Ψευδές ότι η εμφάνιση και η αύξηση του αυτισμού στο Βιετνάμ οφείλεται στα εμβόλια

Ένα παλαιότερο βίντεο που επανήλθε πρόσφατα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ισχυρίζεται ψευδώς ότι στο Βιετνάμ δεν υπήρχε αυτισμός πριν να εισαχθούν στη χώρα εμβόλια από το πρόγραμμα εμβολιασμού του Μπιλ Γκέιτς και ότι τα εμβόλια προκαλούν αυτισμό.

Παραδείγματα αναπαραγωγής:

Σε αναρτήσεις χρηστών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από τα τέλη Μαΐου 2025 διαβάζουμε:

“Ο Δρ. Άντονι Φαν λέει ότι ο αυτισμός δεν υπήρχε στο Βιετνάμ, μέχρι που ο Μπιλ Γκέιτς εισήγαγε το πρόγραμμα εμβολιασμού του..“

Στο διακινούμενο βίντεο εμφανίζεται ένας άνδρας, ο οποίος αναφέρεται από χρήστες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως ο Δρ. Άντονι Φαν, να ισχυρίζεται ότι:

“Δεν υπήρχε αυτισμός το 1975, το 2000, το 2001 – δεν υπήρχε τέτοιο πράγμα. Τώρα το Βιετνάμ έχει αύξηση του αυτισμού κατά πάνω από 300 τοις εκατό”.

Το βίντεο αναπαράχθηκε και από το ρωσικό δίκτυο παραπληροφόρησης pravda στα τέλη Μαΐου 2025 και γνώρισε μεγάλη διάδοση και στο Χ.

Τι ισχύει

Το βίντεο αποτελεί απόσπασμα από το αμφιλεγόμενο ντοκιμαντέρ Vaxxed: From Cover-Up to Catastrophe του 2016, σε σκηνοθεσία του Άντριου Γουέικφιλντ (Andrew Wakefield), από τον οποίο ξεκίνησε το αντιεμβολιαστικό κίνημα στα τέλη της δεκαετίας του 1990.

Ο Andrew Wakefield είναι πρώην Βρετανός γιατρός που έγινε ευρέως γνωστός το 1998 όταν δημοσίευσε μια μελέτη στο The Lancet υποστηρίζοντας ότι το εμβόλιο MMR (ιλαρά, παρωτίτιδα, ερυθρά) συνδέεται με την εμφάνιση αυτισμού. Η μελέτη του βασιζόταν σε παραποιημένα δεδομένα, δεν ακολουθούσε επιστημονικά πρότυπα και είχε σοβαρές συγκρούσεις συμφερόντων, καθώς αποκαλύφθηκε ότι πληρωνόταν από δικηγόρους που σχεδίαζαν αγωγές κατά εταιρειών εμβολίων. [πηγή1] [πηγή 2] Η επιστημονική κοινότητα αντέδρασε έντονα, η μελέτη αποσύρθηκε πλήρως το 2010 και η ιατρική του άδεια αφαιρέθηκε από το Ιατρικό Συμβούλιο του Ηνωμένου Βασιλείου.

Ο άντρας του εξεταζόμενου βίντεο δεν παραθέτει απολύτως κανένα τεκμήριο για τους ισχυρισμούς σχετικά με την εμφάνιση και την αύξηση του αυτισμού στο Βιετνάμ.

Στο Βιετνάμ, ο αυτισμός αναγνωρίστηκε στα τέλη της δεκαετίας του ’90, ενώ δεν υπάρχει επίσημο σύστημα καταγραφής των περιστατικών με αυτισμό. Το AFP συνομίλησε με τον Cong Tran, καθηγητή στο Εθνικό Πανεπιστήμιου του Βιετνάμ, ο οποίος μελετά για περίπου δύο δεκαετίες τον αυτισμό. Ο Tran επιβεβαίωσε ότι στο Βιετνάμ προϋπήρχαν περιστατικά αυτισμού του εμβολιαστικού προγράμματος του Ιδρύματος Γκέιτς, το οποίο ξεκίνησε το 2000 μέσω του προγράμματος GAVI.

Ο Tran, που μελετά τον αυτισμό εδώ και 20 χρόνια, δήλωσε ότι η αυξημένη ενημέρωση γύρω από τις Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος (ASD) έχει οδηγήσει σε περισσότερες διαγνώσεις παιδιών, όμως «το να λέει κανείς ότι υπήρξε αύξηση 300% στον αυτισμό στο Βιετνάμ είναι παράλογο».

Ο ίδιος εργάζεται επίσης με πολλούς ενήλικες ηλικίας 30 έως 40 ετών που ζουν με αυτισμό.

«Αυτό σημαίνει ότι υπήρχαν σίγουρα άτομα με αυτισμό στο Βιετνάμ πριν το 2000», ανέφερε, απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς που προβάλλονται στο βίντεο.

Το 2021, δημοσιεύτηκε η πρώτη έρευνα πληθυσμού του Βιετνάμ από το Πανεπιστήμιο Δημόσια Υγείας του Ανόι, όπου ο αυτισμός φαίνεται να παρατηρείται σε περίπου 1 στα 132 παιδιά. Σύμφωνα με μελέτες, τα περιστατικά τείνουν να αυξάνονται με την πάροδο των ετών. Αυτό το φαινόμενο, όμως, είναι γενικευμένο καθώς δεδομένα από τις ΗΠΑ, αλλά και από άλλες χώρες όπως η Ταϊβάν και η Αυστραλία δείχνουν επίσης σημαντική αύξηση των περιστατικών για την περίοδο 2000-2022. Αυτό φαίνεται να συνδέεται με την αλλαγή στα διαγνωστικά κριτήρια για τον αυτισμό που έγινε το 2013 αλλά και στην αυξημένη ευαισθητοποίηση της κοινωνίας και της επιστημονικής κοινότητας. Ενδεικτικά, όπως αναφέρει μία από τις μεγαλύτερες ανασκοπήσεις για τη συχνότητα του αυτισμού παγκοσμίως:

“Παράγοντες που είναι γνωστό ότι ευθύνονται για την αύξηση της συχνότητας εμφάνισης περιλαμβάνουν την αύξηση της ευαισθητοποίησης της κοινότητας και την ανταπόκριση της δημόσιας υγείας παγκοσμίως, τις αλλαγές στον ορισμό των περιπτώσεων που έχουν διευρύνει τα διαγνωστικά όρια με την πάροδο του χρόνου, την αυξημένη διάγνωση ηπιότερων μορφών και την αύξηση της αναγνώρισης του αυτισμού σε προηγουμένως υποδιαγνωσμένους πληθυσμούς που ορίζονται από το φύλο, τη γεωγραφία, τη φυλή/εθνικότητα ή το κοινωνικό προφίλ”.

Σύμφωνα με το National Austism Society “δεν υπάρχει σύνδεση του αυτισμού με τα εμβόλια”. Στην επιστημονική κοινότητα αποτελεί κοινή συναίνεση ότι τα εμβόλια δεν προκαλούν αυτισμό, όπως αποδεικνύεται από έναν σημαντικό όγκο επιστημονικών μελετών. [πηγή 1] [πηγή 2] [πηγή 3] [πηγή 4] [πηγή 5] [πηγή 6] [πηγή 7]

Αναδρομική μελέτη με τίτλο “Aluminum-Adsorbed Vaccines and Chronic Diseases in Childhood: A Nationwide Cohort Study” που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό Annals of Internal Medicine εξέτασε πάνω από 1.200.000 παιδιά από το 1997 έως το 2018, και δεν διαπίστωσε καμία συσχέτιση μεταξύ των εμβολίων (συγκεκριμένα των ενώσεων αλουμινίου σε αυτά) και του αυτισμού, ούτε με πληθώρα άλλων παθήσεων όπως αυτοάνοσα νοσήματα, νευροαναπτυξιακές διαταραχές, και αλλεργίες.

Τέλος, μελέτη με τίτλο “Measles, Mumps, Rubella Vaccination and Autism” η οποία δημοσιεύτηκε το 2019, εξέτασε πάνω από 650.000 παιδιά και επίσης συμπέρανε πως δεν υπάρχει καμία σύνδεση του εμβολίου MMR με αύξηση στον κίνδυνο αυτισμού σε παιδιά. Οι συγγραφείς μάλιστα τόνισαν πως τα αποτελέσματα της μελέτης ενισχύουν την ήδη υπάρχουσα επιστημονική βιβλιογραφία και τις προηγούμενες σχετικές μελέτες:

«Η μελέτη υποστηρίζει σθεναρά ότι ο εμβολιασμός MMR δεν αυξάνει τον κίνδυνο για αυτισμό, δεν προκαλεί αυτισμό σε ευάλωτα παιδιά και δεν σχετίζεται με ομαδοποίηση κρουσμάτων αυτισμού μετά τον εμβολιασμό. Συμβάλλει σε προηγούμενες μελέτες μέσω σημαντικής πρόσθετης στατιστικής ισχύος και εξετάζοντας υποθέσεις ευάλωτων υποομάδων και ομαδοποίησης κρουσμάτων».

Οι ισχυρισμοί του εξεταζόμενου βίντεο έχουν καταρριφθεί επίσης από τους οργανισμούς ελέγχου γεγονότων Full Fact και AFP.

Συμπέρασμα

Δεν είναι υπάρχει κανένα τεκμήριο για τον ισχυρισμό ότι ο αυτισμός εμφανίστηκε στο Βιετνάμ ύστερα από την έναρξη του εμβολιαστικού προγράμματος του Ιδρύματος Γκέιτς το 2000 και αυξήθηκε κατά 300%. Στο Βιετνάμ, ο αυτισμός αναγνωρίστηκε πρώτη φορά το 1990. Ειδικοί στη μελέτη του αυτισμού στο Βιετνάμ υποστηρίζουν ότι ο αυτισμός προϋπήρχε του εμβολιαστικού προγράμματος και σε καμία περίπτωση η αύξηση των περιστατικών δεν σχετίζεται με τον εμβολιασμό. Ο ισχυρισμός προέρχεται από ντοκιμαντέρ που δημιουργήθηκε από τον ηγέτη του αντιεμβολιαστικού κινήματος, Άντριου Γουέικφιλντ, του οποίου η ιατρική άδεια έχει ανακληθεί.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1. https://factcheck.afp.com/doc.afp.com.33PX7TD
2. https://fullfact.org/health/vietnam-vaccines-autism-gates/
3. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0277953614006054?via%3Dihub#:~:text=ASD%2C%20or%20t%E1%BB%B1,respectively%20(Minh%2C%202011)
4. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34850618/#:~:text=M%2DCHAT%20was%20used%20to,or%201%20in%20132%20children)
5. https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/74/ss/ss7402a1.htm
6. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9310578/
7. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7082249/#:~:text=Definition-,Autism%20spectrum%20disorder%20(ASD)%20is%20a%20neurodevelopmental%20disorder%20characterized%20by%20deficits,th%20edition%20(DSM%2DIV)%20(Table%201)%20(1%2C2).,-Table%201.%20Changes
8. https://www.autism.org.uk/advice-and-guidance/what-is-autism/the-causes-of-autism
9. https://www.acpjournals.org/doi/10.7326/M18-2101
10. https://www.cdc.gov/vaccinesafety/concerns/autism.html
11. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0264410X14006367?via%3Dihub
12. https://publications.aap.org/pediatrics/article-abstract/118/1/e139/69581/Pervasive-Developmental-Disorders-in-Montreal?redirectedFrom=fulltext?autologincheck=redirected
13. http://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0264410X12005828?via%3Dihub
14. https://journals.lww.com/pidj/abstract/2010/05000/lack_of_association_between_measles_mumps_rubella.3.aspx
15. https://acamh.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1469-7610.2005.01425.x
16. https://www.acpjournals.org/doi/10.7326/ANNALS-25-00997
17. https://en.ssi.dk/news/news/2025/large-danish-study-no-link-between-vaccines-and-autism-or-49-other-health-conditions