Δεν καταρρίφθηκε τουρκικό ΜΕΑ κοντά στην Κρήτη: Τι δείχνουν τα δεδομένα πτήσης του VATOZ23

Στα τέλη Σεπτεμβρίου 2025, κυκλοφόρησε ευρέως η φήμη ότι οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις κατέρριψαν ένα τουρκικό drone που παρακολουθούσε τον στολίσκο «Global Sumud» κοντά στην Κρήτη, μετά από συνεχείς παραβιάσεις του Εθνικού Εναερίου Χώρου της χώρας μας. Ως τεκμήριο του εν λόγω ισχυρισμού χρησιμοποιείται η παρακάτω εικόνα της διαδικτυακής πλατφόρμας παρακολούθησης εναέριας κυκλοφορίας Flightradar24, η οποία δείχνει δύο αεροσκάφη, ένα τουρκικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος (ΜΕΑ), με αριθμό κλήσης σκάφους (callsign) «VATOZ23», και ένα drone της Ελληνικής Ακτοφυλακής με αντίστοιχο αριθμό «UC02».

Η φωτογραφία

Ωστόσο, όπως θα αναλύσουμε παρακάτω, ο ισχυρισμός περί κατάρριψης δεν ευσταθεί, καθώς το μη επανδρωμένο «VATOZ23» καταγράφηκε σε διάφορες πηγές παρακολούθησης εναέριας κυκλοφορίας να προσγειώνεται στο αεροδρόμιο της πόλης Τεκιρντάγκ (Ραιδεστός) της Ανατολικής Θράκης.

Το παραπλανητικό αφήγημα εντοπίσαμε στις ιστοσελίδες rodosreport και mwlonlave.

Παραδείγματα διάδοσης του ισχυρισμού στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

Τι ισχύει

Όλες οι υπό διερεύνηση αναρτήσεις χρησιμοποιούν ως πηγή μια ανάρτηση στην πλατφόρμα X από το προφίλ Israel News Pulse, η οποία κάνει λόγο για κατάρριψη τουρκικού ΜΕΑ από την ελληνική Πολεμική Αεροπορία, χωρίς ωστόσο να παραθέτει κάποιο τεκμήριο πέραν της παραπάνω εικόνας. Η συγκεκριμένη ανάρτηση, μέχρι τη στιγμή συγγραφής του παρόντος άρθρου, έχει προβληθεί 266 χιλιάδες φορές και έχει αναδημοσιευθεί πάνω από τριακόσιες. Σημειώνεται, επίσης, πως το προφίλ Israel News Pulse δεν ανήκει σε κανένα γνωστό ειδησεογραφικό οργανισμό.

Προβήκαμε σε αναζήτηση της είδησης στην εγχώρια ειδησεογραφία, χρησιμοποιώντας λέξεις-κλειδιά, χωρίς όμως να προκύψει κάποιο ασφαλές αποτέλεσμα που να υποστηρίζει τον εξεταζόμενο ισχυρισμό.

Έτσι, προκειμένου να εξακριβώσουμε τι πραγματικά συνέβη με το αεροσκάφος «VATOZ23», ελέγξαμε εκτενώς την πλατφόρμα παρακολούθησης εναέριας κυκλοφορίας FlightRadar24. Σύμφωνα με τα στοιχεία που αντλήσαμε από την ανωτέρω πλατφόρμα, το αεροσκάφος καταγράφηκε για πρώτη φορά στις 27 Σεπτεμβρίου 2025 κοντά στην Κρήτη στις 12 τα μεσάνυχτα, τοπική ώρα. Μετά από μια πολύωρη πτήση πήρε τον δρόμο της επιστροφής, με την τελευταία καταγραφή στις 12 το μεσημέρι της 28ης Σεπτεμβρίου, στο αεροδρόμιο Tekirdağ Çorlu Atatürk Havalimanı.

Το εν λόγω συμπέρασμα ενισχύεται από τις καταγραφές δεδομένων πτήσης ADS-B, που εντοπίσαμε για το συγκεκριμένο αεροσκάφος στην πλατφόρμα ADS-B exchange, όπου, πέραν της δωδεκάωρης πτήσης κοντά στην Κρήτη, φαίνεται πως το ίδιο σκάφος απογειώθηκε στις 7 το απόγευμα, τοπική ώρα, αυτή τη φορά με το διακριτικό «VATOZ22».

Πώς ξέρουμε ότι πρόκειται για τουρκικό ΜΕΑ;

Τόσο η εγχώρια όσο και η τουρκική ειδησεογραφία έχουν αναφέρει ότι τα αεροσκάφη με διακριτικά «VATOZ21», «VATOZ22» και «TCB816» διαθέτουν κοινό προφίλ πτήσης με τα τουρκικά drones Bayraktar TB2. Επίσης, υπογραμμίζεται ότι αυτά επιτηρούσαν τον στολίσκο «Global Sumud» για δύο συνεχόμενες ημέρες, μετά από αναφορές για επιθέσεις κατά των πλοίων από άγνωστα drones και παρεμβολές στα συστήματα επικοινωνίας, όπως κατήγγειλαν μέλη του πληρώματος. Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί πως το τουρκικό ΜΕΑ «VATOZ23» ακολούθησε κοινή πορεία με τον στολίσκο που κατευθύνεται προς τη Γάζα, όπως φαίνεται στην ιστοσελίδα Sumud Tracker. Παρακάτω ακολουθεί η σύγκριση ανάμεσα στη θέση του στολίσκου και του τουρκικού ΜΕΑ.

Περαιτέρω, παρατηρήσαμε ότι οι πτήσεις με callsigns «VATOZ23» και «VATOZ22» χρησιμοποιούν την ίδια διεύθυνση ICAO 24-bit, ένα μοναδικό αλφαριθμητικό σύνολο ταυτοποίησης που αποδίδεται στους αναμεταδότες ενός αεροσκάφους και αποτελεί μέρος του πιστοποιητικού καταχώρησής του. Η εν λόγω διεύθυνση μπορεί να αλλάξει μόνο υπό συγκεκριμένες συνθήκες, κάτι που υποστηρίζει το συμπέρασμα πως τα δύο callsigns αφορούν το ίδιο σκάφος.

Υπήρξε παραβίαση του Εθνικού Εναερίου Χώρου;

Για να απαντηθεί αυτή η ερώτηση θα πρέπει πρωτίστως να ξεκαθαριστεί πως υπάρχουν δύο είδη παραβάσεων, όπως καταγράφονται από το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας, αυτή των παραβάσεων του Εθνικού Εναερίου Χώρου και αυτή των παραβάσεων των Κανόνων Εναέριας Κυκλοφορίας. Η πρώτη αφορά την πτήση, χωρίς άδεια, ξένων αεροσκαφών εντός του Εθνικού Εναερίου Χώρου, ο οποίος ορίζεται στα 10 ναυτικά μίλια και ο οποίος αποτελεί τμήμα της ελληνικής επικράτειας. Η δεύτερη αφορά την πτήση ξένου αεροσκάφους εντός της Περιοχής Πληροφοριών Πτήσεων (FIR) Αθηνών χωρίς την πρότερη κατάθεση πλάνου πτήσης (flight plan) στις ελληνικές Αρχές Πολιτικής Αεροπορίας. Τονίζεται πως ο χώρος της Περιοχής Πληροφοριών Πτήσεων εκτείνεται σε έκταση κατά πολύ μεγαλύτερη, πέραν των ορίων του Εθνικού Εναέριου Χώρου, και εντός του διεθνούς εναέριου χώρου.

Το FIR Αθηνών

Το ΥΠΕΘΑ καταγράφει καθημερινά οποιεσδήποτε παραβιάσεις λαμβάνουν χώρα. Για την 28η Σεπτεμβρίου 2025 τα στατιστικά υποδεικνύουν 5 παραβιάσεις Κανόνων Εναέριας Κυκλοφορίας και 1 παραβίαση Εθνικού Εναέριου Χώρου χωρίς, ωστόσο, να αναφέρεται κάποια περαιτέρω πληροφορία. Για τον λόγο αυτόν, αποστείλαμε σχετικό ερώτημα συγκεκριμένα για το ΜΕΑ «VATOZ23», το οποίο φαίνεται εντός του FIR Αθηνών και πολύ κοντά στα όρια του ελληνικού Εθνικού Εναέριου Χώρου, ωστόσο, παραμένει ασαφές αν αυτό είχε προηγουμένως καταθέσει πλάνο πτήσης. Κατά τη λήψη απάντησης το παρόν άρθρο θα ενημερωθεί αναλόγως.

Συμπέρασμα

Ο ισχυρισμός περί κατάρριψης τουρκικού ΜΕΑ από την Ελληνική Πολεμική Αεροπορία δεν ευσταθεί. Το σκάφος με αριθμό κλήσης (callsign) «VATOZ23» καταγράφηκε σε διάφορες πλατφόρμες παρακολούθησης εναέριας κυκλοφορίας να προσγειώνεται στο αεροδρόμιο της πόλης Τεκιρντάγκ, μετά από μια δωδεκάωρη πτήση και επομένως δεν μπορεί να έχει καταρριφθεί. Το εν λόγω συμπέρασμα ενισχύεται από την έλλειψη κάλυψης του ζητήματος από έγκριτες δημοσιογραφικές πηγές. Αρχική πηγή του ψευδούς ισχυρισμού ήταν μια ανάρτηση ενός προφίλ χρήστη στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης Χ, όπου δεν παρουσιάστηκε καμία απόδειξη πως έλαβε χώρα τέτοιο συμβάν.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1.https://www.flightradar24.com/
2.https://globe.adsbexchange.com/
3.https://www.cnn.gr/kosmos/story/497580/meta-tis-ispanikes-kai-italikes-fregates-tourkika-drone-epitiroyn-ton-stolo-pou-pleei-pros-ti-gaza
4.https://geetha.mil.gr/septemvrios-2025-stoicheia-ana-imera-paraviaseon-eech-kai-paravaseon-kek-icao/
5.https://metar-taf.com/
6.https://flotilla-orpin.vercel.app/