Ψηφιακά δημιουργημένες εικόνες χρησιμοποιούνται παραπλανητικά για να πλαισιώσουν την έκρηξη ηφαιστείου στην Αιθιοπία

Στα τέλη Νοεμβρίου του 2025, εντοπίστηκαν στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης αναπαραγωγές εικόνων, οι οποίες παρουσιάζονται ως προερχόμενες από την έκρηξη του ηφαιστείου Hayli Gubbi στην Αιθιοπία. Όπως θα αποδείξουμε στο παρόν άρθρο, οι εν λόγω εικόνες είναι δημιουργημένες με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης.

Παραδείγματα αναπαραγωγών στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης:

Πλαίσιο

Στις 23 Νοεμβρίου του 2025, το ηφαίστειο Hayli Gubbi, στην Αιθιοπία, εξερράγη για πρώτη φορά μετά από περίπου 10.000 χρόνια. Η έκρηξη αυτή είχε ως αποτέλεσμα την εκτόξευση τέφρας και ηφαιστειακών αερίων, όπως διοξείδιο του θείου (SO₂), ψηλά στην ατμόσφαιρα φτάνοντας το ύψος των 13 χιλιομέτρων. Το εντυπωσιακό γεγονός σχολίασαν μεγάλοι επιστημονικοί οργανισμοί, όπως η ESA (μέσω και του προγράμματός της Copernicus), ενώ παράλληλα μέσω δορυφόρων κατέγραψαν εικόνες της εκτόξευσης τέφρας.

Τι ισχύει

Σημειώνεται ότι από τις τρεις αναπαραγωγές των εξεταζόμενων εικόνων, οι δύο χρησιμοποιούν την ίδια εικόνα, η οποία υποτίθεται ότι προέρχεται από το εσωτερικό αεροπλάνου που πετούσε κοντά στο ηφαίστειο την ώρα της έκρηξης. Η τρίτη αναπαραγωγή χρησιμοποιεί μία διαφορετική εικόνα, η οποία υποτίθεται πως απαθανατίζει την εκτόξευση τέφρας κατά την διάρκεια της έκρηξης. Όπως θα αποδείξουμε στο παρόν άρθρο, ωστόσο, και οι δύο εικόνες είναι προϊόντα τεχνητής νοημοσύνης.

Η “φωτογραφία” που παρουσιάζεται ως προερχόμενη από το εσωτερικό αεροπλάνου, αποδείχθηκε, ύστερα από αντίστροφη αναζήτηση εικόνας στο διαδίκτυο, ότι αποτελεί απόσπασμα από βίντεο, το οποίο δημιουργήθηκε από τεχνητή νοημοσύνη. Συγκεκριμένα, το εν λόγω βίντεο εντοπίζεται σε μία ανάρτηση του λογαριασμού “Best of AI“, δημοσιευμένο στις 27 Νοεμβρίου του 2025. 

Το εν λόγω βίντεο:

Παρόλο που οι διαχειριστές της σελίδας στο X δηλώνουν ότι παράγουν περιεχόμενο δημιουργημένο από τεχνητή νοημοσύνη, ένα ακόμη αποδεικτικό στοιχείο που υποδεικνύει ότι το βίντεο δεν είναι αληθινό παρουσιάζεται στην Εικόνα 2. Μπορούμε να παρατηρήσουμε ότι οι διαχειριστές της εν λόγω σελίδας, επιβεβαιώνουν σχόλιο χρήστη, ο οποίος επισημαίνει ότι το βίντεο είναι ψεύτικο. 

Όσον αφορά στην τρίτη αναπαραγωγή, η οποία, όπως αναφέραμε παραπάνω, χρησιμοποιεί διαφορετική εικόνα για να αναφερθεί στην έκρηξη του ηφαιστείου, αποδεικνύεται ότι και αυτή είναι δημιουργημένη από τεχνητή νοημοσύνη.

Συγκρίνοντας την τροποποιημένη εικόνα με μία αληθινή, που απεικονίζει την έκρηξη του ηφαιστείου, μπορούμε να παρατηρήσουμε ότι οι άκρες του νέφους τέφρας που εμφανίζονται στην τροποποιημένη εικόνα είναι αρκετά λείες και στρογγυλές. Παρουσιάζονται με τέτοιο τρόπο που το αποτέλεσμα δεν μοιάζει φυσικό.

Στην Εικόνα 4, η οποία προήλθε από την δημοσίευση του Γραφείου Επικοινωνίας της Περιφερειακής Κυβέρνησης του Afar στο Facebook, μπορούμε να παρατηρήσουμε ότι στην πραγματικότητα οι άκρες του νέφους τέφρας είναι εμφανώς πολύ πιο τραχείες, θολές και ανόμοιες.

Τέλος, εξετάζοντας την εικόνα με το εργαλείο ανίχνευσης AI περιεχομένου, Hive Moderation, το αποδεικνύεται ότι η συγκεκριμένη εικόνα αποτελεί υλικό δημιουργημένο από τεχνητή νοημοσύνη και όχι πραγματική φωτογραφία.

Συμπέρασμα

Δύο εικόνες, οι οποίες διαμοιράστηκαν στο διαδίκτυο ως φωτογραφίες προερχόμενες από την πρόσφατη έκρηξη του ηφαιστείου Hayli Gubbi στην Αιθιοπία, αποτελούν δημιουργήματα τεχνητής νοημοσύνης. Η πρώτη εικόνα προέρχεται από σελίδα στο X, η οποία δηλώνει ρητά ότι δημοσιεύει υλικό δημιουργημένο από τεχνητή νοημοσύνη. Παράλληλα, η δεύτερη εικόνα, κατά τη σύγκρισή της με πραγματική φωτογραφία από την έκρηξη του ηφαιστείου, παρουσιάζει εμφανείς ασυνέπειες αλλά και μη αληθοφανείς λεπτομέρειες. Έλεγχος της εν λόγω εικόνας μέσω εργαλείου ανίχνευσης υλικού ΑΙ κατέδειξε πως και αυτή δημιουργήθηκε από τεχνητή νοημοσύνη.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1.https://www.esa.int/ESA_Multimedia/Images/2025/11/Ethiopian_volcanic_plume
2.https://www.copernicus.eu/en/media/image-day-gallery/eruption-hayli-gubbi-volcano-ethiopia
3.https://climatebook.gr/ekserragi-ifaisteio-stin-aithiopia-gia-proti-fora/
4.https://www.facebook.com/photo?fbid=1282834043876178&set=pcb.1282847877208128