Αποφάσισε η Ρωσία να επαναφέρει τη θανατική ποινή;

Με αφορμή το τρομοκρατικό χτύπημα που έλαβε χώρα στις 22 Μαρτίου 2024 στο Crocus City Hall της Μόσχας και άφησε πίσω του τουλάχιστον 137 νεκρούς και 182 τραυματίες, όντας το πιο αιματηρό τις τελευταίες δύο δεκαετίες, άρχισε να αναπαράγεται ο ισχυρισμός ότι στη Ρωσία ανακοινώθηκε η επαναφορά της θανατικής ποινής. Όπως θα δούμε στη συνέχεια, πράγματι τα γεγονότα της 22ας Μαρτίου 2024 επανέφεραν στο προσκήνιο τον δημόσιο διάλογο για τη θανατική ποινή, όμως, παρά τα αιτήματα, δεν έχει ληφθεί καμία τέτοια απόφαση. Ας δούμε τι ισχύει.

Παραδείγματα διάδοσης του ισχυρισμού σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

Τι ισχύει

Μετά την σύλληψη των τεσσάρων υπόπτων για τη δολοφονική επίθεση, οι οποίοι έχουν ταυτοποιηθεί ως πολίτες του Τατζικιστάν και τα ονόματά τους έχουν δοθεί στη δημοσιότητα, σύμφωνα με το ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων TASS, αναζωπυρώθηκε η δημόσια διαβούλευση στη Ρωσία για την άρση της αναστολής της θανατικής ποινής. Οι τέσσερις ύποπτοι, ονόματι Saidakrami Murodali Rachabalizoda, Dalerdzhon Barotovich Mirzoyev, Shamsidin Fariduni και Muhammadsobir Fayzov εμφανίστηκαν ενώπιον του δικαστηρίου, με εμφανή σημάδια βασανισμού, όπου τους απαγγέλθηκαν κατηγορίες για τρομοκρατική επίθεση. Οι Mirzoyev, Rachabalizoda και Fariduni δήλωσαν ένοχοι ενώ ο τέταρτος, ο Faizov, μεταφέρθηκε στην αίθουσα με τροχήλατη καρέκλα και παρέμεινε εκεί με τα μάτια του κλειστά καθ’ όλη τη διαδικασία. Την ευθύνη του χτυπήματος ανέλαβε το Ισλαμικό Κράτος ενώ ο Βλαντιμίρ Πούτιν προσπαθεί να εμπλέξει και την Ουκρανία, κατηγορώντας την ότι θα βοηθούσε στη φυγάδευση των δραστών, χωρίς ωστόσο να παρουσιάσει κανένα αποδεικτικό στοιχείο για τον ισχυρισμό του.

Το Κίεβο αρνείται οποιαδήποτε ανάμειξη και θεωρεί ότι ο Ρώσος Πρόεδρος προετοιμάζει το έδαφος χρησιμοποιώντας αυτές τις κατηγορίες ως πρόσχημα για να κλιμακώσει τον πόλεμο. Άλλωστε, δεν είναι η πρώτη φορά που το Ισλαμικό Κράτος δρα επί ρωσικού εδάφους, καθώς το 2017 είχε αναλάβει την ευθύνη για το βομβιστικό χτύπημα (εδώ, εδώ, εδώ) σε σταθμό μετρό της Αγίας Πετρούπολης.

Στον απόηχο των συμβάντων, Ρώσοι πολιτικοί αξιωματούχοι αιτήθηκαν την επαναφορά της θανατικής ποινής (εδώ, εδώ), πράγμα που “εξετάζεται σοβαρά”, σύμφωνα με τον κοινοβουλευτικό ηγέτη του κόμματος “Ενωμένη Ρωσία“, Vladimir Vasilyev. 

Τώρα τίθενται πολλά ερωτήματα σχετικά με τη θανατική ποινή. Το θέμα αυτό θα επεξεργαστεί σίγουρα βαθιά, επαγγελματικά και ουσιαστικά. Θα ληφθεί μια απόφαση που θα ανταποκρίνεται στις διαθέσεις και τις προσδοκίες της κοινωνίας μας.

Ο πρώην Πρόεδρος της χώρας, Dmitry Medvedev, υιοθέτησε ακόμα πιο σκληρή στάση, με ανάρτηση στον λογαριασμό του στο Telegram.

Μετάφραση: Όλοι με ρωτούν. Τι θα κάνουμε;
Τους έπιασαν. Μπράβο σε όλους όσους τους έπιασαν.
Να τους σκοτώσουμε; Πρέπει να τους σκοτώσουμε. Και θα το κάνουμε.
Αλλά είναι πιο σημαντικό να σκοτώσουμε όλους τους εμπλεκόμενους. Όλους τους. Ποιος πλήρωσε, ποιος συμπονούσε, ποιος βοήθησε. Σκοτώστε τους όλους.

Ωστόσο, παρά τις αντιδράσεις, το Κρεμλίνο διά στόματος του εκπροσώπου Τύπου, Dmitry Peskov, αρνήθηκε να λάβει μέρος, επί του παρόντος, σε οποιαδήποτε συζήτηση για την επαναφορά της θανατικής ποινής (εδώ, εδώ).

Αυτή τη στιγμή δεν συμμετέχουμε σε αυτή τη συζήτηση.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η τελευταία εκτέλεση κατάδικου πραγματοποιήθηκε στη Ρωσία στις 2 Αυγούστου 1996. Επρόκειτο για τον κατά συρροή δολοφόνο Sergey Golovkin, ο οποίος έδρασε κατά την περίοδο 1986-1992 σκοτώνοντας συνολικά έντεκα άτομα. Η θανατική ποινή ουσιαστικά σταμάτησε να επιβάλλεται από τα δικαστήρια της χώρας από τις 25 Ιανουαρίου 1996, όταν η Ρωσία αιτήθηκε την ένταξή της στο Συμβούλιο της Ευρώπης. Βασική προϋπόθεση για να γίνει αποδεκτό το αίτημα, ήταν η κατάργηση της θανατικής ποινής, πράγμα που ισχύει για όλα τα κράτη-μέλη του θεσμού. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1999, η θανατική ποινή απαγορεύτηκε και με απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Ρωσίας, αλλά όχι απόλυτα.

Σύμφωνα με το Άρθρο 20, παράγραφος 2 του Συντάγματος της Ρωσικής Ομοσπονδίας: 

Η θανατική ποινή μέχρι την πλήρη εξάλειψή της μπορεί να προβλεφθεί από ομοσπονδιακό νόμο ως αποκλειστική ποινή για ιδιαίτερα σοβαρά εγκλήματα κατά της ζωής, και ο κατηγορούμενος έχει το δικαίωμα να εξεταστεί η υπόθεσή του ενώπιον ενόρκων.

Ο Ποινικός Κώδικας της χώρας, παρ’ όλα αυτά, εξακολουθεί να προβλέπει τη θανατική καταδίκη σε πέντε περιπτώσεις:

1. Δολοφονία (όπου ισχύουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις) → Άρθρο 105, παράγραφος 2
2. Απόπειρα δολοφονίας κρατικού ή δημόσιου προσώπου → Άρθρο 277
3. απόπειρα κατά της ζωής προσώπου που ασκεί δικαιοσύνη ή προκαταρκτικές έρευνες → Άρθρο 295
4. Απόπειρα κατά της ζωής προσωπικού επιβολής του νόμου  → Άρθρο 317
5. Γενοκτονία → Άρθρο 357

Συμπέρασμα

Ο ισχυρισμός είναι ψευδής. Αν και πράγματι υπάρχουν αιτήματα πολιτικών αξιωματούχων για την επαναφορά της θανατικής ποινής, το Κρεμλίνο αρνείται, μέχρι την στιγμή της συγγραφής του παρόντος άρθρου, να συμμετάσχει σε οποιαδήποτε συζήτηση επί του θέματος.