Τεχνητή εικόνα με γήπεδο σε ουρανοξύστη δεν σχετίζεται με τη Σαουδική Αραβία

Πολλά άρθρα σε αθλητικές ιστοσελίδες και δημοσιεύσεις ενημερωτικών μέσων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης παρουσίασαν πρόσφατα μια εικόνα μιας δήθεν μακέτας ενός γηπέδου που ετοιμάζει η Σαουδική Αραβία για την διοργάνωση του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2034. Παρότι όντως τα σχέδια της χώρας της Μέσης Ανατολής είναι εξαιρετικά φιλόδοξα και πρωτόγνωρα, το προτεινόμενο στάδιο δεν θα βρίσκεται “ακριβώς” στη κορυφή ενός ουρανοξύστη.

Παραδείγματα αναπαραγωγών στο διαδίκτυο: parapolitika.gr, in.gr, flashnews.gr, huffingtonpost.gr, filathlos.gr, sportal.gr, madata.gr, gargalianoionline.gr, themasports.tothemaonline.com

Παραδείγματα αναπαραγωγών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

Πλαίσιο

Όλες οι αναπαραγωγές του ισχυρισμού συμφωνούν πως πρόκειται για το στάδιο που αναμένεται να κατασκευαστεί στην πόλη Neom. Η πόλη αυτή αποτελεί ένα πρότζεκτ της Σαουδικής Αραβίας, μία “σχεδιασμένη” πόλη που “ιδρύθηκε” το 2017 στις βορειοδυτικές ακτές της χώρας, απέναντι από την αιγυπτιακή χερσόνησο του Σινά. Καθώς βρίσκεται ακόμη υπό κατασκευή, δεν υπάρχει προς το παρόν μόνιμος πληθυσμός. Τουναντίον, οι αρχές απομάκρυναν χιλιάδες ντόπιους πολίτες από τις γύρω περιοχές για να χτιστεί η πόλη στο σημείο.  Στόχος είναι να ολοκληρωθεί το μέχρι το 2030 και να περιλαμβάνει πλωτό βιομηχανικό συγκρότημα, ένα παγκόσμιο εμπορικό hub, τουριστικά θέρετρα και, κυρίως, να συνδεθεί με ένα ακόμη πιο φιλόδοξο πρότζεκτ, το επονομαζόμενο “The Line” (Η Γραμμή).

Πρόκειται για μία προγραμματισμένη “έξυπνη” πόλη, που θα αποτελείται από μία ευθεία γραμμή 170 χιλιομέτρων σε μήκος, 200 μέτρων σε πλάτος και μέχρι 500 μέτρων σε ύψος. Οι σαουδαραβικές αρχές ισχυρίζονται πως ο ιδιόμορφος αυτός σχεδιασμός θα επιτρέψει στην πόλη να μη χρειάζεται αυτοκίνητα ή δρόμους και να μην εκπέμπει καθόλου διοξείδιο του άνθρακα. Το εξωτερικό είχε ανακοινωθεί πως θα είναι καλυμμένο με καθρέπτες και πως συνολικά θα μπορούν να φιλοξενηθούν εννέα εκατομμύρια άνθρωποι. Τα πλάνα αυτά ανακοινώθηκαν τον Ιανουάριο του 2021, με στόχο να ολοκληρωθούν τα πρώτα πέντε χιλιόμετρα μέχρι το 2030 και ολόκληρο το πρότζεκτ το 2045, με άγνωστη κλίμακα κόστους. Τις ανακοινώσεις διαδέχθηκε αμέσως μία σειρά αναπάντητων ερωτημάτων, αναφορικά με το πόσο εφικτή είναι η υλοποίηση του πρότζεκτ, όπως και πόσο σκόπιμο και ηθικό είναι. Το τελευταίο κομμάτι περιλάμβανε τόσο ζητήματα για το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της κατασκευής και για το πώς η πόλη θα γίνει ελεύθερη εκπομπών άνθρακα, όσο και ερωτήματα σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα των εργατών που θα δουλέψουν στην κατασκευή της.

Στα σχεδόν πέντε χρόνια που έχουν περάσει από την αρχική ανακοίνωση, το πρότζεκτ έχει αντιμετωπίσει μία σειρά από προβλήματα που έχουν μετριάσει την κλίμακά του: υψηλές αυξήσεις στο κόστος, μεγάλες καθυστερήσεις και έλλειψη επαρκούς μάζας κατοίκων για να καταστεί η πόλη σύγχρονο επιχειρηματικό κέντρο. Εσωτερικός έλεγχος, που βγήκε στη δημοσιότητα από την Wall Street Journal, αποκάλυψε “αποδεικτικά στοιχεία σκόπιμης χειραγώγησης” των οικονομικών από “ορισμένα μέλη της διοίκησης”. Μέχρι το 2024 είχαν διοχετευθεί στο πρότζεκτ πάνω από 50 δισεκατομμύρια δολάρια, το οποία απορροφά το 20% του παγκόσμιου αποθεματικού σε ατσάλι και τα σχέδια κατασκευής πήραν σημαντική παράταση: το πρώτο μισό μίλι αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί μέχρι το 2034, ολόκληρο το πρότζεκτ αναμένεται να έχει παραδοθεί το 2080 και το συνολικό κόστος υπολογίζεται να ανέλθει στα 8,8 τρισεκατομμύρια δολάρια, 25 φορές το ετήσιο ΑΕΠ της χώρας.

Το γήπεδο της Neom συμπεριλαμβάνεται στην πρόταση που κατέθεσε η Σαουδική Αραβία και της εξασφάλισε τη διεξαγωγή του Παγκοσμίου Κυπέλλου για το 2034. Μέχρι και σήμερα, ελάχιστα στοιχεία έχουν δοθεί στη δημοσιότητα σχετικά με το πώς πρόκειται να ανεγερθεί και να λειτουργήσει η κατασκευή, τόσο μόνη της λόγω ύψους, όσο και ως μέρος του “Line” και των παρατάσεων που έχει πάρει.

Τι ισχύει

Η αναπαραγόμενη εικόνα όπως εμφανίζεται στους ισχυρισμούς:

Μία προσεκτική εξέταση της εικόνας εγείρει διάφορα ερωτήματα για την εφικτότητα του σχεδίου. Το “μπολ” του γηπέδου φαίνεται να αιωρείται πάνω από την κορυφή του ουρανοξύστη, καθώς οι τέσσερις πλαϊνοί πυλώνες είναι η μόνη υποστήριξη για τους εξαιρετικά πολλούς τόνους βάρους που φέρει ένα μοντέρνο γήπεδο με χωρητικότητα σαν αυτή των σχεδίων της Neom, περί τις 45.000. Ο ουρανοξύστης στενεύει μετά από λίγους ορόφους, κάνοντας ακόμη δυσκολότερη μία ίση κι ασφαλή κατανομή του βάρους της κατασκευής. Οι δυνάμεις του αέρα σε αυτό το υψόμετρο σε συνδυασμό με την ανοιχτή οροφή του γηπέδου διεγείρει περισσότερα ερωτήματα ασφαλείας, τα οποία συναντά κανείς κι όταν υπολογίσει τον θεωρητικό αριθμό ανελκυστήρων που χρειάζεται για να μετακινηθούν γρήγορα και με ασφάλεια δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι, όπως επίσης και τις απαραίτητες εξόδους διαφυγής ή εκκένωσης σε περίπτωση ανάγκης – όλα σε μία τόσο στενή κατασκευή.

Ήδη σε μερικούς από τους παραπάνω συνδέσμους εμφανίζεται μία πολύ διαφορετική άποψη της μελλοντικής όψης του γηπέδου. Εξετάζοντας την πλήρη πρόταση που κατέθεσε η Σαουδική Αραβία στη FIFA, για την ανάληψη του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου του 2034, παρατηρούμε το γήπεδο της Neom που παρουσιάζεται σε αυτήν, στις σελίδες 106-109. Το σχέδιο δεν μοιάζει καθόλου με αυτό που παρουσιάζεται από τον διαμοιραζόμενο ισχυρισμό.

Ακόμη, σε αυτό το άρθρο φαίνεται μία πιο ολοκληρωμένη έκδοση της εικόνας στη σελίδα 106, όπου η θάλασσα στα δεξιά της εικόνας βοηθάει να γίνει καλύτερα αντιληπτό το ύψος και η κλίμακα που προτείνεται για την πόλη και το γήπεδο.

Στην επίσημη πρόταση / φάκελο υποψηφιότητας της Σαουδικής Αραβίας δεν ξεκαθαρίζεται με ποιον τρόπο θα λειτουργεί το γήπεδο σε ύψος 350 μέτρων, παρά μόνο αναφέρεται πως: “Τα συστήματα μεταφοράς θα είναι εξ ολοκλήρου ηλεκτρικά, με το αστικό μοντέλο προσβασιμότητας και απόστασης βαδίσματος πέντε λεπτών να προωθεί τις μετακινήσεις με τα πόδια”. Ψάχνοντας για περαιτέρω σχέδια, βρήκαμε αυτή τη δημοσίευση στο X, που επίσης δεν αποκαλύπτει πολλά, επίσης όμως διαφέρει πλήρως με τον ισχυρισμό:

Εξετάζοντας, εν τέλει, την διαμοιραζόμενη εικόνα μέσω αντίστροφης αναζήτησης, κατευθυνόμαστε σε λογαριασμό στο Facebook που τη δημοσίευσε, σε σύντομο βίντεο, νωρίτερα απ’ όλες τις αναπαραγωγές (αριστερά, 15 Οκτωβρίου). Καμία αναφορά δε γίνεται συγκεκριμένα στη Σαουδική Αραβία. Ο συγκεκριμένος λογαριασμός (Hypora UltraWorks) ανεβάζει αποκλειστικά σύντομα βίντεο τεχνητής νοημοσύνης, πολλά από τα οποία αφορούν υπερυψωμένα ποδοσφαιρικά γήπεδα (δεξιά):

Δύο εβδομάδες αργότερα, στις 29 Οκτωβρίου, ο λογαριασμός κοινοποίησε την αρχική του δημοσίευση με το παρακάτω κείμενο:

Αυτό που ξεκίνησε ως ένα απλό concept τεχνητής νοημοσύνης έχει αποκτήσει δική του ζωή — με πάνω από 50 εκατομμύρια προβολές, ο σχεδιασμός του «Sky Stadium» έχει γίνει παγκόσμιος (και έχει ξεφύγει λίγο από τα όρια 😂).

Πρώτα αρχίσαμε να βλέπουμε screenshots και κλιπ να αναδημοσιεύονται εκτός πλαισίου την περασμένη εβδομάδα και από τότε έχει γίνει αντικείμενο εικασιών στο διαδίκτυο ως το νέο σχέδιο για το στάδιο της Σαουδικής Αραβίας για το Παγκόσμιο Κύπελλο. Η ιστορία διαδόθηκε γρήγορα — ακόμη και από τα The Daily Mail, The Sun, TalkSport και άλλα μέσα, τα οποία την παρουσίασαν ως παράδειγμα του πώς τα σχέδια τεχνητής νοημοσύνης που γίνονται viral αιχμαλωτίζουν τη φαντασία των ανθρώπων.

Για να είμαι σαφής — δεν είχα ιδέα για κανένα έργο στη Σαουδική Αραβία όταν το έφτιαξα! Ήταν καθαρά ένα φανταστικό σχέδιο τεχνητής νοημοσύνης, που εξερευνούσε πώς θα μπορούσε να μοιάζει ένα κάθετο γήπεδο ποδοσφαίρου σε στυλ ουρανοξύστη.

Είναι εκπληκτικό να βλέπεις πόσο μακριά μπορούν να ταξιδέψουν οι δημιουργικές ιδέες στο διαδίκτυο. Ευχαριστώ όλους όσους το είδαν, το μοιράστηκαν και συμμετείχαν στη διασκέδαση 🙌

100% σχέδιο τεχνητής νοημοσύνης. 0% κατασκευαστική ομάδα.

Η βρετανική Daily Mail, αφού είχε πέσει κι αυτή θύμα του ισχυρισμού, βρήκε τον διαχειριστή του λογαριασμού που δημιούργησε την εικόνα και ετοίμασε ένα εκτενές άρθρο για την περίπτωση.

Συμπέρασμα

Η εικόνα, στην οποία βασίζεται ο ισχυρισμός, έχει δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη από δημιουργό που αποκλειστικά διαμοιράζεται τέτοιο περιεχόμενο. Τα επίσημα σχέδια του γηπέδου ποδοσφαίρου που σκοπεύει να χτίσει η Σαουδική Αραβία στην Neom, στα πλαίσια της διοργάνωσης του Παγκοσμίου Κυπέλλου 2034, δεν έχουν καμία σχέση με την εικόνα του ισχυρισμού.