Όχι, απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου δεν καταργεί καθολικά την ασυλία πολιτικών προσώπων

Στις αρχές Ιουνίου 2026, κυκλοφόρησε σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο ισχυρισμός ότι το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με απόφασή του στις 10 Ιουνίου 2026, ακύρωσε την ασυλία των πολιτικών προσώπων της ΕΕ, με χρήστες να ισχυρίζονται ότι η απόφαση αυτή επηρεάζει άμεσα και την Ελλάδα.

Ωστόσο, ο υπό εξέταση ισχυρισμός είναι ψευδής και πηγάζει από την παρερμηνεία συγκεκριμένης απόφασης του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο ισχυρισμός διακινήθηκε τόσο στο Faceboook, λαμβάνοντας ευρεία διάδοση, όσο και στο Youtube (αρχειοθετημένο εδώ)

Παραδείγματα αναπαραγωγής του ισχυρισμού:

Τι ισχύει – Αποδόμηση του ισχυρισμού

O ισχυρισμός ότι, σύμφωνα με απόφαση της 10ης Ιουνίου 2026, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης καταργεί καθολικά την ασυλία των πολιτικών προσώπων που κατέχουν αξιώματα και ασκούν ενεργό δράση σε κράτη-μέλη της ΕΕ, είναι ψευδής.

Για τον έλεγχο της εγκυρότητας του ισχυρισμού αναζητήσαμε τη σχετική δικαστική απόφαση τόσο στη νομολογιακή βάση δεδομένων του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με βάση την ημερομηνία έκδοσης, όσο και στο διαθέσιμο ηλεκτρονικό αποθετήριο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (αρχειοθετημένα εδώ κι εδώ αντίστοιχα). Από την εξέταση των εγγράφων διαπιστώσαμε ότι το περιεχόμενο της απόφασης έχει παρερμηνευθεί και, κατά συνέπεια, διαδοθεί λανθασμένα.

Στην πραγματικότητα, η υπόθεση που εξετάζουμε αφορά την ετυμηγορία της 10ης Ιουνίου του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου σχετικά με θεσμική διαφορά μεταξύ της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) και του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου (ECA), με αντικείμενο τη δυνατότητα λήψης καταθέσεων από υπαλλήλους του τελευταίου στο πλαίσιο ποινικής έρευνας για πιθανή απάτη εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η έρευνα προέκυψε ύστερα από δημοσίευμα της γαλλικής εφημερίδας Libération του 2021 (αρχειοθετημένο εδώ), σύμφωνα με το οποίο υποστηρίχθηκε ότι κορυφαία στελέχη του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου, μεταξύ των οποίων και ο τότε πρόεδρος Κλάους-Χάινερ Λένε, φέρονται να είχαν αιτηθεί πρόσθετο επίδομα στέγασης στο Λουξεμβούργο, παρά το γεγονός ότι δεν διέμεναν εκεί σε μόνιμη βάση. Υπενθυμίζεται ότι το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο έχει ως αποστολή τον έλεγχο της εκτέλεσης του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διασφαλίζοντας τη νομιμότητα των εσόδων και των δαπανών της, αλλά και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης των ενωσιακών της δράσεων.

Η έρευνα, λοιπόν, από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει ως χρονιά εκκίνησης το 2022. Το 2024, στο πλαίσιο της προκαταρκτικής διερεύνησης, η EPPO αιτήθηκε να εξετάσει ως μάρτυρες υπαλλήλους του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου, καθώς και να αποκτήσει πρόσβαση σε σχετικά έγγραφα και αρχεία του. Ωστόσο, το Ελεγκτικό Συνέδριο με απόφασή του απέρριψε το αίτημα και αρνήθηκε να επιτρέψει τη λήψη των καταθέσεων. Η επαναλαμβανόμενη αυτή άρνηση συνεργασίας, σύμφωνα με την EPPO, είχε ως αποτέλεσμα να καθυστερήσει η πρόοδος της έρευνας και να περιοριστεί η δυνατότητα αξιολόγησης του κατά πόσο οι καταγγελίες ήταν βάσιμες, καθώς και αν συντρέχουν λόγοι άσκησης ποινικών διώξεων ενώπιον του αρμόδιου δικαστηρίου.

Για τον λόγο αυτό, στις 10 Φεβρουαρίου 2025, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία άσκησε προσφυγή ενώπιον του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά της απόφασης του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία το τελευταίο είχε απορρίψει την αίτηση της EPPO. [Πηγή]

Έτσι, στις 10 Ιουνίου 2026, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ακύρωσε την απόφαση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου με την οποία είχε απορριφθεί το αίτημα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Στην απόφασή του, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έκρινε ότι τα «συμφέροντα της Ένωσης», που μπορούν να δικαιολογήσουν την άρνηση χορήγησης άδειας για τη δημοσιοποίηση πληροφοριών στο πλαίσιο δικαστικής διαδικασίας, πρέπει να είναι ζωτικής σημασίας για την Ευρωπαϊκή Ένωση, κάτι που δεν προέκυπτε από την προσβαλλόμενη απόφαση. [Πηγή]

Τι ισχύει στην Ελλάδα με τις άρσεις ασυλίας πολιτικών προσώπων

Σύμφωνα με το άρθρο 62 του Συντάγματος της Ελλάδας, οι βουλευτές απολαμβάνουν το ακαταδίωκτο κατά τη διάρκεια της θητείας τους, καθώς δεν μπορούν να διωχθούν, συλληφθούν ή φυλακιστούν χωρίς προηγούμενη άδεια της Βουλής. Η Βουλή εξετάζει κάθε αίτημα της εισαγγελικής Αρχής και αποφασίζει με ψηφοφορία αν θα επιτρέψει την άσκηση ποινικής δίωξης, ανεξαρτήτως του αν το αδίκημα σχετίζεται ή όχι με την κοινοβουλευτική ή πολιτική δραστηριότητα του βουλευτή. Δεν απαιτείται άδεια της Βουλής σε περίπτωση αυτόφωρων εγκλημάτων.

Η δίωξη κατά υπουργών ρυθμίζεται από το άρθρο 86 του Συντάγματος. Σύμφωνα με αυτό, πλημμελήματα ή κακουργήματα που τελούνται από υπουργό κατά την άσκηση των καθηκόντων του υπάγονται σε ειδική διαδικασία, ακόμη και αν έχει πάψει να κατέχει το αξίωμα. Αρμόδια για την άσκηση ποινικής δίωξης είναι αποκλειστικά η Βουλή, η οποία μπορεί να συστήσει ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης. Το πόρισμα της επιτροπής εισάγεται στην Ολομέλεια, η οποία αποφασίζει αν θα ασκηθεί ή όχι δίωξη, και σε περίπτωση παραπομπής η υπόθεση εκδικάζεται από το Ειδικό Δικαστήριο.

Όσον αφορά την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO), όταν διερευνά υποθέσεις στις οποίες εμπλέκονται πρόσωπα που απολαύουν ασυλίας ή ειδικών προνομίων, δεν έχει τη δυνατότητα να τα παρακάμψει μονομερώς. Σύμφωνα με το άρθρο 29 του Κανονισμού της, ο Ευρωπαίος Γενικός Εισαγγελέας υποχρεούται να ζητήσει επίσημα την άρση της ασυλίας από το αρμόδιο εθνικό ή ευρωπαϊκό όργανο, ανάλογα με την περίπτωση, με την τελική απόφαση να ανήκει πάντα στο αρμόδιο όργανο που προβλέπεται από το εθνικό ή ενωσιακό δίκαιο.

Συγκεκριμένα:

1. Σε περίπτωση που οι έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας αφορούν πρόσωπα τα οποία απολαύουν προνομίου ή ασυλίας βάσει του εθνικού δικαίου και εφόσον το εν λόγω προνόμιο ή η ασυλία παρεμποδίζει συγκεκριμένη υπό διεξαγωγή έρευνα, ο ευρωπαίος(-α) γενικός(-ή) εισαγγελέας υποβάλλει αιτιολογημένο γραπτό αίτημα άρσης αυτού(-ής) σύμφωνα με τις διαδικασίες που προβλέπονται στο εν λόγω εθνικό δίκαιο.

2. Σε περίπτωση που οι έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας αφορούν πρόσωπα τα οποία απολαύουν προνομίων ή ασυλιών δυνάμει της νομοθεσίας της Ένωσης, και ειδικότερα δυνάμει του πρωτοκόλλου περί των προνομίων και ασυλιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και εφόσον το εν λόγω προνόμιο ή η ασυλία παρεμποδίζει συγκεκριμένη υπό διεξαγωγή έρευνα, ο (η) ευρωπαίος(-α) γενικός(-ή) εισαγγελέας υποβάλλει αιτιολογημένο γραπτό αίτημα άρσης αυτών σύμφωνα με τις διαδικασίες που προβλέπονται στο δίκαιο της Ένωσης.

Συμπέρασμα

Από την εξέταση της απόφασης της 10ης Ιουνίου 2026 που εξέδωσε το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθίσταται σαφές ότι δεν αφορά την καθολική άρση της ασυλίας πολιτικών προσώπων των κρατών-μελών της ΕΕ αλλά πρόκειται για συγκεκριμένη δικαστική διαφορά μεταξύ δύο ανώτερων ευρωπαϊκών οργάνων, της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) και του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου (ECA), στο πλαίσιο ποινικής έρευνας που αφορά πιθανές παρατυπίες εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε αυτήν την περίπτωση, το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι το ECA δεν είχε τη δικαιοδοσία να αρνηθεί τη λήψη καταθέσεων από υπαλλήλους του, οι οποίοι εξετάζονταν από την EPPO στο πλαίσιο έρευνας ποινικών ευθυνών.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν για τη συγγραφή του άρθρου:

1. https://www.eppo.europa.eu/en/media/news/eppo-appeals-to-court-justice-eu-against-european-court-auditors-refusal-to-cooperate?etrans=el
2. https://www.liberation.fr/international/fraude-au-sommet-de-la-cour-des-comptes-europeenne-20211126_UGCXGTDBNNHUDNOEVCEWG2AONQ/
3. https://media.ellinikahoaxes.gr/uploads/2026/06/%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF-%CE%BB%CE%AE%CF%88%CE%B7%CF%82.pdf
4. https://media.ellinikahoaxes.gr/uploads/2026/06/%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF-%CE%BB%CE%AE%CF%88%CE%B7%CF%82.pdf
5. https://www.youtube.com/watch?v=bLdZ8T2k8xo