Η αβάσιμη άρνηση της κλιματικής αλλαγής από τον καθηγητή Αντώνη Φώσκολο

Τις τελευταίες ημέρες, άρθρο το οποίο δημοσιεύτηκε σε ιστοσελίδα και διαδόθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επανέφερε στο προσκήνιο αποσπάσμα συνέντευξης του – εκλιπόντος – ομότιμου καθηγητή του Πανεπιστημίου Κρήτης, κ. Αντώνη Φώσκολου. Τόσο η συνέντευξη, η οποία είχε παραχωρηθεί πριν από περίπου πέντε χρόνια, όσο και το κείμενο του άρθρου περιλαμβάνουν ισχυρισμούς οι οποίοι αμφισβητούν την ίδια την κλιματική αλλαγή αλλά και τη σχέση της με τις αυξημένες συγκεντρώσεις διοξειδίου του άνθρακα (CO₂).

Στο παρόν άρθρο, εξετάζουμε τους ισχυρισμούς αυτούς, αντιπαραθέτοντας τους με τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα. Συγκεκριμένα, αναλύουμε τη θεμελίωση τους, ελέγχουμε την επιστημονική τους βάση και διακρίνουμε τα τεκμηριωμένα επιστημονικά ευρήματα από τις ανακριβείς ή παραπλανητικές πληροφορίες, ώστε να αποσαφηνίσουμε τις πραγματικές διαστάσεις της κλιματικής αλλαγής.

Παραδείγματα αναρτήσεων στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης:

Τι Ισχύει

Ισχυρισμός 1: «Τα τελευταία 5 χρόνια ακούμε συχνά από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης τον όρο κλιματική αλλαγή, όπου εμφανίστηκε εντελώς ξαφνικά.»

Ξεκινώντας από τον πρώτο ισχυρισμό, η δήλωση ότι ο όρος “κλιματική αλλαγή” εμφανίστηκε ξαφνικά, τα τελευταία πέντε χρόνια, είναι ψευδής. Η μελέτη των κλιματικών μεταβολών χαρακτηρίζεται από μακρά ιστορία, με τις πρώτες συστηματικές έρευνες να έχουν ήδη αρχίσει τον 19ο αιώνα.

Ιστορική Αναδρομή:

• 19ος Αιώνας: Οι επιστήμονες ξεκίνησαν να μελετούν τις φυσικές κλιματικές αλλαγές, όπως τους κύκλους των παγετώνων, θέτοντας τα θεμέλια της παλαιοκλιματολογίας. Ήδη από τα τέλη του 19ου αιώνα υπήρχαν υποψίες για την ανθρώπινη επίδραση στο κλιματικό σύστημα μέσω των αερίων του θερμοκηπίου.
• 20ός Αιώνας: Η έννοια του «φαινομένου του θερμοκηπίου» εισήχθη και, μετά από δεκαετίες επιστημονικών διαφωνιών, τελικώς αναγνωρίστηκε η ανθρώπινη παρέμβαση στη διαμόρφωση του κλίματος.
• 1988: Ιδρύθηκε η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC), από το Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών (UNEP) και τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό (WMO), με σκοπό την παροχή, στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής τακτικών, επιστημονικών αξιολογήσεων σχετικά με την κλιματική αλλαγή, τις επιπτώσεις της και τους πιθανούς μελλοντικούς κινδύνους καθώς και την παρουσίαση επιλογών προσαρμογής και μετριασμού.
• 1992: Υιοθετήθηκε η Σύμβαση – Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC), η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 21 Μαρτίου 1994, αποβλέποντας στη σταθεροποίηση των συγκεντρώσεων των αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα σε επίπεδο που θα αποτρέπει επικίνδυνες ανθρωπογενείς παρεμβάσεις στο κλιματικό σύστημα.
• 1995: Η πρώτη Διάσκεψη των Μερών (COP1) διεξήχθη στο Βερολίνο, σηματοδοτώντας την έναρξη των ετήσιων διασκέψεων για την κλιματική αλλαγή.
• 1997: Υιοθετήθηκε το Πρωτόκολλο του Κιότο στη Σύμβαση-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή, το οποίο έθεσε για πρώτη φορά στην ιστορία νομικά δεσμευτικούς στόχους προς μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, στις ανεπτυγμένες χώρες.
• 2015: Υπεγράφη η Συμφωνία του Παρισιού (COP21), με στόχο τον περιορισμό της αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας κάτω από τους 2°C σε σύγκριση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.

Παράλληλα, η αυξημένη χρήση του όρου «κλιματική αλλαγή» από τα μέσα ενημέρωσης τα τελευταία χρόνια δεν υποδηλώνει αιφνίδια εμφάνιση του φαινομένου (της κλιματικής αλλαγής). Αντίθετα, αντικατοπτρίζει την επιστημονική κατανόηση του όρου, την αυξανόμενη ανησυχία για τις επιπτώσεις της και την επείγουσα ανάγκη λήψης μέτρων για τον περιορισμό της. Καθώς οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής γίνονται όλο και πιο αισθητές – με τη συχνότερη εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων, την άνοδο της στάθμης της θάλασσας και τις ανατροπές στα οικοσυστήματα – επιστήμονες, κυβερνήσεις και διεθνείς οργανισμοί ενισχύουν τις προσπάθειές τους για κατανόηση, πρόληψη και αντιμετώπιση της κλιματικής μεταβολής.

Ωστόσο, η έννοια της κλιματικής αλλαγής και η επιστημονική της διερεύνηση διαθέτουν βαθιές ρίζες που εκτείνονται σε περισσότερους από δύο αιώνες. Οι πρώτες ενδείξεις για την ανθρώπινη επίδραση στο κλίμα διατυπώθηκαν ήδη από τον 19ο αιώνα, με τις επιστημονικές έρευνες να επικεντρώνονται στον ρόλο των αερίων του θερμοκηπίου στη ρύθμιση της παγκόσμιας θερμοκρασίας. Έκτοτε, η επιστημονική γνώση έχει ενισχυθεί μέσω χιλιάδων ερευνών και μετρήσεων, που επιβεβαιώνουν τη σαφή σύνδεση μεταξύ ανθρωπογενών εκπομπών και υπερθέρμανσης του πλανήτη. Επιπλέον, οι διεθνείς πρωτοβουλίες, όπως το Πρωτόκολλο του Κιότο και η Συμφωνία του Παρισιού, έχουν θεσπίσει ένα παγκόσμιο πλαίσιο για την αντιμετώπιση της κλιματικής μεταβολής, αναγνωρίζοντάς την ως μία από τις πιο σοβαρές προκλήσεις της σύγχρονης επιστήμης και πολιτικής.

Συνεπώς, ο ισχυρισμός ότι ο όρος «κλιματική αλλαγή» εμφανίστηκε ξαφνικά τα τελευταία πέντε χρόνια, στερείται οποιασδήποτε επιστημονικής ή ιστορικής βάσης. Η έρευνα και η πολιτική συζήτηση γύρω από την κλιματική αλλαγή έχουν μακρά ιστορία, ενώ η αυξημένη παρουσία του όρου στη δημόσια σφαίρα αντανακλά τη σοβαρότητα του ζητήματος και όχι τη δημιουργία ενός «τεχνητού αφηγήματος».

Ισχυρισμός 2: «Σύμφωνα με την μελέτη του καθηγητή Πανεπιστημίου Κρήτης Κυρίου Αντώνη Φώσκολου, το γεγονός, ότι  η  κλιματική κρίση οφείλεται στην αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα  καταρρίπτεται, όπου με λεπτομερή ανάλυση κάνει ξεκάθαρο ότι τα τελευταία 25000 χρόνια η θερμοκρασία της γης ήταν 3 βαθμούς κελσίου πάνω από την σημερινή, χωρίς μάλιστα να λιώσουν οι πάγοι.»

Συνεχίζοντας στο δεύτερο ισχυρισμό, η άποψη ότι η αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) δεν ευθύνεται για τις κλιματικές μεταβολές και ότι η μελέτη του καθηγητή, κ. Αντώνη Φώσκολου, καταρρίπτει τη θεωρία αυτή, δεν ευσταθεί σύμφωνα με την ευρεία επιστημονική συναίνεση και τα διαθέσιμα δεδομένα.

Σχέση Διοξειδίου του Άνθρακα (CO₂) – Κλιματικής Αλλαγής.

Η σχέση που συνδέει το διοξείδιο του άνθρακα (CO₂) με την υπερθέρμανση του πλανήτη είναι γνωστή στον επιστημονικό κόσμο ήδη από τα μέσα του 19ου αιώνα. Η παρουσία του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα αποτρέπει τη διαφυγή θερμότητας, με άμεση συνέπεια τη θέρμανση της επιφάνειας της Γης – μια διαδικασία που είναι ευρέως γνωστή ως φαινόμενο του θερμοκηπίου. Αποδίδεται στα χαρακτηριστικά του διοξειδίου του άνθρακα (CO₂), που επιτρέπει στο ηλιακό φως να περάσει στην επιφάνεια της Γης αλλά το ίδιο απορροφά και επανεκπέμπει την ενέργεια που ανακλάται από τον πλανήτη. Μέρος της ενέργειας που εκπέμπεται εκ νέου από το CO₂ πηγαίνει στο διάστημα αλλά ένα σημαντικό ποσοστό της κατευθύνεται ξανά πίσω στον πλανήτη μας, αυξάνοντας τις παγκόσμιες θερμοκρασίες. Από το 1990 έως το 2022, μόνο το διοξείδιο του άνθρακα (CO₂) προκάλεσε περίπου το 78% της αύξησης της θερμοκρασίας της Γης που οφείλεται σε θερμοκηπιακά αέρια. Τα αέρια που συμβάλλουν στο φαινόμενου του θερμοκηπίου επιδεινώνουν συνολικά την κλιματική αλλαγή, όμως το διοξείδιο του άνθρακα (CO₂) είναι αυτό που προκαλεί τη μεγαλύτερη υπερθέρμανση του πλανήτη, (Σχήμα 1). Επομένως, αντίθετα με τις απόψεις που διατυπώνονται στο εξεταζόμενο άρθρο, υπάρχει μια σαφής, φυσική ερμηνεία της σύνδεσης του διοξειδίου του άνθρακα με την άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας και γενικότερα με την κλιματική αλλαγή.

Σύμφωνα με όλα τα παραπάνω, το διοξείδιο του άνθρακα (CO₂) αποτελεί τον ισχυρότερο παράγοντα της σύγχρονης υπερθέρμανσης, με το ρόλο του να είναι σαφώς μεγαλύτερος από αυτόν των άλλων φυσικών μεταβλητών.

Κατά τα συμπεράσματα της NASA, οι συγκεντρώσεις του διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) στην ατμόσφαιρα έχουν αυξηθεί από 280 ppm (μέρη ανά εκατομμύριο) πριν τη βιομηχανική επανάσταση σε πάνω από 420 ppm σήμερα, επίπεδα που δεν έχουν παρατηρηθεί εδώ και τουλάχιστον 800.000 χρόνια. Η εν λόγω αύξηση συνδέεται άμεσα με την άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας.

Επιπλέον, έρευνες που αναλύουν παγοπυρήνες από την Ανταρκτική αποκαλύπτουν ότι τα επίπεδα του διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) και οι θερμοκρασίες αυξομειώνονταν, “συμβαδίζοντας”, στη διάρκεια των τελευταίων 800.000 ετών. Η αύξηση του CO₂ λόγω φυσικών διεργασιών, ακολουθούσε την αύξηση της θερμοκρασίας, όμως στη σύγχρονη εποχή η αύξηση του CO₂ προηγείται, καταδεικνύοντας την ανθρωπογενή προέλευση της υπερθέρμανσης.

Περνώντας στο τμήμα του δεύτερου ισχυρισμού που αφορά τους πάγους, η δήλωση ότι τα τελευταία 25.000 χρόνια η θερμοκρασία της Γης ήταν 3°C υψηλότερη από τη σημερινή, χωρίς να λιώσουν οι πάγοι, είναι ανακριβής.

Πριν από περίπου 20.000 χρόνια, κατά την τελευταία μέγιστη επέκταση των παγετώνων, οι θερμοκρασίες ήταν σημαντικά χαμηλότερες από τις σημερινές και μεγάλα τμήματα της Βόρειας Αμερικής και της Ευρώπης ήταν καλυμμένα από παγετώνες. Έκτοτε, η Γη έχει βιώσει μια γενική τάση θέρμανσης, με την τρέχουσα περίοδο να χαρακτηρίζεται από σταθερό κλίμα, αρωγό στην ανάπτυξη ανθρώπινων πολιτισμών (“Climate Change: Evidence & Causes 2020“).

Ακόμη, σύμφωνα με παλαιοκλιματικά δεδομένα, οι φυσικές κλιματικές αλλαγές του παρελθόντος συνέβαιναν σε χρονικά διαστήματα χιλιάδων έως εκατομμυρίων ετών, επιτρέποντας στα οικοσυστήματα και στις ανθρώπινες κοινωνίες να προσαρμοστούν. Ωστόσο, η τρέχουσα αύξηση της θερμοκρασίας είναι ταχύτερη από οποιαδήποτε άλλη περίοδο στην καταγεγραμμένη ιστορία. Σύμφωνα με τον κλιματολόγο Jason Smerdon:

Αν ο ρυθμός αλλαγής της θερμοκρασίας κατά την έξοδο από μια εποχή παγετώνων είναι σαν ένας πεζός που περπατά στο δρόμο, τότε ο ρυθμός αλλαγής για να φτάσουμε σε αύξηση 3°C έως το 2100 θα ήταν σαν ένα αυτοκίνητο που περνά με τουλάχιστον 160 μίλια/ώρα.

Η ταχεία αυτή μεταβολή προκαλεί ανησυχία για τις ικανότητες προσαρμογής των φυσικών και ανθρώπινων συστημάτων. Επιπλέον, οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής είναι ήδη αισθητές σε ολόκληρο τον κόσμο, με τους πάγους στις πολικές περιοχές να λιώνουν (Σχήμα 2) και τη στάθμη της θάλασσας να ανεβαίνει. Σε ορισμένες περιοχές, ακραία καιρικά φαινόμενα και έντονες βροχοπτώσεις εμφανίζονται όλο και συχνότερα, ενώ άλλες περιοχές δοκιμάζονται από καύσωνες και ξηρασίες μεγάλης έντασης. Χωρίς ανάληψη δράσης για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, οι επιπτώσεις αυτές θα ενταθούν.

Συνολικά, η συντριπτική πλειονότητα των επιστημόνων συμφωνεί ότι η αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα (CO₂), λόγω ανθρώπινων δραστηριοτήτων, αποτελεί τον κύριο παράγοντα της σύγχρονης κλιματικής αλλαγής. Οι ισχυρισμοί που αντιτίθενται σε αυτή την άποψη δεν υποστηρίζονται από τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα και συχνά βασίζονται σε παρερμηνείες ή επιλεκτική χρήση πληροφοριών.

Ισχυρισμός 3: «Το διοξείδιο του άνθρακα μαζί με το νερό είναι η δημιουργία της ίδιας της ζωής.»

Ισχυρισμός 4: «Το διοξείδιο του άνθρακα είναι ανάπτυξη. Όσο περισσότερο έχουμε, τόσο η ζωή μας μακραίνει.»

Ο ισχυρισμός ότι “το διοξείδιο του άνθρακα μαζί με το νερό είναι η δημιουργία της ίδιας της ζωής”, αποτελεί υπεραπλούστευση, η οποία δε λαμβάνει υπόψη τις επιπτώσεις της υπερβολικής συγκέντρωσης CO₂ στο περιβάλλον.

Ταυτόχρονα, ο ισχυρισμός ότι “το διοξείδιο του άνθρακα είναι ανάπτυξη” και “όσο περισσότερο έχουμε, τόσο η ζωή μας μακραίνει” κρίνεται ανυπόστατος. Αν και το διοξείδιο του άνθρακα (CO₂) είναι απαραίτητο για τη φωτοσύνθεση, η υπερβολική συγκέντρωσή του δε συνεπάγεται βελτίωση της ζωής.

Το διοξείδιο του άνθρακα (CO₂) είναι πράγματι απαραίτητο στοιχείο για τη φωτοσύνθεση, τη διαδικασία κατά την οποία τα φυτά μετατρέπουν την ηλιακή ενέργεια σε χημική ενέργεια. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε επίπεδο του είναι ευεργετικό για τη ζωή. Η υπερβολική συγκέντρωσή CO₂, προκαλεί υπερθέρμανση του πλανήτη, μεταβολές στα οικοσυστήματα και ακραία καιρικά φαινόμενα. Σύμφωνα με τη NASA:

Το CO₂ έχει αυξηθεί από 280 ppm (πριν τη βιομηχανική επανάσταση) σε πάνω από 420 ppm σήμερα, με αποτέλεσμα την υπερθέρμανση της Γης κατά 1,1°C σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.

Η υπερβολική συγκέντρωση του διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) επιφέρει σοβαρές περιβαλλοντικές επιπτώσεις:

• Υπερθέρμανση του πλανήτη: Το CO₂ λειτουργεί ως θερμομονωτικός παράγοντας, απορροφώντας και επανεκπέμποντας υπέρυθρη ακτινοβολία, γεγονός που οδηγεί σε άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας. Από το 1880 έως σήμερα, η μέση θερμοκρασία της Γης έχει αυξηθεί κατά περίπου 1,1°C, με τη μεγαλύτερη άνοδο να έχει σημειωθεί τις τελευταίες δεκαετίες (Έκθεση Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) 2021, με τίτλο “Climate Change 2021: The Physical Science Basis”, “Summary for Policymakers“).
• Οξίνιση των ωκεανών: Το CO₂ απορροφάται από τους ωκεανούς, σχηματίζοντας ανθρακικό οξύ. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση του pH των ωκεανών, γεγονός που επηρεάζει αρνητικά τα θαλάσσια οικοσυστήματα και τη βιωσιμότητα των οργανισμών με ασβεστολιθικούς σκελετούς, όπως τα κοράλλια και τα οστρακοειδή (NOAA 2022).
• Ακραία καιρικά φαινόμενα: Η αύξηση της θερμοκρασίας της ατμόσφαιρας επιδεινώνει τα ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως καύσωνες, ξηρασίες, έντονες καταιγίδες και τροπικούς κυκλώνες. Οι επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι τα φαινόμενα αυτά γίνονται συχνότερα και πιο καταστροφικά (WMO 2023).

Εξίσου σημαντική κρίνεται η επιρροή του αυξημένου διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) στην ανάπτυξη των φυτών. Αν και το CO₂ είναι ζωτικής σημασίας για τη φωτοσύνθεση, η υπερβολική συγκέντρωσή του δε συνεπάγεται βελτίωση των αγροτικών αποδόσεων ή της ποιότητας των καλλιεργειών. Συγκεκριμένα, επιφέρει:

• Μεταβολή της διατροφικής αξίας: Έρευνες δείχνουν ότι αυξημένες συγκεντρώσεις CO₂ μπορεί να οδηγήσουν σε μείωση της θρεπτικής αξίας καλλιεργειών, μειώνοντας τα επίπεδα πρωτεϊνών, σιδήρου και ψευδαργύρου στα φυτά (Myers et al., 2014, Nature).
• Κλιματικούς περιορισμούς: Οι αυξημένες θερμοκρασίες και οι αλλαγές στα επίπεδα υγρασίας συχνά αντισταθμίζουν τυχόν θετικές επιδράσεις της αυξημένης φωτοσύνθεσης, επιβαρύνοντας τις γεωργικές αποδόσεις σε πολλές περιοχές (IPCC 2021).

Ακόμη, η αύξηση των επιπέδων διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) και οι συνεπακόλουθες μεταβολές του κλίματος, επηρεάζουν άμεσα την ανθρώπινη υγεία:

• Μείωση ποιότητας του αέρα: Η αύξηση των επιπέδων CO₂ επιδεινώνει τη ρύπανση του αέρα, αυξάνοντας τις περιπτώσεις αναπνευστικών και καρδιαγγειακών ασθενειών (WHO 2022).
• Εξάπλωση λοιμωδών νοσημάτων: Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει τη γεωγραφική κατανομή φορέων όπως τα κουνούπια, αυξάνοντας τον κίνδυνο για νόσους όπως η ελονοσία και ο δάγγειος πυρετός (CDC 2024).

Συνοψίζοντας, οι ισχυρισμοί ότι το διοξείδιο του άνθρακα (CO₂) είναι απόλυτα ευεργετικό για τη ζωή ή ότι η αυξημένη συγκέντρωσή του συνεπάγεται ανάπτυξη, δε λαμβάνουν υπόψη τους επιστημονικά τεκμηριωμένες επιπτώσεις της υπερβολικής συσσώρευσής του. Το CO₂ είναι απαραίτητο για τη ζωή, ωστόσο, η ανεξέλεγκτη αύξησή του οδηγεί σε κλιματική αλλαγή με σοβαρές συνέπειες για τα οικοσυστήματα και την ανθρώπινη υγεία. Οι ισχυρισμοί αυτοί στερούνται επιστημονικής βάσης και παραβλέπουν τη σημασία της ισορροπίας στο παγκόσμιο κλιματικό σύστημα.

Ισχυρισμός 5: «Η μεγαλύτερη θερμοκρασία και η μεγαλύτερη συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα σημειώθηκε το 1821.»

Προχωράμε στον πέμπτο ισχυρισμό, ότι το 1821 ήταν το έτος με την υψηλότερη καταγεγραμμέμη θερμοκρασία και τη μεγαλύτερη συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα, ο οποίος δεν ευσταθεί επιστημονικά.

Οι διαθέσιμες κλιματολογικές και παλαιοκλιματικές μελέτες δείχνουν ότι η συγκέντρωση του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα ακολουθεί μια συνεχή ανοδική πορεία από την προ-βιομηχανική περίοδο μέχρι και σήμερα. Πριν τη βιομηχανική επανάσταση, τα επίπεδα του CO₂ κυμαίνονταν περίπου στα 280 ppm (μέρη ανά εκατομμύριο), ενώ σήμερα έχουν ξεπεράσει τα 420 ppm, όπως προαναφέρθηκε, σύμφωνα με στοιχεία της NASA και του NOAA (NASA 2024).

Δεν υπάρχει καμία επιστημονική πηγή που να υποστηρίζει ότι το 1821 σημειώθηκε η υψηλότερη συγκέντρωση CO₂ ή η υψηλότερη θερμοκρασία στην ιστορία του πλανήτη.

Η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC), (Summary for Policymakers), έχει επανειλημμένα τεκμηριώσει ότι οι τρέχουσες συγκεντρώσεις διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) είναι οι υψηλότερες που έχουν καταγραφεί εδώ και τουλάχιστον 800.000 χρόνια, βάσει αναλύσεων παγοπυρήνων από την Ανταρκτική. Επιπλέον, οι θερμοκρασίες κατά τον 19ο αιώνα ήταν χαμηλότερες σε σύγκριση με τη σημερινή εποχή, καθώς ο πλανήτης βρισκόταν ακόμη υπό την επίδραση της Μικρής Εποχής των Παγετώνων, μιας περιόδου σχετικής ψύξης που διήρκεσε από τον 14ο έως τον 19ο αιώνα.

Ακόμη, αναλύσεις των θερμοκρασιών δείχνουν ότι η άνοδος της θερμοκρασίας που έχει σημειωθεί από το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα και μετά είναι μεγαλύτερη και ταχύτερη από οποιαδήποτε άλλη περίοδο στην ανθρώπινη ιστορία (Σχήμα 4). Σύμφωνα με δεδομένα της NOAA, η τελευταία δεκαετία έχει καταγράψει τις θερμότερες χρονιές από την έναρξη των μετρήσεων το 1880, με το 2023 να συγκαταλέγεται στα πιο θερμά έτη που έχουν καταγραφεί (NOAA 2024).

Πέραν των θερμοκρασιών επιφάνειας, οι αναλύσεις της θέρμανσης των ωκεανών δείχνουν ότι οι σημερινές θερμοκρασίες των θαλασσών είναι υψηλότερες από κάθε άλλη καταγεγραμμένη περίοδο, οδηγώντας σε λιώσιμο των πολικών πάγων και άνοδο της στάθμης της θάλασσας . Μελέτες από τη NASA (εδώ, εδώ και εδώ) και τον ΟΗΕ (εδώ) δείχνουν ότι η άνοδος της θερμοκρασίας σχετίζεται άμεσα με τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO₂), οι οποίες προκύπτουν από ανθρωπογενείς δραστηριότητες, γεγονός που απορρίπτει τους ισχυρισμούς περί αύξησης των θερμοκρασιών εξαιτίας άγνωστων ή φυσικών μεταβλητών.

Επομένως, δεν υπάρχει καμία επιστημονική ένδειξη που να υποστηρίζει ότι το 1821 σημειώθηκαν οι υψηλότερες συγκεντρώσεις διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) ή η υψηλότερη καταγεγραμμένη θερμοκρασία στη Γη. Αντιθέτως, οι σύγχρονες επιστημονικές μετρήσεις δείχνουν ότι η συγκέντρωση του CO₂ στην ατμόσφαιρα έχει φτάσει σε επίπεδα που δεν έχουν παρατηρηθεί εδώ και τουλάχιστον 800.000 χρόνια, με τη θερμοκρασία να έχει αυξηθεί ταχύτερα από οποιαδήποτε άλλη περίοδο στη γνωστή κλιματική ιστορία του πλανήτη. Η σύγχρονη υπερθέρμανση δεν αποτελεί φυσικό φαινόμενο, αλλά αποδεδειγμένα οφείλεται σε ανθρωπογενείς εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Οι επιστημονικές αναλύσεις καταρρίπτουν πλήρως τον ισχυρισμό περί ακραίων θερμοκρασιών και υψηλών συγκεντρώσεων διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) το 1821, υπογραμμίζοντας ότι η τρέχουσα κλιματική μεταβολή είναι πρωτοφανής σε ρυθμό και ένταση, καθιστώντας αναγκαία την άμεση λήψη μέτρων για τον μετριασμό των επιπτώσεών της.

Συμπέρασμα

Συνολικά, η επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι η κλιματική αλλαγή είναι ένα υπαρκτό και τεκμηριωμένο φαινόμενο, το οποίο συνδέεται άμεσα με τις ανθρωπογενείς εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Τα δεδομένα δείχνουν ότι οι συγκεντρώσεις διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) έχουν φτάσει σε επίπεδα που δεν έχουν παρατηρηθεί εδώ και εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια, ενώ η άνοδος της θερμοκρασίας επιταχύνεται πρωτοφανώς σε σύγκριση με τις φυσικές κλιματικές διακυμάνσεις του παρελθόντος.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1.https://starata.gr/klimatiki-allagi-alithia-h-psemata/?fbclid=IwY2xjawINVxJleHRuA2FlbQIxMQABHSq2M4aOkJ_KKawEaOS3Gufph9kFCd1RV6fe4hpPcgzVKu-FFrlZ_a-lw_aem_eCiVh43PcXX1zkY6pr4bJw 2.https://starata.gr/ 3.https://www.youtube.com/watch?v=IvuCEROEjI8 4.https://www.youtube.com/watch?v=3KzkHO8W9lU 5.https://slpress.gr/author/foskolos-antonis/ 6.https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%99%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1%CF%84%CE%B7%CF%82_%CE%B5%CF%80%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%AE%CE%BC%CE%B7%CF%82_%CF%84%CE%B7%CF%82_%CE%BA%CE%BB%CE%B9%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE%CF%82_%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%B1%CE%B3%CE%AE%CF%82
7.https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A6%CE%B1%CE%B9%CE%BD%CF%8C%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%BF_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%B8%CE%B5%CF%81%CE%BC%CE%BF%CE%BA%CE%B7%CF%80%CE%AF%CE%BF%CF%85
8.https://www.ipcc.ch/about/history/
9.https://www.ipcc.ch/
10.https://unric.org/el/4312-2/
11.https://wmo.int/
12.https://unfccc.int/process-and-meetings/what-is-the-united-nations-framework-convention-on-climate-change
13.https://ypen.gov.gr/perivallon/klimatiki-allagi/diethneis-diapragmatefseis/symvasi-plaisio-ton-ie-gia-tin-klimati/
14.https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%94%CE%B9%CE%AC%CF%83%CE%BA%CE%B5%CF%88%CE%B7_%CE%B3%CE%B9%CE%B1_%CF%84%CE%B7%CE%BD_%CE%BA%CE%BB%CE%B9%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE_%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%B1%CE%B3%CE%AE
15.https://www.europarl.europa.eu/infographic/climate-negotiations-timeline/index_el.html
16.https://ypen.gov.gr/perivallon/klimatiki-allagi/diethneis-diapragmatefseis/protokollo-tou-kyoto/
17.https://www.consilium.europa.eu/el/policies/paris-agreement-climate/
18.https://ypen.gov.gr/perivallon/klimatiki-allagi/diethneis-diapragmatefseis/symfonia-ton-parision/
19.https://wmo.int/news/media-centre/greenhouse-gas-concentrations-hit-record-high-again
20.https://www.ipcc.ch/report/ar5/wg1/anthropogenic-and-natural-radiative-forcing/fig8-18-2/
21.https://climate.nasa.gov/vital-signs/carbon-dioxide/
22.IPCC_AR6_WGI_SPM_final.pdf
23.climate-change-evidence-causes.pdf
24.Παλαιοκλιματικες-Αλλαγες.pdf
25.https://www.theguardian.com/environment/article/2024/aug/14/how-does-today-extreme-heat-compare-with-earth-past-climate
26.https://nsidc.org/learn/ask-scientist/has-antarctic-sea-ice-hit-breaking-point
27.https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A6%CF%89%CF%84%CE%BF%CF%83%CF%8D%CE%BD%CE%B8%CE%B5%CF%83%CE%B7
28.IPCC_AR6_SYR_SPM.pdf
29.https://www.noaa.gov/education/resource-collections/ocean-coasts/ocean-acidification
30.https://perma.cc/5N86-5PU8
31.https://www.who.int/teams/environment-climate-change-and-health/air-quality-energy-and-health/health-impacts/exposure-air-pollution
32.https://www.cdc.gov/climate-health/php/effects/vectors.html
33.IPCC_AR6_WGI_SPM.pdf
34.https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CE%B9%CE%BA%CF%81%CE%AE_%CE%95%CF%80%CE%BF%CF%87%CE%AE_%CF%84%CF%89%CE%BD_%CE%A0%CE%B1%CE%B3%CE%B5%CF%84%CF%8E%CE%BD%CF%89%CE%BD
35.https://www.ncei.noaa.gov/access/monitoring/climate-at-a-glance/global/time-series/globe/tavg/land_ocean/1/12/1850-2024
36.https://climate.nasa.gov/vital-signs/carbon-dioxide/
37.https://climate.nasa.gov/vital-signs/global-temperature/
38.https://earthobservatory.nasa.gov/world-of-change/global-temperatures
39.https://www.unep.org/facts-about-climate-emergency