Η άρνηση του κινδύνου ανεξέλεγκτης κλιματικής αλλαγής και της συσχέτισης του CO₂ με την υπερθέρμανση και τα ακραία καιρικά φαινόμενα

Το τελευταίο διάστημα, μέσω δημοσιεύσεων σε ιστοσελίδες (εδώ και εδώ) και αναρτήσεων στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, διαδόθηκαν ισχυρισμοί που αμφισβητούν επιστημονικά πορίσματα σχετικά με την κλιματική αλλαγή. Συγκεκριμένα, υποστηρίζεται αφενός ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις για την ύπαρξη κινδύνου ανεξέλεγκτης κλιματικής μεταβολής και αφετέρου ότι δεν τεκμηριώνεται αιτιακή σχέση ή συσχέτιση μεταξύ των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO₂), της υπερθέρμανσης του πλανήτη και των ακραίων καιρικών φαινομένων.

Στο παρόν άρθρο αξιολογούμε την επιστημονική εγκυρότητα των παραπάνω ισχυρισμών, βάσει επίσημων δεδομένων και εκτιμήσεων διεθνώς αναγνωρισμένων επιστημονικών φορέων.

Παραδείγματα αναρτήσεων στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης:

Τι ισχύει

Ισχυρισμός 1: Δεν υπάρχει καμία απολύτως απόδειξη που να στηρίζει την ύπαρξη ανεξέλεγκτης κλιματικής αλλαγής.

Παρά τον ισχυρισμό, υπάρχουν πολυάριθμες επιστημονικές αποδείξεις ότι η κλιματική αλλαγή είναι υπαρκτή και υπό ορισμένες συνθήκες ενδέχεται να εξελιχθεί σε ανεξέλεγκτη. Ο όρος αυτός περιγράφει ένα σενάριο, κατά το οποίο η υπερθέρμανση του πλανήτη αυτοενισχύεται μέσω θετικών ανατροφοδοτήσεων, προκαλώντας απότομες ή/και μη αναστρέψιμες μεταβολές στο κλιματικό σύστημα, (ipcc.ch: 34, Σελίδα 21).

Την ίδια στιγμή, ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) προειδοποιεί ότι, χωρίς άμεση και δραστική μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, η κλιματική αλλαγή ενδέχεται να καταστεί εκτός ελέγχου, (wmo.int). Οι προειδοποιήσεις αυτές βασίζονται σε πλήρως τεκμηριωμένες επιστημονικές μελέτες και παρατηρήσεις, αντικρούοντας ευθέως τον ισχυρισμό ότι «δεν υπάρχει καμία απολύτως απόδειξη που να στηρίζει την ύπαρξη μιας τέτοιας απειλής», όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στις δημοσιεύσεις (εδώ και εδώ).

1a. Βασικές παρατηρήσεις που τεκμηριώνουν την κλιματική αλλαγή

• Σημαντική άνοδος παγκόσμιας θερμοκρασίας: Οι μετρήσεις δείχνουν ότι η μέση θερμοκρασία της Γης έχει αυξηθεί περίπου 1,1°C σε σχέση με την προβιομηχανική περίοδο (1850-1900), με τη συντριπτική πλειονότητα της ανόδου να έχει συμβεί από τα μέσα του 20ού αιώνα μέχρι σήμερα, (ipcc.ch: Faster warming). Το 2023 καταγράφηκε ως το θερμότερο έτος στην ιστορία των παρατηρήσεων, με την παγκόσμια θερμοκρασία περίπου 1,45°C πάνω από τα επίπεδα του 19ου αιώνα, (wmo.int). Μάλιστα, κάθε μία από τις τελευταίες δέκα χρονιές συγκαταλέγεται στις θερμότερες που έχουν καταγραφεί, επιβεβαιώνοντας την τάση διαρκούς ανόδου, (science.nasa.gov).

• Ρεκόρ αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα: Οι συγκεντρώσεις διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) και άλλων θερμοκηπιακών αερίων έχουν εκτοξευθεί λόγω ανθρώπινων εκπομπών. Το CO₂ σήμερα υπερβαίνει τα 410 ppm (μέρη ανά εκατομμύριο), (ipcc.ch: A.1.1, Σελίδα 4). Η δραματική αυτή αύξηση παγιδεύει περισσότερη θερμότητα στο σύστημα της Γης, ενισχύοντας το φαινόμενο του θερμοκηπίου και κατά συνέπεια την υπερθέρμανση.
• Τήξη πάγων και άνοδος στάθμης της θάλασσας: Η θέρμανση επιφέρει εκτεταμένη τήξη των πάγων παγκοσμίως. Οι παγετώνες όλων σχεδόν των ορεινών περιοχών υποχωρούν ταυτόχρονα από τη δεκαετία του 1950, γεγονός το οποίο δεν έχει συμβεί για τουλάχιστον 2.000 χρόνια, (ipcc.ch: A.2.3, Σελίδα 8). Παράλληλα, το νερό των ωκεανών διαστέλλεται και οι πάγοι της Γροιλανδίας και της Ανταρκτικής λιώνουν, με αποτέλεσμα η παγκόσμια μέση στάθμη της θάλασσας να ανεβαίνει ταχύτερα από το 1900 κι έπειτα, σε σύγκριση με οποιονδήποτε αιώνα των τελευταίων 3.000 ετών, (ipcc.ch: A.2.4, Σελίδα 8).
• Αύξηση ακραίων καιρικών φαινομένων: Οι μεταβολές στο κλίμα αντανακλώνται και στη συχνότητα/ένταση των ακραίων φαινομένων. Καύσωνες, έντονες βροχοπτώσεις, ξηρασίες και άλλα ακραία φαινόμενα εμφανίζονται πλέον πιο συχνά και με μεγαλύτερη σφοδρότητα σε πολλές περιοχές του κόσμου, (ipcc.ch: A.3, Σελίδα 8). Οι επιστήμονες έχουν διαπιστώσει ότι ορισμένα πρόσφατα κύματα καύσωνα θα ήταν πρακτικά αδύνατο να συμβούν χωρίς την ανθρωπογενή κλιματική θέρμανση, (ipcc.ch: A.3.1, Σελίδα 8). Με άλλα λόγια, η επίδραση της κλιματικής αλλαγής είναι ήδη ορατή στα ρεκόρ ακραίων φαινομένων και στις καταστροφές που βιώνουμε.

1b. Πρωτοφανής ρυθμός μεταβολής του κλίματος

Τα παραπάνω στοιχεία δεν αποτελούν μεμονωμένες παρατηρήσεις, αλλά συνιστούν αποδείξεις μιας παγκόσμιας κλιματικής μεταβολής που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Αυτό που καθιστά την παρούσα κατάσταση ανησυχητική είναι ότι τόσο η ταχύτητα όσο και η κλίμακα των αλλαγών υπερβαίνουν κάθε προηγούμενη εμπειρία της ανθρωπότητας. Σύμφωνα με την Διακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή του Κλίματος (IPCC), η πρόσφατη άνοδος της θερμοκρασίας εξελίσσεται ταχύτερα από κάθε αντίστοιχη περίοδο των τελευταίων τουλάχιστον 2.000 ετών, (ipcc.ch: A.2.2). Παράλληλα, κρίσιμες παράμετροι όπως η ατμοσφαιρική συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) και η στάθμη της θάλασσας έχουν ήδη φτάσει σε επίπεδα που δεν έχουν παρατηρηθεί εδώ και πολλές χιλιετίες, (ipcc.ch: A.1.1, Σελίδα 4, A.2.3, Σελίδα 8). Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν τον πρωτοφανή χαρακτήρα της σύγχρονης κλιματικής αλλαγής: δεν πρόκειται για μια φυσιολογική ή περιοδική διακύμανση, αλλά για μια ταχεία μεταβολή του παγκόσμιου κλίματος σε ιστορικά σύντομο χρονικό διάστημα.

1c. Ανθρωπογενής αιτία και επιστημονική συναίνεση

Η επιστημονική συναίνεση γύρω από την κλιματική αλλαγή είναι σαφής. Οι διαθέσιμες κλιματικές παρατηρήσεις, σε συνδυασμό με τα αποτελέσματα των κλιματικών μοντέλων, συγκλίνουν στο συμπέρασμα ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη οφείλεται κυρίως σε ανθρώπινες δραστηριότητες, ιδιαίτερα στην καύση ορυκτών καυσίμων και την εκπομπή αερίων του θερμοκηπίου.

Η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή του Κλίματος (IPCC) επισημαίνει ότι είναι αναμφισβήτητο πως η ανθρώπινη επίδραση έχει προκαλέσει θέρμανση στην ατμόσφαιρα, τους ωκεανούς και τη στεριά, (ipcc.ch: A.1- A.3). Με άλλα λόγια, δεν υπάρχει αμφιβολία στην επιστημονική κοινότητα ότι οι ανθρώπινες δραστηριότητες αποτελούν τον κύριο παράγοντα πρόκλησης της τρέχουσας κλιματικής μεταβολής.

Παράλληλα, πλήθος ανεξάρτητων επιστημονικών μελετών καταλήγει στο ότι είναι εξαιρετικά πιθανό οι τάσεις θέρμανσης του τελευταίου αιώνα να οφείλονται στην ανθρώπινη δράση, θέση η οποία υιοθετείται από τους περισσότερους κορυφαίους επιστημονικούς οργανισμούς παγκοσμίως, (science.nasa.gov).

Συνεπώς, η συντριπτική πλειονότητα των ειδικών στον τομέα του κλίματος συμφωνεί ότι η κλιματική αλλαγή όχι μόνο συμβαίνει, αλλά οφείλεται κυρίως στην ανθρώπινη δραστηριότητα.

1d. Τι σημαίνει ανεξέλεγκτη κλιματική αλλαγή

Με τον όρο «ανεξέλεγκτη κλιματική αλλαγή» περιγράφεται ένα σενάριο, κατά το οποίο η υπερθέρμανση του πλανήτη συνεχίζεται χωρίς αποτελεσματικό περιορισμό, με τις επιπτώσεις να κλιμακώνονται διαρκώς, ενώ καθίσταται ολοένα και δυσκολότερο να αναστραφούν. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι αν οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου παραμείνουν ανεξέλεγκτες (δηλαδή δεν μειωθούν δραστικά), η παγκόσμια θερμοκρασία θα συνεχίσει να αυξάνεται πέρα από κρίσιμα όρια. Χαρακτηριστικά, σύμφωνα με την IPCC, χωρίς άμεσες, ταχείες και μεγάλης κλίμακας μειώσεις των εκπομπών, ο περιορισμός της ανόδου της θερμοκρασίας στο επίπεδο του +1,5°C (ή ακόμη και +2°C) θα είναι αδύνατος, (ipcc.ch). Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι η κλιματική αλλαγή θα μπει σε τροχιά που δε θα είναι εύκολο να ελέγξουμε.

Ένας εκ των κύριων λόγων, για τους οποίους η κλιματική αλλαγή ενδέχεται να καταστεί ανεξέλεγκτη είναι η ύπαρξη “σημείων καμπής” (tipping points) στο κλιματικό σύστημα, (oecd.org). Σημείο καμπής ονομάζεται ένα κρίσιμο κατώφλι πέρα από το οποίο ένα σύστημα αναδιοργανώνεται, συχνά απότομα και/ή μη αναστρέψιμα, (oecd.org). Όταν η παγκόσμια θέρμανση υπερβεί τέτοια όρια, ενεργοποιεί θετικές ανατροφοδοτήσεις (positive feedbacks), δηλαδή διαδικασίες που ενισχύουν περαιτέρω την αρχική υπερθέρμανση αντί να την επιβραδύνουν, (weforum.org: The latest climate science, climate.nasa.gov: Climate feedbacks). Με άλλα λόγια, το ίδιο το κλιματικό σύστημα αρχίζει να “τροφοδοτεί” την υπερθέρμανση, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο. Αυτό είναι πιθανό να οδηγήσει σε απότομες μεταβολές και αλυσιδωτές αντιδράσεις, των οποίων η ταχύτητα και ένταση ξεπερνούν την ικανότητα των ανθρώπινων κοινωνιών να προσαρμοστούν, (oecd.org).

Ενδεικτικά παραδείγματα τέτοιων μηχανισμών:

• Απώλεια πάγων: Καθώς η θερμοκρασία ανεβαίνει, οι πάγοι στην Αρκτική και τη Γροιλανδία λιώνουν. Οι φωτεινές, λευκές επιφάνειες πάγου που αντανακλούσαν την ηλιακή ακτινοβολία αντικαθίστανται από σκοτεινότερη θάλασσα ή έδαφος, τα οποία απορροφούν περισσότερη θερμότητα. Αυτό επιταχύνει την περαιτέρω τήξη των πάγων και προκαλεί ακόμα μεγαλύτερη θέρμανση – μια αυτοενισχυόμενη διεργασία θετικής ανατροφοδότησης, (climate.nasa.gov: Ice albedo, Climate tipping points). Εάν χαθεί αρκετή ποσότητα πάγου, υπάρχει κίνδυνος να φτάσουμε σε σημείο όπου η ολοσχερής απώλεια των μεγάλων παγετώνων θα καταστεί αναπόφευκτη. Πράγματι, η IPCC επισημαίνει ότι ήδη έχουν γίνει πολλές αλλαγές, η υποχώρηση των παγετώνων της Γροιλανδίας και της Ανταρκτικής θα συνεχιστεί αναπότρεπτα για εκατοντάδες ή και χιλιάδες χρόνια, συμβάλλοντας στη συνεχή άνοδο της στάθμης της θάλασσας, (ipcc.ch: B.5.2, Σελίδα 21).
• Απόψυξη μόνιμου παγετού (permafrost): Τεράστιες ποσότητες άνθρακα είναι αποθηκευμένες ως παγωμένη οργανική ύλη στο μόνιμα παγωμένο υπέδαφος των πολικών περιοχών. Με την υπερθέρμανση του Αρκτικού κλίματος, το παγωμένο αυτό έδαφος αρχίζει να ξεπαγώνει, απελευθερώνοντας διοξείδιο του άνθρακα και μεθάνιο (ισχυρά αέρια του θερμοκηπίου) στην ατμόσφαιρα, (climate.nasa.gov: Climate tipping points). Η πρόσθετη αυτή εκπομπή επιτείνει περαιτέρω την υπερθέρμανση (άλλη μία θετική ανατροφοδότηση), δημιουργώντας τον κίνδυνο αυτοτροφοδοτούμενης κλιματικής αλλαγής.

Συνοψίζοντας, η «ανεξέλεγκτη κλιματική αλλαγή» περιγράφει μια κατάσταση όπου η υπερθέρμανση του πλανήτη ξεφεύγει από τον έλεγχό μας και τροφοδοτείται από φυσικές διεργασίες του ίδιου του κλιματικού συστήματος. Δεν πρόκειται για επιστημονική φαντασία, αλλά για υπαρκτό κίνδυνο που έχει περιγραφεί στα επίσημα κλιματικά σενάρια. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο οι διεθνείς επιστημονικοί οργανισμοί τονίζουν πως η γρήγορη και δραστική μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου είναι απαραίτητη, ώστε να αποφύγουμε την ενεργοποίηση τέτοιων μηχανισμών και να διατηρήσουμε την κλιματική αλλαγή σε ελεγχόμενα επίπεδα, (ipcc.ch, oecd.org).

Συνεπώς, η επιστημονική βιβλιογραφία βρίθει τεκμηριωμένων στοιχείων ότι η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή είναι υπαρκτό φαινόμενο και εάν αφεθεί χωρίς περιορισμό, ενδέχεται να εξελιχθεί σε «ανεξέλεγκτη», με σοβαρές συνέπειες. Μελέτες της NASA δείχνουν ότι, αν οι εκπομπές συνεχιστούν με τον τρέχοντα ρυθμό, το κλίμα θα υποστεί επιπτώσεις όπως ταχύτερη άνοδο της στάθμης της θάλασσας και αυξημένη συχνότητα ξηρασιών και πλημμυρών, (giss.nasa.gov). Παράλληλα, «ανεξέλεγκτη» σημαίνει ότι η υπερθέρμανση αυτοτροφοδοτείται μέσω φυσικών μηχανισμών, ξεπερνώντας τα όρια στα οποία μπορεί να ανακοπεί. Οι επίσημες επιστημονικές πηγές (IPCC, WMO, NASA) συμφωνούν ότι αυτό το ενδεχόμενο, αν και ακραίο, παραμένει πιθανό αν δεν περιοριστούν άμεσα και ουσιαστικά οι εκπομπές. Για τον λόγο αυτό, οργανισμοί όπως ο WMO υπογραμμίζουν την επείγουσα ανάγκη διεθνούς δράσης, (wmo.int).

Ισχυρισμός 2: Δεν υπάρχει συσχέτιση ή αιτιακή σύνδεση μεταξύ των επιπέδων διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) στην ατμόσφαιρα και της υπερθέρμανσης του πλανήτη ή των ακραίων καιρικών φαινομένων.

Περνώντας στο δεύτερο ισχυρισμό, η σχέση διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) – παγκόσμιας θέρμανσης αποτελεί ένα από τα πλέον τεκμηριωμένα και κατανοητά φαινόμενα στην επιστήμη του κλίματος. Ήδη από τον 19ο αιώνα είναι γνωστό ότι το διοξείδιο του άνθρακα (CO₂) συγκαταλέγεται στα αέρια του θερμοκηπίου, δηλαδή στα αέρια που παγιδεύουν θερμότητα στην ατμόσφαιρα, συμβάλλοντας στη διατήρηση της θερμοκρασίας του πλανήτη.

Σήμερα, πλήθος μετρήσεων και επιστημονικών μελετών έχει επιβεβαιώσει ότι η ραγδαία αύξηση των επιπέδων διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) από την έναρξη της βιομηχανικής εποχής μέχρι σήμερα αποτελεί τον κύριο παράγοντα πρόκλησης της παρατηρούμενης παγκόσμιας υπερθέρμανσης, (nature.com, climate.nasa.gov). Παράλληλα, η υπερθέρμανση αυτή συνδέεται άμεσα με τη συχνότερη εμφάνιση και μεγαλύτερη ένταση ακραίων καιρικών φαινομένων, (science.nasa.gov).

• Ραγδαία άνοδος του CO₂ λόγω ανθρώπινων δραστηριοτήτων: Η συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) στην ατμόσφαιρα έχει αυξηθεί δραματικά από περίπου 280 ppm (μέρη ανά εκατομμύριο) πριν τη βιομηχανική εποχή σε περίπου 420 ppm σήμερα, δηλαδή κατά περίπου 50% μέσα σε λιγότερο από 200 χρόνια. Η απότομη αυτή άνοδος οφείλεται αναμφίβολα σε ανθρώπινες δραστηριότητες, κυρίως στην καύση ορυκτών καυσίμων (πετρέλαιο, άνθρακας, φυσικό αέριο) και την αποψίλωση δασών, (ipcc.ch: A.1.1, Σελίδα 4, climate.nasa.gov). Οι μετρήσεις δείχνουν ξεκάθαρα ότι η αύξηση των αερίων του θερμοκηπίου από το 1750 μέχρι σήμερα προκαλείται αποκλειστικά από τις ανθρώπινες εκπομπές, (ipcc.ch: A.1.1, Σελίδα 4). Ως αποτέλεσμα, τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) του 2019 (περίπου 410 ppm) ήταν υψηλότερα από κάθε άλλη στιγμή τα τελευταία τουλάχιστον 2 εκατομμύρια χρόνια, (ipcc.ch: A.2.1, Σελίδα 8). Η άνοδος αυτή δεν είναι μόνο εξαιρετικά μεγάλη, αλλά και εξαιρετικά γρήγορη σε γεωλογική κλίμακα, καθώς το CO₂ αυξάνεται περίπου 250 φορές ταχύτερα σε σύγκριση με το τέλος της τελευταίας εποχής των παγετώνων, (science.nasa.gov: Do scientists agree on climate change?). Τόσο η κλίμακα όσο και ο ρυθμός της τρέχουσας αύξησης δεν έχουν ιστορικό προηγούμενο σύμφωνα με τα παλαιοκλιματικά δεδομένα, (science.nasa.gov: Do scientists agree on climate change?). Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει η NASA: «Το διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα θερμαίνει τον πλανήτη, προκαλώντας κλιματική αλλαγή», (climate.nasa.gov). Με άλλα λόγια, υπάρχει αιτιώδης σύνδεση – το επιπλέον CO₂ ενισχύει το φυσικό φαινόμενο του θερμοκηπίου, οδηγώντας σε υπερθέρμανση, (science.nasa.gov).
• Επιστημονική επιβεβαίωση αιτιότητας: Πλήθος μελετών έχει ποσοτικοποιήσει τη σχέση αιτίου-αποτελέσματος μεταξύ των αερίων του θερμοκηπίου (και ειδικά του CO₂) και της υπερθέρμανσης. Ενδεικτικά, μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Nature Scientific Reports διαπίστωσε με μεθόδους αιτιοκρατικής ανάλυσης ότι υπάρχει μονοκατευθυντική αιτιότητα από τα επίπεδα των αερίων του θερμοκηπίου προς την αύξηση της θερμοκρασίας – και επιβεβαίωσε ότι ειδικά το διοξείδιο του άνθρακα (CO₂) είναι ο κύριος αιτιολογικός παράγοντας της πρόσφατης υπερθέρμανσης, (nature.com). Την ίδια εικόνα δίνει και η πρόσφατη έκθεση της IPCC (AR6, 2021), η οποία συμπεραίνει ότι η άνοδος της θερμοκρασίας κατά περίπου 1.1°C οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά σε ανθρωπογενείς εκπομπές αερίων θερμοκηπίου (κυρίως CO₂), με τις φυσικές μεταβολές να έχουν αμελητέα συμβολή στη μακροπρόθεσμη τάση, (nature.com, science.nasa.gov, ipcc.ch: Σελίδα 7). Το CO₂ είναι αέριο του θερμοκηπίου, το οποίο παγιδεύει θερμότητα στην ατμόσφαιρα, ενισχύοντας το φυσικό φαινόμενο του θερμοκηπίου – συνεπώς, η αυξημένη συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) οδηγεί σε άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας, (climate.nasa.gov). Ο μηχανισμός αυτός είναι γνωστός από τον 19ο αιώνα και έχει επιβεβαιωθεί πειραματικά. Πράγματι, οι μετρήσεις των τελευταίων δεκαετιών δεν αφήνουν καμία αμφιβολία ότι η αύξηση των επιπέδων των αερίων του θερμοκηπίου καθιστούν τη Γη θερμότερη, (science.nasa.gov: Do scientists agree on climate change?). Εν ολίγοις, χωρίς την αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) δε θα βλέπαμε την παρατηρούμενη υπερθέρμανση – μια σχέση που αποτελεί πλέον επιστημονικό δεδομένο και όχι απλή συσχέτιση.
• Σύνδεση με ακραία καιρικά φαινόμενα: Η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή έχει ήδη μετρήσιμες επιπτώσεις στην εμφάνιση ακραίων καιρικών φαινομένων σε όλο τον κόσμο, (ipcc.ch: A.3, Σελίδα 8). Μάλιστα, υπολογίζεται ότι ορισμένες από τις ακραίες θερμοκρασίες που καταγράφηκαν την τελευταία δεκαετία θα ήταν εξαιρετικά απίθανο να συμβούν χωρίς την ανθρώπινη επίδραση στο κλίμα, (ipcc.ch: A.3.1, Σελίδα 8), καθώς και άλλα είδη ακραίων καιρικών φαινομένων συνδέονται με την κλιματική αλλαγή. Η συχνότητα και η ένταση των ισχυρών βροχοπτώσεων έχουν αυξηθεί σε πολλές περιοχές από τη δεκαετία του 1950 και έπειτα, γεγονός το οποίο ευθυγραμμίζεται με το θερμότερο κλίμα, καθώς μια θερμότερη ατμόσφαιρα είναι “ικανή” να συγκρατήσει περισσότερη υγρασία, τροφοδοτώντας πιο έντονες βροχές, (ipcc.ch: A.3.2, Σελίδα 8). Παράλληλα, σε ορισμένες περιοχές παρατηρούνται πιο έντονες και παρατεταμένες ξηρασίες, εν μέρει επειδή οι υψηλότερες θερμοκρασίες προκαλούν μεγαλύτερες απώλειες νερού μέσω εξάτμισης από το έδαφος και τα φυτά, (ipcc.ch: A.3.2, Σελίδα 8). Συνολικά, η επιστημονική τεκμηρίωση για τη συμβολή της ανθρωπογενούς αύξησης του διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) στην ενίσχυση των ακραίων καιρικών φαινομένων είναι ισχυρότερη από ποτέ και συνεχώς ενδυναμώνεται όσο η έρευνα και τα δεδομένα συσσωρεύονται, (ipcc.ch: A.3, Σελίδα 8).

Επομένως, οι επίσημοι φορείς διαψεύδουν κατηγορηματικά τον ισχυρισμό περί μη σύνδεσης του διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) με το κλίμα, παρέχοντας πληθώρα αποδείξεων για το ότι:

• (α). Η αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα από ανθρώπινες δραστηριότητες είναι η κύρια αιτία της τρέχουσας παγκόσμιας θέρμανσης.
• (β). Η ανθρωπογενής αυτή θέρμανση συμβάλλει ήδη στην επιδείνωση των ακραίων καιρικών φαινομένων.

Συνεπώς, ο ισχυρισμός ότι «δεν υπάρχει καμία συσχέτιση ή αιτιακή σύνδεση» μεταξύ CO₂, υπερθέρμανσης και ακραίων καιρικών φαινομένων αντικρούεται πλήρως από την επιστήμη. Τα δεδομένα δείχνουν το ακριβώς αντίθετο, τόσο η υπερθέρμανση του πλανήτη όσο και οι συνεπαγόμενες επιπτώσεις της οφείλονται κατά κύριο λόγο στην αύξηση των επιπέδων CO₂ και λοιπών αερίων του θερμοκηπίου.

Συμπέρασμα

Η κλιματική αλλαγή αποτελεί τεκμηριωμένο φαινόμενο, με τη θερμοκρασία της Γης να έχει ήδη αυξηθεί κατά περισσότερο από 1°C σε σύγκριση με την προβιομηχανική εποχή, κυρίως λόγω της αύξησης των επιπέδων διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) στην ατμόσφαιρα από ανθρώπινες δραστηριότητες. Η έννοια της ανεξέλεγκτης κλιματικής αλλαγής περιγράφει την πιθανότητα ενεργοποίησης φυσικών μηχανισμών που ενισχύουν την υπερθέρμανση και ενδέχεται να οδηγήσουν σε μη αναστρέψιμες μεταβολές, εφόσον δεν περιοριστούν εγκαίρως οι εκπομπές. Παράλληλα, η αιτιακή σχέση μεταξύ διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) και υπερθέρμανσης, καθώς και η συμβολή της τελευταίας στην ένταση και συχνότητα ακραίων καιρικών φαινομένων, τεκμηριώνονται με συνέπεια από την IPCC, τη NASA και άλλες επιστημονικές πηγές.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1.https://ads.bankingnews.gr/diethni/articles/798972/ysteria-sti-vretania-arxizoun-peiramata-pou-meionoun-tin-iliaki-energeia-nomizoun-oti-tha-katapolemisoun-tin-yperthermansi-tou-planiti
2.https://attikanea.info/%CF%85%CF%83%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%AF%CE%B1-%CF%83%CF%84%CE%B7-%CE%B2%CF%81%CE%B5%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%AF%CE%B1-%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%AF%CE%B6%CE%BF%CF%85%CE%BD-%CF%80%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AC/
3.https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%BB%CE%B9%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE_%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%B1%CE%B3%CE%AE
4.https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%94%CE%B9%CE%BF%CE%BE%CE%B5%CE%AF%CE%B4%CE%B9%CE%BF_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%AC%CE%BD%CE%B8%CF%81%CE%B1%CE%BA%CE%B1
5.https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A5%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%B8%CE%AD%CF%81%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CF%83%CE%B7_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CF%80%CE%BB%CE%B1%CE%BD%CE%AE%CF%84%CE%B7
6.https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CE%BA%CF%81%CE%B1%CE%AF%CE%BF_%CE%BA%CE%B1%CE%B9%CF%81%CE%B9%CE%BA%CF%8C_%CF%86%CE%B1%CE%B9%CE%BD%CF%8C%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%BF
7.https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/downloads/report/IPCC_AR6_WGI_SPM.pdf#:~:text=whose%20potential%20impacts%20on%20society,Chapter%20Box
8.https://wmo.int/news/media-centre/rate-and-impact-of-climate-change-surges-dramatically-2011-2020#:~:text=%E2%80%9CThis%20is%20unequivocally%20driven%20by,out%20of%20control%2C%E2%80%9D%20he%20said
9.https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%95%CE%BA%CF%80%CE%BF%CE%BC%CF%80%CE%AD%CF%82_%CE%B1%CE%B5%CF%81%CE%AF%CF%89%CE%BD_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%B8%CE%B5%CF%81%CE%BC%CE%BF%CE%BA%CE%B7%CF%80%CE%AF%CE%BF%CF%85
10.https://en.wikipedia.org/wiki/Global_surface_temperature
11.https://www.ipcc.ch/2021/08/09/ar6-wg1-20210809-pr/#:~:text=The%20report%20shows%20that%20emissions,caused%20greenhouse
12.https://wmo.int/news/media-centre/climate-change-indicators-reached-record-levels-2023-wmo#:~:text=The%20WMO%20report%20confirmed%20that,year%20period%20on%20record
13.https://science.nasa.gov/climate-change/scientific-consensus/#:~:text=Temperature%20data%20showing%20rapid%20warming,years%20have%20been%20the%20hottest
14.https://serc.carleton.edu/details/images/256189.html
15.https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CE%AD%CF%81%CE%B9%CE%B1_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%B8%CE%B5%CF%81%CE%BC%CE%BF%CE%BA%CE%B7%CF%80%CE%AF%CE%BF%CF%85
16.https://el.wikipedia.org/wiki/Parts_per_(%CF%80%CE%BF%CF%83%CE%BF%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%B1%CE%AF%CE%B1_%CE%BC%CE%BF%CE%BD%CE%AC%CE%B4%CE%B1)
17.https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/downloads/report/IPCC_AR6_WGI_SPM.pdf
18.https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A6%CE%B1%CE%B9%CE%BD%CF%8C%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%BF_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%B8%CE%B5%CF%81%CE%BC%CE%BF%CE%BA%CE%B7%CF%80%CE%AF%CE%BF%CF%85
19.https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A0%CE%B1%CE%B3%CE%B5%CF%84%CF%8E%CE%BD%CE%B1%CF%82
20.https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A6%CF%8D%CE%BB%CE%BB%CE%BF_%CF%80%CE%AC%CE%B3%CE%BF%CF%85_%CF%84%CE%B7%CF%82_%CE%93%CF%81%CE%BF%CE%B9%CE%BB%CE%B1%CE%BD%CE%B4%CE%AF%CE%B1%CF%82
21.https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A6%CF%8D%CE%BB%CE%BB%CE%BF_%CF%80%CE%AC%CE%B3%CE%BF%CF%85_%CF%84%CE%B7%CF%82_%CE%91%CE%BD%CF%84%CE%B1%CF%81%CE%BA%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE%CF%82
22.https://marine.copernicus.eu/el/ocean-climate-portal/sea-level
23.https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%BB%CE%AF%CE%BC%CE%B1
24.https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%B1%CF%8D%CF%83%CF%89%CE%BD%CE%B1%CF%82
25.https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%92%CF%81%CE%BF%CF%87%CE%AE
26.https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9E%CE%B7%CF%81%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%B1
27.https://en.wikipedia.org/wiki/Heat_wave
28.https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%94%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CF%85%CE%B2%CE%B5%CF%81%CE%BD%CE%B7%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE_%CE%95%CF%80%CE%B9%CF%84%CF%81%CE%BF%CF%80%CE%AE_%CE%B3%CE%B9%CE%B1_%CF%84%CE%B7%CE%BD_%CE%91%CE%BB%CE%BB%CE%B1%CE%B3%CE%AE_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%9A%CE%BB%CE%AF%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%BF%CF%82
29.https://www.climate.gov/maps-data/climate-data-primer/predicting-climate/climate-models
30.https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9F%CF%81%CF%85%CE%BA%CF%84%CE%AC_%CE%BA%CE%B1%CF%8D%CF%83%CE%B9%CE%BC%CE%B1
31.https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%84%CE%BC%CF%8C%CF%83%CF%86%CE%B1%CE%B9%CF%81%CE%B1_%CF%84%CE%B7%CF%82_%CE%93%CE%B7%CF%82
32.https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2022/12/climate-tipping-points_9994de90/abc5a69e-en.pdf#:~:text=Executive%20Summary%20A%20tipping%20point,that%20is%20susceptible%20to%20a
33.https://www.weforum.org/stories/2024/01/earth-systems-tipping-points-1-5-degrees-celsius/#:~:text=Scientists%20have%20long%20warned%20that,consequences%20for%20economies%20and%20societies
34.https://climate.nasa.gov/nasa_science/science/#:~:text=Climate%20feedbacks%3A%20processes%20that%20can,negative%20feedback
35.https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9F%CF%81%CE%B3%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AE_%CF%8D%CE%BB%CE%B7
36.https://en.wikipedia.org/wiki/Permafrost
37.https://en.wikipedia.org/wiki/Climate_of_the_Arctic
38.https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CE%B5%CE%B8%CE%AC%CE%BD%CE%B9%CE%BF
39.https://www.giss.nasa.gov/research/news/archive/20070530/#:~:text=decade%2C%20this%20research%20shows%20that,to%20rapidly%20shifting%20climate%20zones
40.https://wmo.int/news/media-centre/rate-and-impact-of-climate-change-surges-dramatically-2011-2020#:~:text=%E2%80%9CThis%20is%20unequivocally%20driven%20by,out%20of%20control%2C%E2%80%9D%20he%20said
41.https://climate.nasa.gov/vital-signs/carbon-dioxide/?intent=121#:~:text=Carbon%20dioxide%20in%20the%20atmosphere,in%20less%20than%20200%20years
42.https://science.nasa.gov/climate-change/extreme-weather/#:~:text=Record,more%20frequent%20and%20more%20intense
43.https://en.wikipedia.org/wiki/Ice_core
44.https://science.nasa.gov/resource/graphic-the-relentless-rise-of-carbon-dioxide/
45.https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9F%CF%81%CF%85%CE%BA%CF%84%CE%AC_%CE%BA%CE%B1%CF%8D%CF%83%CE%B9%CE%BC%CE%B1
46.https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%80%CE%BF%CE%B4%CE%AC%CF%83%CF%89%CF%83%CE%B7
47.https://climate.nasa.gov/vital-signs/carbon-dioxide/?intent=121#:~:text=Carbon%20dioxide%20%28CO_,2%7D%20levels%20%208%20measured
48.https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A4%CE%B5%CE%BB%CE%B5%CF%85%CF%84%CE%B1%CE%AF%CE%B1_%CE%B5%CF%80%CE%BF%CF%87%CE%AE_%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%B5%CF%84%CF%8E%CE%BD%CF%89%CE%BD
49.https://science.nasa.gov/climate-change/evidence/#:~:text=Ice%20cores%20drawn%20from%20Greenland%2C,3
50.https://science.nasa.gov/climate-change/extreme-weather/#:~:text=Human%20actions%20since%20the%20Industrial,can%20make%20extreme%20weather%20worse
51.https://www.ipcc.ch/report/ar6/syr/downloads/report/IPCC_AR6_SYR_FullVolume.pdf#:~:text=The%20AR6%20SYR%20confirms%20that,has%20led%20to%20widespread%20adverse