Η ψευδοεπιστημονική παραπληροφόρηση σχετικά με τους φούρνους μικροκυμάτων

0

Μια σειρά άρθρων τα οποία κυκλοφορούν στο ελληνικό διαδίκτυο ανακυκλώνουν ψευδοεπιστημονικούς ισχυρισμούς σχετικά με την επίδραση των φούρνων μικροκυμάτων στην υγεία.



Το είδαμε στα: athensmagazine.gr, daddy-cool.gr, fanpage.gr, youweekly.gr, diaforetiko.gr, gossiplife.gr

Η χρήση των φούρνων μικροκυμάτων ως εργαλεία μαγειρικής έχει δεχτεί κριτική ανά τα χρόνια στο πλαίσιο κινδυνολογικών δηλώσεων περί επιπτώσεων στην υγεία. Ωστόσο η πλειονότητα των ισχυρισμών που κυκλοφορούν βασίζονται σε ψευδή ή παραποιημένα στοιχεία. Παρακάτω εξετάζονται μια σειρά ισχυρισμών που βρέθηκε να κυκλοφορούν πρόσφατα στο ελληνικό διαδίκτυο σχετικά με το εν λόγω θέμα.


Οι φούρνοι μικροκυμάτων είναι μια μορφή μη-ιονίζουσας ακτινοβολίας. Η συγκεκριμένη ακτινοβολία ιονίζει τα άτομα και αλλάζει το ηλεκτρομαγνητικό τους πεδίο. Έτσι τα άτομα αλλάζουν αντίστοιχα και το τρόπο που αντιδρούν με άλλα άτομα και μόρια γύρω τους. Ενδεικτικά να αναφέρουμε ότι τύποι παρόμοιας ακτινοβολίας είναι και οι ακτίνες γάμμα, τα πυρηνικά φάρμακα και οι ακτίνες που κάνουμε στα νοσοκομεία όταν χρειαζόμαστε ακτινογραφίες. Οπότε ναι, είναι γεγονός πως πρόκειται για μια συσκευή της οποία η αλόγιστη χρήση θα μπορούσε να αποβεί μοιραία.

Πηγή: diaforetiko.gr


Στο εν λόγω δημοσίευμα είναι σαφές ότι ο αρθρογράφος δε γνωρίζει το αντικείμενο καθώς μπερδεύει εμφανώς την ιονίζουσα με την μη-ιονίζουσα ακτινοβολία. Η ιονίζουσα ακτινοβολία έχει επαρκή ενέργεια για να προκαλέσει αλλαγές σε μόρια ενώ η μη-ιονίζουσα δεν μπορεί να οδηγήσει σε τέτοιου είδους αλλαγές. Οι ακτίνες X και γάμμα είναι μορφές ιονίζουσας ακτινοβολίας ενώ τα μικροκύματα είναι μορφή μη-ιονίζουσας ακτινοβολίας και συνεπώς δεν έχουν σε καμία περίπτωση τον ίδιο δείκτη επικινδυνότητας. Σε παλαιότερο άρθρο μας έχουμε ασχοληθεί εκτενέστερα με το θέμα της μη-ιονίζουσας ακτινοβολίας και γιατί δεν αποτελεί κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία:



Επιπρόσθετα, οι ισχυρισμοί περί «επικίνδυνων διαρροών ακτινοβολίας» από τους φούρνους μικροκυμάτων είναι στη καλύτερη περίπτωση κινδυνολογικοί. Σχετική μελέτη που εξέτασε τα επίπεδα διαρροών σε 106 συσκευές από διαφορετικούς κατασκευαστές βρήκε πως οι διαρροές ήταν εντός των επιπέδων ασφαλείας, ενώ υπολογίστηκε ότι, η πιθανότητα ένας φούρνος μικροκυμάτων να έχει διαρροή ακριβώς στο επιτρεπτό όριο είναι 0.6%. [πηγή]

Αυτοί οι φούρνοι βομβαρδίζουν κυριολεκτικά τα μόρια των τροφίμων, και αυτά τα πολωμένα μόρια ακτινοβολούν στην ίδια συχνότητα. Ναι, ακτινοβολούν εκατομμύρια φορές το δευτερόλεπτο. Με αυτό το τρόπο ζεσταίνετε το φαγητό μας. Προκαλεί «δομική ισομέρεια,» επίσης.. Μήπως γνωρίζετε τι σημαίνει αυτό; Είναι ένα είδος δομικής βλάβης των μορίων των τροφίμων.

Πηγή: athensmagazine.gr


Η «δομική ισομέρεια» περιγράφει τη διαφορετική διάταξη ατόμων σε ένα μόριο. Για παράδειγμα η αιθανόλη, η βασική χημική ένωση στο αλκοόλ που καταναλώνουμε, έχει το χημικό τύπο CH3CH2OH. Ανάλογα με τη θέση του υδροξυλίου (-OH) έχουμε και διαφορετικό μόριο. Για να αλλάξει η θέση του ωστόσο χρειάζεται επαρκής ενέργεια για να σπάσουν και να επανασυνδεθούν οι χημικοί δεσμοί που το συνδέουν με τα υπόλοιπα άτομα.

Την ενέργεια μεταξύ ατόμων τη μετράμε με τη μονάδα μέτρησης eV (ηλεκτρονιοβόλτ). Ένας φούρνος μικροκυμάτων μπορεί να δώσει ενέργεια μεταξύ 0.00000124 eV – 0.00124 eV, ενώ οι δεσμοί μεταξύ άνθρακα και λοιπών στοιχείων στις οργανικές ενώσεις που περιέχονται στις τροφές κυμαίνονται μεταξύ 1-9 eV.

Με απλά λόγια η ενέργεια που δίνει ο φούρνος μικροκυμάτων δεν είναι αρκετή για να σπάσουν οι εν λόγω δεσμοί και να γίνει αναδιάταξη των ατόμων. [πηγή]


Ο Δρ Hans Hertel, βιολόγος και επιστήμονας τροφίμων, και οι συνεργάτες του πραγματοποίησαν μια μελέτη στην οποία ασχολήθηκαν με την επίδραση των μικροκυμάτων. Η μελέτη διήρκεσε οκτώ εβδομάδες και συμμετείχαν οκτώ συμμετέχοντες. Αυτοί ζούσαν σε ένα ελεγχόμενο περιβάλλον. Έτρωγαν ωμά τρόφιμα, προετοιμασμένα τρόφιμα, και γεύματα από το φούρνο μικροκυμάτων. Μετά από κάθε γεύμα, έκαναν τεστ στο αίμα των συμμετεχόντων στη μελέτη. Τα τρόφιμα που είχαν μπει στο φούρνο μικροκυμάτων τροφίμων άλλαξε το αίμα τους. Μπορείτε να το πιστέψετε αυτό;

Πηγή: fanpage.gr


Ο Hans Hertel, αναφέρεται σε όλα τα δημοσιεύματα ως χημικός τροφίμων, ωστόσο τα στοιχεία της βιογραφίας του δε μπορούν να επιβεβαιωθούν καθώς δεν έχουν βρεθεί σε κάποιο επίσημο ίδρυμα ή έστω σε κάποια προσωπική ιστοσελίδα. Η μόνη επίσημη αναφορά στα διαπιστευτήρια του βρίσκεται σε δικαστική απόφαση εις βάρος του. Εκεί αναφέρεται ότι έχει πτυχίο στις «τεχνικές επιστήμες» (technical sciences) από το Ομοσπονδιακό Ίδρυμα Τεχνολογίας της Ζυρίχης (Zürich Federal Institute of Technology) [πηγή]

Ο ίδιος και άλλοι 7 εθελοντές οι οποίοι ακολουθούσαν «μακροβιοτική διατροφή», μια ειδική μορφή χορτοφαγικής διατροφής, απομονώθηκαν για 2 μήνες σε ένα ξενοδοχείο καταναλώνοντας ως επί τω πλείστον φαγητό που ετοιμαζόταν σε φούρνο μικροκυμάτων. Μετά τους 2 μήνες αναφέρεται πως προχώρησε στη συγγραφή μιας μελέτης στην οποία ανέλυε τα προβλήματα υγείας που είχαν εμφανίσει τα άτομα που έτρωγαν φαγητό και γαλακτοκομικά τα οποία είχαν θερμανθεί στο φούρνο μικροκυμάτων. Συγκεκριμένα αναφέρεται πως τα προβλήματα υγείας ήταν «αρχές καρκινογένεσης».

Ωστόσο, μέχρι σήμερα η μελέτη δεν έχει δημοσιευτεί σε κανένα έγκριτο peer-reviewed επιστημονικό περιοδικό ή σε οποιοδήποτε περιοδικό. Τόσο η μελέτη όσο και τα δεδομένα απ’ το «πείραμα» δεν υπάρχουν πουθενά, καθιστώντας τη χρήση της εν λόγω «μελέτης» ως τεκμήριο μη αποδεκτή.


Μια άλλη μελέτη που διεξήχθη στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ εξέτασε την επίδραση των μικροκυμάτων στο ανθρώπινο γάλα. Ένας από τους επιστήμονες εξήγησε οτι, «Όταν βάζουμε στο φούρνο μικροκυμάτων το ανθρώπινο γάλα, ακόμη και σε μια αργή ρύθμιση, μπορεί να καταστρέψει μερικές από τις πιο σημαντικές ουσίες, οι οποίες καταπολεμούν τις ασθένειες.» Πρόσθεσαν επίσης ότι το μητρικό γάλα μετά το φούρνο μικροκυμάτων μεταβάλλεται αρκετά.

Πηγή: daddy-cool.gr


Η μελέτη για την οποία γίνεται λόγος σε αυτό το σημείο είναι η παρακάτω έρευνα του Richard Quan και των συνεργατών του η οποία δημοσιεύτηκε το 1992 στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό «Pediatrics». [πηγή]



Τα αποτελέσματα της εν λόγω μελέτης ωστόσο δεν επαναλήφθηκαν ενώ έκτοτε έχουν βγει νεότερες μελέτες που δείχνουν ότι το ανθρώπινο γάλα μπορεί να αποθηκευτεί σε ψυγείο και να ζεσταθεί ξανά από φούρνο μικροκυμάτων με ασφάλεια χωρίς να χάνονται τα θρεπτικά συστατικά που περιέχει. Επιπρόσθετα η παστερίωση του μπορεί να επιτευχθεί μέσω αυτής της μεθόδου θέρμανσης. [πηγή 1][πηγή 2][πηγή 3]


Στις αρχές του 1991, ένα νοσοκομείο στην Οκλαχόμα κατέληξε σε δίκη. Το νοσοκομείο κέρδισε την αγωγή μετά από έναν από τους ασθενείς τους έχασαν τη ζωή τους αφού θέρμανε το αίμα του στο φούρνο μικροκυμάτων.

Πηγή: athensmagazine.gr


Αυτή η ιστορία επιστρατεύεται συχνά από σελίδες που τάσσονται κατά της χρήσης φούρνων μικροκυμάτων. Ο συνήθης ισχυρισμός είναι πως η θέρμανση του αίματος στο φούρνο μικροκυμάτων οδήγησε στο θάνατο της ασθενούς. Ωστόσο η οικογένεια της Norma Levitt κατέθεσε μήνυση κατά του νοσοκομείου την οποία έχασε καθώς οι γιατροί απέδειξαν πως η ασθενής πέθανε από θρόμβωση κατά την εγχείρηση. [πηγή]

Επιπλέον, ακόμα και στη περίπτωση εύρεσης συσχέτισης μεταξύ των δυο θα παρέμενε εντελώς άσχετο ως επιχείρημα στο πλαίσιο εξέτασης των φούρνων μικροκυμάτων για τυπική χρήση, δηλαδή ζέσταμα τροφίμων.


Το 1976, ρωσική κυβέρνηση απαγόρευσε τη χρήση των φούρνων μικροκυμάτων, λόγω των αρνητικών βλαβερών τους συνεπειών στη συνολική υγεία και ευεξία.

Πηγή: athensmagazine.gr


Αυτός ο μύθος έχει την αρχή του σε δημοσιεύματα που ξεκίνησαν από ένα άρθρο στο περιοδικό «Journal of Natural Science». [πηγή]



Το άρθρο δε παραθέτει καμία πηγή για τους ισχυρισμούς που κάνει σχετικά με την επίπτωση των φούρνων μικροκυμάτων στην υγεία, ενώ αναφέρει ότι οι φούρνοι μικροκυμάτων εφευρέθηκαν από τους Ναζί και πως οι Αμερικανοί και οι Σοβιετικοί έκλεψαν τα σχέδια μετά το πόλεμο για περαιτέρω μελέτη. Ο ισχυρισμός ωστόσο είναι ψευδής σύμφωνα με την παρακάτω ιστορική ανάλυση σχετικά με την ανάπτυξη της συσκευής. [πηγή]



Οι ισχυρισμοί σχετικά με την απαγόρευση των φούρνων μικροκυμάτων από τη Ρωσία εκείνη τη περίοδο δεν τεκμηριώνονται από κάποια αξιόπιστη πηγή ενώ δεδομένων των συνθηκών της περιόδου θα ήταν ιδιαίτερα δύσκολο να θαφτεί μια τέτοια ανακοίνωση.

Σύμφωνα με άρθρο της εφημερίδας New York Times το 1976, η πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών στη Μόσχα δέχονταν επί σειρά ετών προσπάθειες παρακολούθησης από τις Ρωσικές αρχές με χρήση μικροκυμάτων. Αυτές οι προσπάθειες οδήγησαν για πρώτη φορά σε μελέτες από τη πλευρά των Αμερικανών για τις πιθανές επιπτώσεις των μικροκυμάτων στην υγεία και εν τέλει σε συμφωνία μεταξύ Αμερικανών και Ρώσων να περιοριστεί η χρήση των μικροκυμάτων μέχρι να υπάρχει πιο ξεκάθαρη εικόνα.

Επομένως αν εκείνη τη περίοδο έβγαινε ανακοίνωση για απαγόρευση των φούρνων μικροκυμάτων σε όλη τη Ρωσία ο αμερικανικός τύπος θα είχε καλύψει σίγουρα την είδηση. Ωστόσο τέτοια ανακοίνωση δε βρίσκεται πουθενά. [πηγή]


Η τακτική χρήση του φούρνου μικροκυματων στα τρόφιμα προκαλεί μόνιμες ζημιές στον εγκέφαλο . Καθώς «μειώνει» τα ηλεκτρικά ερεθίσματα του εγκεφάλου σας.

Πηγή: youweekly.gr


Η μόνη μελέτη που αναφέρει αυτό τον ισχυρισμό είναι αυτή που διεξήχθη μετά το περιστατικό του 1976 στη πρεσβεία των ΗΠΑ στη Μόσχα. Πρόκειται για έρευνα του 1979 σε ζώα και τα αποτελέσματα δεν ήταν σε καμία περίπτωση επαρκή λόγω μικρού δείγματος, όπως αναφέρεται και στην ίδια τη μελέτη. Πλην αυτού όμως πρόκειται για μια πολύ παλιά έρευνα η οποία δεν επαναλήφθηκε από κανένα, καμία άλλη μελέτη έκτοτε δεν βρήκε συσχετισμό μη-ιονίζουσας ακτινοβολίας με επίπτωση στην εγκεφαλική λειτουργία σε πειραματόζωα, πόσο μάλλον σε ανθρώπους. [πηγή]


Τα μικροκύματα καταστρέφουν καταστρέφουν το μητρικό γάλα και τη βιταμίνη Β-12. Τα οφέλη για την υγεία της βιταμίνης Β-12 ακυρώνονται αμέσως μόλις θερμάνετε το φαγητό σας σε φούρνο μικροκυμάτων. Αποκαλυπτική ήταν μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Agricultural and Food Chemistry. Οι ερευνητές διαπίστωσαν, ότι υπήρχε μία 30-40% απώλεια της συγκεκριμένης βιταμίνης, όταν οι τροφές που την περιείχαν εκτέθηκαν σε μικροκύματα.

Πηγή: gossiplife.gr


Η μελέτη στην οποία αναφέρεται το συγκεκριμένο άρθρο είναι η παρακάτω έρευνα του 1998 στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό «Journal of Agricultural and Food Chemistry«. [πηγή]



Η έρευνα δείχνει όντως απώλεια 30-40% της περιεχόμενης B12 στα τρόφιμα που ζεστάθηκαν σε φούρνο μικροκυμάτων, συγκεκριμένα ωμό χοιρινό και βοδινό κρέας και γάλα. Ωστόσο οι λεπτομέρειες έχουν σημασία. Αρχικά η μελέτη δεν έδειξε «καταστροφή» του γάλατος, ούτε της βιταμίνης. Η B12 απλώς μετατράπηκε σε μια βιολογικά ανενεργή μορφή της, ενώ το γάλα παρουσίασε την ίδια απώλεια Β12 από τη θέρμανση στο φούρνο μικροκυμάτων όσο και το γάλα που θερμάνθηκε μέσω βρασμού.

Επίσης, σύμφωνα με τους ίδιους τους ερευνητές, ο χρόνος που θέρμαναν τις τροφές ήταν σχετικά μεγάλος συγκριτικά με τη τυπική χρήση των φούρνων μικροκυμάτων, δηλαδή το ζέσταμα τροφίμων. Το πιο σημαντικό σημείο προβληματισμού ωστόσο είναι πως η μελέτη δεν εξέτασε την απώλεια της βιταμίνης σε άλλες μορφές μαγειρέματος ώστε να μπορούμε να πούμε ότι αυτό το ποσοστό είναι χαρακτηριστικό του μαγειρέματος με φούρνο μικροκυμάτων.

Επίσης, σύμφωνα με τους ίδιους τους ερευνητές, ο χρόνος που θέρμαναν τις τροφές ήταν σχετικά μεγάλος συγκριτικά με τη τυπική χρήση των φούρνων μικροκυμάτων, δηλαδή το ζέσταμα τροφίμων. Το πιο σημαντικό σημείο προβληματισμού ωστόσο είναι πως η μελέτη δεν εξέτασε την απώλεια της βιταμίνης σε άλλες μορφές μαγειρέματος ώστε να μπορούμε να πούμε ότι αυτό το ποσοστό είναι χαρακτηριστικό του μαγειρέματος με φούρνο μικροκυμάτων.


Τα μικροκύματα εξαφανίζουν τα θρεπτικά συστατικά σε πολλές τροφές Το να ζεσταίνετε το φαγητό σας στο φούρνο μικροκυμάτων μπορεί να εξαλείψει τα αρχικά του θρεπτικά συστατικά. Αυτό συμβαίνει λόγω της διηλεκτρικής θέρμανσης των μικροκυμάτων. Τα μικροκύματα “αναπηδούν” στο εσωτερικό του φούρνου και απορροφώνται από το φαγητό. Τα μόρια του νερού περιστρέφονται γρήγορα μέσα στις τροφές σε υψηλές συχνότητες, που δημιουργούν μοριακή τριβή και έτσι ζεσταίνεται το φαγητό σας. Αυτό, όμως, κάνει τη μοριακή δομή στο φαγητό σας να αλλάξει και κατά συνέπεια μειώνει την περιεκτικότητα σε θρεπτικά συστατικα.

Πηγή: gossiplife.gr


Κάθε μορφή θέρμανσης φαγητού μπορεί να προκαλέσει διάσπαση βιταμινών και λοιπών θρεπτικών συστατικών. Βασικοί παράγοντες που παίζουν ρόλο σε αυτή τη διαδικασία είναι η ένταση και η διάρκεια της θέρμανσης καθώς και η επαφή με το νερό. Το βράσιμο έχει τη πιο σοβαρή επίπτωση στη σύσταση του φαγητού, ειδικά αν το σημείο εξέταση είναι υδατοδιαλυτές βιταμίνες. Αυτό ισχύει γιατί το νερό εξάγει πρακτικά αυτές τις βιταμίνες από το εκάστοτε τρόφιμο και εφόσον διαλυθούν, στη συνέχεια εξατμίζονται μαζί του.

Η παρακάτω μελέτη εξετάζει αυτή τη διαδικασία σε μια συγκριτική ανάλυση διαφόρων μεθόδων μαγειρικής. Τα αποτελέσματα δείχνουν πως το ψήσιμο και το μαγείρεμα σε φούρνο μικροκυμάτων εμφάνισαν τις μικρότερες απώλειες θρεπτικών συστατικών, ενώ το μαγείρεμα υπό πίεση και το βράσιμο είχαν τις μεγαλύτερες. [πηγή]



Πολλές τροφές στα μικροκύματα βρέθηκαν να περιέχουν τοξικές χημικές ουσίες, όπως ΒΡΑ, πολυαιθυλένιο (ΡΕΤ), βενζόλιο, τολουόλιο και ξυλόλιο. Τα πλαστικά δοχεία που χρησιμοποιούνται για τη θέρμανση των εν λόγω γευμάτων μικροκυμάτων έχει βρεθεί ότι απελευθερώνουν καρκινογόνες ουσίες, μαζί με άλλες βλαβερές τοξίνες στο φαγητό σας. Όλες αυτές στη συνέχεια απορροφώνται από το σώμα σας.

Πηγή: gossiplife.gr


Αυτός ο ισχυρισμός ξεκίνησε από τον σχετικά γνωστό πλέον μύθο με τα ψεύτικα email τα οποία υποτίθεται πως στάλθηκαν από το πανεπιστήμιο Johns Hopkins το 2004. Ο ισχυρισμός καταρρίφθηκε και καμία μελέτη δεν έχει τεκμηριώσει τους ισχυρισμούς περί επικινδυνότητας των πλαστικών δοχείων που περιέχουν φαγητό για θέρμανση σε φούρνο μικροκυμάτων.

Εδώ πρέπει να γίνει μια σημαντική διευκρίνιση. Τα μόνα ασφαλή πλαστικά δοχεία είναι αυτά που ενδείκνυται για χρήση σε φούρνο μικροκυμάτων. Δεν είναι ασφαλές να χρησιμοποιείται το οποιοδήποτε πλαστικό δοχείο καθώς εκεί υπάρχει όντως κίνδυνος για μεταφορά χημικών ουσιών απ’ το πολυμερές του δοχείου στο φαγητό. Επιπρόσθετα η χρήση του χημικού BPA (Bisphenol A) έχει εξεταστεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ασφάλειας Τροφίμων σε ανασκόπηση μελετών του 2015, στην οποία κατέληξαν ότι είναι ασφαλές για τους καταναλωτές οποιασδήποτε ηλικίας εντός των θεσμοθετημένων επιπέδων. [πηγή 1][πηγή 2]


Τα μικροκύματα μπορούν να επηρεάσουν τον καρδιακό σας ρυθμό
Τα μικροκύματα μπορούν να επηρεάσουν άμεσα το σώμα σας, λόγω της ακτινοβολίας 2.4 GHz (η συνήθης συχνότητα ακτινοβολίας, που εκπέμπεται από φούρνους μικροκυμάτων).


Μια μελέτη που πραγματοποιήθηκε από την δρ Magda Havas του πανεπιστημίου Trent, έδειξε ότι τα επίπεδα της ακτινοβολίας που εκπέμπονται από ένα φούρνο μικροκυμάτων επηρεάζουν τόσο το επίπεδο του καρδιακού ρυθμού όσο και την μεταβλητότητά του. Τα επίπεδα αυτά είναι εντός των προβλεπόμενων οδηγιών ασφάλειας, αλλά τείνουν να προκαλούν άμεσες και δραματικές αλλαγές στον καρδιακό ρυθμό.

Εάν αντιμετωπίζετε ακανόνιστο καρδιακό ρυθμό ή οποιοδήποτε πόνο στο στήθος και τακτικά καταναλώνετε τροφές, που έχουν εκτεθεί σε μικροκύματα, ίσως θα ήταν καλύτερο για εσάς να διακόψετε τη χρήση του
φούρνου μικροκυμάτων, πάντα σε συνεννόηση με το γιατρό σας.

Πηγή: gossiplife.gr


Αυτός ο ισχυρισμός βασίζεται εξ ολοκλήρου σε μια μόνο μελέτη της Dr Magda Havas. [πηγή]

Η συγκεκριμένη ερευνήτρια έχει δημοσιεύσει ανά τα χρόνια αρκετές κακοσχεδιασμένες μελέτες προωθώντας την ιδέα ότι η πάθηση «υπερευαισθησία στον ηλεκτρισμό» είναι πραγματική ενώ η επιστημονική συναίνεση πάνω στο θέμα είναι πως δε πρόκειται για πραγματική ιατρική διάγνωση.

Η εν λόγω μελέτη πατάει στο ίδιο μοτίβο με τις υπόλοιπες καθώς και σε αυτή παρέβλεψε να σχεδιάσει σωστά το πείραμα ώστε να αποφύγει τις ηλεκτρικές παρεμβολές οι οποίες επηρέασαν τις μετρήσεις στο καρδιακό ρυθμό.

Συγκεκριμένα οι συσκευές εκπομπής έπρεπε να βρίσκονται τουλάχιστον 3 μέτρα μακριά κάτι το οποίο δε τηρήθηκε, ενώ είναι γνωστό πως αυτές οι παρεμβολές εμφανίζονται ως απότομες κορυφές στο διάγραμμα των τιμών IBI (IBI σημαίνει «Interbeat Interval», δηλαδή ο χρόνος που μεσολαβεί μεταξύ των χτύπων της καρδιάς ενός θηλαστικού). Αυτές οι απότομες κορυφές παρατηρούνται και στο διάγραμμα της μελέτης γεγονός που δείχνει πως δε συνυπολογίστηκαν από τους ερευνητές στην εξαγωγή των τελικών συμπερασμάτων.

Εν κατακλείδι η μελέτη δεν αποτελεί στέρεο τεκμήριο για τον ισχυρισμό ότι οι φούρνοι μικροκυμάτων προκαλούν αρρυθμίες ενώ δεν υπάρχει άλλη μελέτη που να έχει καταλήξει σε παρόμοιο συμπέρασμα.

Τα άρθρα σχετικά με τους υποτιθέμενους κινδύνους των φούρνων μικροκυμάτων είναι πολυάριθμα και πατάνε κατά κύριο λόγο στην άγνοια του κοινού τόσο για τις αρχές λειτουργίας τους όσο και για τα συμπεράσματα της δημοσιευμένης βιβλιογραφίας σχετικά με το θέμα. Ωστόσο το συμπέρασμα απ’ την εξέταση των διαθέσιμων στοιχείων είναι ξεκάθαρα υπέρ της θέσης πως οι φούρνοι μικροκυμάτων αποτελούν ένα πλήρως ασφαλές εργαλείο για μαγείρεμα.