Βίντεο ΔΕΝ απεικονίζει τον Υπουργό Οικονομικών του Νίγηρα να απειλείται με εκτέλεση για κατάχρηση δημοσίου χρήματος

Με αφορμή το πραξικόπημα στον Νίγηρα διαμοιράζεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στον ελληνικό ηλεκτρονικό Τύπο, ένα βίντεο που υποτίθεται ότι απεικονίζει τον πρώην Υπουργό Οικονομικών της χώρας, Αχμάτ Τζιντούντ, να ξεσπάει σε κλάματα όταν άκουσε από τους πραξικοπηματίες ότι έχει προθεσμία 48 ωρών να λογοδοτήσει για την κατάχρηση δημόσιου χρήματος, αλλιώς θα εκτελεστεί.

Παραδείγματα διάδοσης του ισχυρισμού σε ιστοσελίδες και ιστολόγια: el.gr, newsbreak.gr, hellas-now.com, olympia.gr, europost.gr, panictimes.gr, warnews247.gr

Παραδείγματα διάδοσης του ισχυρισμού σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

Πλαίσιο

Στις 26 Ιουλίου 2023, διαπράχθηκε στρατιωτικό πραξικόπημα στον Νίγηρα, με τον διοικητή της προεδρικής φρουράς, Abdourahamane Tchiani, ο οποίος είχε κατηγορηθεί για ανάμιξη στην απόπειρα πραξικοπήματος που έγινε το 2015, να καθαιρεί από την εξουσία και να κρατάει αιχμάλωτο τον Πρόεδρο της χώρας, Mohamed Bazoum. Λίγες ώρες αργότερα, ο Συνταγματάρχης Amadou Abdramane, συνοδευόμενος από άλλους εννιά στασιαστές, εξέδωσε διάγγελμα στην κρατική τηλεόραση ανακοινώνοντας το κλείσιμο των εθνικών συνόρων, την αναστολή όλων των δημοκρατικών θεσμών, την απαγόρευση κυκλοφορίας σε ολόκληρη τη χώρα, ενώ προειδοποίησε για οποιαδήποτε ξένη παρέμβαση. Σύμφωνα με τα λεγόμενά του, ο λόγος της επιβολής στρατιωτικής χούντας είναι η επιδείνωση της κατάστασης ασφαλείας και της κακής διακυβέρνησης. Ο Bazoum ανέλαβε καθήκοντα Προέδρου τον Απρίλιο του 2021, στην πρώτη δημοκρατική μετάβαση εξουσίας μετά την ανεξαρτητοποίηση της χώρας το 1960, αφού αποτελούσε γαλλική αποικία από τη δεκαετία του 1890.

Το διάγγελμα:

Η ανατροπή του πολιτεύματος δεν αποτελεί ασυνήθιστη τακτική για τη Δυτική Αφρική και τη Sahel, μια περιοχή που ξεχωρίζει για το ημίξερο κλίμα της και εκτείνεται στα νοτιοκεντρικά γεωγραφικά πλάτη της Βόρειας Αφρικής μεταξύ του Ατλαντικού Ωκεανού και της Ερυθράς Θάλασσας, μέρος της οποίας είναι και ο Νίγηρας. Ενδεικτικά, γειτονικές χώρες, όπως η Γουινέα, το Μάλι, το Σουδάν και η Μπουρκίνα Φάσο (εδώ, εδώ), έχουν όλες υποστεί τις συνέπειες της κατάλυσης της δημοκρατίας, με αποτέλεσμα η ευρύτερη περιοχή να αποκαλείται γεωπολιτικά ως “ζώνη πραξικοπήματος”. Αυτό είναι το πέμπτο στρατιωτικό πραξικόπημα από την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της χώρας από τη Γαλλία, το 1960, με το πιο πρόσφατο να έχει πραγματοποιηθεί στις 18 Φεβρουαρίου 2010, όταν ομάδα του στρατού επιτέθηκε στο προεδρικό μέγαρο στη Niamey και αιχμαλώτισε τον τότε Πρόεδρο, Mamadou Tandja.

Η περιοχή Sahel:

Η λίστα με το σύνολο των πραξικοπημάτων, καθώς και αποπειρών που έχουν λάβει χώρα στη Δυτική Αφρική:

Λόγω της θέσης του, ο Νίγηρας αποτελεί προπύργιο στον αγώνα της Δύσης κατά των τζιχαντιστών και της Αλ Κάιντα, καθώς φιλοξενεί τόσο αμερικανικές όσο και γαλλικές στρατιωτικές βάσεις. Παρά το γεγονός ότι ο στρατός του Νίγηρα έχει εκπαιδευτεί και λάβει υλικοτεχνική υποστήριξη από Αμερική και Γαλλία, η χώρα μαστίζεται από δύο εκστρατείες τζιχαντιστών, η μία στα νοτιοδυτικά, προερχόμενη από το συνορεύον Μάλι και η άλλη στα νοτιοανατολικά, προερχόμενη από τη Νιγηρία. Οικονομικά, αν και η χώρα είναι πλούσια σε κοιτάσματα ουρανίου, παράγοντας το 5% των παγκόσμιων εξορύξεων, σύμφωνα με τον διεθνή οργανισμό της παγκόσμιας πυρηνικής βιομηχανίας, World Nuclear Association, οι κάτοικοί της κατατάσσονται στις τελευταίες θέσεις παγκοσμίως σε ό,τι αφορά το βιωτικό επίπεδο. Περισσότερα δημοσιονομικά στοιχεία του Νίγηρα, σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, μπορείτε να βρείτε εδώ και εδώ.

Τι ισχύει

Το βίντεο που διαμοιράζεται:

Σε δημοσιεύσεις χρηστών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης διαβάζουμε:

Πραξικόπημα στον Νίγηρα.
Ο Νιγηριανός Υπουργός Οικονομικών εγκαλείται να δώσει εξηγήσεις για τα κλεμμένα ποσά. Του έχει δοθεί προθεσμία 48 ωρών για να απολογηθεί ή να αντιμετωπίσει το εκτελεστικό απόσπασμα.
Ίσως κάποτε η Ελλάδα να γίνει Νίγηρας και ζητήσει πίσω τα κλεμμένα από τους κλέφτες.

Απομονώνοντας καρέ από το υπό εξέταση βίντεο, με τη βοήθεια της αντίστροφης αναζήτησης εικόνας, εντοπίσαμε το οπτικοακουστικό υλικό σε ανάρτηση στο X (πρώην Twitter), η οποία επισημαίνει ότι ο εικονιζόμενος δεν είναι ο Υπουργός Οικονομικών, Ahmat Jidoud (εδώ, εδώ), αλλά ο πρώην Υπουργός Δικαιοσύνης, Marou Amadou, ο οποίος κατείχε την υπουργική θέση από τον Απρίλιο του 2011 έως τον Απρίλιο του 2021, επί προεδρίας Mahamadou Issoufou. Ο τελευταίος, αναγκάστηκε να παραδώσει την εξουσία στον νικητή των εκλογών, Mohamed Bazoum, έχοντας εξαντλήσει το όριο των δύο προεδρικών θητειών που προβλέπει το σύνταγμα της χώρας. Ψάχνοντας σε μηχανές αναζήτησης με τα νέα δεδομένα, οδηγούμαστε στο εν λόγω βίντεο, το οποίο συναντούμε δημοσιευμένο στο Facebook, από τις 27 Δεκεμβρίου 2021. 

Η λεζάντα κάτω από το βίντεο αναφέρει:

En larmes, Marou Amadou, ancien ministre de la justice, remercie Issoufou Mahamadou de lui avoir “tout donné”.
Μετάφραση: Δακρυσμένος, ο Marou Amadou, πρώην Υπουργός Δικαιοσύνης, ευχαριστεί τον Issoufou Mahamadou που του “έδωσε τα πάντα”.

Σε άλλη δημοσίευση, προερχόμενη από τις 28 Δεκεμβρίου 2021, διαβάζουμε πως το κλάμα του Marou Amadou ενδεχομένως να είναι φόρος τιμής στον πρώην Πρόεδρο. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του αφρικανικού καναλιού Medi1TV, στις 28 Δεκεμβρίου 2021, ο Marou Amadou είχε παραστεί σε συνέδριο (εδώ, εδώ) σχετικά με την υπερθέρμανση του πλανήτη και την ασφάλεια. Μάλιστα, τον βλέπουμε να φέρει την ίδια μπλε ενδυμασία, το πράσινο φουλάρι και το ρολόι, όπως ακριβώς και στο βίντεο που διαμοιράζεται.

Παρακάτω, παραθέτουμε αποσπάσματα από τα δύο βίντεο:

Τέλος, όπως φαίνεται, ο Υπουργός Οικονομικών της χώρας, Ahmat Jidoud, έχει πιο ανοιχτό χρώμα δέρματος από τον εικονιζόμενο στο βίντεο, Marou Amadou.

Συμπέρασμα

Ο ισχυρισμός είναι ψευδής. Το βίντεο δεν απεικονίζει τον Υπουργό Οικονομικών του Νίγηρα, Ahmat Jidoud και είναι προτερόχρονο του στρατιωτικού πραξικοπήματος της 26ης Ιουλίου 2023. Μέσω αντίστροφης αναζήτησης εικόνας εντοπίσαμε ότι το βίντεο προέρχεται από τον Δεκέμβριο του 2021 και απεικονίζει τον πρώην Υπουργό Δικαιοσύνης, Marou Amadou.