Συνωμοσιολογικός ισχυρισμός για πρόκληση σεισμών στη Σαντορίνη μέσω του HAARP

Υπάρχει μια διάχυτη φήμη στο διαδίκτυο που συνδέει την ενεργοποίηση της ερευνητικής εγκατάστασης HAARP, στην Αλάσκα των ΗΠΑ, με την αυξημένη σεισμική δραστηριότητα που παρατηρείται στη Σαντορίνη, η οποία έχει προσελκύσει την προσοχή της κοινής γνώμης τις τελευταίες εβδομάδες. Ο εν λόγω ισχυρισμός έχει αναρτηθεί σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ιστοσελίδες, όπως το “greeknewsondemand” και το “katohika.gr”.

Τι ισχύει

Το HAARP (High-frequency Active Auroral Research Program – Πρόγραμμα Ενεργούς Έρευνας Υψηλών συχνοτήτων Σέλαος) είναι ένας πομπός υψηλής συχνότητας ενός ερευνητικού προγράμματος που βρίσκεται στη Gakona της Αλάσκας και χρησιμοποιεί μία διάταξη κεραιών μεγάλης ισχύος για να εκπέμψει ραδιοκύματα προς την ιονόσφαιρα. Τα ραδιοκύματα αλληλεπιδρούν με τα φορτισμένα σωματίδια της ιονόσφαιρας, διεγείροντας παροδικά ένα περιορισμένο τμήμα της, κάτι που επιτρέπει στους επιστήμονες να μελετούν τις ιδιότητές της.

Το HAARP ξεκίνησε το 1993 ως ένα ερευνητικό πρόγραμμα του Γραφείου Ναυτικών Ερευνών του Υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ και της αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας αλλά το 2015 παραδόθηκε εξολοκλήρου στο Πανεπιστήμιο “Alaska Fairbanks”, με σκοπό τη μελέτη των χαρακτηριστικών και της συμπεριφοράς της ιονόσφαιρας, της ανώτερης ιονισμένης ζώνης της ατμόσφαιρας της Γης. Το πρόγραμμα έχει σκοπό να απαντήσει σε διάφορα επιστημονικά ερωτήματα σχετικά με την ιονόσφαιρα, όπως τις επιπτώσεις της στις δορυφορικές επικοινωνίες, την ανταπόκρισή της στη ηλιακή δραστηριότητα και τις συνέπειές της στα καιρικά φαινόμενα της Γης. Πρόκειται για τον πιο ισχυρό πομπό που υπάρχει για τη διεξαγωγή ερευνών στην ιονόσφαιρα και αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης ερευνητικής υποδομής που έχει αφιερωθεί σε αυτόν τον σκοπό.

Σημειώνεται πως η εγκατάσταση, αντίθετα με τους συνωμοσιολογικούς ισχυρισμούς που επί σειρά ετών διαδίδονται γι αυτήν, δεν είναι απόρρητη. Επιστήμονες, ακόμη και μη υπήκοοι των ΗΠΑ, χωρίς εξουσιοδοτήσεις ασφάλειας, επιτρέπονται τακτικά στο χώρο και πραγματοποιείται μια ανοικτή εκδήλωση ετησίως, κατά τη διάρκεια της οποίας οποιοσδήποτε πολίτης μπορεί να περιηγηθεί σε ολόκληρη την εγκατάσταση. Επιπλέον, τα επιστημονικά αποτελέσματα που λαμβάνονται με τη χρήση του HAARP δημοσιεύονται τακτικά σε μεγάλα ερευνητικά περιοδικά (όπως Geophysical Research Letters και Journal of Geophysical Research).

Το συγκεκριμένο πρόγραμμα έχει υπάρξει για πολλά χρόνια στόχος θεωριών συνωμοσίας, με ψευδείς ισχυρισμούς ότι μπορεί να ελέγχει τον καιρό και το μυαλό των ανθρώπων ή να προκαλεί σεισμικές δονήσεις. Το HAARP, στην πραγματικότητα, παράγει μόνο μικρές θερμαντικές επιδράσεις στην ατμόσφαιρα και δεν μπορεί να επηρεάσει τον καιρό, τους σεισμούς ή τις νοητικές λειτουργίες. Στο παρελθόν έχουν καταρριφθεί πολλές φορές ισχυρισμοί για το HAARP από εμάς αλλά και από άλλους οργανισμούς διασταύρωσης γεγονότων και ειδήσεων στο εξωτερικό.

Όπως αναφέρεται στην ενότητα συχνών ερωτήσεων της ιστοσελίδας του προγράμματος, «Τα ραδιοκύματα, στις συχνότητες που εκπέμπει ο πομπός του HAARP, δεν απορροφώνται στην τροπόσφαιρα ούτε στη στρατόσφαιρα της Γης. Στα δύο προαναφερθέντα επίπεδα της ατμόσφαιρας γίνεται η παραγωγή του καιρού της Γης. Αφού η αλληλεπίδραση των ραδιοκυμάτων στις συχνότητες που εκπέμπει ο πομπός του Haarp είναι μηδενική, επομένως δεν υπάρχει κανένας τρόπος να ελεγχθεί ο καιρός».

Ο Robert McCoy, διευθυντής του Γεωφυσικού Ινστιτούτου του Πανεπιστημίου της Αλάσκας Fairbanks, δήλωσε στο Climate Feedback:

“Η εγκατάσταση λειτουργεί μόνο λίγες ώρες κάθε χρόνο. Η ποσότητα της υψηλής συχνότητας ενέργειας που προέρχεται από ερασιτέχνες ραδιοεπικοινωνίας σε όλο τον κόσμο σχεδόν σίγουρα υπερβαίνει τις μεταδόσεις του HAARP. Το HAARP είναι ένα υπαρκτό πρόγραμμα που χρησιμοποιεί ραδιοκύματα για να μελετήσει τα σωματίδια στην ιονόσφαιρα. Αλλά δεν είναι μια «τεχνολογία μαζικής καταστροφής» και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να ελέγξει τον καιρό“.

Το συγκεκριμένο πρόγραμμα δεν έχει τη δυνατότητα να προκαλέσει σεισμούς, καθώς, όπως αναφέρθηκε νωρίτερα, επικεντρώνεται στη μελέτη της Ιονόσφαιρας, η οποία βρίσκεται σε ύψος αρκετών χιλιόμετρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας καθώς ξεκινά περίπου από τα 50 χιλιόμετρα και φτάνει σε απόσταση μεγαλύτερη από 1.000 χιλιόμετρα. Αντίθετα, οι σεισμοί είναι δονήσεις που λαμβάνουν χώρα είτε στην επιφάνεια είτε στο εσωτερικό της Γης, με συγκρούσεις των τεκτονικών πλακών.

Τι ισχύει για την Σαντορίνη

Σύμφωνα με την ιστορική αναδρομή, στους νεότερους χρόνους το ηφαίστειο της Σαντορίνης έχει δώσει εκρήξεις μετρίου μεγέθους, όπως εκείνες του 1866-1870 μ.Χ., του 1925-28 μ.Χ., του 1939-41 μ.Χ. και τελευταία του 1950. Αυτή η τελευταία ήταν η πιο πρόσφατη και κράτησε λιγότερο από ένα μήνα.

Η τρέχουσα σεισμική δραστηριότητα στη Σαντορίνη προκύπτει από τη βύθιση της Αφρικανικής Πλάκας κάτω από την Πλάκα του Αιγαίου. Η Σαντορίνη ως νησί αποτελεί ένα από τα πολλά μέρη του Ελληνικού Ηφαιστειακού Τόξου, το οποίο αποτελεί μια γεωτεκτονική δομή με αυξημένη σεισμική δραστηριότητα. Τα κυριότερα ηφαίστεια που υπάρχουν στη Σαντορίνη είναι το ηφαίστειο «Νέα Καμένη» και το υποθαλάσσιο ηφαίστειο «Κολούμπος» ανοικτά του ΒΑ άκρου της Σαντορίνης, αλλά έχουν καταγραφεί και άλλοι μικρότεροι ηφαιστειακοί κώνοι, στην υποθαλάσσια περιοχή μεταξύ Σαντορίνης και Αμοργού.

Οι σεισμοί στη Σαντορίνη οφείλονται κυρίως στην ηφαιστειακή δραστηριότητα και τις τεκτονικές κινήσεις που διενεργούνται στην περιοχή. Η κίνηση του μάγματος στο υπέδαφος μπορεί να δημιουργήσει σεισμούς, ενώ τα ενεργά ρήγματα στην περιοχή ενισχύουν επίσης τη σεισμικότητα. Στο παρελθόν, η Σαντορίνη έχει υποστεί μεγάλες σεισμικές καταστροφές, όπως συνέβη με τον σεισμό των 7,5 Ρίχτερ το 1956. Από τον Ιούνιο του 2024, παρατηρείται έντονη σεισμική δραστηριότητα, με χιλιάδες μικρούς σεισμούς, κάτι που υποδεικνύει τη συνεχιζόμενη δυναμική του εδάφους.

Στην περιοχή της Σαντορίνης και των γύρω νησιών υπάρχουν αρκετά ενεργά ρήγματα, που ενεργοποιούνται συχνά και δημιουργούν σεισμούς μικρού και μεσαίου μεγέθους, με τη σεισμική δραστηριότητα στην περιοχή να είναι έντονη και να αναβιώνει περιοδικά. Η περιοχή Σαντορίνης-Αμοργού θεωρείται μια ζώνη αδυναμίας του φλοιού, με έντονη σεισμική και ηφαιστειακή δραστηριότητα, η οποία εμφανίζεται κατά μήκος της ζώνης από ΝΔ προς ΒΑ. Αυτό το γεωλογικό χαρακτηριστικό καθιστά την περιοχή μια ζώνη ενεργών ρηγμάτων, που επαναλαμβάνεται διαχρονικά, όπως φαίνεται και από την ιστορική σεισμική δραστηριότητα.

Συμπέρασμα

Το Πρόγραμμα HAARP δεν σχετίζεται με τη σεισμική δραστηριότητα στη Σαντορίνη. Το ερευνητικό πρόγραμμα έχει βρεθεί επανειλημμένα στο επίκεντρο ανυπόστατων, συνομωσιολογικών ισχυρισμών περί δήθεν επιρροής που ασκεί στο κλίμα και τους σεισμούς. Πρόκειται όμως για μια ακαδημαϊκή και επιστημονική πρωτοβουλία, που επικεντρώνεται στη μελέτη της ιονόσφαιρας της Γης. Το νησί της Σαντορίνης έχει πλούσια γεωλογική και γεωτεκτονική ιστορία, με ενεργά ρήγματα σε κοντινή απόσταση από αυτό, και η σεισμική ακολουθία που συντελείται στην περιοχή οφείλεται σε φυσικά φαινόμενα. Επίσης, το νησί ανήκει στο Ελληνικό Ηφαιστειακό Τόξο και έχει πλούσια ιστορία εκρήξεων στα ηφαίστεια που το περιβάλλουν.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1.https://moderndiplomacy.eu/2023/02/27/haarp-technology-debunking-conspiracy-theories-and-understanding-the-science/
2.https://africacheck.org/fact-checks/meta-programme-fact-checks/no-haarp-not-weapon-mass-destruction-can-control-weather
3.https://www.ellinikahoaxes.gr/tag/haarp/
4.https://eu.usatoday.com/story/news/factcheck/2023/02/15/fact-check-false-claim-haarp-responsible-turkey-earthquakes/11220907002/
5.https://skeptoid.com/episodes/4122
6.https://haarp.gi.alaska.edu/faq
7.https://www.gi.alaska.edu/
8.https://climatefeedback.org
9.https://www.osha.gov/elf-radiation
10.https://alfeiospotamos.gr/2014/07/01/%CE%B1%CF%80%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%B7-%CE%B5%CE%BB%CE%B5%CF%85%CE%B8%CE%B5%CF%81%CE%B7-%CE%B5%CE%BD%CE%B5%CF%81%CE%B3%CE%B5%CE%B9%CE%B1-%CE%B1%CF%80%CE%BF-%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%B9%CE%BF%CE%BD%CE%BF/
11.https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%BD%CE%B7
12.https://www.mixanitouxronou.gr/o-fonikos-seismos-ton-7-5-richter-poy-eplixe-kyrios-tin-santorini-prokalese-tsoynami-mechri-tin-kalymno-giati-i-kyvernisi-karamanli-arnithike-ti-vretaniki-voitheia/
13.https://en.wikipedia.org/wiki/African_plate
14.https://en.wikipedia.org/wiki/Aegean_Sea_plate
15.https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-030-54693-9_12
16.https://www.cna.gr/focus/ta-39-ifaisteia-tis-elladas-posa-einai-energa/
17.https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9D%CE%AD%CE%B1_%CE%9A%CE%B1%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B7_%CE%98%CE%AE%CF%81%CE%B1%CF%82
18.https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CF%8D%CE%BC%CF%80%CE%BF%CF%82
19.https://www.anixneuseis.gr/%CF%83%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%BD%CE%B7-%CF%84%CE%B1-%CF%81%CE%AE%CE%B3%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B1-%CF%80%CE%BF%CF%85-%CE%AD%CF%87%CE%BF%CF%85%CE%BD-%CE%B5%CE%BD%CE%B5/