Παρερμηνεία Ευρωπαϊκής Οδηγίας σχετικά με την υποτιθέμενη απαγόρευση ταυτόχρονης καταβολής διόδιων και τελών κυκλοφορίας

Διαμοιράζεται σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο ισχυρισμός ότι, βάσει Ευρωπαϊκής Οδηγίας, απαγορεύεται να πληρώνει κανείς ταυτοχρόνως διόδια και τέλη κυκλοφορίας. Πρόκειται, ωστόσο, για παρερμηνεία της δημοσιευμένης στην Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης οδηγίας, σχετικά με την επιβολή τελών σε βαρέα φορτηγά οχήματα που χρησιμοποιούν ορισμένα έργα υποδομής. Ας δούμε τι ισχύει.

Πλαίσιο

Προτού προχωρήσουμε στην ανάλυση, αξίζει να αναφερθεί πως αναπαραγωγές του εν λόγω ισχυρισμού εντοπίζουμε ήδη από το 2017. Χαρακτηριστικά, δημοσίευμα κυκλοφορούσε με τίτλο:

«ΦΕΚ ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ – ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ ΝΑ ΠΛΗΡΩΝΕΙΣ ΔΙΟΔΙΑ ΚΑΙ ΤΕΛΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΩΣ… ΤΟ ΛΕΕΙ ΚΑΘΑΡΑ Ο NOMOΣ! ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΤΕ ΤΟ!»

Εννέα χρόνια αργότερα, στιγμιότυπο από αυτό το άρθρο εξακολουθεί να αναπαράγεται στο Facebook και να συγκεντρώνει χιλιάδες κοινοποιήσεις. Ως δήθεν τεκμήριο, για να υποστηριχθεί ο ισχυρισμός, χρησιμοποιείται εδάφιο του κειμένου της Οδηγίας 2006/38/ΕΚ και ο αντίστοιχος εναρμονιστικός νόμος, που έφτασε στην Ελλάδα με τη μορφή της Κοινής Υπουργικής Απόφασης (Δ17γ/06/238/ΦΝ 447.α /2013), η οποία πλέον έχει καταργηθεί και αντικατασταθεί.

Δύο λόγια για την οδηγία 2006/38/ΕΚ

Αρχικά, αξίζει να αναφέρουμε πως η οδηγία 2006/38/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αποτελεί τροποποίηση παλαιότερης (1999/62/ΕΚ) και σχετίζεται με την επιβολή τελών στα βαρέα φορτηγά οχήµατα (άνω των 3,5 τόνων) που χρησιμοποιούν συγκεκριμένα έργα υποδομής.

Αυτό που πρακτικά θεσπίζει η οδηγία, στο σημείο που επικαλούνται στις αναρτήσεις τους οι χρήστες, είναι ότι δεν μπορεί να χρεωθεί ένας οδηγός με διόδια και με «τέλη χρήσης» για το ίδιο τμήμα δρόμου. Στην Οδηγία, ως «τέλος χρήσης» ορίζεται το καθορισμένο ποσό η πληρωμή του οποίου δημιουργεί το δικαίωμα χρήσης, από ένα όχημα και επί δεδομένο χρονικό διάστημα […]».

Εξαιρείται από αυτόν τον κανόνα η δυνατότητα των κρατών μελών να επιβάλλουν ταυτόχρονες χρεώσεις (διόδια και τέλη χρήσης) για τη χρήση γεφυρών, σηράγγων και ορεινών διαβάσεων. Επ’ ακριβώς αναφέρεται:

Δεν είναι δυνατόν να επιβάλλονται ταυτοχρόνως διόδια και τέλη χρήσης σε μια συγκεκριμένη κατηγορία οχημάτων για τη χρήση ενός και του αυτού τμήματος οδού. Εντούτοις, τα κράτη μέλη μπορούν να επιβάλλουν διόδια σε δίκτυα όπου εισπράττονται τέλη χρήσης, για τη χρήση γεφυρών, σηράγγων και ορεινών διαβάσεων.

Κατά συνέπεια, δεν προκύπτει από τα παραπάνω η απαγόρευση ταυτόχρονης επιβολής των τελών κυκλοφορίας και των διοδίων από την υπό εξέταση Ευρωπαϊκή Οδηγία.

Κυρώσεις για μη καταβολή τελών κυκλοφορίας

Τα τέλη κυκλοφορίας αποτελούν ετήσιο φόρο για τους κατόχους επιβατικών οχημάτων ιδιωτικής χρήσης. Το ποσό που είναι υποχρεωμένος να καταβάλει ο φορολογούμενος προκύπτει, σύμφωνα με το ενημερωτικό έγγραφο της ΑΑΔΕ, από την ημερομηνία ταξινόμησης του οχήματός του για πρώτη φορά στη χώρα (ή σε άλλη της ΕΕ/ΕΟΧ). Ενδεικτικά, τα οχήματα με ημερομηνία ταξινόμησης έως την 31η Οκτωβρίου του 2010, φορολογούνται βάσει του κυβισμού του κινητήρα τους, ενώ όσα ταξινομήθηκαν στην Ελλάδα (ή σε άλλη της ΕΕ/ΕΟΧ) από την 1η Νοεμβρίου του 2010 και μετά φορολογούνται βάσει των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Σημειώνεται πως, σύμφωνα με το άρθρο 60 του Ν. 5177/2025, η εκπρόθεσμη καταβολή των τελών κυκλοφορίας επιφέρει πρόστιμο στον κάτοχο του οχήματος. Όσο μεγαλύτερη η καθυστέρηση, τόσο μεγαλύτερο και το ποσό που καλείται να πληρώσει ο φορολογούμενος. Σύμφωνα με το άρθρο 61 του ίδιου νόμου, σε περίπτωση διαπίστωσης οφειλής τελών κυκλοφορίας από την Αστυνομία, προβλέπεται αφαίρεση των πινακίδων και της άδειας κυκλοφορίας του οχήματος. Οι πινακίδες επιστρέφονται όταν ο πολίτης προσκομίσει αποδεικτικό καταβολής των τελών κυκλοφορίας και του οφειλόμενου, κατά περίπτωση, προστίμου.

Κυρώσεις για μη καταβολή διοδίων

Σημειώνεται πως σύμφωνα με την παράγραφο 11 του άρθρου 33 του Νέου ΚΟΚ (Ν5209/2025), προβλέπεται διοικητικό πρόστιμο 150 ευρώ για τον ιδιοκτήτη και οδηγό που δεν καταβάλει το ποσό των διοδίων.

Τα EH έθεσαν τον εξεταζόμενο ισχυρισμό υπόψιν του αρμόδιου Υπουργείου Μεταφορών και όταν λάβουμε απάντηση θα ενημερώσουμε το άρθρο μας.

Συμπέρασμα

Επανακυκλοφορεί ο ισχυρισμός ότι βάσει ευρωπαϊκής και εθνικής νομοθεσίας, απαγορεύεται να πληρώνουμε διόδια και τέλη κυκλοφορίας ταυτόχρονα. Ο ισχυρισμός, που ανακυκλώνεται από το 2017, στηρίζεται σε παρερμηνεία εδαφίου ευρωπαϊκής οδηγίας, η οποία το 2006 όριζε την επιβολή τελών χρήσης υποδομών σε βαρέα οχήματα. Η οδηγία που ύστερα από χρόνια υιοθετήθηκε μέσω σχετικής ΚΥΑ στην Ελλάδα, θέσπιζε την απαγόρευσης διπλής χρέωσης με διόδια (απόσταση που διανύθηκε) και τέλος χρήσης (χρονική χρέωση) συγκεκριμένου δρόμου από βαρέα οχήματα, με μια εξαίρεση που δίνει στα κράτη μέλη την ευχέρεια να επιβάλλουν διόδια σε γέφυρες, σήραγγες και ορεινές διαβάσεις που ήδη ισχύουν τέλη χρήσης. Τέλος, η μη καταβολή τελών κυκλοφορίας ή διόδιων τελών συνοδεύονται από διοικητικά πρόστιμα.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:
1. https://www.e-nomothesia.gr/kat-aytokinita/kya-d17g06238phn-447a-2013.html
2. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32006L0038
3. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/HTML/?uri=CELEX:01999L0062-20220324
4. https://www.e-nomothesia.gr/kat-aytokinita/pd-104-2025.html
5. https://search.et.gr/el/fek/?fekId=777435
6. https://search.et.gr/el/fek/?fekId=782655