Όχι, το γεγονός ότι μία ημέρα σημειώθηκε αύξηση μάζας πάγου στην Γροιλανδία δεν αναιρεί την κλιματική κρίση

Στα μέσα Αυγούστου του 2025 δημοσιεύματα (εδώ, εδώ, εδώ, εδώ, εδώ) υποστήριξαν ότι επειδή στη Γροιλανδία παρατηρήθηκε αύξηση της μάζας του πάγου, στις 14 Αυγούστου του 2025, η κλιματική κρίση δεν είναι πραγματική. Ως αποδεικτικό στοιχείο των εν λόγω ισχυρισμών παρουσιάζεται μία γραφική παράσταση προερχόμενη από την ιστοσελίδα Polar Portal, την οποία διαχειρίζονται ερευνητικά ιδρύματα της Δανίας. Αναπαραγωγές των ισχυρισμών αυτών σημειώθηκαν και στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης. Στο παρόν άρθρο θα αποδομήσουμε αυτόν τον ισχυρισμό με βάση τα επιστημονικά δεδομένα αλλά και με δηλώσεις ειδικών επιστημόνων.

Σημειώνεται πως δεν είναι η πρώτη φορά που η συγκεκριμένη γραφική παράσταση χρησιμοποιείται ως «εργαλείο» κατά της κλιματικής κρίσης καθώς και άλλοι fact checking οργανισμοί, σε άλλες χώρες, έχουν καταρρίψει παρόμοιους ισχυρισμούς για διαφορετικές όμως χρονολογίες ( εδώ, εδώ ). 

Παράδειγμα αναπαραγωγής στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης: 

Τι ισχύει

Ο ισχυρισμός σχολιάζει την Εικόνα 1 από το Polar Portal, η οποία αφορά την ημέρα της 14 Αυγούστου του 2025. Στην Εικόνα 1 υπάρχουν δύο γραφήματα. Σύμφωνα με το Polar Portal, ο χάρτης απεικονίζει την απώλεια ή το κέρδος μάζας στην επιφάνεια του παγετώνα της Γροιλανδίας, σε καθημερινή βάση. Εξηγεί στη συνέχεια ότι, «η διαφορά μεταξύ χιονόπτωσης και απορροών είναι γνωστή ως επιφανειακό ισοζύγιο μάζας». Αυτή η διαφορά παραμένει πάντα θετική μέσα στο έτος, καθώς η ποσότητα του χιονιού που πέφτει δεν απορρέει ολόκληρη από τον παγετώνα.

Από το Polar Portal τονίζεται, ωστόσο, πως το επιφανειακό ισοζύγιο μάζας δεν πρέπει να συγχέεται με το συνολικό ισοζύγιο μάζας (δηλαδή, το συνολικό κέρδος ή την απώλεια μάζας όλου του παγοκαλύμματος), το οποίο περιλαμβάνει επίσης τη μάζα πάγου που χάνεται, όταν παγόβουνα αποκολλώνται από τους παγετώνες, από το λιώσιμο των πάγων στις εκβολές των παγετώνων, καθώς έρχονται σε επαφή με ζεστό θαλασσινό νερό, και από τις τριβές και άλλες επιδράσεις στον πυθμένα του παγοκαλύμματος.

Το διάγραμμα, που βρίσκεται ακριβώς κάτω από το χάρτη, απεικονίζει τη συνολική ημερήσια συνεισφορά από όλα τα σημεία του παγετώνα ως προς το επιφανειακό ισοζύγιο μάζας. Η μπλε καμπύλη δείχνει την τρέχουσα επιφανειακή μεταβολή μάζας κατά την περίοδο 2024-2025 (όταν η καμπύλη είναι πάνω από το μηδέν υπάρχει αύξηση μάζας ενώ όταν είναι κάτω από το μηδέν υπάρχει απώλεια) ενώ αυτή με το ανοιχτό γκρι αναπαριστά τη μέση διακύμανση της μάζας της επιφάνειας εντός του έτους, για την χρονική περίοδο από το 1981 έως το 2010, μετρούμενη σε γιγατόνους (1 Gt είναι 1 δισεκατομμύριο τόνοι και αντιστοιχούν σε 1 κυβικό χιλιόμετρο νερού).

Ο διαδιδόμενος ισχυρισμός υποστηρίζει ότι στις 14 Αυγούστου 2025 έπεσε χιόνι ποσότητας δύο δισεκατομμυρίων τόνων. Αυτό που παρατηρούμε από την Εικόνα 1, είναι ότι πράγματι στις 14 Αυγούστου του 2025 υπήρξε κέρδος μάζας της επιφάνειας του παγοκαλύμματος. Ωστόσο, μία ημέρα κέρδους της επιφανειακής μάζας του παγετώνα δεν αναιρεί την συνολική κλιματολογική τάση δεκαετιών.  

Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, η ιστοσελίδα του Poral Portal τονίζει ότι το επιφανειακό ισοζύγιο μάζας δεν αντιστοιχεί στη συνολική απώλεια ή κέρδος του παγοκαλύμματος της Γροιλανδίας. Πιο συγκεκριμένα, ο Dr. Martin Stendel, ανώτερος Κλιματολόγος στο Εθνικό Κέντρο Κλιματικών Ερευνών του Μετεωρολογικού Ινστιτούτου της Δανίας, αλλά και εκδότης του Polar Portal, δήλωσε στο Climate Factchecks, το 2022, ότι: 

Αν θέλουμε να αξιολογήσουμε το συνολικό ισοζύγιο μάζας του παγετώνα της Γροιλανδίας (Τotal Μass Βalance – TMB), πρέπει να λάβουμε υπόψη τι συμβαίνει στην παγωμένη επιφάνεια (ισοζύγιο μάζας επιφάνειας, Surface Mass Balance – SMB), κατά μήκος των άκρων της παγωμένης επιφάνειας (το ισοζύγιο μάζας θάλασσας, Marine Mass Balance – MMB) αλλά και κάτω από την παγωμένη επιφάνεια (το ισοζύγιο μάζας βάσης, Basal Mass Balance – BMB).

Έτσι, TMB = SMB + MMB + BMB. 

Αυτοί οι όροι είναι θετικοί όταν προστίθεται μάζα στον παγετώνα και αρνητικοί όταν ο παγετώνας χάνει μάζα. Ιδανικά, το TMB θα πρέπει να είναι μηδέν, τουλάχιστον όταν υπολογίζεται ο μέσος όρος για μια περίοδο δύο ετών. […]

Το TMB είναι αρνητικό (δηλαδή, η παγωμένη επιφάνεια έχει χάσει μάζα) κάθε χρόνο από το 1997. Αυτό σημαίνει 26 συνεχόμενα χρόνια (σ.σ.: για το έτος 2022). 

Σύμφωνα με μελέτες επιστημονικών οργανισμών, οι παγετώνες στην Γροιλανδία έχουν μειωθεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες, συνεισφέροντας στην αύξηση της στάθμης της θάλασσας

Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της NASA, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature, δορυφορικά δεδομένα αποδεικνύουν ότι οι παγετώνες στην ηπειρωτική χώρα της Γροιλανδίας έχουν υποχωρήσει σημαντικά. Παράλληλα, επιστήμονες της NASA σημειώνουν ότι o παγετώνας της Γροιλανδίας έχει χάσει περίπου 20% περισσότερη μάζα πάγου τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες από ό,τι είχε εκτιμηθεί προηγουμένως. 

Παράλληλα, η πλειονότητα των παγετώνων στην ηπειρωτική χώρα της Γροιλανδίας έχουν υποχωρήσει σημαντικά, ενώ τα παγόβουνα πέφτουν στον ωκεανό με επιταχυνόμενο ρυθμό. Αυτή η πρόσθετη απώλεια πάγου είχε μόνο έμμεση επίδραση στη στάθμη της θάλασσας αλλά θα μπορούσε να έχει συνέπειες για την κυκλοφορία των ρευμάτων των ωκεανών στο μέλλον. 

Ακόμη, σύμφωνα με τη μελέτη για τη χρονική περίοδο από το 1985 έως και το 2022, από τους 207 παγετώνες που μελετήθηκαν, οι 179 υποχώρησαν σημαντικά από το 1985, οι 27 διατηρήθηκαν σταθεροί, ενώ μόλις ένας προχώρησε ελαφρώς, κερδίζοντας μάζα. Η απώλεια μάζας πάγου των παγετώνων της Γροιλανδίας καταγράφεται και στη γραφική παράσταση της Εικόνας 3:

Οι επιστήμονες σημειώνουν ότι τα παγόβουνα αποκολλώνται από τους παγετώνες της Γροιλανδίας, εδώ και χιλιάδες χρόνια, ως μέρος ενός φυσικού κύκλου που συνήθως εξισορροπούσε την ανάπτυξη των παγετώνων το χειμώνα με την τήξη και την υποχώρηση το καλοκαίρι. Η νέα μελέτη διαπιστώνει ότι η υποχώρηση των πάγων έχει ξεπεράσει κατά πολύ την ανάπτυξή τους καθ’ όλη τη διάρκεια του 21ου αιώνα. 

Η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (National Oceanic and Atmospheric Administration – NOAA), αναφέρει ότι ο παγετώνας της Γροιλανδίας σημειώνει καθαρή απώλεια μάζας για 27 συναπτά έτη, για κάθε χρόνο από το 1998. Σημειώνει επίσης ότι αυτή η απώλεια μάζας συμβάλλει στην αύξηση της στάθμης της θάλασσας σε μεγάλο βαθμό. Τέλος, η Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία (European Space Agency – ESA) αναφέρει ότι, λόγω του λιώσιμου των πάγων, η στάθμη της θάλασσας έχει ανέβει κατά 21 χιλιοστά από το 1992, με τις απώλειες πάγου της Γροιλανδίας να είναι υπεύθυνες για τα δύο τρίτα (13,5 χιλιοστά) της αύξησης αυτής.  

Σύμφωνα με μελέτες και οργανισμούς, οι αυξημένες θερμοκρασίες της ατμόσφαιρας μπορούν να επιβαρύνουν την απώλεια μάζας του παγετώνα της Γροιλανδίας 

Μελέτη δημοσιευμένη στο περιοδικό Nature, με τίτλο «Η θερμοκρασία του αέρα – όχι μόνο η θέρμανση των ωκεανών- επηρεάζει το υποθαλάσσιο λιώσιμο των παγετώνων της Γροιλανδίας», αναφέρει ότι:

«Η τήξη των άκρων του παγετώνα της Γροιλανδίας από τον ωκεανό από το 1979 ελέγχεται — αντίθετα με ό,τι θα περίμενε κανείς — σχεδόν εξίσου από τη θερμοκρασία του αέρα, όσο και από τη θερμοκρασία του ωκεανού». 

Σημειώνουμε ότι οι παγετώνες της Γροιλανδίας και της Ανταρκτικής, αποθηκεύουν τα δύο τρίτα όλου του γλυκού νερού του πλανήτη. Αυτοί χάνουν πάγο λόγω της συνεχώς αυξανόμενης θέρμανσης της ατμόσφαιρας της Γης αλλά και των ωκεανών.

Το γεγονός ότι μία ημέρα παρατηρήθηκε κέρδος της επιφανειακής μάζας πάγου στην Γροιλανδία δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση απόδειξη ότι η κλιματική κρίση είναι “ψευδές αφήγημα”. Αν εξετάσουμε μακροχρόνιες μετρήσεις, θα διαπιστώσουμε ότι η συνολική απώλεια μάζας των παγετώνων της Γροιλανδίας είναι εμφανής, εδώ και αρκετές δεκαετίες. Μελέτες και επιστημονικοί οργανισμοί έχουν αποδείξει επανειλημμένα ότι οι παγετώνες συνολικά χάνουν μάζα, λόγω της θέρμανσης τόσο των ωκεανών όσο και της ατμόσφαιρας.

Συμπέρασμα

Παρότι στις 14 Αυγούστου του 2025 οι παγετώνες της Γροιλανδίας κέρδισαν επιφανειακή μάζα πάγου, αυτό δε σημαίνει ότι η κλιματική κρίση είναι ψευδές αφήγημα. Μελέτες, οι οποίες εξετάζουν μακροχρόνια δεδομένα, τα οποία καταγράφουν τις μεταβολές των παγετώνων της Γροιλανδίας, επισημαίνουν ότι η απώλεια της συνολικής μάζας τους είναι εμφανής εδώ και αρκετές δεκαετίες. Αυτή η απώλεια αποδίδεται στην αυξανόμενη θέρμανση της ατμόσφαιρας και των ωκεανών, ενώ αποτέλεσμα αυτής της απώλειας είναι η αύξηση της στάθμης της θάλασσας.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:  

1.https://climatefactchecks.org/viral-post-misuses-polar-portal-data-to-claim-greenland-not-losing-ice/  
2.https://faktograf.hr/2022/09/02/ne-kolicina-polarnog-leda-se-ne-povecava/ 
3.https://www.nasa.gov/earth/climate-change/ice-glaciers/nasa-study-more-greenland-ice-lost-than-previously-estimated/  
4.https://arctic.noaa.gov/report-card/report-card-2024/greenland-ice-sheet-2024/
5.https://polarportal.dk/en/greenland/surface-conditions  
6.https://svs.gsfc.nasa.gov/31156   
7.https://www.nature.com/articles/s41561-022-01036-8#citeas  
8.https://earth.gov/sealevel/vital-signs/greenland-ice-sheet/ 
9.https://climate.esa.int/en/news-events/record-ice-loss-from-greenland-and-antarctica-imbie-study/
10.https://www.researchgate.net/profile/Martin-Stendel