Βίντεο που κυκλοφορεί ΔΕΝ απεικονίζει κρατούμενους που απελευθερώθηκαν πρόσφατα στη Συρία

Ένα βίντεο και στιγμιότυπα οθόνης από αυτό κυκλοφορούν ευρέως τις τελευταίες μέρες στο διαδίκτυο, με τον ισχυρισμό πως δείχνουν κρατούμενο στη Συρία που μόλις είδε το φως του ήλιου μετά από καιρό. 

Το εν λόγω κλιπ εμφανίστηκε σε ρεπορτάζ του τηλεοπτικού σταθμού Open, από την αρχή του παρακάτω βίντεο μέχρι το 00:12.

Αναπαραγωγές σε ιστοσελίδες: athensmagazine.gr, parapolitika.gr, thebest.gr, ethnos.gr, kuskusaki.eu

Αναπαραγωγές σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

Πλαίσιο

Στις 27 Νοεμβρίου 2024, ένας συνασπισμός ομάδων της συριακής αντιπολίτευσης, με την ονομασία “Στρατιωτική Διοίκηση Επιχειρήσεων”, με την υποστήριξη συμμαχικών ομάδων που υποστηρίζονται από την Τουρκία στο πλαίσιο του Συριακού Εθνικού Στρατού (SNA), εξαπέλυσε επίθεση εναντίον των φιλοκυβερνητικών δυνάμεων του Συριακού Αραβικού Στρατού (SAA) στις επαρχίες Ιντλίμπ, Χαλέπι και Χάμα στη Συρία. Αυτό αποτέλεσε το πρώτο χτύπημα της αντιπολίτευσης στη Συρία μετά την κατάπαυση του πυρός από τον Μάρτιο του 2020.

Με την είσοδο των δυνάμεων της αντιπολίτευσης στη Δαμασκό και τις προαναφερθείσες επαρχίες, κηρύχθηκε και το τέλος της 24χρονης διακυβέρνησης του Μπασάρ Αλ Άσαντ (εδώ). Σε ανακοίνωση που μεταδόθηκε ζωντανά από τη συριακή εθνική τηλεόραση, η ομάδα της αντιπολίτευσης ανέφερε ότι «ο τύραννος Άσαντ ανατράπηκε και όλοι οι κρατούμενοι απελευθερώθηκαν από μια μεγάλη φυλακή στη Δαμασκό».

Μετά την ανατροπή του καθεστώτος Άσαντ στη Συρία από τους αντάρτες, με τον – πρώην πλέον πρόεδρο – να φυγαδεύεται στη Ρωσία όπου δόθηκε άσυλο σε αυτόν και την οικογένειά του, αντάρτες κατέφθασαν σε φυλακές απελευθερώνοντας πολιτικούς κρατούμενους. 

Ομάδες ανθρωπίνων δικαιωμάτων και διεθνείς οργανισμοί λένε ότι οι φυλακές του πρώην καθεστώτος ήταν διαβόητες για συστηματικά βασανιστήρια. Υπήρξαν αναφορές για μυστικές εκτελέσεις σε εγκαταστάσεις που διοικούνταν από τις συριακές μυστικές υπηρεσίες (εδώ).

Τι ισχύει 

Ανάρτηση σε ξένο λογαριασμό στο X με 8,5 εκατομμύρια προβολές, ανέφερε πως το βίντεο έδειχνε κρατούμενους που ελευθερώθηκαν από τη φυλακή Σεντνάγια. Από τη συγκεκριμένη φυλακή, πράγματι αποφυλακίστηκαν κρατούμενοι, από τις 8 Δεκεμβρίου και μετά (εδώ).

Στην πραγματικότητα, ωστόσο, το συγκεκριμένο βίντεο εντοπίζεται δημοσιευμένο από τις 27 Σεπτεμβρίου 2024, δηλαδή δύο μήνες πριν την έναρξη της επίθεσης των Σύριων ανταρτών κατά του καθεστώτος Άσαντ, σε τουρκικό λογαριασμό στο X με τη περιγραφή του να αναφέρει:

«Δεν ξέρω πού βρίσκονται, αλλά εμπιστεύομαι τα αδέρφια μου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μας, ελπίζω ότι κάτι θα προκύψει». ❤️‍?

Εντός του βίντεο υπάρχει κι άλλο μήνυμα στα τουρκικά που αναγράφει: 

Σας ρωτάω
Δώστε μου στοιχεία επικοινωνίας όταν δημοσιεύετε ένα βίντεο αναφοράς
Έχουμε ενημερωθεί για τα τρία ξεχωριστά παιδιά μας.
Αισθανθήκαμε ραγισμένη όταν τους είδαμε
Θα προσπαθήσουμε να βρούμε πού βρίσκονται.

Ως εκ τούτου, εξάγεται το συμπέρασμα πως το βίντεο δεν δύναται να δείχνει κρατούμενους που ελευθερώνονται μετά τις πρόσφατες επιθέσεις της αντιπολίτευσης στη Συρία κατά του καθεστώτος Άσαντ. 

Το ίδιο βίντεο εντοπίζεται αναρτημένο στο Instagram από τις 2 Δεκεμβρίου 2024, με τους χρήστες στα σχόλια να αναρωτιούνται για την τοποθεσία του βίντεο και για το τι ακριβώς δείχνει. 

Πρόκειται για βίντεο αδελφών με αναπηρία

Ακολούθως βρίσκουμε σειρά από βίντεο με τα ίδια άτομα, τα οποία αναρτήθηκαν σε έναν λογαριασμό στο TikTok που αυτοπροσδιορίζεται στα αραβικά ως «Four Disabled Brothers Account (Λογαριασμός τεσσάρων ανάπηρων αδελφών)».

Εκεί εντοπίζονται διάφορα βίντεο (π.χ. εδώ) με τα ίδια άτομα, που πιθανότατα πρόκειται για αδέρφια με αναπτυξιακές αναπηρίες. Συγκρίνοντας τα άτομα στο εξεταζόμενο βίντεο με τις σκηνές που δημοσιεύονται στον λογαριασμό TikTok, αποδεικνύεται ότι πρόκειται για τα ίδια άτομα.

Η λεζάντα αναγράφει στα αραβικά:

4 αδέρφια με αναπηρία

Παρακάτω βλέπουμε πως πρόκειται για τα ίδια άτομα. Αριστερά παραθέτουμε στιγμιότυπα οθόνης από το βίντεο που διαμοιράζεται με τον ισχυρισμό και δεξιά βλέπουμε καρέ από βίντεο που έχει ανέβει στον λογαριασμό που προαναφέραμε στο TikTok.

Παράλληλα, παρατηρούμε πως το κορίτσι που φαίνεται στο βίντεο φοράει ένα σκούφο με το σήμα της τουρκικής ομάδας Φενέρμπαχτσε, ωστόσο αυτό δεν είναι αρκετό για να επιβεβαιώσουμε ότι η τοποθεσία λήψης του βίντεο είναι στην Τουρκία.

Στις 11 Δεκεμβρίου 2024, στον λογαριασμό δημοσιεύτηκε η παρακάτω ανάρτηση που μετέφερε το εξής μήνυμα στα αραβικά: 

«Ελπίζω ότι θα δημοσιεύσετε τα λόγια που γράφω για να διευκρινίσετε ότι αυτά είναι τα αδέρφια μου με αναπηρίες και δεν ήταν στη φυλακή Saydnaya, αλλά σε ένα δωμάτιο, που κάθονται στο Levant, για να ξέρει ο κόσμος, και είναι δεμένοι γιατί ξεφεύγουν, χάνονται και δεν ξέρουν τίποτα».

Προηγήθηκε κι άλλη ανάρτηση που έγραφε:

«Παιδιά, αυτά είναι τα αδέρφια μου, είναι ανάπηρα και δεμένα μες το σπίτι μας γιατί ξεφεύγουν ή ξυλοκοπούν κάποιους από αυτούς που βγάζουν βίντεο και τα ποστάρουν, τα διαγράφουν».

Αυτές οι αναρτήσεις, λοιπόν, ήλθαν να επιβεβαιώσουν πως το βίντεο που κυκλοφορεί είναι άσχετο με τις πρόσφατες εξελίξεις στη Συρία.

Σημειώνεται πως ο Levant (Λεβάντες) είναι μια γεωγραφική και ιστορική περιοχή στην ανατολική Μεσόγειο. Η ακριβής οριοθέτηση του Levant ποικίλλει αλλά συνήθως περιλαμβάνει τις ακόλουθες περιοχές: Συρία, Λίβανος, Ιορδανία, Ισραήλ, Παλαιστίνη, και μέρος της Τουρκίας (ιδίως οι περιοχές στα νότια συνορά της). Στην ελληνική βιβλιογραφία δεν έχει επικρατήσει αυτός ο όρος και η περιοχή δηλώνεται συχνότερα με τον όρο ανατολική Μεσόγειος.

Τα πρόσφατα γεγονότα στη Συρία έχουν αποτελέσει αφορμή για διάδοση διάφορων ψευδών ισχυρισμών. Πρόσφατα εξετάσαμε τον ισχυρισμό για υποτιθέμενη φωτογραφία του Άσαντ στη Ρωσία, η οποία τελικά αποτελούσε παλαιότερη φωτογραφία του από το Χαλέπι. Τέλος, τον ισχυρισμό κατέρριψε και ο αραβικός οργανισμός ελέγχου γεγονότων, Misbar.

Συμπέρασμα 

Το διαμοιραζόμενο βίντεο και οι εικόνες που έχουν αποκοπεί από αυτό, δεν απεικονίζουν κρατούμενους στη Συρία μετά την πρόσφατη απελευθέρωσή τους από την συριακή αντιπολίτευση. Πρόκειται για βίντεο που πιθανότατα προέρχεται από την ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μεσογείου, χωρίς να μπορούμε να επιβεβαιώσουμε ανεξάρτητα την ακριβή χώρα, και απεικονίζει τέσσερα αδέρφια με αναπτυξιακές αναπηρίες. Λογαριασμός στο TikTok έχει δεκάδες βίντεο με τα ίδια άτομα πρωταγωνιστές και με ξεχωριστές αναρτήσεις ξεκαθαρίζει πως το διαμοιραζόμενο βίντεο δεν προέρχεται από φυλακές στη Συρία.

Μετά την επίθεση της αντιπολίτευσης και το τέλος του καθεστώτος του Άσαντ στη Συρία, απελευθερώθηκαν πολλοί πολιτικοί κρατούμενοι από τις φυλακές, ωστόσο το συγκεκριμένο βίντεο δείχνει κάτι τελείως διαφορετικό, όπως αποδεικνύεται.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1.https://www.aljazeera.com/news/2024/12/8/opposition-fighters-take-syrian-capital-damascus
2.https://en.wikipedia.org/wiki/2024_Syrian_opposition_offensives
3.https://tinyurl.com/bd9npsp6
4.https://www.instagram.com/reel/DDFcQHCtcRz/?igsh=QkFLV09ZZGdISA%3D%3D
5.https://www.tiktok.com/@user9536794576358/video/7440287179311500576
6.https://www.tiktok.com/@user9536794576358
7.https://www.tiktok.com/@user9536794576358/photo/7447259124963790113
8.https://misbar.com/factcheck/2024/12/11/الفيديو-لأخوة-يعانون-الإعاقة-وليس-لمعتقلين-في-سجن-صيدنايا
9.https://www.tiktok.com/@user9536794576358/photo/7446876323852733728