνάμε στο κομμάτι της εικόνας. Όπως βλέπουμε στο πραγματικό βίντεο, υπάρχουν τουλάχιστον 6 άνθρωποι ορατοί δίπλα ή πίσω από τον συνεντευξιαζόμενο. 

Οι ίδιοι εμφανίζονται και στο βίντεο του ισχυρισμού, με ορισμένες, ωστόσο, διαφορές. Ο ομιλητής εμφανίζεται να κινεί το χέρι του όσο μιλάει, ενώ πίσω του και δεξιά το άτομο με το άσπρο μπουφάν και την κουκούλα εμφανίζεται γυρισμένος. Τα άτομα πίσω και αριστερά από τον ομιλητή φαίνονται με αλλοιωμένα χαρακτηριστικά προσώπου, ενώ ένα εξ αυτών μοιάζει να έχει “σβηστεί” τελείως. Τα πρόσωπα μοιάζουν παραμορφωμένα και θολά, χαρακτηριστικό που είναι αρκετά συχνό σε AI περιεχόμενο.

Παράλληλα, η ποιότητα της εικόνας είναι σημαντικά χαμηλότερη, δείγμα ψηφιακής επεξεργασίας του οπτικοακουστικού υλικού. Προχωρώντας σε εξέταση του υλικού με το εργαλείο InVID, λαμβάνουμε αντίστοιχο αποτέλεσμα με αυτό που είχαμε όταν εξετάσαμε τον ήχο. Το βίντεο έχει υποστεί ψηφιακή επεξεργασία με εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης με ποσοστό βεβαιότητας 91%.

Ανάλυση του δεύτερου βίντεο

Στο δεύτερο υπό εξέταση βίντεο βλέπουμε επίσης πλήθος μεταναστών, με έναν εξ αυτών να λέει:

«Μη με πιέζετε. Πάμε στην Αγγλία, θέλω τα λεφτά μου και ένα δωρεάν σπίτι. Με κάλεσε η βρετανική κυβέρνηση!».

Το οπτικοακουστικό αυτό υλικό διακινήθηκε μέσω της πλατφόρμας X και από τον Ισπανό πολιτικό Hermann Tertsch (Hermann Leopold Tertsch del Valle-Lersundi), μέλος του συντηρητικού ισπανικού κόμματος Vox και αντιπρόεδρο της ομάδας «Πατριώτες για την Ευρώπη» (Patriots for Europe) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Μέσω αντίστροφης αναζήτησης εικόνας οδηγούμαστε σε ένα άρθρο των New York Times από την 27η Απριλίου 2015, με τίτλο «Πριν από τους κινδύνους στη θάλασσα, οι Αφρικανοί μετανάστες αντιμετωπίζουν τους κινδύνους μιας Λιβύης χωρίς νόμο».

Εντός του άρθρου υπάρχει συλλογή 11 φωτογραφιών, με μία εξ αυτών (την όγδοη) να είναι ίδια με καρέ του διακινούμενου βίντεο.

Ο ίδιος άντρας που φοράει μαύρο σκούφο και το άτομο δίπλα του με την ανοιχτή πράσινη μπλούζα εμφανίζονται τόσο στο βίντεο όσο και στη φωτογραφία των NYT. 

Η λεζάντα κάτω από τη φωτογραφία των NYT περιγράφει την κατάσταση στη Λιβύη χωρίς να γίνεται συγκεκριμένη αναφορά στα άτομα που απεικονίζονται.

Οι μετανάστες φέρονται να περιμένουν τον επαναπατρισμό τους στις χώρες καταγωγής τους, ενώ ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης βοήθησε πρόσφατα τη Σενεγάλη να επαναπατρίσει περίπου 400 άτομα. Ωστόσο, αξιωματούχοι των κέντρων κράτησης ανέφεραν ότι η Σενεγάλη αποτελεί εξαίρεση. Πολλές αφρικανικές χώρες έχουν κλείσει τις πρεσβείες τους στη Λιβύη ή απλώς αγνοούν τους μετανάστες τους. Η Ερυθραία τους θεωρεί αποστάτες και, ως εκ τούτου, εγκληματίες.

Tyler Hicks/The New York Times

Η ακριβής ημερομηνία λήψης της φωτογραφίας δεν αναφέρεται στο άρθρο, αλλά είναι η ίδια ή προγενέστερη της 27ης Απριλίου 2015, δηλαδή της ημερομηνίας δημοσίευσης. 

Εξετάζοντας την αυθεντικότητα του βίντεο, εντοπίζονται χαρακτηριστικές ενδείξεις AI περιεχομένου. Η φωνή και η κίνηση του στόματος μοιάζουν αρκετά αφύσικες καθώς και οι κινήσεις υπερβολικές. Για περαιτέρω έλεγχο ενσωματώσαμε το υλικό στο εργαλείο Miya του InVID το οποίο εξήγαγε το συμπέρασμα με ποσοστό βεβαιότητας 88%, ότι πρόκειται – ξανά – για περιεχόμενο που έχει παραχθεί με τη χρήση AI μοντέλου. 

Τέλος, τον ψευδή ισχυρισμό πως το εν λόγω βίντεο είναι πραγματικό κατέρριψαν και οι διεθνείς οργανισμοί ελέγχου γεγονότων Lead Stories και Maldita. 

Συμπέρασμα 

Συμπερασματικά, τα δύο βίντεο που διαμοιράζονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν προϊόντα ψηφιακής παραποίησης με τη χρήση AI εργαλείων και δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Οι ισχυρισμοί ότι οι εικονιζόμενοι μετανάστες δηλώνουν πως ταξιδεύουν στην Ευρώπη και τη Μεγάλη Βρετανία αναζητώντας «δωρεάν σπίτια και χρήματα» είναι απολύτως ψευδείς. Στην πρώτη περίπτωση, χρησιμοποιήθηκε αυθεντικό βίντεο-ρεπορτάζ του Associated Press από την Τυνησία (Φεβρουάριος 2024), στο οποίο ο εικονιζόμενος Σουδανός πρόσφυγας μιλούσε στην πραγματικότητα στα αραβικά, ζητώντας προστασία από τον πόλεμο, αλλά ο φυσικός ήχος αντικαταστάθηκε από κλωνοποιημένη φωνή στα αγγλικά μέσω τεχνητής νοημοσύνης, ενώ τόσο η εικόνα όσο και οι κινήσεις των εικονιζομένων υπέστησαν επεξεργασία, όπως φανερώθηκε από έλεγχο με εργαλεία ανίχνευσης AI περιεχομένου. 

Στη δεύτερη περίπτωση, χρησιμοποιήθηκε φωτογραφικό υλικό των New York Times από κέντρο κράτησης στη Λιβύη το 2015, το οποίο μετατράπηκε σε ψευδές βίντεο με τη χρήση εργαλείων παραγωγικής νοημοσύνης. Και στις δύο περιπτώσεις, η ανάλυση με εξειδικευμένα εργαλεία ανίχνευσης (όπως τα InVID, Hive Moderation και Truth Scan) και η διασταύρωση από διεθνείς οργανισμούς ελέγχου γεγονότων επιβεβαιώνουν ότι πρόκειται για κατασκευασμένο AI περιεχόμενο, που αποσκοπεί αποκλειστικά στην παραπληροφόρηση και την καλλιέργεια ξενοφοβικών αντανακλαστικών στην κοινή γνώμη. 

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1.https://undetectable.ai/ai-voice-detector
2.https://leadstories.com/hoax-alert/2026/06/fact-check-fake-video-of-migrant-saying-i-want-my-money-and-free-house-from-england-is-ai-image-to-video-made-from-2015-press-photo.html
3.https://static01.nyt.com/images/2015/04/27/world/africa/20150428-LIBYA-slide-5VOR/20150428-LIBYA-slide-5VOR-jumbo.jpg
4.https://www.nytimes.com/2015/04/28/world/africa/libya-migrants-mediterranean.html
5.https://maldita.es/desinfo/20260604/un-grupo-de-inmigrantes-recien-llegados-a-reino-unido-exigen-casa-gratis-y-dinero-en-este-video/
6.https://www.invid-project.eu/
7.https://undetectable.ai/ai-voice-detector
8.https://truthscan.com/ai-voice-detector
9.https://www.europarl.europa.eu/meps/en/197831/HERMANN_TERTSCH/home
10.https://www.youtube.com/watch?v=jSArkVx9hg4
11.https://hivemoderation.com/
12.https://www.happyscribe.com/user
13.https://turboscribe.ai/el/dashboard