Ποιο νομίζετε ότι είναι το πιο επικίνδυνο ζώο που έζησε ποτέ;

Να ναι το φίδι; το λιοντάρι; ο καρχαρίας; η αρκούδα; Όχι …

Οι μισοί άνθρωποι που έχουν πεθάνει μέχρι σήμερα, και μιλάμε για 45 δισεκατομμύρια θανάτους περίπου, έπεσαν θύματα των θηλυκών κουνουπιών (τα αρσενικά τσιμπάνε μόνο φυτά).

Τα κουνούπια μεταφέρουν παραπάνω από εκατό δυνάμει θανατηφόρες ασθένειες όπως η ελονοσία, ο κίτρινος πυρετός, ο δάγγειος πυρετός, η εγκεφαλίτιδα, η φιλαρίαση και η ελεφαντίαση. Ακόμη και σήμερα τα κουνούπια σκοτώνουν έναν ανθρωπο κάθε δώδεκα δευτερόλεπτα.

Μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα κανείς δεν είχε την παραμικρή υποψία ότι τα κουνούπια ήταν επικίνδυνα. Το 1877, ο Βρετανός γιατρός Σερ Πάτρικ Μάνσον -γνωστός ως «Κουνούπι» Μάνσον- απέδειξε ότι τα τσιμπήματα των κουνουπιών ήταν υπεύθυνα για την ελεφαντίαση.

Δεκαεφτά χρόνια αργότερα, το 1894, ο ίδιος άνθρωπος σκέφτηκε ότι ίσως τα κουνούπια ήταν υπεύθυνα και για την ελονοσία. Παρότρυνε το μαθητή του Ρόναλντ Ρος, ο οποίος ήταν τότε νεαρός γιατρός με έδρα την Ινδία, να εξετάσει αυτή την υπόθεση.

Ο Ρος ήταν ο πρώτος άνθρωπος που εξήγησε τον τρόπο με τον οποίο τα θηλυκά κουνούπια μεταδίδουν το παράσιτο Plasmodium με το σάλιο τους. Για να επαληθεύσει τη θεωρία του, έκανε πειράματα σε πουλιά. Ο Μάνσον πήγε ένα βήμα παραπέρα. Προκειμένου να αποδείξει ότι η θεωρία ίσχυε και για τους ανθρώπους, μόλυ-νε τον ίδιο του το γιο – χρησιμοποίησε κουνούπια τα οποία είχε μεταφέρει στη διπλωματική του τσάντα από τη Ρώμη. Έπειτα από άμεση χορήγηση κινίνης, το αγόρι ευτυχώς έγινε καλά.

Το 1902 ο Ρος κέρδισε το βραβείο Νομπέλ Ιατρικής. Ο Μάνσον εκλέχθηκε Μέλος της Βασιλικής Εταιρείας, χρίστηκε ιππότης και ίδρυσε το Πανεπιστήμιο Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου.
Υπάρχουν 2.500 γνωστά είδη κουνουπιών. Τα 400 ανήκουν στην οικογένεια Anopheles, η οποία περιλαμβάνει 40 είδη ικανά να μεταδώσουν ελονοσία.

Τα θηλυκά κουνούπια ρουφούν αίμα γιατί με αυτό ωριμάζουν τα αυγά τους, τα οποία αφήνουν στην επιφάνεια του νερού. Από τα αυγά εκκολάπτονται οι προνύμφες, οι οποίες δεν σταματούν να ανασαλεύουν. Αντίθετα με τις νύμφες των περισσότερων εντόμων, οι νύμφες των κουνουπιών, γνωστές ως «ακροβάτες», είναι δραστήριες και πλατσουρίζουν στο νερό.

Τα αρσενικά κουνούπια βομβούν σε πιο υψηλό τόνο απ ό,τι τα θηλυκά: η νότα σι που παράγει το διαπασών μπορεί να τους προκαλέσει σεξουαλική διέγερση.

Τα θηλυκά κουνούπια έλκονται από την υγρασία, το γάλα, το διοξείδιο του άνθρακα, τη σωματική θερμότητα και την κίνηση. Οι ιδρωμένοι άνθρωποι και οι έγκυες γυναίκες έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να δεχτούν τσίμπημα.

Η λέξη κουνούπι σημαίνει «μικρή μύγα» στα ισπανικά και τα πορτογαλικά.

Πληροφορίες από “το βιβλίο της ολικής άγνοιας” των Τζον Λουντ & Τζον Μίτσινσον. 

Γιώργος Γ. – Antichainletter