Ο Ζελένσκι ΔΕΝ σκοπεύει να απαγορεύσει την Ορθόδοξη λατρεία

Διάδοση γνώρισε πρόσφατα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μια εικόνα συνοδευόμενη από τον ισχυρισμό πως ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, σκοπεύει να απαγορεύσει την θρησκευτική λατρεία για τους Ορθόδοξους Χριστιανούς της Ουκρανίας, “στο όνομα της πνευματικής απεξάρτησης της χώρας”. Ωστόσο, στην πραγματικότητα η δεδηλωμένη πρόθεση του ίδιου αναφέρεται σε μια μόνο Εκκλησία υπό ρωσική επιρροή και δεν επηρεάζει ούτε την Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας, ούτε τα δικαιώματα των πιστών Ουκρανών.

Παραδείγματα αναπαραγωγών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

Τι ισχύει

Ο ισχυρισμός φαίνεται να ξεκίνησε από ανάρτηση στο X της Diana Panchenko, Ουκρανής δημοσιογράφου που, μετά την Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, έφυγε από την χώρα κι έκτοτε συχνά εκφράζει θέσεις του Κρεμλίνου.

Η Ουκρανία έχει δύο αναγνωρισμένες ορθόδοξες Εκκλησίες που λειτουργούν στη χώρα. Υπάρχει η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας, η οποία είναι αυτοκέφαλη, αναγνωρισμένη από το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως και ευρισκόμενη σε κοινωνία με αυτό, η οποία έχει κερδίσει σε δημοφιλία μετά την εισβολή της Ρωσίας το 2022, και υπάρχει και η Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία (Πατριαρχείου Μόσχας), η οποία συνδέεται με τη Ρωσία, καθώς υπάγεται εκκλησιαστικά στο Πατριαρχείο της Μόσχας, θεωρούμενη από το τελευταίο ως ο ουκρανικός κλάδος της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Σήμερα, η Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία (Πατριαρχείου Μόσχας) δεν τυγχάνει ιδιαίτερης δημοφιλίας στην Ουκρανία εξαιτίας των δεσμών της με τη Ρωσία. Μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η εμπιστοσύνη προς αυτήν κατέρρευσε εντελώς. Από τον Μάιο του 2022 Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία (Πατριαρχείου Μόσχας) ανακοίνωσε πως αποφάσισε να διακόψει τις σχέσεις της με τη Ρωσία, ιδίως μετά την υποστήριξη που εξέφρασε για τη ρωσική εισβολή ο Πατριάρχης Μόσχας και πασών των Ρωσιών, Κύριλλος, ωστόσο η ανακοίνωση αυτή δεν έχει γίνει ιδιαίτερα αποδεκτή. Ποινικές διώξεις, συμπεριλαμβανομένων κατηγοριών για προδοσία, έχουν δρομολογηθεί εναντίον δεκάδων κληρικών της. Τουλάχιστον ένας κληρικός έχει σταλεί στη Ρωσία στο πλαίσιο ανταλλαγής κρατουμένων (πηγή). Η επιρροή της εν λόγω Εκκλησίας έχει συγκριθεί με αυτήν της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ρωσικής Ομοσπονδίας (FSB, Υπηρεσία πληροφοριών διάδοχη της πάλαι ποτέ KGB) και η ίδια έχει χαρακτηριστεί ως “ψευδο-εκκλησία” (πηγή).

Η συζήτηση για τη θέσπιση ειδικού νόμου για την εξάλειψη της επιρροής “Ρώσων πρακτόρων της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας” είχε ξεκινήσει από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022. Το νομοσχέδιο για το θέμα αυτό είχε την πρώτη του ανάγνωση τον Οκτώβριο του 2023 στην Verkhovna Rada, το Κοινοβούλιο της Ουκρανίας, χωρίς ιδιαίτερη πρόοδο έκτοτε. Ακτιβιστές πρόσφατα ζήτησαν να αποφασιστεί η απαγόρευση για την Εκκλησία πριν τις 24 Αυγούστου, την Ημέρα Ανεξαρτησίας της Ουκρανίας.

Το Σάββατο 10 Αυγούστου 2024, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δεσμεύτηκε να “ενισχύσει την πνευματική ανεξαρτησία της Ουκρανίας”, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η ηγεσία της χώρας κινείται προς την ουσιαστική απαγόρευση του κλάδου της Ορθόδοξης Εκκλησίας που έχει δεσμούς με τη Μόσχα. Το Ουκρανικό Κοινοβούλιο πρόκειται σύντομα να αποφασίσει για το θέμα.

Σε κανένα από αυτά τα γεγονότα δεν εμπλέκεται η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας που είναι αναγνωρισμένη ως αυτοκέφαλη από το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Το 72% του Ουκρανικού πληθυσμού αυτοπροσδιορίζονται ως Χριστιανοί Ορθόδοξοι και, μαζί με τα άλλα δόγματα του Χριστιανισμού, το ποσοστό των χριστιανών πιστών στη χώρα ανεβαίνει στο 85% (πηγή).

Συμπέρασμα

Ο Ζελένσκι έχει εκφράσει πρόθεση λήψης μέτρων εναντίον συγκεκριμένης Εκκλησίας, της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας που υπάγεται εκκλησιαστικά στο Πατριαρχείο της Μόσχας και διατηρεί αντίστοιχες διασυνδέσεις. Αυτή η Εκκλησία δεν σχετίζεται με την Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας που αναγνωρίζεται ως αυτοκέφαλη από το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως και η οποία δεν πρόκειται να επηρεαστεί. Ο ψευδής ισχυρισμός περί σχεδιαζόμενης απαγόρευσης της εν γένει ορθόδοξης θρησκευτικής λατρείας ξεκίνησε από δημοσιογράφο με ιστορικό σύνταξης με τις θέσεις της Ρωσίας.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1. https://itd.rada.gov.ua/billInfo/Bills/Card/41219
2. https://zaxid.net/v_ukrayini_zaklikayut_zaboroniti_diyalnist_moskovskoyi_tserkvi_do_dnya_nezalezhnosti_n1591280
3. https://www.reuters.com/world/europe/ukraines-zelenskiy-suggests-moves-towards-banning-orthodox-church-with-moscow-2024-08-10/
4. https://newsukraine.rbc.ua/news/ukrainian-parliament-discusses-special-status-1723452270.html
5. https://en.wikipedia.org/wiki/Russian_Orthodox_Church
6. https://en.wikipedia.org/wiki/Orthodox_Church_of_Ukraine
7. https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_Orthodox_Church_(Moscow_Patriarchate)
8. https://www.latimes.com/world-nation/story/2022-03-29/russian-orthodox-patriarch-offers-a-spiritual-defense-of-the-war-in-ukraine
9. https://en.wikipedia.org/wiki/Patriarch_Kirill_of_Moscow
10. https://en.wikipedia.org/wiki/Federal_Security_Service