Η Σουηδία δεν χρησιμοποιεί βρώσιμο αλάτι για να ξεπαγώσει τους δρόμους

Ένας νέο ισχυρισμός έλαβε πρόσφατα προσοχή στο διαδίκτυο και τους χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, σύμφωνα με τον οποίο η Σουηδία ξεκίνησε να χρησιμοποιεί ένα βρώσιμο αλάτι με παντζάρι και άμυλο για τους δρόμους της, ώστε ταυτόχρονα να βοηθήσει τους τοπικούς πληθυσμούς πουλιών κατά τον χειμώνα, οι οποίοι δηλητηριάζονταν από το απλό αλάτι. Σύμφωνα όμως με τις αρχές της σκανδιναβικής χώρας, η ιστορία είναι ψευδής.

Παραδείγματα αναπαραγωγών στο διαδίκτυο: makeleio.gr, e-radio.gr, e-daily.gr

Παραδείγματα αναπαραγωγών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

Τι ισχύει

Δεδομένου πως το κείμενο στην εικόνα του ισχυρισμού είναι στα αγγλικά, αναζητήσαμε με αυτό για την αρχική πηγή του ισχυρισμού, ανακαλύπτουμε άρθρο σε ιστοσελίδα με διεύθυνση ifeg.info. Παρότι παρουσιάζεται σαν ενημερωτικό άρθρο δημοσιογραφικού ισχυρισμού, στερείται βασικών στοιχείων. Δεν υπάρχει λογότυπο, υποσελίδες, κατηγορία με στοιχεία για την ιστοσελίδα ή οποιοδήποτε άλλο χωρίο σχετικά με την ταυτότητα του μέσου, παρά μόνο μία κεντρική σελίδα με τα πιο πρόσφατα δημοσιευμένα άρθρα. Σε μερικά σημεία της ιστοσελίδας η γλώσσα που χρησιμοποιείται δεν είναι τα αγγλικά αλλά τα βιετναμέζικα, όπως στην ημερομηνία δημοσίευσης του άρθρου (“Tháng Mười Một 10, 2025”, 10 Νοεμβρίου 2025), ενώ το αναφερόμενο ονοματεπώνυμο του αρθρογράφου είναι “Cristiano Messi”. Αναζήτηση του ονόματος δεν φέρνει πίσω κανένα σχετικό αποτέλεσμα, παρά μόνο σελίδες σχετικές με τους δημοφιλείς ποδοσφαιριστές Κριστιάνο Ρονάλντο και Λιονέλ Μέσι, απ’ όπου πιθανότατα προκύπτει ως αμάλγαμα και το ονοματεπώνυμο του συντάκτη. Επίσης, δεν φαίνεται να υπάρχει καμία άλλη αναφορά του μέσου στο διαδίκτυο, αλλά ούτε αυτό να έχει παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Στο άρθρο καθαυτό υπάρχουν “ενδείξεις” πως έχει δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη (επιχειρήματα σε ομάδες των τριών, λέξεις και φράσεις με έντονο κείμενο, υποκατηγορίες στο άρθρο με ημιακαδημαϊκούς τίτλους), η τουλάχιστον πως έχει υποστεί επεξεργασία πριν ή μετά την παρέμβαση της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς έχουν “ξεφύγει” σημεία με κείμενο στη βιετναμέζικη γλώσσα, ίσως από το prompt που χρησιμοποιήθηκε.

Στην ουσία του κειμένου, γίνεται επίκληση σε ανακοίνωση της Σουηδικής Διοίκησης Μεταφορών (Trafikverket) που υποτίθεται πως επικοινώνησε την είδηση. Ψάξαμε για σχετικές ειδήσεις από την Trafikverket με αγγλικά και αυτομάτως μεταφρασμένα σουηδικά και βρήκαμε αυτή τη σελίδα με συχνές ερωτήσεις σχετικά με τη χρήση αλατιού σε παγωμένους δρόμους και σαφή ένδειξη πως ενημερώθηκε πρόσφατα, στις 14 Νοεμβρίου 2025. Προς το τέλος της σελίδας υπάρχουν τέσσερις ερωτήσεις με ένα εικονίδιο + για να εμφανιστεί η απάντηση. Η τελευταία από αυτές τις ερωτήσεις ονομάζεται “Μπορεί το αλάτι να χρωματιστεί κόκκινο;” (Kan salt vara rödfärgat?) και η απάντηση παρακάτω αναφέρει:

Αυτή τη στιγμή, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κυκλοφορούν ψευδείς αναρτήσεις σχετικά με μεθόδους αλάτισης των δρόμων. Η ιδέα είναι ότι εμείς, στη Σουηδική Διοίκηση Μεταφορών, χρησιμοποιούμε ένα νέο είδος κόκκινου αλατιού για τους δρόμους. Αυτό δεν είναι αλήθεια.

Συμπεραίνουμε λοιπόν πως όχι μόνο η ιστορία είναι απολύτως ψευδής, αλλά επίσης έλαβε αρκετή διάδοση ώστε να πέσει στην αντίληψη του θεσμού και να την διαψεύσει δημοσίως.

Συμπερασματικά, ούτε η εικόνα που συνοδεύει τις αναρτήσεις μπορεί να είναι πραγματική, ενώ επίσης αντιβαίνει στη λογική της προστασίας των πτηνών, αφού τοποθετώντας τη τροφή τους στη μέση του δρόμου αυτόματα αυξάνεται ο κίνδυνος πρόσκρουσης με κάποιο διερχόμενο όχημα. Διάφορα εργαλεία εντοπισμού εικόνων τεχνητής νοημοσύνης, όπως το hivemoderation.com, το wasitai.com και το sightengine.com συνηγορούν για την φύση του υλικού:

Οι μόνοι πειραματισμοί με τα συστατικά του αλατιού ως μέσο κατά του πάγου στους δρόμους στη Σουηδία πραγματοποιήθηκαν αρκετά χρόνια πρωτύτερα κι αφορούσαν την προσθήκη ζάχαρης. Ο δημόσιος ραδιοφωνικός σταθμός της χώρας, Sveriges Radio, είχε αναφέρει τον Νοέμβριο του 2003 πως τον ερχόμενο χειμώνα οι αρχές θα έλεγχαν τη πιθανότητα να προστεθεί ζάχαρη στο αλάτι που απελευθερώνεται στον δρόμο. Στο άρθρο αναφέρεται καθαρά πως η τυχόν αλληλεπίδραση ζώων με το ζαχαρωμένο αλάτι δεν θα ήταν κομμάτι της έρευνας. Άλλο άρθρο του ίδιου σταθμό δυόμισι χρόνια μετά χαρακτήρισε επιτυχημένες τις δοκιμές με προσθήκη ζάχαρης σε ποσοστά 25-50%, χωρίς ωστόσο κάποια αναφορά σε ζώα.

Σε κάθε περίπτωση, η πρακτική δεν είναι ανήκουστη, καθώς στις ΗΠΑ έχουν υπάρξει αναφορές για χρήση χυμού από παντζάρι, μεταξύ άλλων, στο αλάτι που ρίχνεται στον δρόμο. Οι λόγοι πίσω από την κίνηση ωστόσο δεν είναι η προστασία των πτηνών, αλλά η αυξημένη αποτελεσματικότητά τους, η χαμηλότερη διάβρωση για τα αυτοκίνητα και την άσφαλτο, η αυξημένη φιλικότητά τους προς το περιβάλλον και η εξοικονόμηση αλατιού.

Συμπέρασμα

Ο ισχυρισμός είναι ψευδής. Η ιστορία προέρχεται από άγνωστη ενημερωτική σελίδα με μηδενική διαδικτυακή παρουσία και διαπιστευτήρια. Η ιστοσελίδα της Σουηδικής Διοίκησης Μεταφορών έχει διαψεύσει πως η υπηρεσία δεν έχει ξεκινήσει να χρησιμοποιεί κόκκινο αλάτι. Η εικόνα που συνοδεύει τον ισχυρισμό έχει δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη.