Τι ισχύει με τη φωτογραφία που ανήρτησε ο Νίκος Παππάς;

Στις 28 Οκτωβρίου 2021 κυκλοφόρησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μια φωτογραφία που ανάρτησε στο Twitter ο πρώην υπουργός Νίκος Παππάς, με αφορμή την εθνική επέτειο με τον ισχυρισμό ότι στη πραγματικότητα πρόκειται για φωτογραφία από την εποχή του εμφυλίου. Ωστόσο, ο εν λόγω ισχυρισμός δεν ευσταθεί.

Αφορμή για τις εξεταζόμενες δημοσιεύσεις υπήρξε σχετική ανάρτηση του Νίκου Παππά στο Twitter, που περιείχε την εξής φωτογραφία:

Στο Facebook και στο Twitter κυκλοφόρησαν οι ισχυρισμοί ότι η φωτογραφία προέρχεται από την εποχή του Εμφυλίου (1946-49), και ότι απεικονίζονται αντάρτες του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ).

Παραδείγματα σχετικών αναρτήσεων σε Facebook και Twitter:

Τι ισχύει

Σύμφωνα με την αρχική λεζάντα της φωτογραφίας, που προέρχεται από βρετανικά αρχεία, έχει ληφθεί στις 19 Οκτωβρίου 1944 από τον Λοχία D. Johnson του Βρετανικού Στρατού (στέλεχος της 2ης Ομάδας της Κινηματογραφικής και Φωτογραφικής Μονάδας – No. 2 Army Film and Photo Section, Army Film and Photographic Unit), και σε αυτή απεικονίζονται άνδρες και γυναίκες αντάρτες σε λοφώδη περιοχή πλησίον της Αθήνας (δείτε έτερη φωτογραφία εδώ), κατευθυνόμενοι να ενωθούν με συμμαχικές δυνάμεις που εξωθούν τους Γερμανούς από την Ελλάδα.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στα δεξιά απεικονίζεται ο Σαλβατώρ Μπακόλας, μέλος του ΕΛΑΣ. Ο Ελληνικός Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός (ΕΛΑΣ) ήταν το στρατιωτικό σκέλος του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου (ΕΑΜ), κατά την περίοδο της Κατοχής. Η φωτογραφία αυτή δεν έχει επίσης κάποια καταγεγραμμένη συσχέτιση με τα Δεκεμβριανά, σειρά ενόπλων συγκρούσεων μεταξύ ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, βρετανικών στρατευμάτων και κυβερνητικών ενόπλων δυνάμεων το 1944, πριν την κατεξοχήν περίοδο του ελληνικού εμφυλίου πολέμου (1946-1949).

Με παρόμοια περιγραφή, συγκεκριμένα με αναφορά στον ΕΛΑΣ όχι τον ΔΣΕ, εντοπίζουμε την επίμαχη φωτογραφία και στις συλλογές φωτογραφιών αρχείου Alamy και Diomedia. [πηγή 1][πηγή 2]

Η εν λόγω φωτογραφία είχε συμπεριληφθεί στη φωτογραφική έκθεση υπηρεσίας Διπλωματικού και Ιστορικού Αρχείου του Υπουργείου Εξωτερικών στο πλαίσιο εκδήλωσης και έκθεσης για τα 70 χρόνια από την κήρυξη πολέμου εναντίον της χώρας μας από τις δυνάμεις του άξονα το 2010. [πηγή 1][πηγή 2][πηγή 3][πηγή 4]

Επιπρόσθετα, σύμφωνα με το αρχείο του Εβραϊκού Μουσείου Ελλάδος, απεικονίζονται αντάρτες που ανήκαν στη II Μεραρχία του ΕΛΑΣ. [πηγή 1][πηγή 2]

Τέλος, δεν διακρίνεται στους εικονιζόμενους μαχητές το διακριτικό του ΔΣΕ στο δίκοχο.

Σύμφωνα με τη μαρτυρία του ιδίου του Σαλβατώρ Μπακόλα, στη φωτογραφία απεικονίζονται «ανταρτοεπονίτες της υποδειγματικής ομάδας (διμοιρίας) ΕΠΟΝ της II Μεραρχίας το 1944, κάπου στην Πάρνηθα».

Συμπέρασμα

Δεν υπάρχει καμία απόδειξη ότι η φωτογραφία που ανάρτησε ο πρώην υπουργός Νίκος Παππάς στο Twitter έχει ληφθεί κατά την περίοδο του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου, ούτε ότι απεικονίζει μέλη του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ). Η εν λόγω φωτογραφία έχει ληφθεί στα τέλη της τριπλής Κατοχής και της Εθνικής Αντίστασης, τον Οκτώβριο του 1944, και απεικονίζει αντάρτες του ΕΛΑΣ.

29 Οκτωβρίου 2021 – Στο άρθρο προστέθηκαν πληροφορίες για την ακριβή ημερομηνία λήψης (19-10-1944) και το πρόσωπο που έβγαλε τη φωτογραφία.