Επιστήμονες στην Ιαπωνία δεν εφηύραν μικροσκοπική γεννήτρια που παράγει ηλεκτρική ενέργεια από την υγρασία του αέρα

Χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ξεκίνησαν πρόσφατα να αναπαράγουν μια ιστορία, σύμφωνα με την οποία επιστήμονες από την Ιαπωνία έφτιαξαν μια μικροσκοπική γεννήτρια που μπορεί να παράγει καθαρή ηλεκτρική ενέργεια από την υγρασία στον αέρα. Δεν υπάρχει καμία απόδειξη όμως στο διαδίκτυο για τον ισχυρισμό ενώ η εικόνα που χρησιμοποιείται, δήθεν ως να παρουσιάζει τη γεννήτρια, είναι κατασκευασμένη από τεχνητή νοημοσύνη.

Παραδείγματα αναπαραγωγών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

Τι ισχύει

Αναζήτηση στο διαδίκτυο δεν έφερε κάποιο αποτέλεσμα που θα στήριζε την εγκυρότητα του ισχυρισμού, παρά μόνο δημοσιεύσεις που περιείχαν, στην αγγλική γλώσσα, ακριβώς το ίδιο κείμενο με τις ελληνικές αναπαραγωγές, από πηγές άσχετες με ιαπωνικούς επιστημονικούς φορείς. Καμία από αυτές τις αναπαραγωγές δεν παρείχε σύνδεσμο πηγής της πληροφορίας. Μερικές από αυτές τις δημοσιεύσεις μάλιστα χρησιμοποιούν εικόνες πολύ παρόμοιες με αυτές των ελληνικών αναπαραγωγών, ταυτόχρονα όμως παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές στην υποτιθέμενη γεννήτρια κι εγείρουν υποψίες πως πρόκειται για προϊόν τεχνητής νοημοσύνης (παραδείγματα εδώ και εδώ).

Πρέπει να σημειωθεί πως η ιδέα της παραγωγής ενέργειας από υγρασία δεν είναι ψευδής. Οι γεννήτριες υγρασίας-ηλεκτρισμού έχουν σχεδιαστεί για να παράγουν ενέργεια από την υγρασία, εκμεταλλευόμενες τις ίδιες ιδιότητες των σταγονιδίων νερού που προκαλούν κεραυνούς μέσα στα σύννεφα, σύμφωνα με ένα άρθρο του 2023 από το περιοδικό Science News Explores, το οποίο παραθέτει στοιχεία από συνεργάτη του Πανεπιστημίου Amherst της Μασαχουσέτης. Ωστόσο, η ισχύς αυτών των συσκευών είναι ακόμη πολύ μικρή για να έχει οποιαδήποτε πρακτική χρήση, σε κλίμακα εκατομμυριοστών του βατ. Επίσης, δεν υπάρχει καμία αναφορά στο μέγεθος της συσκευής, καμία φωτογραφία της, όπως στις αναπαραγωγές, αλλά ούτε και σε Ιάπωνες επιστήμονες ή και στη χώρα γενικότερα.

Ένα από τα λίγα σχετικά στοιχεία που βρήκαμε από την Ιαπωνία είναι μια έρευνα του 2025, από το Πανεπιστήμιο του Κιότο, η οποία όμως αφορά τη χρήση κυττάρων για ηλιακή ενέργεια. Ψάχνοντας με λέξεις κλειδιά, εντοπίσαμε μια σειρά ερευνητικών εργασιών σχετικά με συσκευές παρόμοιες με αυτές που περιγράφονται στις αναρτήσεις (εδώ, εδώ και εδώ), εργασίες που μιλάνε για πιθανούς τρόπους ενίσχυσης της αποδοτικότητας τέτοιων μηχανών, όμως φαίνεται να σχετίζονται με κινεζικά πανεπιστήμια αντί για ιαπωνικά. Αντίστοιχης φύσης είναι και αυτή η πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Όσον αφορά την εικόνα, οι ίδιες οι λεζάντες αμφισβητούν την εικόνα. Όλες μιλάνε για συσκευή “όχι μεγαλύτερη από κουτί σπίρτων”, αλλά δείχνουν ένα αντικείμενο με κυκλικό σχήμα στο μέγεθος κέρματος (κρίνοντας από τα δάχτυλα που το κρατάνε). Ωστόσο, η πλακέτα καθαυτή περιέχει πολλά σημεία στα οποία η γραφή γύρω από τους πυκνωτές είναι ακατανόητη, με σύμβολα που δεν είναι ούτε γράμματα, ούτε αριθμοί, όπως ακριβώς θα τα σχεδίαζε ένα εργαλείο παραγωγής εικόνων τεχνητής νοημοσύνης, υποψία που υποστηρίζεται από την ύπαρξη των άλλων εικόνων που βρήκαμε νωρίτερα.

Τα εργαλεία huggingface.com, aiornot.com και wasitai.com επίσης συμφωνούν πως η εικόνα είναι δημιούργημα τεχνητής νοημοσύνης:

Συμπέρασμα

Δεν υπάρχει καμία απόδειξη στο διαδίκτυο για την ύπαρξη γεννήτριας όπως αυτή της εικόνας. Τα τελευταία χρόνια έχουν υπάρξει σημαντικές εξελίξεις στον τομέα, ωστόσο μέχρι σήμερα τα αποτελέσματα κυμαίνονται σε μικροσκοπικές, μη πρακτικές κλίμακες. Σε καμία από αυτές τις πηγές δε γίνεται ξεκάθαρα λόγος για το μέγεθος αυτών των συσκευών, ούτε παρέχεται φωτογραφία τους. Επίσης, η εικόνα που συνοδεύει τις δημοσιεύσεις έχει φτιαχτεί με τεχνητή νοημοσύνη, ενώ μερικές ξένες δημοσιεύσεις, με ακριβώς την ίδια λεζάντα, φέρουν άλλες εικόνες που δείχνουν διαφορετική υποτιθέμενη συσκευή.