Ψηφιακά κατασκευασμένη εικόνα ΔΕΝ δείχνει λίμνες του ηφαιστείου Kelimutu στο νησί Flores της Ινδονησίας

Το τελευταίο χρονικό διάστημα, εντοπίζονται αναπαραγωγές από χρήστες στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης μιας εικόνας η οποία υποτίθεται ότι αναπαριστά τις λίμνες κρατήρων του ηφαιστείου Kelimutu, στο νησί Flores της Ινδονησίας. Παρόλο που οι φυσικές αυτές λίμνες είναι υπαρκτές, η συγκεκριμένη εικόνα που χρησιμοποιείται για την πλαισίωσή τους είναι κατασκευασμένη από τεχνητή νοημοσύνη.

Στο παρόν άρθρο θα αποδείξουμε ότι η υπό εξέταση εικόνα δεν είναι πραγματική.

Παραδείγματα αναπαραγωγών στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης:

Η εξεταζόμενη εικόνα:

Πλαίσιο

Στο νησί Flores της Ινδονησίας βρίσκεται το ηφαίστειο Kelimutu, στο οποίο πράγματι υπάρχουν τρεις λίμνες στους κρατήρες της κορυφής του, με το νερό κάθε μίας από αυτές να εμφανίζεται με διαφορετικό χρώμα. Ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό τους είναι ότι το χρώμα του νερού τους αλλάζει με τον καιρό, με αποτέλεσμα οι επισκέπτες να μην είναι ποτέ σίγουροι για το χρώμα του νερού που θα αντικρίσουν κατά την επίσκεψή τους. Στην Εικόνα 1 μπορούμε να δούμε μία πραγματική φωτογραφία των λιμνών Kelimutu. 

Τα χρώματα του νερού κυμαίνονται από άσπρο, πράσινο, μπλε, καφέ έως και μαύρο. Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι το 2016, οι λίμνες άλλαξαν χρώμα έξι φορές. Στην Εικόνα 2, μπορούμε να παρατηρήσουμε την εναλλαγή χρωμάτων στα νερά των λιμνών, όπως καταγράφηκαν μέσω του δορυφόρου Landsat 8 της NASA σε διαφορετικά χρονικά διαστήματα.

Οι επιστήμονες αποδίδουν την εναλλαγή αυτή των χρωμάτων στις φουμαρόλες (fumaroles), δηλαδή σε ανοίγματα στην επιφάνεια της Γης από τα οποία εκλύονται ατμός και ηφαιστειακά αέρια, όπως διοξείδιο του θείου και διοξείδιο του άνθρακα. Αυτά τα ανοίγματα μπορούν να προκαλέσουν ανοδικές κινήσεις, με αποτέλεσμα πυκνότερο και πλούσιο σε μέταλλα νερό να ανεβαίνει στην επιφάνεια. 

Άλλος ένας παράγοντας ο οποίος συμβάλλει στην εναλλαγή αυτή των χρωμάτων, είναι και οι ποσότητες οξυγόνου στο νερό. Αυτές οι λίμνες εμφανίζονται πιο μπλε ή πράσινες όταν το ποσοστό οξυγόνου στο νερό είναι μικρό, ενώ πιο κόκκινες και κοντά στο μαύρο όταν οι ποσότητες του οξυγόνου είναι υψηλές.

Τι ισχύει

Σύμφωνα με τις πληροφορίες και τις φωτογραφίες που παραθέσαμε στην προηγούμενη ενότητα, είναι φανερό ότι η εικόνα που χρησιμοποιείται είναι ψηφιακά κατασκευασμένη. Αρχικά, από μία αναζήτηση των λιμνών με τη  λέξη “Kelimutu Lakes” στο Google Earth, μπορούμε να παρατηρήσουμε ότι αυτές στην τροποποιημένη εικόνα διαφέρουν, ως προς την γεωγραφική τους τοποθέτηση, συγκριτικά με τις πραγματικές.

Μπορούμε να παρατηρήσουμε ότι οι λίμνες αυτές στην πραγματικότητα βρίσκονται οι μία δίπλα στην άλλη σε σειρά, σχηματίζοντας μία νοητή ανοικτή καμπύλη. Κάτι τέτοιο δεν απεικονίζεται στην υπό εξέταση εικόνα, καθώς οι τρεις λίμνες έχουν τοποθετηθεί με τέτοιο τρόπο που δίνουν την εντύπωση ότι σχηματίζουν ένα νοητό τρίγωνο. Ακόμη, τα χρώματα που χρησιμοποιούνται, ώστε να απεικονίσουν τα διαφορετικού χρώματος νερά των λιμνών, είναι πιο έντονα από ότι είναι στην πραγματικότητα, σχηματίζοντας μία μη αληθοφανή εικόνα. 

Τέλος, εξετάζοντας την εικόνα με το εργαλείο ανίχνευσης AI περιεχομένου Hive Moderation, αποδεικνύεται ότι η συγκεκριμένη εικόνα αποτελεί υλικό δημιουργημένο από τεχνητή νοημοσύνη και όχι πραγματική φωτογραφία.

Συμπέρασμα

Εικόνα που διαμοιράζεται στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης ως φωτογραφία των λιμνών κρατήρων του ηφαιστείου Kelimutu, στο νησί Flores της Ινδονησίας, αποτελεί δημιούργημα τεχνητής νοημοσύνης. Ύστερα από αναζήτηση πραγματικών φωτογραφιών των υπό εξέταση λιμνών στο διαδίκτυο, αποδεικνύεται ότι η ψηφιακά κατασκευασμένη εικόνα διαφέρει αρκετά από την πραγματικότητα. Ακόμη και από μία αναζήτηση μέσω του Google Earth με λέξεις κλειδιά, αποδεικνύεται ότι μεταξύ πραγματικής φωτογραφίας και ψηφιακά κατασκευασμένης εικόνας υπάρχουν βασικές διαφορές ως προς την γεωγραφική τοποθέτηση των λιμνών. Τέλος, έλεγχος της εν λόγω εικόνας μέσω εργαλείου ανίχνευσης υλικού ΑΙ κατέδειξε πως αυτή δημιουργήθηκε από τεχνητή νοημοσύνη.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1.https://science.nasa.gov/earth/earth-observatory/volcanic-mood-rings-92377/
2.https://www.usgs.gov/news/earthword-fumarole
3.https://www.nationalgeographic.com/travel/article/natural-wonders-asia
4.https://en.wikipedia.org/wiki/Flores
5.https://science.nasa.gov/mission/landsat-8/
6.https://earth.google.com/web/search/Kelimutu+lakes/@-8.76232655,121.81983542,1517.98497776a,5726.05596d,35y,0h,0t,0r/data=CiwiJgokCUCSucdGxT5AEW72Y3D3vT5AGeS65zsCYFtAIYjgkTlEXFtAQgIIAToDCgEwQgIIAEoNCP___________wEQAA?authuser=0