Έχουν σκοτωθεί περισσότεροι άνθρωποι στις διαμαρτυρίες στο Ιράν απ’ ότι στη Γάζα τα τελευταία χρόνια;

Χρήστες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προέβησαν πρόσφατα σε δημοσιεύσεις, με τις οποίες ισχυρίζονται πως οι αρχές του Ιράν σκότωσαν περισσότερους ανθρώπους στις πρόσφατες διαμαρτυρίες απ’ ότι το Ισραήλ στη Γάζα από τον Οκτώβριο του 2023. Οι εκτιμήσεις των θανάτων όμως σε κάθε μια από τις δύο περιπτώσεις δείχνουν πως τα νούμερα είναι διαφορετικά.

Παραδείγματα αναπαραγωγών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

Τι ισχύει

Οι ακριβείς αριθμοί των θανάτων είναι, και στις δύο περιπτώσεις, αντικείμενο πολιτικής διαφωνίας μεταξύ των εκάστοτε αντικρουόμενων πλευρών, μεταξύ Ισραήλ – Παλαιστίνης και ιρανικής κυβέρνησης – αντιπολίτευσης αντίστοιχα.

Παρότι το Ισραήλ για πολύ καιρό απέρριπτε τους αριθμούς νεκρών που δημοσίευε το Υπουργείο Υγείας της Γάζας, το οποίο ελέγχεται από τη Χαμάς, βλέποντας πολιτική σκοπιμότητα με σκοπό την εκβίαση αλληλεγγύης από τη διεθνή κοινότητα και κατηγορώντας τη Χαμάς για προπαγάνδα, στα τέλη Ιανουαρίου του 2026 οι αρχές του Κράτους του Ισραήλ δέχθηκαν πως ο αριθμός των νεκρών Παλαιστινίων (The Jerusalem Post, Haaretz) ξεπερνά τους 71.000, μέγεθος που συμφωνεί και με τις εκτιμήσεις των Ηνωμένων Εθνών.

Αξίζει να σημειωθεί πως ο παραπάνω αριθμός αφορά μόνο τους “άμεσους” θανάτους, και δεν συμπεριλαμβάνει αγνοούμενους, νεκρούς κάτω από ερείπια που δεν έχουν συλλεχθεί τα πτώματά τους και νεκρούς από ασιτία. Για τους τελευταίους, ορισμένες πρόσφατες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για πάνω από 10.000 άτομα, αν και μόνο 463 περιπτώσεις εξ αυτών έχουν διασταυρωθεί. Άλλες εκτιμήσεις τοποθετούν τον συνολικό αριθμό των νεκρών ακόμη ψηλότερα, όπως αυτή η μελέτη, σύμφωνα με την οποία το σύνολο των νεκρών έχει ξεπεράσει τις 100.000 ήδη από το τέλος του 2024. Σε κάθε περίπτωση, μπορούμε να εκτιμήσουμε με αρκετή ασφάλεια έναν αριθμό γύρω στους 80.000 νεκρούς μέσα στους περίπου 28 μήνες από την έναρξη του πολέμου Ισραήλ – Γάζας τον Οκτώβριο του 2023 μέχρι και σήμερα.

Από την άλλη, στο Ιράν τα πράγματα είναι αρκετά διαφορετικά. Το κύμα διαμαρτυριών ξεκίνησε στις τελευταίες μέρες του 2025 και, παρότι το κίνημα κατά του καθεστώτος της χώρας θεωρείται πως βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη, οι διαμαρτυρίες έχουν σε μεγάλο βαθμό κατασταλεί μετά τις 16 Ιανουαρίου 2026. Εδώ οι εκτιμήσεις είναι αρκετά πιο “άγουρες” και το περιθώριο σφάλματος μεταξύ των εκτιμήσεων μεγαλύτερο. Ο οργανισμός ακτιβιστών στο Ιράν “HRANA” υπολογίζει πως οι επιβεβαιωμένοι νεκροί από το καθεστώς πλησιάζουν τους 7.000, ωστόσο οι ανεπίσημες (ακόμα) εκτιμήσεις φτάνουν, ή και ξεπερνούν, τον αριθμό των 30.000.

Από τα παραπάνω είναι εμφανώς πως, όσο μεγάλος κι αν είναι ο αριθμός των νεκρών στο Ιράν, συνυπολογίζοντας επίσης και το πολύ μικρό χρονικό διάστημα όπου οι θάνατοι έλαβαν χώρα, τα απόλυτα νούμερα μεταξύ Γάζας και Ιράν δεν αφήνουν περιθώρια για παρερμηνείες: ανάλογα με τις εκτιμήσεις που χρησιμοποιεί κάποιος, οι νεκροί της Γάζας είναι από υπερδιπλάσιοι μέχρι και υπερδεκαπλάσιοι αυτών του Ιράν.

Συμπέρασμα

Οι αριθμοί δεν υποστηρίζουν τον ισχυρισμό. Παρότι είναι αδύνατον να ξέρουμε τα ακριβή νούμερα των θανάτων, όλες οι εκτιμήσεις τοποθετούν τον αριθμό θανάτων στη Γάζα κατά πολύ υψηλότερα από τον αντίστοιχο του Ιράν.