Συνωμοσιολογικοί ισχυρισμοί γύρω από την ψηφιακή κάρτα του πολίτη και την Ε.Ε.

Εκατοντάδες αναπαραγωγές γνώρισε στα μέσα Ιουλίου 2026 μια ανάρτηση που ισχυρίζεται ότι οι πολιτικοί θα εξαιρεθούν από την ψηφιακή κάρτα του πολίτη, με φηφορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

«Η Ε.Ε. ψήφισε: Οι πολιτικοί δεν θα παίρνουν την κάρτα του πολίτη και προσωπικό αριθμό»

«Εμείς υποχρεωνόμαστε σε ψηφιακή ταυτότητα και προσωπικό αριθμό. Οι πολιτικοί της Ε.Ε. εξαιρούνται!»

Η viral ανάρτηση:

Τι ισχύει

Οι εξεταζόμενοι ισχυρισμοί συγχέουν τρία διαφορετικά πράγματα: 1) τον προσωπικό αριθμό, 2) την ελληνική «ψηφιακή κάρτα του πολίτη», που συνήθως αναφέρεται στο Gov.gr Wallet και 3) την ευρωπαϊκή ψηφιακή ταυτότητα.

1. Ο Προσωπικός Αριθμός είναι ελληνική διοικητική μεταρρύθμιση που αποσκοπεί στην ενοποίηση διαφορετικών αριθμών (ΑΦΜ, ΑΜΚΑ κ.λπ.) σε έναν ενιαίο αριθμό ταυτοποίησης για τις συναλλαγές με το Δημόσιο. Η έκδοσή του είναι υποχρεωτική για τα φυσικά πρόσωπα που δικαιούνται ΑΦΜ ή ΑΜΚΑ, χωρίς να προβλέπονται ειδικές κατηγορίες φυσικών προσώπων που εξαιρούνται της εν λόγω υποχρεωτικότητας, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία [παρ. 2, άρ. 11, ν. 4727/2020, αρχειοθετημένο εδώ) και παρ. 5, άρ, 2, πδ 40/2025, αρχειοθετημένο εδώ]. Αν κάποιος δεν τον εκδώσει μόνος του, τότε εκδίδεται αυτόματα από το σύστημα.

2. Επίσης, στην Ελλάδα, υπάρχει η λεγόμενη «ψηφιακή κάρτα του πολίτη», που αναφέρεται συνήθως στο Gov.gr Wallet. Πρόκειται για την επίσημη εφαρμογή της Ελληνικής Δημοκρατίας μέσω της οποίας ο πολίτης μπορεί να αποθηκεύει στο κινητό του ψηφιακά έγγραφα, όπως την αστυνομική ταυτότητα και την άδεια οδήγησης, καθώς και να χρησιμοποιεί διάφορες ψηφιακές υπηρεσίες του Δημοσίου. Τα ψηφιακά αυτά έγγραφα έχουν την ίδια νομική ισχύ με τα έντυπα για χρήση εντός Ελλάδας, αλλά δεν αντικαθιστούν τα ταξιδιωτικά έγγραφα για χρήση στο εξωτερικό. Η ελληνική ψηφιακή κάρτα του πολίτη (Gov.gr Wallet) δεν είναι υποχρεωτική, αλλά προαιρετική ψηφιακή υπηρεσία.

3. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θεσπίσει την Ευρωπαϊκή Ψηφιακή Ταυτότητα (European Digital Identity) και το Ευρωπαϊκό Πορτοφόλι Ψηφιακής Ταυτότητας (European Digital Identity Wallet), τα οποία μέχρι το τέλος του 2026 θα πρέπει να είναι διαθέσιμα σε όλα τα κράτη μέλη.

Τα ευρωπαϊκά ψηφιακά πορτοφόλια ταυτότητας θα επιτρέπουν στους πολίτες σε ολόκληρη την Ευρώπη να ταυτοποιούνται με ασφάλεια κατά την πρόσβασή τους σε δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες, καθώς και να αποθηκεύουν και να προβάλλουν ψηφιακά επίσημα έγγραφα, όπως άδειες οδήγησης και εκπαιδευτικά διαπιστευτήρια, απευθείας από τα κινητά τους τηλέφωνα. [πηγή]

Και στην περίπτωση αυτή, η χρήση δεν είναι υποχρεωτική. Το άρθρο 5α παράγραφος 15 του σχετικού ευρωπαϊκού κανονισμού (2024/1183) καθιστά σαφές ότι η χρήση των ευρωπαϊκών πορτοφολιών ψηφιακής ταυτότητας είναι εθελοντική:

Η χρήση των ευρωπαϊκών πορτοφολιών ψηφιακής ταυτότητας είναι εθελοντική. Με κανέναν τρόπο δεν περιορίζεται ούτε αποθαρρύνεται η πρόσβαση σε δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες, η πρόσβαση στην αγορά εργασίας και η επιχειρηματική ελευθερία για τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που δεν χρησιμοποιούν ευρωπαϊκά πορτοφόλια ψηφιακής ταυτότητας. Παραμένει δυνατή η πρόσβαση σε δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες με άλλα υφιστάμενα μέσα ταυτοποίησης και επαλήθευσης ταυτότητας.

Μάλιστα τα κράτη μέλη θα πρέπει να παρέχουν εναλλακτικές στους πολίτες που δεν επιλέγουν το ψηφιακό πορτοφόλι.

Τα Κράτη Μέλη δεν πρέπει, άμεσα ή έμμεσα, να περιορίζουν την πρόσβαση σε δημόσιες ή ιδιωτικές υπηρεσίες σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα που δεν επιλέγουν να χρησιμοποιούν τα ευρωπαϊκά ψηφιακά πορτοφόλια ταυτότητας και πρέπει να παρέχουν κατάλληλες εναλλακτικές λύσεις.

Τις ίδιες διαβεβαιώσεις μας παρείχε σε παλαιότερη επικοινωνίας μας και ο Εκπρόσωπος Τύπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής:

«The EU Digital Identity Wallet will be a voluntary, privacy-preserving tool for citizens who choose to use it. It will allow users to prove their identity and access public and private services with their electronic ID.

Under the Digital Services Act, Very Large Online Platforms would be required to accept the use of eID upon request of the user, for example to prove their age. Websites with age restricted content that are not VLOPs could be encouraged to accept the use of the European Digital Identity Wallet as a means for the provision of proof of age».

Μετάφραση της δήλωσης του Εκπροσώπου Τύπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής:

«Το Ευρωπαϊκό Ψηφιακό Πορτοφόλι Ταυτότητας θα είναι ένα προαιρετικό εργαλείο, σχεδιασμένο με σεβασμό στην ιδιωτικότητα των πολιτών που επιλέγουν να το χρησιμοποιήσουν. Θα επιτρέπει στους χρήστες να αποδεικνύουν την ταυτότητά τους και να έχουν πρόσβαση σε δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες μέσω της ηλεκτρονικής τους ταυτότητας.

Στο πλαίσιο του Digital Services Act, οι Πολύ Μεγάλες Διαδικτυακές Πλατφόρμες θα υποχρεούνται να αποδέχονται τη χρήση ηλεκτρονικής ταυτοποίησης κατόπιν αιτήματος του χρήστη, για παράδειγμα για την απόδειξη της ηλικίας του. Ιστότοποι με περιεχόμενο περιορισμένης πρόσβασης λόγω ηλικίας, που δεν θεωρούνται Πολύ Μεγάλες Διαδικτυακές Πλατφόρμες, θα μπορούσαν να ενθαρρύνονται να αποδέχονται τη χρήση του Ευρωπαϊκού Ψηφιακού Πορτοφολιού Ταυτότητας ως μέσου απόδειξης ηλικίας».

Συνεπώς, ο κανονισμός κατοχυρώνει την καθολική δυνατότητα, όχι υποχρέωση, πρόσβασης στην απόκτηση ψηφιακής ταυτότητας για όλους τους πολίτες και κατοίκους της ΕΕ. Η χρήση της ψηφιακής ταυτότητας παραμένει ζήτημα επιλογής του ίδιου του χρήστη και δεν προβλέπεται ως υποχρεωτική.

Επιπλέον, δεν υπάρχει καμία διάταξη και κανένας ψηφισμένος νόμος στον παραπάνω κανονισμό που να εξαιρεί ευρωβουλευτές, επιτρόπους, υπουργούς, βουλευτές ή γενικά πολιτικά πρόσωπα από το Ευρωπαϊκό Πορτοφόλι Ψηφιακής Ταυτότητας.

Συμπέρασμα

Ο βασικός ισχυρισμός της εικόνας ότι οι πολιτικοί της ΕΕ εξαιρούνται από την ψηφιακή κάρτα του πολίτη δεν υποστηρίζεται από την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Δεν υπάρχει επίσημη διάταξη που να θεσπίζει εξαίρεση για πολιτικούς ή ευρωβουλευτές από την ψηφιακή ταυτότητα ή το ευρωπαϊκό πορτοφόλι ψηφιακής ταυτότητας. Επίσης, η χρήση της ψηφιακής κάρτας και του πορτοφολιού είναι επιλογή του πολίτη και όχι γενική υποχρέωση.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1. https://pa.gov.gr/
2. https://wallet.gov.gr/faq/
3. https://commission.europa.eu/topics/digital-economy-and-society/european-digital-identity_en
4. https://ec.europa.eu/digital-building-blocks/sites/spaces/EUDIGITALIDENTITYWALLET/pages/694487738/EU+Digital+Identity+Wallet+Home
5. https://www.e-nomothesia.gr/kat-epikoinonies-telepikoinonies-telephonia/nomos-4727-2020-phek-184a-23-9-2020-1.html
6. https://www.taxheaven.gr/law/%CE%A0%CE%94%2040/2025
7. https://digital-strategy.ec.europa.eu/el/policies/eudi-regulation
8. https://www.ellinikahoaxes.gr/2026/01/12/ypochreountai-oi-polites-tis-ee-na-diathetoun-portofoli-psifiakis-taftotitas/