Bίντεο που παρουσιάζεται ως πρόσφατο ΔΕΝ συνδέεται με τον εκτροχιασμό τρένου στο Οχάιο

Σε αναρτήσεις μέσων κοινωνικής δικτύωσης αναπαράγεται βίντεο που υποστηρίζει ότι τοξικό σύννεφο έχει διαμορφωθεί πάνω από πόλη του Οχάιο, στις ΗΠΑ, ύστερα από τον εκτροχιασμό ενός τρένου που μετέφερε επικίνδυνες χημικές ουσίες. Το βίντεο είναι πραγματικό, ωστόσο πρόκειται για αναπαραγωγή παλαιότερου υλικού που έχει ληφθεί μερικούς μήνες νωρίτερα σε διαφορετική περιοχή. Ας εξετάσουμε τα στοιχεία μας.

Παραδείγματα δημοσιεύσεων:

Την Παρασκευή 3 Φεβρουαρίου 2023, μια εμπορική αμαξοστοιχία της Norfolk Southern εκτροχιάστηκε στο Οχάιο των ΗΠΑ, κοντά στα σύνορα με την πολιτεία της Πενσυλβανίας. Η ακριβής τοποθεσία του συμβάντος εντοπίζεται στο χωριό Ανατολική Παλαιστίνη (East Palestine), όπου 50 περίπου βαγόνια συνεθλίβησαν και τυλίχθηκαν στις φλόγες. Το περιεχόμενο των βαγονιών απαρτιζόταν από πληθώρα προϊόντων, ενώ 14 εξ αυτών περιείχαν χλωραιθένιο. Το χλωραιθένιο (C₂H₃Cl) είναι μια χημική ένωση που χρησιμoποιείται κυρίως για την παρασκευή χλωριούχου πολυβινυλίου ή PVC, ενός ευρέως χρησιμοποιούμενου συνθετικού πλαστικού πολυμερούς που συναντάται σε κουφώματα, πιστωτικές κάρτες, ιατρικές συσκευές κ.α.

Στις 6 Φεβρουαρίου, αξιωματούχοι της περιοχής αποφάσισαν να δημιουργήσουν μια “ελεγχόμενη απελευθέρωση” και να προχωρήσουν σε καύση των επικίνδυνων χημικών ουσιών από πέντε εκτροχιασμένα βαγόνια του τρένου ώστε να αποφύγουν μια πιθανή καταστροφική έκρηξη. Ο κυβερνήτης του Οχάιο, Mike DeWine, και ο κυβερνήτης της Πενσυλβάνιας, Josh Shapiro, ανακοίνωσαν την άμεση εκκένωση μιας περιοχής ενός επί δύο μιλίων γύρω από την Ανατολική Παλαιστίνη, καθώς οποιοσδήποτε παρέμενε στην πληγείσα περιοχή διέτρεχε σοβαρό κίνδυνο σωματικών βλαβών ή ακόμη και θανάτου.

Τι ισχύει για το βίντεο που αναπαράγεται

Σημαντικό είναι να δώσουμε προσοχή στον τόπο και τον χρόνο που επικαλούνται οι παραπάνω δημοσιεύσεις που αναπαράγουν το εξεταζόμενο βίντεο. Το συγκεκριμένο βίντεο τοποθετείται στην πολιτεία Οχάιο και παρουσιάζεται ως πρόσφατο αποτέλεσμα της περιβαλλοντικής κρίσης που σημειώθηκε στην περιοχή, έπειτα από εκτροχιασμό αμαξοστοιχίας που μετέφερε, μεταξύ άλλων, επικίνδυνα υλικά. Μάλιστα, το περιεχόμενο από τουλάχιστον 20 βαγόνια ταξινομήθηκε ως φορτίο που θα μπορούσε να προκαλέσει περιβαλλοντικούς κινδύνους ή/και κινδύνους ανάφλεξης.

Η πρώτη αναπαραγωγή που μπορέσαμε να εντοπίσουμε δημοσιεύτηκε στις 13 Νοεμβρίου του 2022 στο TikTok από τον λογαριασμό @princess_cisneros. Στην περιγραφή αναγράφεται η φράση «Εκείνη τη φορά που τα σύννεφα από το stranger things ήρθαν στο Όρεγκον (That one time stranger things clouds rolled in Oregon), ενώ γίνεται χρήση των εξής hastags: #yesitsreal (ναι είναι αληθινό), #dontblowthisupagain (μην το κάνετε δημοφιλές ξανά), #Oregon (Όρεγκον). Ακόμη, παρατηρούμε ότι το υδατογράφημα του TikTok εμφανίζεται δύο φορές, γεγονός που σημαίνει πως το βίντεο είχε ανέβει παλαιότερα, στη συνέχεια αποθηκεύτηκε και αναρτήθηκε εκ νέου.

Σε προσωπικό βίντεο που ανέβασε η χρήστης στις 6 Φεβρουαρίου 2023, εξηγεί ότι το βίντεο έχει τραβηχτεί μερικούς μήνες νωρίτερα από επίσκεψή της στο Jantzen Beach Center, υπαίθριο εμπορικό κέντρο στο Πόρτλαντ του Όρεγκον, καθώς και πως έχει αναδημοσιευτεί από την ίδια αρκετές φορές. Η πιο πρόσφατη αναδημοσίευση αναρτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2023 συγκέντρωσε 2,9 εκατομμύρια προβολές και 18,7 χιλιάδες κοινοποιήσεις. Πρόκειται για το βίντεο που διαμοιράζεται στον ισχυρισμό που εξετάζουμε, στο οποίο, μάλιστα, έχει προστεθεί ένα μικρό κείμενο στην κάτω δεξιά γωνία που αναφέρει ότι πρόκειται για αναδημοσίευση.

Αναφορικά με την τοποθεσία λήψης του βίντεο, με σκοπό να διασταυρώσουμε πως όντως πρόκειται για την αναφερόμενη τοποθεσία, προχωρήσαμε στον ακόλουθο γεωεντοπισμό. Μέσω του Google Street View εντοπίσαμε το σημείο που φαίνεται πως έχει ληφθεί το βίντεο. Ακόμη, στην παρακάτω φωτογραφία από το Google Maps μπορούμε να δούμε την πολύ μεγάλη απόσταση μεταξύ της περιοχής που τραβήχτηκε το βίντεο με το περίεργο σύννεφο και της περιοχής που χρήστες ισχυρίζονται πως εμφανίστηκε το σύννεφο καπνού λόγω της συντριβής της αμαξοστοιχίας και της απελευθέρωσης επικίνδυνων αερίων στο περιβάλλον.

Τέλος, μετεωρολόγοι του Όρεγκον και ειδικοί δήλωσαν ότι παρόμοια σύννεφα έχουν κάνει την εμφάνισή τους στο παρελθόν στην πολιτεία, και σχετίζονται είτε με καταιγίδες είτε με υψιστρώματα νεφών, όπως βλέπουμε και στην κατάρριψη του AP Fact Check.

Συμπέρασμα

Στο διαδίκτυο διαμοιράστηκαν πλήθος βίντεο και φωτογραφιών που κατέγραφαν την κατάσταση στο Οχάιο μετά τον εκτροχιασμό της αμαξοστοιχίας και των επιπτώσεων που προκλήθηκαν. Ωστόσο, το βίντεο του εξεταζόμενου ισχυρισμού ουδεμία σχέση έχει με την περιβαλλοντική κρίση στο Οχάιο. Πρόκειται για βίντεο που τραβήχτηκε μερικούς μήνες πριν τη συντριβή των βαγονιών που μετέφεραν τα επικίνδυνα υλικά σε περιοχή στο Όρεγκον.