Συνωμοσιολογικοί ισχυρισμοί γύρω από το διατροφικό συμπλήρωμα Bovaer

Τον τελευταίο καιρό διάφορα δημοσιεύματα επικρίνουν την απόφαση της εταιρείας Arla, σχετικά με τη διεξαγωγή δοκιμών για ένα διατροφικό συμπλήρωμα για την εκτροφή αγελάδων, που μειώνει τις εκπομπές μεθανίου των ζώων. Ο δανέζικος κολοσσός στο χώρο των γαλακτοκομικών δέχτηκε σφοδρή κριτική, από χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, για τη χρήση του συμπληρώματος Bovaer, που υπονοείται ότι προήλθε από τον Bill Gates. Περαιτέρω, τα παραπλανητικά δημοσιεύματα ισχυρίζονται ότι η δραστική ουσία του Bovaer, 3-νιτροοξυπροπανόλη ή αλλιώς 3-NOP, περνάει στο γάλα των αγελάδων και βλάπτει το αναπαραγωγικό σύστημα των ανδρών. Ο ισχυρισμός αυτός, ωστόσο, είναι ατεκμηρίωτος, καθώς το προϊόν δοκιμάστηκε για πολλά χρόνια επιτυγχάνοντας όλες τις απαραίτητες προϋποθέσεις που θέτει ο νόμος για ανάλογα συμπληρώματα σε πληθώρα χωρών.

Η θεωρία συνωμοσίας διαδόθηκε από τις ιστοσελίδες katohika, anazitiseis, oparlapipas, oudensxolion και myblogs.

Τον ισχυρισμό μετέδοσαν χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Τι ισχύει

Στις 26 Νοεμβρίου 2024 η Arla Foods ανακοίνωσε, στην επίσημη ιστοσελίδα της, ότι θα συνεργαστεί με τους μεγαλοπωλητές Morrisons, Tesco και Aldi, στο Ηνωμένο Βασίλειο, για την διεξαγωγή δοκιμών του συμπληρώματος Bovaer. Απώτερος αναφερόμενος στόχος της Arla ήταν η μείωση του μεθανίου που αποβάλλουν οι αγελάδες κατά την πέψη. Η εν λόγω ανακοίνωση ήταν αρκετή για να πυροδοτήσει πλήθος συνωμοσιολογικών αναρτήσεων, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, που κατηγορούν τον Bill Gates για την δημιουργία του προϊόντος και οι οποίες αβάσιμα ισχυρίζονται ότι βλάπτει το ανδρικό αναπαραγωγικό σύστημα.

Bill Gates

Η εμπλοκή του συνιδρυτή της Microsoft στον παραπλανητικό ισχυρισμό ενδέχεται να προήλθε από την απόφασή του να επενδύσει περίπου 12 εκατομμύρια δολάρια στην εταιρεία Rumin8, η οποία, σύμφωνα με τον Guardian, παράγει πατενταρισμένα διατροφικά συμπληρώματα για την μείωση των εκπομπών μεθανίου στην κτηνοτροφία. Κάτι τέτοιο ωστόσο δεν συνεπάγεται ότι ο Gates κυκλοφόρησε το Bovaer. Αφενός το προϊόν δημιουργήθηκε από την εταιρεία DSM, που καμία σχέση δεν έχει με την Rumin8, αφετέρου η εταιρεία στην οποία επένδυσε ο Bill Gates είναι σαφής ανταγωνιστής της παραγωγού του Bovaer στον χώρο των διατροφικών συμπληρωμάτων. Επιπλέον, τα EllinikaHoaxes ήρθαν σε επαφή με την DSM, η οποία ανέφερε ρητά ότι ο Bill Gates δεν σχετίζεται με την παραγωγή ή διανομή του Bovaer.

Αναπαραγωγικά προβλήματα

Περαιτέρω, τα υπό εξέταση δημοσιεύματα ισχυρίζονται ότι η δραστική ουσία του Bovaer, 3-νιτροοξυπροπανόλη, περνάει στο αγελαδινό γάλα και προκαλεί διαταραχές στο αναπαραγωγικό σύστημα των ανδρών. Το μπέρδεμα φαίνεται ότι προέκυψε από μια αυθαίρετη σύνδεση μεταξύ των οδηγιών χρήσης, που προτείνει το Κέντρο Κτηνιατρικής των Η.Π.Α για το Bovaer, και του ατεκμηρίωτου ισχυρισμού ότι η 3-νιτροοξυπροπανόλη περνάει στο γάλα. Συγκεκριμένα, ο οδηγός του FDA αναφέρει ότι το διατροφικό συμπλήρωμα:

«Δεν προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση. Θα πρέπει να δίνεται προσοχή κατά το χειρισμό αυτού του προϊόντος. Η 3-νιτροοξυπροπανόλη μπορεί να βλάψει την γονιμότητα και τα ανδρικά αναπαραγωγικά όργανα, είναι δυνητικά επιβλαβής όταν εισπνέεται και ερεθίζει το δέρμα και τα μάτια».

Το παραπάνω κείμενο αποτελεί μέρος της αλληλογραφίας μεταξύ του Κέντρου Κτηνιατρικής των ΗΠΑ και ενός επίδοξου διανομέα Bovaer, ονόματι Elanco. Στο πλαίσιο αυτής της αλληλογραφίας, ο ρυθιστικός φορέας της Αμερικής αναφέρει ότι το προϊόν θα πρέπει να χειρίζεται με χρήση προστατευτικού εξοπλισμού, καθώς η εισπνοή του μπορεί να προκαλέσει προβλήματα υγείας. Επ’ ουδενί δεν αναφέρεται ότι η δραστική ουσία του Bovaer περνάει στο γάλα. Συγκεκριμένα, στο ίδιο κείμενο αναφέρεται ότι το εξεταζόμενο προϊόν έχει αποδείξει την ικανότητά του να μειώνει το μεθάνιο στις αγελάδες, ενώ ταυτόχρονα το ρίσκο για την ανθρώπινη υγεία παραμείνει χαμηλό, εάν το Bovaer χρησιμοποιείται βάσει των οδηγιών.

Επιπλέον, τόσο η Arla όσο και η DSM έχουν δημοσιεύσει δηλώσεις σχετικά με την παραπληροφόρηση που προέκυψε για τις δοκιμές στο Ηνωμένο Βασίλειο, ξεκαθαρίζοντας ότι το Bovaer είναι ασφαλές για χρήση. Στην επικοινωνία μας με την DSM αποσπάσαμε το παρακάτω σχόλιο σχετικά με τον εξεταζόμενο ισχυρισμό:

«[σ.σ. Το Bovaer] Είναι ένα συμπλήρωμα διατροφής που μεταβολίζεται απο την αγελάδα – αυτό σημαίνει ότι δεν βρίσκεται στο γάλα. Έχει περάσει πολυετείς δοκιμασίες σε πολλές χώρες. Είναι απολύτως ασφαλές και έχει εγκριθεί από ρυθμιστικές αρχές στη Βρετανία, την Αμερική και πολλές άλλες χώρες».

«Είμαστε επιστήμονες, ασχολούμαστε με δεδομένα, δεν θα προωθούσαμε ένα προϊόν που δεν είναι ασφαλές».

Σε κάθε περίπτωση, υπάρχει υπέρογκος αριθμός ερευνών στο Google Scholar σχετικά με το Bovaer, και αν αυτό επηρεάζει αρνητικά τους καταναλωτές. Για παράδειγμα έρευνα της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), καταλήγει ότι:

«Η χρήση του Boevar 10 στη διατροφή των ζώων, υπό τις προτεινόμενες συνθήκες χρήσης, δεν προκαλεί ανησυχία για την ασφάλεια των καταναλωτών».

Επιπλέον, έρευνα του Δανέζικου Κέντρου Τροφίμων και Γεωργίας, του πανεπιστημίου Aarhus, που μελέτησε ενδελεχώς το Bovaer, στην δανέζικη κτηνοτροφία, συμπέρανε ότι δεν παρατηρείται μεταφορά της 3-NOP στο γάλα.

Επομένως, σε καμία περίπτωση δεν αποδεικνύεται η πεποίθηση ότι το διατροφικό συμπλήρωμα προκαλεί αναπαραγωγικά προβλήματα στους άνδρες.

Συμπέρασμα

Ο ισχυρισμός είναι ψευδής. Δεν υπάρχει καμία απτή απόδειξη ότι ο Bill Gates σχετίζεται με οποιονδήποτε τρόπο με την κυκλοφορία του Bovaer. Επιπλέον, η πεποίθηση, ότι η 3-νιτροοξυπροπανόλη καταλήγει στο γάλα, προέρχεται από παραπλανητική ανάγνωση των οδηγιών χρήσης του προϊόντος. Το Bovaer δεν βλάπτει τον καταναλωτή και αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός ότι έχει λάβει πιστοποίηση από πληθώρα ρυθμιστικών αρχών ανά τον κόσμο, ενώ παράλληλα υπάρχει σωρεία ερευνών που καταλήγουν στο συμπέρασμα, ότι δεν υπάρχει κίνδυνος μεταφοράς τοξικών ουσιών στο γάλα.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1.https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.2903/j.efsa.2021.6905
2.https://pure.au.dk/ws/portalfiles/portal/306097925/Rapport_FINAL_300123.pdf#page=21&zoom=100,93,861
3.https://www.logicallyfacts.com/en/article/misinformation-rise-as-arla-foods-launches-methane-lowering-project-in-uk
4.https://www.theguardian.com/us-news/2023/jan/24/bill-gates-startup-cow-burps-methane-emissions
5.https://www.sciencemediacentre.org/expert-reaction-to-social-media-posts-about-cattle-feed-additive-bovaer/
6.https://www.arlafoods.co.uk/arla-bovaer-statement/
7.https://www.dsm.com/anh/products-and-services/products/methane-inhibitors.html
8.https://our-company.dsm-firmenich.com/en/our-company/news/updates-and-statements/2024/misinformation-about-bovaer-in-uk.html