Εμφάνιση drones στις ΗΠΑ: Τροποποιημένα βίντεο και παραπλανητικοί ισχυρισμοί παρουσιάζονται ως πραγματικά γεγονότα

Αρχής γενομένης από τις 18 Νοεμβρίου 2024, άγνωστης προέλευσης drones έκαναν την εμφάνισή τους σε διάφορες περιοχές των Ηνωμένων Πολιτειών, προκαλώντας ανησυχία στους πολίτες και κινητοποιώντας τις αρμόδιες Aρχές για τη διερεύνηση της προέλευσής τους. Στο πλαίσιο αυτό, εκτός από τη δημοσίευση αυθεντικών πλάνων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που κατέγραψαν πολίτες, κυκλοφόρησαν επίσης παλαιότερα ή τροποποιημένα βίντεο ενώ, ταυτόχρονα, διαδόθηκαν και παραπλανητικοί ισχυρισμοί, εντείνοντας ακόμη περισσότερο τη σύγχυση και τον φόβο, παρά τις ανακοινώσεις των αμερικανικών Aρχών που υπογραμμίζουν πως τα αντικείμενα που έχουν εντοπιστεί δεν θεωρούνται απειλή για το κοινό ή την εθνική ασφάλεια. Για τον λόγο αυτό, και με σκοπό την αποκατάσταση της αλήθειας, θα καταρρίψουμε μία σειρά ψευδών και παραπλανητικών ισχυρισμών και βίντεο που εντοπίσαμε στα ελληνικά κοινωνικά δίκτυα. [Πηγή]

Περίπτωση 1η – Παραποιημένο βίντεο

Η πρώτη περίπτωση που εντοπίσαμε αφορά ένα βίντεο, το οποίο υποτίθεται ότι απεικονίζει ανθρώπους να πυροβολούν drones στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Παράδειγμα αναπαραγωγής στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

Τι ισχύει

Το βίντεο που διαμοιράζεται αποτελεί στην πραγματικότητα προϊόν ψηφιακής επεξεργασίας, και είναι το εξής:

Μετά από έρευνα, διαπιστώσαμε ότι στα εξεταζόμενα πλάνα έχει αντικατασταθεί ο αυθεντικός ήχος με έναν που προσομοιώνει πυροβολισμούς, ενώ παράλληλα έχουν προστεθεί ειδικά εφέ για να δημιουργηθεί η εντύπωση πυρών.

Πώς οδηγηθήκαμε στην κατάρριψη

Για να εντοπίσουμε την προέλευση του βίντεο που εξετάζουμε, πραγματοποιήσαμε αντίστροφη αναζήτηση εικόνας με τη χρήση ενός χαρακτηριστικού καρέ του υλικού, η οποία μας οδήγησε σε μια ανάρτηση στο Χ που παραθέτει τόσο το παραποιημένο όσο και το αρχικό βίντεο, συνοδευόμενο από τον αυθεντικό ήχο.

Η σχετική ανάρτηση που εντοπίσαμε στο Χ, ανέφερε ότι:

«Κυκλοφορεί ένα βίντεο με drone που έχει γίνει viral και φέρεται να δείχνει κατοίκους του Νιου Τζέρσεϊ να πυροβολούν προς ένα drone. Πρώτον, ΜΗΝ ΚΑΝΕΙΣ ΒΛΑΚΕΙΕΣ. ΜΗΝ ΠΥΡΟΒΟΛΕΙΣ».

«Δεύτερον, το βίντεο είναι παραποιημένο. Δείτε εδώ το ψεύτικο και το αυθεντικό. Το κανάλι αναφέρεται παρακάτω».

Πράγματι, ο δημιουργός της ανάρτησης στη συνέχεια παρέθεσε το αρχικό βίντεο, ως εξής:

Το αληθινό λοιπόν βίντεο, αναρτήθηκε στο Youtube από τον χρήστη Robert Earl White / ORDER OF LIGHT με τον τίτλο «MYSTERIOUS MILITARY DRONE CAPTURED ON VIDEO IN THE SOUTH PART OF NEW JERSEY NOW» (μετ. «Μυστήριο στρατιωτικό drone καταγράφηκε σε βίντεο στη νότια περιοχή του Νιου Τζέρσεϊ»).

Μπορείτε να δείτε το αυθεντικιό βίντεο εδώ (και αρχειοθετημένο εδώ):

Τι πυροδότησε την παραπληροφόρηση γύρω από τους πυροβολισμούς των drones

Στις 14 Δεκεμβρίου 2024, ο επερχόμενος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social εξέφρασε τη δυσπιστία του προς την κυβέρνηση Μπάιντεν και τους χειρισμούς της σχετικά με την εμφάνιση των drones, ενώ παράλληλα κάλεσε σε κατάρριψή τους.

«Εμφανίσεις μυστηριωδών drones σε όλη τη χώρα. Μπορεί πραγματικά να συμβαίνει αυτό χωρίς τη γνώση της κυβέρνησής μας; Δεν νομίζω! Αφήστε το κοινό να το μάθει τώρα. Αλλιώς, καταρρίψτε τα!!! DJT».

Επομένως, δεν αποκλείεται κάποιος, επηρεασμένος από τη δήλωση του πρώην προέδρου των ΗΠΑ, να δημιούργησε το συγκεκριμένο βίντεο για σατιρικούς σκοπούς, με αποτέλεσμα αυτό να διαδοθεί στα κοινωνικά δίκτυα ως αληθινό.

Περίπτωση 2η – Ψευδής ισχυρισμός

Συνεχίζοντας την έρευνά μας, εντοπίσαμε τη διασπορά ενός ψευδούς ισχυρισμού, σύμφωνα με τον οποίο το Πεντάγωνο υποτίθεται ότι επιβεβαίωσε πως τα drones που εμφανίζονται σε διάφορες περιοχές των ΗΠΑ δεν είναι γήινης προέλευσης. Μάλιστα, ο ισχυρισμός στηρίζεται σε ένα βίντεο διάρκειας τριών λεπτών, το οποίο ξεκινά με πλάνα από τη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε η αναπληρώτρια εκπρόσωπος Τύπου του Πενταγώνου, Sabrina Singh.

Ο ψευδής ισχυρισμός εμφανίστηκε στα κοινωνικά δίκτυα, ως εξής:

Ολόκληρο το βίντεο που συνοδεύει τον ισχυρισμό, μπορείτε να δείτε εδώ:

Όπως διαπιστώνει κανείς παρακολουθώντας το υλικό, σε κανένα σημείο δεν αναφέρεται ότι τα drones που εμφανίστηκαν δεν είναι γήινης προέλευσης, ενώ παρακολουθώντας ολόκληρη την συνέντευξη Τύπου που παραχωρήθηκε στις 11 Δεκεμβρίου, εξακριβώσαμε ότι δεν γίνεται καμία αναφορά που να επιβεβαιώνει τον ισχυρισμό.

Η Sabrina Singh, απαντώντας σε σχετική ερώτηση αναφέρει για τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη πως:

«At this time we have no evidence that these activities are coming from a foreign entity or the work of an adversary. We’re going to continue to monitor what is happening but at no point were our installations threatened when this activity was occurring».

«Προς το παρόν, δεν έχουμε καμία ένδειξη ότι αυτές οι δραστηριότητες προέρχονται από ξένη οντότητα ή ότι αποτελούν έργο κάποιου αντιπάλου. Θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε την κατάσταση, αλλά σε κανένα σημείο δεν απειλήθηκαν οι εγκαταστάσεις μας κατά τη διάρκεια αυτών των δραστηριοτήτων».

Κατά τη διάρκεια της ίδιας συζήτησης, απαντώντας σε δεύτερη ερώτηση αναφορικά με την ανάγκη κατάρριψης των drones, δήλωσε:

«That’s a decision for local law enforcement. If a drone or any activity is a threat to military installations, they always have the right for self defense. And they can engage to respond to any potential risk, but with some of the drone activities that you’re referring to, there was not a threat to any military installation, so they didn’t feel the need to engage».

«Αυτή είναι μια απόφαση για τις τοπικές Αρχές επιβολής του νόμου. Αν ένα drone ή οποιαδήποτε δραστηριότητα αποτελεί απειλή για τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις, έχουν πάντα το δικαίωμα για αυτοάμυνα. Και μπορούν να ανταποκριθούν σε οποιονδήποτε πιθανό κίνδυνο, αλλά αναφορικά με τις δραστηριότητες drones που αναφέρετε, δεν υπήρξε απειλή για καμία στρατιωτική εγκατάσταση, οπότε δεν ένιωσαν την ανάγκη να αντιδράσουν».

Στην τρίτη και τελευταία αναφορά της στα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, περισσότερο ανακεφαλαιώνει όσα έχουν ήδη ειπωθεί παρά προσθέτει νέες πληροφορίες:

«I mean, local law enforcement, FBI is conducting an investigation and looking into this. I mean, there there’s a — you know, initial assessments are that these are drones and potentially, you know, could be small airplanes. It could — it could be a number of things that people are seeing and reporting. But again, that’s you know, for the investigation to uncover and so I just can’t speak to that more.

In terms of, you know, a frenzy, I think it’s completely right that people report these sightings and that there is an investigation into, you know, what they are seeing. But I think what’s also important to remember is that at no time were our military installations or our people ever under any threat. And if they were, of course, the base commanders have the ability to engage these drones if they do pose a threat. Can I just go one here and then —

…

Our initial assessment is that this is not a — the work of a foreign adversary or a foreign entity. That is our initial assessment».

«Εννοώ, οι τοπικές Αρχές επιβολής του νόμου, το FBI διεξάγουν έρευνα και εξετάζουν το ζήτημα. Εννοώ, οι πρώτες εκτιμήσεις είναι ότι πρόκειται για drones και ενδεχομένως, ξέρετε, να είναι μικρά αεροπλάνα. Θα μπορούσαν — θα μπορούσαν να είναι πολλά πράγματα που βλέπουν και αναφέρουν οι άνθρωποι. Αλλά ξανά, αυτό είναι κάτι που θα αποκαλύψει η έρευνα, οπότε δεν μπορώ να μιλήσω περισσότερο γι’ αυτό.

Όσον αφορά τον πανικό, νομίζω ότι είναι απολύτως σωστό το γεγονός ότι οι άνθρωποι αναφέρουν ό,τι βλέπουν και ότι διεξάγεται έρευνα. Αλλά νομίζω ότι είναι επίσης σημαντικό να θυμόμαστε ότι ποτέ δεν υπήρξε απειλή για τις στρατιωτικές μας εγκαταστάσεις ή για τους ανθρώπους μας. Και αν υπήρχε, φυσικά, οι διοικητές των βάσεων έχουν τη δυνατότητα να αναλάβουν δράση απέναντι σε αυτά τα drones, εφόσον αποτελούν απειλή. Μπορώ να προχωρήσω λίγο εδώ και μετά —

…

Η αρχική μας εκτίμηση είναι ότι δεν πρόκειται για έργο ξένου αντιπάλου ή ξένης οντότητας. Αυτή είναι η αρχική μας εκτίμηση».

Επομένως, γίνεται σαφές ότι σε κανένα σημείο δεν αναφέρεται ότι τα drones που εμφανίζονται σε διάφορες περιοχές των ΗΠΑ δεν είναι γήινης προέλευσης.

Περίπτωση 3η – Βίντεο από το Ουισκόνσιν παρουσιάζεται ως να δείχνει πλάνα από το Νιου Τζέρσεϊ

Η τρίτη και τελευταία περίπτωση που εντοπίσαμε αφορά ένα βίντεο, το οποίο ενώ έχει ληφθεί στο Ουισκόνσιν, παρουσιάζεται σαν να δείχνει drones στην περιοχή του Νιου Τζέρσεϊ.

Το υπό εξέταση βίντεο, είναι το εξής:

Μετά από έρευνα στο Χ με τη χρήση λέξεων-κλειδιών, εντοπίσαμε μια δημοσίευση που συνοδευόταν από ένα community note.

Εκεί εντοπίσαμε την αρχική πηγή του βίντεο που εξετάζουμε. Πρόκειται για ένα βίντεο που αναρτήθηκε στο YouTube στις 9 Δεκεμβρίου 2024.

Ο δημιουργός, στην περιγραφή του βίντεο αναφέρει ρητά ότι το υλικό του διαδίδεται παραπλανητικά ως πλάνο με drones στο Νιου Τζέρσεϊ.

«Πολλοί χρησιμοποιούν αυτό το βίντεο και ισχυρίζονται ότι σχετίζεται με τις θεάσεις drones στο Νιου Τζέρσεϊ. Στην πραγματικότητα, εγώ τραβούσα προς τα δυτικά, στο Ουισκόνσιν — δηλαδή προς την αντίθετη κατεύθυνση».

Συμπέρασμα

Όλα τα παραπάνω έχουν κοινοποιηθεί από χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ως να σχετίζονται με την εμφάνιση drones στις Ηνωμένες Πολιτείες. Παρ’ όλα αυτά, στην πρώτη περίπτωση διαπιστώσαμε πως το βίντεο που διαμοιράζεται είναι τροποποιημένο, καθώς έχει αντικατασταθεί ο αυθεντικός ήχος με έναν που προσομοιώνει πυροβολισμούς, ενώ παράλληλα έχουν προστεθεί ειδικά εφέ για να δημιουργηθεί η εντύπωση πυρών. Η δεύτερη περίπτωση αποτελεί ξεκάθαρη παραπληροφόρηση, καθώς η αναπληρώτρια εκπρόσωπος Τύπου του Πενταγώνου, Sabrina Singh, ουδέποτε ανέφερε στα σχετικά πλάνα ότι τα drones που εμφανίστηκαν δεν είναι γήινης προέλευσης. Επιπλέον, το τελευταίο βίντεο που εξετάσαμε δεν έχει ληφθεί στο Νιου Τζέρσεϊ, όπως παρουσιάζεται, αλλά στο Ουισκόνσιν.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1. https://www.bbc.com/news/articles/c62785697v0o
2. https://x.com/blackvaultcom/status/1867760116734500871
3. https://www.youtube.com/watch?v=iaPWvUAuxdI
4. https://www.youtube.com/watch?v=gSIKXMt4qHk
5. https://x.com/Grail_Whale/status/1866645171800350985
6. https://www.youtube.com/watch?v=fe6P4MivMQs.