Ευαίσθητο περιεχόμενο
Ευαίσθητο περιεχόμενο
Ευαίσθητο περιεχόμενο
Ευαίσθητο περιεχόμενο
Ευαίσθητο περιεχόμενο
Ισχυρισμός:
Σύμφωνα με τον FDA τα εμβόλια κατά της COVID-19 προκάλεσαν τον θάνατο τουλάχιστον δέκα παιδιών στις Ηνωμένες Πολιτείες
Συμπέρασμα:
Ο ισχυρισμός δεν προέρχεται από κάποια επίσημη ανακοίνωση αλλά από εσωτερικό υπόμνημα του FDA που διέρρευσε στον Τύπο. Το υπόμνημα συντάχθηκε από τον διευθυντή του Κέντρου Αξιολόγησης και Έρευνας Βιολογικών Προϊόντων του FDA, Vinay Prasad, ωστόσο δεν συνοδεύεται από τα απαραίτητα επιστημονικά δεδομένα. Εκτός από αναλύσεις ερευνητών και επιστημόνων που αναδεικνύουν τον αντιεπιστημονικό χαρακτήρα του υπομνήματος, οι ίδιοι οι ερευνητές του Γραφείου Βιοστατιστικής και Φαρμακοεπαγρύπνησης του FDA, σε μεταγενέστερο υπόμνημα τους, διαψεύδουν τον ισχυρισμό. Οι ερευνητές τόνισαν πως ο Prasad δεν κοινοποίησε τα απαραίτητα επιστημονικά δεδομένα ούτε στα αρμόδια τμήματα του FDA, ενώ ακολουθώντας κλινική αξιολόγηση, αντί απλά να επικαλούνται ακατέργαστα δεδομένα φαρμακοεπαγρύπνησης, ο πραγματικός αριθμός θανάτων που θα μπορούσαν να συνδεθούν με τον εμβολιασμό είναι από 0 έως 7, ωστόσο κανένας από αυτούς δεν μπορούσε να τεκμηριωθεί ότι οφείλεται στον εμβολιασμό.
Σημαντική διάδοση παρουσιάζει ο ισχυρισμός ότι τα εμβόλια κατά της COVID-19 προκάλεσαν τον θάνατο τουλάχιστον δέκα παιδιών στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA). Όπως θα εξετάσουμε στο παρόν άρθρο, όμως, ο ισχυρισμός είναι παραπλανητικός, καθώς δεν αφορά κάποια επίσημη ανακοίνωση του FDA αλλά ένα εσωτερικό υπόμνημα (memo) το οποίο διέρρευσε και στο οποίο δεν αναφέρεται κανένα επιστημονικό δεδομένο που να τον υποστηρίζει. Επιπροσθέτως, μεταγενέστερο υπόμνημα από τους ίδιους τους ερευνητές του FDA ανατρέπει εντελώς τα δεδομένα, διαψεύδοντας ουσιαστικά τον ισχυρισμό
Ο ισχυρισμός προβάλλεται σε δημοσιεύματα όπως αυτά που διαβάζουμε στους ιστότοπους pronews.gr, karditsastakra.com, oparlapipas.gr, enikos.gr, vradini.gr, kosmoslarissa.gr, και philenews.com, καθώς και σε αναρτήσεις στο Facebook:
Τι ισχύει
Αρχικά θα πρέπει να τονίσουμε πως ο ισχυρισμός δεν προκύπτει από επίσημη ανακοίνωση του FDA, όπως υπαινίσσονται κάποια από τα υπό εξέταση δημοσιεύματα. Κατά συνέπεια, τίτλοι δημοσιευμάτων και αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που αναφέρουν πως ο FDA ως οργανισμός επίσημα «παραδέχεται», «αποκαλύπτει», «συνδέει» ή «σχετίζει» τους θανάτους με τα εμβόλια κατά της COVID-19 στερούνται σημαντικού πλαισίου.
Σύμφωνα με σχετικό άρθρο του οργανισμού επαλήθευσης ειδήσεων FactCheck.org, δεν πρόκειται για επίσημη ανακοίνωση του αμερικανικού Οργανισμού Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA), αλλά για ένα εσωτερικό υπόμνημα που εστάλη μέσω email σε όλα τα μέλη του Κέντρου Αξιολόγησης και Έρευνας Βιολογικών Φαρμάκων (CBER) από τον Vinay Prasad, διευθυντή του εν λόγω Κέντρου, και το οποίο διέρρευσε στα Μέσα στις 28 Νοεμβρίου 2025. [πηγή 1][πηγή 2][πηγή 3][πηγή 4]
Το υπόμνημα, όπως δημοσιεύτηκε στην Washington Post, είναι το ακόλουθο:
Ο υπό εξέταση ισχυρισμός, καθώς και το γενικό πλαίσιο πίσω από την έρευνα που αναφέρεται στο εσωτερικό υπόμνημα του FDA, εντοπίζεται στις πρώτες σελίδες του υπομνήματος:
Αγαπητή Ομάδα CBER (σσ: Κέντρου Αξιολόγησης και Έρευνας Βιολογικών Φαρμάκων), Σας γράφω για να αναφέρω ότι το προσωπικό του OBPV (σσ: Γραφείο Βιοστατιστικής και Φαρμακοεπαγρύπνησης) διαπίστωσε ότι τουλάχιστον 10 παιδιά πέθαναν μετά και λόγω του εμβολιασμού κατά της COVID-19. Αυτοί οι θάνατοι σχετίζονται με τον εμβολιασμό (πιθανή/ενδεχόμενη/δυνατή (σσ: συσχέτιση), απόδοση από το προσωπικό). Αυτός ο αριθμός είναι σίγουρα υποεκτιμημένος λόγω υποαναφοράς και εγγενούς προκατάληψης στην απόδοση. Αυτό το σήμα ασφάλειας έχει εκτεταμένες επιπτώσεις για τους Αμερικανούς, την αντιμετώπιση της πανδημίας των ΗΠΑ και τον ίδιο τον οργανισμό, τις οποίες επιθυμώ να συζητήσω εδώ. Θέλω επίσης να απαντήσω σε ορισμένες συχνές αντιρρήσεις.
[…]
Το καλοκαίρι του 2025, η Dr. Hoeg άρχισε να διερευνά τις αναφορές του VAERS για παιδιά που πέθαναν μετά τη χορήγηση του εμβολίου COVID-19. Μέχρι τα τέλη του καλοκαιριού, είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι στην πραγματικότητα υπήρχαν θάνατοι – ένα γεγονός που ο οργανισμός αυτός δεν είχε ποτέ παραδεχτεί δημόσια.
Η Dr. Hoeg οργάνωσε μια μικρή συνάντηση για να συζητήσει αυτούς τους θανάτους με ενδιαφερόμενους φορείς του OVRR και του OBPV. Οι διαφάνειες που παρουσίασε, τα email που έστειλε και οι παραποιημένες αναφορές κοινοποιήθηκαν σε μέσα ενημέρωσης. Η γενική αφήγηση ήταν ότι το προσωπικό του OVRR διαφώνησε με την εκτίμηση της Dr. Hoeg ότι οι θάνατοι οφείλονταν στη λήψη του εμβολίου. Κάποια μέλη του προσωπικού που ήταν παρόντα και διέρρευσαν πληροφορίες, παρουσίασαν το περιστατικό ως προσπάθεια της Dr. Hoeg να δημιουργήσει ψευδή φόβο σχετικά με τα εμβόλια.
Στη συνέχεια, ζήτησα από το OBPV να πραγματοποιήσει μια λεπτομερή ανάλυση των θανάτων που αναφέρθηκαν οικειοθελώς στο σύστημα VAERS – για λόγους ισορροπίας. Η αιτιότητα είναι εύκολο να αξιολογηθεί σε μια τυχαιοποιημένη δοκιμή, αλλά με τις αναφορές περιστατικών, η αιτιότητα συνήθως αξιολογείται σε υποκειμενική κλίμακα. Σε αυτήν την κλίμακα που κυμαίνεται από βέβαιο έως απίθανο – το βέβαιο, το πιθανό, και το ενδεχόμενο θεωρούνται γενικά ότι σχετίζονται με το προϊόν.
Η ομάδα πραγματοποίησε μια αρχική ανάλυση 96 θανάτων μεταξύ 2021 και 2024 και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι όχι λιγότεροι από 10 [θάνατοι παιδιών] σχετίζονται [με το εμβόλιο]. Αν μη τι άλλο, αυτό αντιπροσωπεύει συντηρητική κωδικοποίηση, όπου τα εμβόλια απαλλάσσονται αντί να κατηγορούνται σε περιπτώσεις ασάφειας. Ο πραγματικός αριθμός είναι υψηλότερος.
Αρχικά, είναι σημαντικό να τονίσουμε πως στο υπόμνημά του ο Vinay Prasad δεν παραθέτει τα απαραίτητα επιστημονικά δεδομένα προκειμένου να υποστηρίξει τον ισχυρισμό για την διαπίστωση συσχέτισης 10 θανάτων παιδιών με τον εμβολιασμό κατά της COVID-19. Επιπροσθέτως, προβαίνει σε ψευδοεπιστημονικούς ισχυρισμούς σχετικά με τη σημασία της απόδοσης συσχέτισης και των όρων «πιθανή» (possible/likely) συσχέτιση και «ενδεχόμενη» (probable) συσχέτιση. Συγκεκριμένα, οι ισχυρισμοί του πως «οι θάνατοι σχετίζονται με τον εμβολιασμό» μέσω πιθανής ή ενδεχόμενης συσχέτισης και πως «το βέβαιο, το πιθανό, και το ενδεχόμενο θεωρούνται γενικά ότι σχετίζονται με το προϊόν» είναι παραπλανητικοί, όπως εξηγούν σε μεταγενέστερο υπόμνημα οι ίδιοι οι ερευνητές του FDA.
Οι πρώτες αντιδράσεις ερευνητών και επιστημόνων
Σε δημοσίευση που αναρτήθηκε στις 3 Δεκεμβρίου στο επιστημονικό περιοδικό New England Journal of Medicine, με τίτλο “A Threat to Evidence-Based Vaccine Policy and Public Health Security at the FDA” (πλήρες κείμενο/αρχειοθετημένο εδώ), πρώην επίτροποι του FDA άσκησαν δριμύτατη κριτική στο σύνολο του περιεχομένου του υπομνήματος, τονίζοντας πως οι προτάσεις του Vinay Prasad θα «εμποδίσουν την ικανότητα ενημέρωσης των εμβολίων», θα «καταστέλλουν την καινοτομία και τον ανταγωνισμό» και τελικά «θα θέσουν σε μειονεκτική θέση» τον αμερικανικό λαό.
Όσον αφορά τον υπό εξέταση ισχυρισμό, η δημοσίευση αναφέρει πως όλοι οι θάνατοι που αναφέρθηκαν στα Κέντρα Ελέγχου Νοσημάτων (CDC) και στον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) των ΗΠΑ «είχαν εξεταστεί προσεκτικά από το προσωπικό του FDA, το οποίο κατέληξε σε διαφορετικά συμπεράσματα».
Κάντε κλικ εδώ για να διαβάσετε την πλήρη δημοσίευση πρώην επιτρόπων του FDA
Ως πρώην επίτροποι της Υπηρεσίας Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) — οι οποίοι συλλογικά καθοδηγήσαμε την εποπτεία του οργανισμού για περισσότερα από 35 χρόνια, μέσα από μυριάδες κρίσεις δημόσιας υγείας — είμαστε αφοσιωμένοι στην ασφάλεια των ιατρικών προϊόντων και στον εντοπισμό νέων ιατρικών στοιχείων με την ταχύτητα, την αυστηρότητα και την διαφάνεια που θα έπρεπε να περιμένει το κοινό. Ανησυχούμε βαθιά για τους σαρωτικούς νέους ισχυρισμούς του FDA σχετικά με την ασφάλεια των εμβολίων και προτάσεις που θα υπονόμευαν ένα ρυθμιστικό μοντέλο που έχει σχεδιαστεί για να διασφαλίζει ότι τα εμβόλια είναι ασφαλή, αποτελεσματικά και διαθέσιμα όταν το κοινό τα χρειάζεται περισσότερο.
Το υπάρχον ρυθμιστικό μοντέλο χτίζει την εμπιστοσύνη του κοινού ενθαρρύνοντας την ανοιχτή ανταλλαγή πληροφοριών και την αυστηρή, διαφανή επιστημονική συζήτηση. Ωστόσο, ένα υπόμνημα που στάλθηκε την περασμένη εβδομάδα στο προσωπικό του FDA θα ανατρέψει τις βασικές πολιτικές που διέπουν την ανάπτυξη και τις ενημερώσεις των εμβολίων. Αυτά τα μέτρα, και ο μονομερής τρόπος με τον οποίο επιβάλλονται, υπονομεύουν το δημόσιο συμφέρον. Είναι τα τελευταία σε μια σειρά ανησυχητικών αλλαγών στον FDA, συμπεριλαμβανομένων σημαντικών αποχωρήσεων προσωπικού του FDA, που θα μπορούσαν να μειώσουν τόσο τη δύναμη του FDA όσο και την υγεία και την ασφάλεια των Αμερικανών.
Το υπόμνημα (διαθέσιμο στη διεύθυνση https://www.biocentury.com/article/657740) συντάχθηκε από τον Vinay Prasad, διευθυντή του Κέντρου Αξιολόγησης και Έρευνας Βιολογικών Προϊόντων (CBER) του FDA, ο οποίος υπηρετεί επίσης ως επικεφαλής επιστημονικός υπεύθυνος, επικεφαλής ιατρικός σύμβουλος και αναπληρωτής επικεφαλής του γραφείου βιοστατιστικής του CBER, καθώς και ως υπεύθυνος για την αναθεώρηση και την έγκριση εμβολίων. Το υπόμνημά του χαρακτηρίζει τις ενέργειες των επιστημόνων του FDA που εκφράζουν ανησυχίες σχετικά με τις διαδικασίες ή τις αποφάσεις του οργανισμού σε εξωτερικούς φορείς ως «ανήθικες» και «παράνομες». Ζητά να διατηρούνται οι επιστημονικές συζητήσεις εντός του οργανισμού «μέχρι να είναι έτοιμες να δημοσιοποιηθούν» και δίνει εντολή στα μέλη του προσωπικού που διαφωνούν με το νέο πλαίσιο να «υποβάλουν τις επιστολές παραίτησής τους».
Οι προτεινόμενες κατευθυντήριες γραμμές θα αλλάξουν δραματικά τη ρύθμιση των εμβολίων με βάση μια επανερμηνεία επιλεκτικών στοιχείων και μέσω μιας διαδικασίας που έρχεται σε ρήξη με τους κανόνες που έχουν εδραιώσει την παγκοσμίως σεβαστή επιστημονική ακεραιότητα του FDA. Εάν θεσπιστεί, το πλαίσιο θα εμποδίσει την ικανότητα ενημέρωσης των εμβολίων ώστε να συμβαδίζουν με τη φυσική εξέλιξη των αναπνευστικών ιών ή τις αλλαγές στην επικράτηση των βακτηριακών οροτύπων. Θα καταστείλει επίσης την καινοτομία και τον ανταγωνισμό. Το τελικό αποτέλεσμα θα είναι η μειονεκτική θέση των ανθρώπων που ο FDA υπάρχει για να προστατεύει, συμπεριλαμβανομένων εκατομμυρίων Αμερικανών που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο από σοβαρές λοιμώξεις.
Το νέο πλαίσιο απορρίπτει τη μακροχρόνια εξάρτηση του οργανισμού από μελέτες «ανοσογεφύρωσης» για καλά κατανοητά εμβόλια με εκτεταμένα δεδομένα ασφάλειας. Χρησιμοποιώντας αυτήν την προσέγγιση, μόλις διαπιστωθεί μια αξιόπιστη συσχέτιση με την αποτελεσματικότητα, η ικανότητα ενός εμβολίου να διεγείρει το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να παράγει προστατευτικά αντισώματα μπορεί να χρησιμεύσει ως υποκατάστατο της αποτελεσματικότητάς του στην υποστήριξη των ασθενών να αποφεύγουν λοιμώξεις και επιπλοκές από ταχέως εξελισσόμενους ιούς όπως ο SARS-CoV-2 και η γρίπη. Επειδή αυτοί οι ιοί αλλάζουν συχνά, η επανάληψη δοκιμών αποτελεσματικότητας μεγάλης κλίμακας για κάθε νέο εποχικό στέλεχος δεν είναι εφικτή εντός του χρόνου που απαιτείται για την ενημέρωση των εμβολίων. Μελέτες γεφύρωσης έχουν επίσης χρησιμοποιηθεί για την επέκταση της προστασίας των εμβολίων σε πρόσθετους οροτύπους βακτηρίων.2 Ο FDA ενημερώνει συνεχώς τα σχετικά στελέχη που χρησιμοποιούνται για μελέτες ανοσογεφύρωσης για να διασφαλίσει ότι τα εμβόλια παραμένουν ασφαλή και αποτελεσματικά καθώς εξελίσσονται οι απειλές. Μελέτες ανοσογεφύρωσης έχουν επίσης χρησιμοποιηθεί για ορισμένα νέα προϊόντα, συμπεριλαμβανομένου του εμβολίου κατά του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων που θα μπορούσε να εξαλείψει σε μεγάλο βαθμό τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας.
Οι προτεινόμενες νέες οδηγίες δεν αποτελούν μικρές προσαρμογές ή συνεκτικές ενημερώσεις πολιτικής. Αντιπροσωπεύουν μια σημαντική αλλαγή στην κατανόηση του ρόλου του FDA. Το υπόμνημα αναφέρει ότι «καμία ποσότητα ανοσοποιητικών υποκατάστατων που διαμεσολαβούνται από κύτταρα ή χυμικά» δεν μπορεί να δικαιολογήσει την έγκριση νέων ή ενημερωμένων εμβολίων – λογική που ισχυρίζεται ο Prasad υπονοείται από την έλλειψη πλήρους βιοομοειδούς οδού για τα εμβόλια. Αυτά τα επιχειρήματα διαστρεβλώνουν τόσο την επιστήμη όσο και το κανονιστικό αρχείο, ειδικά στην περίπτωση εμβολίων που στοχεύουν σε καλά κατανοητούς παθογόνους οργανισμούς μέσω ενός καθιερωμένου μηχανισμού δράσης.
Η εγκατάλειψη των υπαρχουσών μεθόδων δεν θα «ανεβάσει την επιστήμη των εμβολίων», όπως ισχυρίζεται το υπόμνημα. Θα υποβάλει τα εμβόλια σε ένα σημαντικά υψηλότερο και πιο υποκειμενικό επίπεδο έγκρισης. Τα προτεινόμενα μέτρα θα επιβραδύνουν την αντικατάσταση παλαιότερων προϊόντων με καλύτερα και θα δημιουργήσουν δυνητικά απαγορευτικά έξοδα για τους νεοεισερχόμενους στην αγορά, ιδίως τις μικρές εταιρείες βιοτεχνολογίας. Είναι αλήθεια ότι τα εμβόλια μπορούν να αποφέρουν σημαντικά κέρδη και ότι η πολυπλοκότητά τους εμποδίζει τον πραγματικό ανταγωνισμό στα γενόσημα, όπως παρατηρεί το υπόμνημα. Ωστόσο, η προτεινόμενη πολιτική απάντηση θα μείωνε τον ανταγωνισμό και θα αύξανε τις τιμές απαιτώντας τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές πριν από την κυκλοφορία «για τα περισσότερα νέα προϊόντα». Επιπλέον, η επιμονή σε μακροχρόνιες, δαπανηρές μελέτες αποτελεσμάτων για κάθε ενημερωμένη σύνθεση θα καθυστερούσε την άφιξη καλύτερα ταιριαστών εμβολίων όταν εμφανιστούν νέες επιδημίες ή όταν θα μπορούσαν να ωφεληθούν πρόσθετες ομάδες ασθενών. Είναι σημαντικό να δημιουργηθεί μια σαφής, επιστημονικά τεκμηριωμένη και καλά αιτιολογημένη οδός προς την έγκριση. Διαφορετικά, οι καινοτόμοι δεν θα έχουν κανέναν αξιόπιστο τρόπο να σχεδιάσουν τα αναπτυξιακά τους προγράμματα. Τα άτομα που επηρεάζονται περισσότερο από το προτεινόμενο πλαίσιο του FDA θα περιλαμβάνουν ηλικιωμένους Αμερικανούς και άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα που βασίζονται περισσότερο στην προστασία που μπορούν να προσφέρουν τα έγκαιρα και ενημερωμένα εμβόλια.
Η νέα προσέγγιση θα παρέκαμτε επίσης τη δημόσια διαφάνεια, συμπεριλαμβανομένων μακροχρόνιων νομοθετικών και κανονιστικών μηχανισμών που επιτρέπουν τη δημόσια δημοσιοποίηση διαφωνιών σχετικά με την ισορροπία οφέλους-κινδύνου, τα τελικά σημεία των κλινικών δοκιμών, τον σχεδιασμό των δοκιμών και την ανάλυση δεδομένων. Σύμφωνα με τον Νόμο περί Διοικητικής Διαδικασίας και τις Καλές Πρακτικές Οδηγιών του FDA, οι αλλαγές αυτού του μεγέθους θα πρέπει να αναπτύσσονται μέσω κατευθυντήριων γραμμών ή κανονισμών, με ευρεία διαβούλευση εντός του οργανισμού, ουσιαστική ευκαιρία για δημόσιο σχολιασμό και συχνά δημόσια συμβολή από συμβουλευτική επιτροπή. Η Συμβουλευτική Επιτροπή Εμβολίων και Συναφών Βιολογικών Προϊόντων (VRBPAC) του FDA υπάρχει ακριβώς για να λαμβάνουν δημόσια ανεξάρτητη αξιολόγηση από ειδικούς αμφιλεγόμενα επιστημονικά και πολιτικά ζητήματα.
Ωστόσο, η ηγετική ομάδα του Επιτρόπου του FDA, Martin Makary, δήλωσε ότι σκοπεύει να παραιτηθεί από τις συνεδριάσεις της συμβουλευτικής επιτροπής για πολλές σημαντικές αποφάσεις, καθώς θεωρεί αυτές τις επιτροπές, οι οποίες συστάθηκαν με διμερή συμφωνία στο Κογκρέσο πριν από δεκαετίες, ως έναν άσκοπα δαπανηρό και επαχθές έλεγχο της λήψης αποφάσεων.
Το δηλωμένο κίνητρο για αυτές τις σαρωτικές αλλαγές είναι οι θάνατοι 10 παιδιών, τους οποίους η ηγεσία του FDA ισχυρίζεται ότι προκλήθηκαν από εμβόλια COVID-19. Οποιοσδήποτε θάνατος που θα μπορούσε να σχετίζεται με τον εμβολιασμό είναι τραγικός και δικαιολογεί εκτεταμένη έρευνα. Προηγουμένως, όλες οι περιπτώσεις που αναφέρονταν στα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) και στον FDA είχαν εξεταστεί προσεκτικά από το προσωπικό του FDA, το οποίο κατέληξε σε διαφορετικά συμπεράσματα. Η κρίση των μεμονωμένων αναφορών περιστατικών είναι ευαίσθητη και υποκειμενική και βασίζεται στην αυστηρότητα και την καλή θέληση των ατόμων που διεξήγαγαν την αξιολόγηση. Το υπόμνημα δεν παρείχε καμία εξήγηση για τη διαδικασία και τις αναλύσεις που χρησιμοποιήθηκαν για την επίτευξη της νέας αναδρομικής κρίσης, ούτε ανέφερε γιατί αυτή η αξιολόγηση θα έπρεπε να δικαιολογεί την πλήρη αναδιατύπωση της ρύθμισης των εμβολίων.
Η επαναληπτική ανάλυση βασίστηκε σε αναφορές ανεπιθύμητων συμβάντων που κατατέθηκαν στο Σύστημα Αναφοράς Ανεπιθύμητων Συμβάντων Εμβολίων (VAERS), ένα παθητικό σύστημα επιτήρησης μετά την έγκριση που συλλέγει μη επαληθευμένες αναφορές, από οποιαδήποτε πηγή, για συμβάντα που συμβαίνουν μετά τον εμβολιασμό. Οι αναφορές VAERS, από μόνες τους, δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να προσδιοριστεί εάν ένα εμβόλιο προκάλεσε ένα συγκεκριμένο συμβάν. Ο πρωταρχικός σκοπός του συστήματος είναι να επισημαίνει πιθανά σήματα ασφάλειας που πρέπει στη συνέχεια να αξιολογηθούν σε προσεκτικά σχεδιασμένες έρευνες. Τα δεδομένα VAERS έχουν καλά αναγνωρισμένες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένης της μεροληψίας αναφοράς και της έλλειψης ομάδων ελέγχου. Επομένως, ο FDA βασίζεται και σε πολλά άλλα συστήματα δεδομένων και μεθόδους, συμπεριλαμβανομένης της αναθεώρησης ιατρικών αρχείων, των προγραμμάτων ενεργητικής επιτήρησης και της ανεξάρτητης αξιολόγησης από ομότιμους.
Ωστόσο, αποδεχόμενος την αναθεώρηση των εκθέσεων VAERS ως απόδειξη ότι «όχι λιγότεροι από 10» θάνατοι προκλήθηκαν από εμβόλια COVID-19, ο Prasad καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα εμβόλια προκάλεσαν καθαρή βλάβη στα παιδιά – και στη συνέχεια επιδιώκει να δικαιολογήσει σαρωτικές αλλαγές στα κανονιστικά πρότυπα για τους Αμερικανούς που διατρέχουν πολύ υψηλότερο κίνδυνο επιπλοκών από πολλές άλλες μολυσματικές ασθένειες. Όλα τα εμβόλια έχουν κινδύνους και οφέλη, τα οποία διευκρινίζονται με προσεκτική, διαφανή αξιολόγηση των στοιχείων. Οι ανακοινώσεις του FDA θα πρέπει να παρουσιάζουν τους κινδύνους και τα οφέλη με ισορροπημένο τρόπο. Αλλά τα οφέλη και οι κίνδυνοι πολλών καθιερωμένων εμβολίων είναι καλά κατανοητά και η επιβολή νέων απαιτήσεων έγκρισης χωρίς ουσιαστικά νέα στοιχεία θα μπορούσε να καταστήσει αδύνατη την παρακολούθηση των εξελισσόμενων μολυσματικών απειλών.
Το υπόμνημα ισχυρίζεται, λανθασμένα, ότι «δεν έχουμε αξιόπιστα δεδομένα» σχετικά με τα οφέλη του εμβολιασμού κατά της COVID στα παιδιά. Οι λογικοί επιστήμονες θα πρέπει να συμμετάσχουν σε ανοιχτή συζήτηση σχετικά με τον καλύτερο τρόπο διαμόρφωσης συστάσεων για παιδιά που διατρέχουν χαμηλότερο κίνδυνο για COVID-19, αλλά ουσιαστικά στοιχεία δείχνουν ότι ο εμβολιασμός μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο σοβαρής νόσου και νοσηλείας σε πολλά παιδιά και εφήβους.
Φυσικά, ο FDA πρέπει να είναι πρόθυμος να επανεξετάσει τα πρότυπα έγκρισης όταν νέα δεδομένα απαιτούν αλλαγές. Τέτοιες συζητήσεις, ωστόσο, πρέπει επίσης να τηρούν τη διαδικασία που δίνει στις αποφάσεις του FDA τη νομιμότητά τους: ανοιχτή διαβούλευση και ισχυρή συνεργασία με το προσωπικό του οργανισμού και την ευρύτερη κοινότητα. Οι επιστημονικές διαφωνίες θα πρέπει να γίνονται σεβαστές. Οι απαιτήσεις για ιδεολογική ευθυγράμμιση ως προϋπόθεση απασχόλησης είναι ασυμβίβαστες με έναν οργανισμό του οποίου το δυνατό σημείο είναι ο πλουραλισμός των απόψεων των ειδικών του. Η ασφάλεια των Αμερικανών εξαρτάται από μια κουλτούρα στην οποία τα στοιχεία εξετάζονται ανοιχτά και το προσωπικό μπορεί να αναδεικνύει ανησυχίες, να αμφισβητεί την ηγεσία και να συνεργάζεται με εξωτερικούς επιστήμονες χωρίς φόβο αντιποίνων.
Ο FDA έχει βοηθήσει στη διάσωση εκατομμυρίων ζωών, οξύνοντας την κρίση του καθώς νέα στοιχεία και καλύτερες μέθοδοι αναπτύχθηκαν, συζητήθηκαν και βελτιστοποιήθηκαν. Εργαζόμενοι στον FDA υπό Ρεπουμπλικανικές και Δημοκρατικές κυβερνήσεις, είδαμε από κοντά πόσο βαθιά πίστευε το προσωπικό του οργανισμού στην αποστολή του για τη δημόσια υγεία. Αν ο στόχος είναι η ανοικοδόμηση της εμπιστοσύνης, η απάντηση δε βρίσκεται στο να παραμερίσουμε τους βασικούς κανόνες της επιστήμης, να καταπνίξουμε τα επιχειρήματα και την εποπτεία ή να αντικαταστήσουμε την επιστημονική έρευνα των ειδικών με τη μονομερή λήψη αποφάσεων μερικών ατόμων. Βρίσκεται στην επιμονή σε ανοιχτή διαβούλευση, σε αδιάσειστα στοιχεία και σε διαδικασίες που το κοινό μπορεί να δει και να εμπιστευτεί.
Ο παθολόγος Γιώργος Παππάς, ο οποίος διατελεί επικεφαλής του Ινστιτούτου Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης Ιωαννίνων, με ερευνητικό έργο στις ζωονόσους μολυσματικές ασθένειες και στην ετοιμότητα σε επιδημίες και πανδημίες, σε ανάρτησή του στο Facebook άσκησε σφοδρή κριτική στα όσα αναφέρονται στο υπόμνημα:
Ημερολόγιο κορωνοϊού, 30 Νοεμβρίου 2025, περί της επίμονης παραπληροφόρησης:
Επειδή η άκριτη αναπαραγωγή ανοησιών βλάπτει: από χτες κυκλοφορεί ευρύτατα η “είδηση” ότι ο Vinay Prasad, υπεύθυνος εμβολιαστικής πολιτικής του Αμερικανικού Οργανισμού Φαρμάκων και του νέου καθεστώτος του Υπουργείου Υγείας των ΗΠΑ, διακίνησε εσωτερικό έγγραφο που λέει ότι βρήκαν 10+ θανάτους παιδιών εξαιτίας των mRNA εμβολίων- έχουμε και λέμε:
1. Εσωτερικό έγγραφο. Χωρίς δημόσια στοιχεία, λεπτομέρειες, δεδομένα. Απλά “ψάξαμε εμείς και βρήκαμε και αυτά να μείνουν εδώ,όχι δημόσια, θα αποφασίζουμε εμείς με αυτά και όποιος διαφωνεί να παραιτηθεί”. Το εσωτερικό αυτό έγγραφο λέει ότι η σύμβουλος του Prasad, η Tracy Beth Hoeg (αθλίατρος με ελάχιστο επιστημονικό ίχνος αλλά καριέρα στον αντισυστημικό λόγο κατά την πανδημία και ευνοούμενη του διαβόητου αντιεμβολιαστή υπεύθυνου υγείας της Φλόριντα) έψαξε στο σύστημα καταγραφής παρενεργειών VAERS και βρήκε περιστατικά. Υπενθυμίζω ότι το VAERS είναι ένα σύστημα όπου ο καθένας μπορεί να δηλώσει ό,τι θέλει, με αποκορύφωμα τον τύπο που είχε δηλώσει ότι κάποιο εμβόλιο τον είχε μετατρέψει σε πράσινο Hulk. Και υποτίθεται ότι τώρα διερευνήθηκαν τα περιστατικά και σε κάποια βρέθηκε πιθανή συσχέτιση. Την οποία δεν είχαν βρει έως τώρα τα προηγούμενα στελέχη του οργανισμού.
Περισσότερες λεπτομέρειες για το VAERS και τον τρόπο που λειτουργούν οι υπηρεσίες φαρμακοεπαγρύπνησης θα εξετάσουμε στη συνέχεια του άρθρου.
Συνεχίζοντας, ο κ. Παππάς αναφέρθηκε στην μέθοδο έρευνας και καταγραφής δεδομένων που ακολουθούσε μέχρι πρότινος ο FDA, ενώ σχολίασε επίσης παλαιότερες δηλώσεις του Vinay Prasad και του νυν επικεφαλής Επιτρόπου του FDA, Marty Makary, καθώς και πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα, αναφέροντας τα εξής:
Θα μου πεις, “ποιος μου λέει εμένα ότι οι προηγούμενοι δεν ήταν άχρηστοι, πουλημένοι και ευτυχώς ήρθε ο Prasad να πει την αλήθεια; “. Θα σου πω ότι οι προηγούμενοι κατέγραφαν και διερευνούσαν δημόσια, με κάθε λεπτομέρεια (μέχρι τι έφαγε την προηγούμενη μέρα) , κάθε άτομο που εμφάνιζε μια πιθανή παρενέργεια, περιλαμβανομένης της μυοκαρδίτιδας. Οπότε να δώσουν στη δημοσιότητα οι τωρινοί, να τα μελετήσουν όλοι (ελπίζω μήπως στην επόμενη συνεδρίαση της Συμβουλευτικής Επιτροπής Εμβολιασμών). Να δούμε αν μία στα 2-3 εκατομμύρια, τα εμβόλια οδήγησαν σε θάνατο. Αλλιώς δεν είναι επιστήμη αλλά φήμες, από ανθρώπους με επιεικώς συζητήσιμο ιστορικό σοβαρότητας.
2. Περί σοβαρότητας: Ας μας εξηγήσει για παράδειγμα ο Vinay Prasad στους πόσους θανάτους παιδιών συγκινείται. Τον Μάιο του 2021, ο ίδιος τύπος, είχε κάνει μια χυδαία δημόσια ανάρτηση που έλεγε: “τον Απρίλιο του 2021, 19 παιδιά πέθαναν από κορωνοϊό σε μια χώρα 330 εκατομμυρίων. Είναι αυτό αρκετό για δικαιοδοσίες έκτακτων καταστάσεων;” Εκείνα τα 19 παιδιά του Απριλίου, μόνο του Απριλίου, του 2021 δεν τον ενόχλησαν φαίνεται.
(Στο εσωτερικό σημείωμα, ο Prasad αναφέρει “και ποιος μου λέει ότι τα εμβόλια έσωσαν ζωές παιδιών”. Εμβόλια δεν θέλει, μέτρα δεν θέλει, να πεθαίνουν παιδιά θέλει. Τα Κίτρινα Γάντια θυμήθηκα) .
3. Μέχρι τα τέλη του Σεπτεμβρίου του 2023, μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες, 1696 παιδιά πέθαναν από κορωνοϊό. Ολογράφως: χίλια εξακόσια ενενήντα έξι.
4. Στην Ελλάδα, την περίοδο 2020-2022, 11 παιδιά πέθαναν από κορωνοϊό. Έντεκα. Δεν πήραν ποτέ πρωτοσέλιδα.
5. Περί σοβαρότητας-2, για να γίνει ακόμη σαφέστερο που έχει μπλέξει η δημόσια υγεία: Ο επικεφαλής του Αμερικανικού Οργανισμού Φαρμάκων και προϊστάμενος του Prasad, o Makary, σε τηλεοπτική του συνέντευξη (σε αμφιλεγόμενο κανάλι ονόματι valuetainment) πριν λίγες μέρες υποστήριξε ότι o HIV βγήκε από “εργαστήριο στην Αφρική” (ενώ γνωρίζουμε με ακρίβεια ετών πότε μεταπήδησε στον άνθρωπο και πώς κυκλοφόρησε τοπικά αρχικά), και ότι η νόσος του Lyme βγήκε από συγκεκριμένο εργαστήριο εκεί κοντά (ενώ γνωρίζουμε ότι η Borrelia burgdorferi που την προκαλεί κυκλοφορεί στην Αμερική από χιλιάδων ετών)- μάλιστα ο Μακάρυ συμπλήρωσε ότι ο Burgdorfer, το όνομα του οποίου φέρει, ήταν Ναζί επιστήμονας που δεν τον εκτέλεσαν στη Νυρεμβέργη και τον έφεραν στην Αμερική να τους φτιάξει βιοτρομοκρατικά όπλα. Το ότι ο Burgdorfer είχε γεννηθεί το 1925 και συνεπώς δεν του βγαίνει ηλικιακά να ήταν “ναζί επιστήμονας που φυγαδεύθηκε στις ΗΠΑ πριν τη Νυρεμβέργη”, στα 20 του, δεν απασχολεί αυτού του είδους τους παραπληροφορητές, είναι τόσο ξεδιάντροποι. Η πηγή του βέβαια είναι “ένα βιβλίο που διάβασε”.
6. Αντίθετα με “ένα βιβλίο που διάβασε” ή ένα “εσωτερικό έγγραφο”, μια δημοσιευμένη μελέτη στο μεγάλης εμβέλειας Nature Communications, που παρακολούθησε 4,5 εκατομμύρια κατοίκους της Σουηδίας (σσ: πηγή) έδειξε ότι: η λοίμωξη από κορωνοϊό, ακόμη και η ήπια, συσχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο ισχαιμικής καρδιοπάθειας και θρομβώσεων και πνευμονικής εμβολής, αλλά και με αυξημένη θνησιμότητα. Ο κίνδυνος παρέμενε αυξημένος ακόμη και τον 2ο χρόνο μετά από τη λοίμωξη. Τέτοια αυξημένη θνησιμότητα παρατηρήθηκε και σε άτομα ηλικίας 18-39 ετών. Ανεξαρτήτως κάθε άλλης παραμέτρου που μπορεί να επηρέαζε. Παρατήρησαν επίσης ότι η λοίμωξη από κορωνοϊό σε εμβολιασμένους είχε μικρότερη τέτοια αρνητική επίδραση σε σχέση με ανεμβολίαστους.
7. Η επιστημονική προσέγγιση όσων συμβαίνουν γύρω μας και μέσα μας είναι η άμυνά μας απέναντι στο αίσθημα του φόβου για τον φυσικό κόσμο ή και τον θάνατο. Όποια άλλη προσέγγιση, είναι χάρτινο καραβάκι στο νερό, βυθίζεται. […].
8. Η παραπληροφόρηση θέλει επίθεση 24 ώρες το 24ωρο, 7 μέρες την εβδομάδα, επειδή έτσι λειτουργούν, έτσι προσηλυτούν οι εκφραστές της. Να το έχουμε υπόψη, ειδικά όσοι θεωρούμε ότι υπηρετούμε την επιστήμη. […].
Επιστημονικά άκυρη η επίκληση δεδομένων του VAERS για απόδοση συσχέτισης
Είναι σημαντικό να τονίσουμε πως, όπως έχουμε αναφέρει σε παλαιότερο άρθρο μας με τίτλο «Η επιστημονικά εσφαλμένη χρήση δεδομένων από υπηρεσίες φαρμακοεπαγρύπνησης», η επίκληση ακατέργαστων δεδομένων από υπηρεσίες φαρμακοεπαγρύπνησης, όπως το VAERS, προκειμένου να αποδοθεί αιτιότητα των αναφορών με τα αντίστοιχα σκευάσματα, αποτελεί αντιεπιστημονική πρακτική.
Αυτές οι βάσεις δεδομένων χρησιμεύουν ως εργαλείο συλλογής πληροφοριών και έγκαιρης αναγνώρισης για πιθανές παρενέργειες που ενδέχεται να σχετίζονται με ένα συγκεκριμένο εμβόλιο. Ωστόσο, οι αναφορές που κατατίθενται σε αυτούς τους φορείς δεν αποτελούν αυτόματη απόδειξη αιτιώδους σχέσης μεταξύ ενός εμβολίου και μιας συγκεκριμένης παρενέργειας. Το γεγονός, δηλαδή, πως κάποια παρενέργεια παρουσιάστηκε μετά τη λήψη ενός φαρμάκου ή μετά τον εμβολιασμό δε σημαίνει απαραίτητα ότι προκλήθηκε από το σκεύασμα. Για να εξακριβωθεί αν υπάρχει όντως αιτιώδης συσχετισμός, κάθε περίπτωση πρέπει να εξετάζεται ξεχωριστά από τις αρμόδιες αρχές.
Αυτή η προειδοποίηση εμφανίζεται στην ιστοσελίδα του VAERS:
Πηγή εικόνας: VAERS
Μετάφραση:
Το Σύστημα Αναφοράς Ανεπιθύμητων Συμβάντων Εμβολίων (VAERS) είναι ένα από τα πολλά διαφορετικά συστήματα που χρησιμοποιεί το CDC για την παρακολούθηση της ασφάλειας των εμβολίων.
Το VAERS δέχεται και αναλύει αναφορές ανεπιθύμητων συμβάντων (οποιαδήποτε παρενέργεια ή πρόβλημα υγείας μετά τον εμβολιασμό που σας ανησυχεί, ακόμη και αν δεν είστε σίγουροι εάν το εμβόλιο προκάλεσε το συμβάν).
Οποιοσδήποτε — ασθενείς, μέλη της οικογένειας, πάροχοι υγειονομικής περίθαλψης και κατασκευαστές εμβολίων — μπορεί να υποβάλει αναφορά στο VAERS. Οι πάροχοι υγειονομικής περίθαλψης και οι κατασκευαστές εμβολίων υποχρεούνται νομικά να αναφέρουν ορισμένα συμβάντα μετά τον εμβολιασμό.
Μια αναφορά στο VAERS δε σημαίνει ότι ένα εμβόλιο προκάλεσε ένα ανεπιθύμητο συμβάν.
Εάν φαίνεται ότι ένα εμβόλιο μπορεί να σχετίζεται με ένα πρόβλημα υγείας, το CDC και ο FDA διερευνούν περαιτέρω και λαμβάνουν μέτρα εάν χρειαστεί.
Είναι γεγονός πως τα συστήματα φαρμακοεπαγρύπνησης παίζουν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στην ανίχνευση πιθανών παρενεργειών από φαρμακευτικά σκευάσματα και εμβόλια, που πιθανώς δεν έχουν παρατηρηθεί στις κλινικές δοκιμές. Εντούτοις, ο καθένας μπορεί να καταχωρήσει οτιδήποτε σε αυτά τα συστήματα, γεγονός που οδηγεί σε μεγάλο αριθμό αναφορών, ενίοτε ανυπόστατων ή ακόμη και κακόβουλα ψευδών, ιδίως κατά τη διάρκεια της τρέχουσας πανδημίας, και η αδυναμία της άμεσης επιστημονικής αξιολόγησης κάθε αναφοράς ξεχωριστά, οδηγούν στη λανθασμένη ερμηνεία των δεδομένων που περιέχουν από άτομα που δεν κατανοούν τους περιορισμούς τους.
Όπως ανέφερε στην ανάρτηση του ο κ. Παππας, σε μια προσπάθεια να αναδείξει αυτό ακριβώς το πρόβλημα, ο αμερικανός βιολόγος James R. Laidler, εν γνώσει του, κατέθεσε μια αναφορά στο VAERS, στην οποία ισχυρίστηκε πως το εμβόλιο της εποχικής γρίπης τον μετέτρεψε στον χαρακτήρα των κόμικ της Marvel, “Hulk”. O ίδιος εξήγησε το σκεπτικό του και περιέγραψε το αποτέλεσμα της καταχώρησης σε άρθρο του στον επιστημονικό ιστότοπο neurodiversity.com:
Τον Σεπτέμβριο του 2004, μια μελέτη από το Ηνωμένο Βασίλειο έδειξε πως δεν υπάρχει καμία σχέση μεταξύ της έκθεσης σε θειομερσάλη και του αυτισμού. Ταυτόχρονα, μια ανασκόπηση δέκα επιδημιολογικών μελετών για τον αυτισμό και τη θειομερσάλη διαπίστωσε ότι οι λίγες μελέτες που βρήκαν συσχέτιση μεταξύ της έκθεσης σε θειομερσάλη και του αυτισμού είχαν σοβαρά μεθοδολογικά ελαττώματα. Το κυριότερο από αυτά τα ελαττώματα ήταν η χρήση του συστήματος αναφοράς ανεπιθύμητων ενεργειών του εμβολίου (VAERS) ως πηγή δεδομένων.
Το κύριο πρόβλημα με τα δεδομένα του VAERS είναι ότι οι αναφορές μπορούν να καταχωρηθούν σε αυτό από οποιονδήποτε και δεν ελέγχονται τακτικά. Για να το αποδείξω αυτό, πριν από μερικά χρόνια καταχώρησα μια αναφορά, ότι ένα εμβόλιο γρίπης με είχε μετατρέψει στον Hulk. Η αναφορά έγινε αποδεκτή και καταχωρήθηκε στη βάση δεδομένων.
Επειδή η αναφερόμενη ανεπιθύμητη ενέργεια ήταν τόσο… ασυνήθιστη, ένας εκπρόσωπος της VAERS επικοινώνησε μαζί μου. Μετά από συζήτηση για τη βάση δεδομένων VAERS και τους περιορισμούς της, ζήτησαν την άδειά μου για να διαγράψουν την καταχώρηση, την οποία και παραχώρησα. Εάν δεν είχα συμφωνήσει, η καταχώρηση θα ήταν ακόμα εκεί, αποδεικνύοντας ότι ο οποιοσδήποτε ισχυρισμός μπορεί να ενταχθεί στη βάση δεδομένων, όσο εξωφρενικός ή απίθανος κι αν είναι.
Τουλάχιστον από το 1998 (και πιθανώς νωρίτερα), κάποιες ομάδες υποστήριξης ατόμων με αυτισμό, με τις καλύτερες προθέσεις, ενθαρρύνουν τους ανθρώπους να αναφέρουν τα παιδιά τους με αυτισμό, δικά τους ή παιδιά με αυτισμό συγγενών και φίλων, στο VAERS, ως τραυματισμούς από εμβόλια που περιέχουν θειομερσάλη. Αυτό έχει «μολύνει» αμετάκλητα τη βάση δεδομένων VAERS με διπλότυπες και ψευδείς αναφορές.
Οι ίδιοι οι επιστήμονες του FDA διαψεύδουν τα όσα αναφέρει το εσωτερικό υπόμνημα
Στις 5 Δεκεμβρίου, λίγες ημέρες μετά τη διαρροή του εσωτερικού υπομνήματος του Vinay Prasad, ομάδα ερευνητών του Γραφείου Βιοστατιστικής και Φαρμακοεπαγρύπνησης (OBPV) προέβη σε σύνταξη δεύτερου υπομνήματος, στο οποίο ουσιαστικά διαψεύδουν τους ισχυρισμούς του αρχικού υπομνήματος, επισημαίνοντας λάθη και σημαντικές αποκλίσεις και παραλείψεις στο αρχικό υπόμνημα του Vinay Prasad. Πρόκειται για τους ίδιους εμπειρογνώμονες που είχαν αρχικά αναλάβει την συνεχή παρακολούθηση της ασφάλειας και την κλινική αξιολόγηση των παιδιατρικών ανεπιθύμητων ενεργειών μετά από τον εμβολιασμό κατά της COVID-19, των οποίων η δουλειά είναι να εφαρμόζουν «αξιολόγηση της αιτιότητας» στις αναφορές VAERS.
Το υπόμνημα του Δεκεμβρίου δεν διέρρευσε πλήρως στον Τύπο, ωστόσο οι πληροφορίες που περιέχονται σε αυτό είναι διαθέσιμες μέσω της επίσημης απάντησης του Κογκρέσου (αρχειοθετημένη εδώ). Μεταξύ άλλων, oι ερευνητές επισημαίνουν τα ακόλουθα ζητήματα του αρχικού υπομνήματος:
- Ο αριθμός των θανάτων: Οι ερευνητές του OBPV διαπίστωσαν ότι με την εφαρμογή πραγματικών κλινικών προτύπων (αντί να εξετάζουν απλώς τις ακατέργαστες αναφορές VAERS), ο αριθμός των θανάτων που θα μπορούσαν ενδεχομένως να συνδεθούν ήταν μεταξύ 0 και 7, ενώ κανένας από αυτούς δεν μπορούσε να επιβεβαιωθεί ως αιτιώδης.
- Η παραπλανητική απόδοση αιτιότητας: Οι ερευνητές του OBPV επισημαίνουν ότι το υπόμνημα του Prasad χρησιμοποίησε συγκεκριμένα τη φράση «πέθαναν μετά και λόγω του εμβολιασμού», αλλά στη συνέχεια παραδέχτηκε στην επόμενη κιόλας πρόταση ότι οι συνδέσεις ήταν απλά «πιθανές». Στη διάκριση μεταξύ των διαφορετικών αξιολογήσεων αιτιότητας θα αναφερθούμε στη συνέχεια του άρθρου.
- Η απόκρυψη σχετικών δεδομένων: Οι ερευνητές του OBPV σημείωσαν ότι η «λεπτομερής ανάλυση» που ανέφερε ο Prasad δεν κοινοποιήθηκε στα αρμόδια τμήματα του Οργανισμού για αξιολόγηση από ομότιμους.
Μια λεπτομερής ανάλυση του υπομνήματος της 5ης Δεκεμβρίου δημοσίευσε ο Jeremy Faust, ιατρός και επίκουρος καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Harvard, στον ιστότοπο Internal Medicine, ο οποίος επίσης εξηγεί τη διάκριση μεταξύ διαφορετικών βαθμών αξιολόγησης αιτιότητας:
Σε ένα υπόμνημα της 28ης Νοεμβρίου, ο Δρ. Vinay Prasad, ο κορυφαίος ρυθμιστής εμβολίων του FDA, ενημέρωσε το προσωπικό ότι το «προσωπικό του οργανισμού διαπίστωσε ότι τουλάχιστον 10 παιδιά έχουν πεθάνει μετά και λόγω της λήψης του εμβολιασμού κατά της COVID-19».
Αυτό είναι ψευδές, σύμφωνα με το Inside Medicine.
Σύμφωνα με ένα υπόμνημα ασφαλείας μετά την κυκλοφορία του στις 5 Δεκεμβρίου που συνέταξαν επιστήμονες του FDA στους οποίους ανατέθηκε η μελέτη του θέματος, οι επιστήμονες του οργανισμού κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο πραγματικός αριθμός θανάτων που συνδέονται με τα εμβόλια κατά της COVID-19 στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι κάπου μεταξύ μηδέν και επτά.
Όταν ρωτήθηκε για σχόλιο, ο εκπρόσωπος του HHS, Andrew Nixon, δήλωσε: «Η έρευνα του FDA για τους θανάτους που προκλήθηκαν από εμβόλια κατά της COVID βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και δεν υπάρχει ακόμη τελική καταμέτρηση αυτών των θανάτων».
Το τελικό υπόμνημα της 5ης Δεκεμβρίου, σύμφωνα με υπαλλήλους του FDA που γνωρίζουν την κατάσταση, αναφέρει ότι βάσει ενός καθιερωμένου πλαισίου του ΠΟΥ, μηδενικοί θάνατοι θεωρήθηκαν «σίγουροι» ότι προκλήθηκαν από εμβόλια κατά της COVID-19, δύο κρίθηκαν «πιθανοί» (probable/likely) ενώ πέντε ήταν «ενδεχόμενοι» (possible).
Πιθανές περιπτώσεις είναι αυτές που κρίθηκαν «απίθανες» λόγω άλλης αιτίας. Αλλά για την κατηγορία «ενδεχόμενοι», μια εναλλακτική εξήγηση κρίθηκε εξίσου πιθανή, πράγμα που σημαίνει ότι η πιθανότητα τα εμβόλια να ευθύνονται για αυτούς τους θανάτους ήταν το πολύ 50-50.
Από αυτό, φαίνεται ότι ο πραγματικός αριθμός θανάτων που οι αξιωματούχοι του FDA έχουν συνδέσει με παιδιατρικά εμβόλια κατά της COVID-19 μπορεί να είναι τόσο χαμηλός όσο μηδέν – αλλά πιθανώς κυμαίνεται στο εύρος 2-5. Αυτό σημαίνει ότι το υπόμνημα του Dr. Prasad άνοιγε με έναν αριθμό θανάτων που ήταν 200%-500% του αριθμού που ανέφεραν οι επιστήμονες στους οποίους ανέθεσε να μελετήσουν το πρόβλημα.
Από τότε που το υπόμνημα της 5ης Δεκεμβρίου δημοσιεύτηκε εσωτερικά στον FDA, ο Prasad δεν έχει διορθώσει τις προηγούμενες δηλώσεις του προς το προσωπικό του οργανισμού.
Η τρέχουσα κατάσταση στο χώρο της Δημόσιας Υγείας στις Ηνωμένες Πολιτείες
Μιλώντας στα Ellinika Hoaxes, ο κ. Γιώργος Παππάς επιπλέον σχολίασε την κατάσταση που επικρατεί αυτή τη στιγμή στο χώρο της Υγείας στις Ηνωμένες Πολιτείες και τόνισε πως ακόμα και φορείς υγείας που κάποτε θεωρούνταν αμερόληπτοι και αξιόπιστοι, υπό την ηγεσία του RFK Jr. δρουν πια πλήρως αντιεπιστημονικά και συνωμοσιολογικά:
Η τρέχουσα κατάσταση της δημόσιας υγείας στις ΗΠΑ είναι ανησυχητική όχι μόνο για τις ίδιες τις ΗΠΑ αλλά και για την παγκόσμια δημόσια υγεία-η συγκέντρωση πρόθυμων γύρω από τον γνωστό, επαγγελματία (και ιδιαίτερα επικερδώς) αντιεμβολιαστή Ρόμπερτ Κένεντυ, αργά και σταθερά τρέφει την αμφισβήτηση για την λογική, την πρακτική και την επιστήμη. Το ότι κάποιοι από αυτούς έχουν ακαδημαϊκές θέσεις δεν προσθέτει κύρος στο αφήγημα, η συντριπτική πλειοψηφία των ακαδημαϊκών άλλωστε βλέπει με τρόμο τις παρεμβάσεις που γίνονται.
Σε επίπεδο παγκόσμιας δημόσιας υγείας, η κατασυκοφάντηση και εν τέλει αποδόμηση του προγράμματος διεθνούς βοήθειας USAID, δημιούργησε κενό σε μείζονα προγράμματα πρόληψης και αντιμετώπισης λοιμώξεων και επιδημιών (κενό που καλείται βέβαια να καλύψει ο υπόλοιπος, δυτικός τουλάχιστον, κόσμος, πέρα από το να κλαίγεται).
Με την συστηματική διασπορά αμφισβητούμενων ή διαστρεβλωμένων επιστημονικών στοιχείων, αυτή η συμμαχία πρόθυμων (που υποθέτω κινείται από ματαιοδοξία-οι περισσότεροι από αυτούς έτσι κινήθηκαν και στην πανδημία, αμφισβητώντας και πέφτοντας τραγικά έξω) δρα πλήρως συνομωσιολογικά: έχει ένα αφήγημα, π.χ. τα mRNA εμβόλια βλάπτουν, το θέτει ως αξίωμα άνευ αποδείξεων, και μετά προσπαθεί να κατασκευάσει αποδείξεις.
Αυτές οι “αποδείξεις” βέβαια είναι συνήθως επιλεκτικές αναγνώσεις αμιφισβητούμενων μελετών ή ακόμη και ξεδιάντροπα ψέματα, δεν έχουν τέτοιους δισταγμούς. Θα το βλέπουμε όλο και περισσότερο την επόμενη τριετία, τουλάχιστον.
Χαρακτηριστικό αυτού είναι το γεγονός πως εδώ και καιρό, το Media Bias/Fact Check, ένας ανεξάρτητος ιστότοπος που αξιολογεί την πολιτική κλίση, την προκατάληψη, την αξιοπιστία και εγκυρότητα Μέσων και ιστοτόπων, έχει πια διαμορφώσει την αξιολόγησή του με αρνητικό πρόσημο για τις ιστοσελίδες του FDA αλλά και των CDC:
1) Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων/Food and Drug Administration (FDA)
Πηγή εικόνας: MediaBias/FactCheck
Ενώ ο FDA εξακολουθεί να βασίζει πολλές αποφάσεις του σε επιστημονική ανασκόπηση, οι δημόσιες δηλώσεις της ηγεσίας του αντανακλούν όλο και περισσότερο πολιτικό και πολιτισμικό σκεπτικισμό απέναντι στις παραδοσιακές υγειονομικές αρχές. Αυτό έχει οδηγήσει σε ανάμεικτη εμπιστοσύνη μεταξύ των ιατρικών εμπειρογνωμόνων, οι οποίοι θεωρούν την επικοινωνία του οργανισμού ασυνεπή με την μακροχρόνια αποστολή του, η οποία βασιζόταν σε δεδομένα.
Συνολικά, αξιολογούμε τον FDA ως κεντροδεξιά-προκατειλημμένο με βάση την έμφαση της ηγεσίας του στη λαϊκιστική δυσπιστία απέναντι στα ιδρύματα υγείας και την υιοθέτηση πολιτικά φορτισμένης ρητορικής. Τον αξιολογούμε ως Μικτά Έγκυρο λόγω της συνεχιζόμενης εξάρτησής του από επιστημονικές διαδικασίες, αλλά με αυξανόμενες ανησυχίες για ασυνεπή επικοινωνία και πολιτικοποιημένη λήψη αποφάσεων.
2) Κέντρα Ελέγχου Νοσημάτων/Centers for Disease Control (CDC)
Πηγή εικόνας: MediaBias/FactCheck
Παρόλο που μεγάλο μέρος των παλαιών πληροφοριών των CDC παραμένει βασισμένο στην επιστήμη, οι νεότερες ανακοινώσεις της πολιτικής του και οι οδηγίες για τα εμβόλια αντικατοπτρίζουν μια αυξανόμενη ανοχή στην ψευδοεπιστήμη και τις πολιτικοποιημένες αφηγήσεις. Αυτός ο συνδυασμός γνήσιας έρευνας με πολιτικά επηρεασμένη ψευδοεπιστήμη αντιπροσωπεύει μια απόκλιση από την παραδοσιακή φιλο-επιστημονική στάση του οργανισμού.
Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) χαρακτηρίζονται ως Αμφισβητούμενα λόγω της πρόσφατης ευθυγράμμισής τους με μια δεξιά προκατειλημμένη κυβερνητική ατζέντα και της αυξανόμενης προώθησης αντιεπιστημονικής προπαγάνδας, θεωριών συνωμοσίας, και ψευδοεπιστήμης υπό την τρέχουσα ηγεσία. Παρόλο που ο οργανισμός συνεχίζει να φιλοξενεί αξιόπιστα ιστορικά δεδομένα και πόρους παρακολούθησης ασθενειών, η τεκμηριωμένη αναφορά του θεωρείται πλέον Μικτή, καθώς η πολιτική επιρροή υπονομεύει όλο και περισσότερο την επιστημονική ακεραιότητα και αντικειμενικότητα του.
Συνοψίζοντας:
- Ο ισχυρισμός προέρχεται από εσωτερικό υπόμνημα του FDA που συντάχθηκε από τον Vinay Prasad και διέρρευσε στον Τύπο, όχι από κάποια επίσημη ανακοίνωση του Οργανισμού
- Το επίμαχο υπόμνημα δεν παραθέτει κανένα επιστημονικό δεδομένο, προκειμένου να υποστηρίξει τον ισχυρισμό, ενώ σε αυτό ο Prasad προβαίνει σε επιπλέον ψευδοεπιστημονικούς ισχυρισμούς
- Λίγες ημέρες μετά τη διαρροή του υπομνήματος, ομάδα ερευνητών του Γραφείου Βιοστατιστικής και Φαρμακοεπαγρύπνησης (OBPV) του FDA προέβη σε σύνταξη δεύτερου εσωτερικού υπομνήματος, στο οποίο διαψεύδουν τους ισχυρισμούς του Prasad
- Οι ερευνητές τονίζουν πως ακολουθώντας πραγματικά κλινικά πρότυπα έρευνας, αντί απλώς να εξετάζουν ακατέργαστα δεδομένα φαρμακοεπαγρύπνησης, ο αριθμός των θανάτων που ενδεχομένως θα μπορούσαν να συνδεθούν με τον εμβολιασμό ήταν από 0 έως 7, ενώ σε κανέναν από αυτούς δεν μπορούσε να τεκμηριωθεί συσχέτιση
Συμπέρασμα
Ο ισχυρισμός δεν προέρχεται από κάποια επίσημη ανακοίνωση αλλά από εσωτερικό υπόμνημα του FDA που διέρρευσε στον Τύπο. Το υπόμνημα συντάχθηκε από τον διευθυντή του Κέντρου Αξιολόγησης και Έρευνας Βιολογικών Προϊόντων του FDA, Vinay Prasad, ωστόσο δεν συνοδεύεται από τα απαραίτητα επιστημονικά δεδομένα. Εκτός από αναλύσεις ερευνητών και επιστημόνων που αναδεικνύουν τον αντιεπιστημονικό χαρακτήρα του υπομνήματος, οι ίδιοι οι ερευνητές του Γραφείου Βιοστατιστικής και Φαρμακοεπαγρύπνησης του FDA, σε μεταγενέστερο υπόμνημα τους, διαψεύδουν τον ισχυρισμό.
Οι ερευνητές τόνισαν πως ο Prasad δεν κοινοποίησε τα απαραίτητα επιστημονικά δεδομένα ούτε στα αρμόδια τμήματα του FDA, ενώ ακολουθώντας κλινική αξιολόγηση, αντί απλά να επικαλούνται ακατέργαστα δεδομένα φαρμακοεπαγρύπνησης, ο πραγματικός αριθμός θανάτων που θα μπορούσαν να συνδεθούν με τον εμβολιασμό είναι από 0 έως 7, ωστόσο κανένας από αυτούς δεν μπορούσε να τεκμηριωθεί ότι οφείλεται στον εμβολιασμό.
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν
- https://www.factcheck.org/2025/12/unpacking-the-fdas-black-friday-vaccine-memo/
- https://www.washingtonpost.com/health/2025/11/29/fda-vaccine-approval-child-covid-deaths/
- https://www.statnews.com/2025/11/29/covid-vaccine-deaths-fda-memo-vinay-prasad/
- https://www.nytimes.com/2025/11/28/health/fda-children-deaths-covid-vaccines.html
- https://x.com/AliRogin/status/1994567973030535301
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41337736/
- https://scholar.google.gr/citations?user=kn7QfjkAAAAJ&hl=en
- https://www.facebook.com/giorgos.pappas.376/posts/pfbid02Jr1AyRJva6SrT6ZbbYn6tJBTpTXrLEjZygkPKAt2pkxpee9FTwnYZBYrrWDA9ANvl
- https://vaers.hhs.gov/data.html
- https://www.researchgate.net/profile/James-Laidler
- https://web.archive.org/web/20060423090641/http://www.neurodiversity.com/weblog/article/14/chelation-autism
- https://democrats-energycommerce.house.gov/sites/evo-subsites/democrats-energycommerce.house.gov/files/evo-media-document/fda.2025.12.5.letter-re-vaccines-final.pdf
- https://www.health.harvard.edu/authors/jeremy-samuel-faust-md-ms
- https://insidemedicine.substack.com/p/scoop-fda-vaccine-chiefs-memo-cited
- https://mediabiasfactcheck.com/about/
- https://mediabiasfactcheck.com/fda-food-and-drug-administration-bias-and-credibility/
- https://mediabiasfactcheck.com/centers-disease-control-prevention-cdc/
