Δύο εικόνες δημιουργημένες με ΤΝ διακινούνται ως αυθεντικές από το χτύπημα του Ιράν προς το αμερικανικό ραντάρ στο Κατάρ

Δύο εικόνες διαμοιράστηκαν σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ιστοσελίδες, με τον ισχυρισμό ότι δείχνουν συνέπειες ιρανικού χτυπήματος στο αμερικανικό ραντάρ AN/FPS-132 που βρίσκεται στο Κατάρ, στο τέλος του Φεβρουαρίου και τις αρχές Μαρτίου του 2026.

Ωστόσο αμφότερες οι εικόνες δεν είναι αυθεντικές και δημιουργήθηκαν με τη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης όπως θα αναλύσουμε παρακάτω.

Αναπαραγωγές σε ιστοσελίδες: parapolitika.gr, pronews.gr, iranea.gr

Παραδείγματα αναπαραγωγών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

Πλαίσιο

Ιρανικές πηγές ανέφεραν πως το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου 2026 η χώρα της Μέσης Ανατολής χτύπησε και κατέστρεψε το σύστημα ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης AN/FPS-132 των ΗΠΑ στην αεροπορική βάση Αλ-Ουντέιντ στο Κατάρ, αξίας 1,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Το Κατάρ το επιβεβαίωσε αναφέροντας πως το ραντάρ χτυπήθηκε και υπέστη ζημιές. Ο Λευκός Οίκος και αξιωματούχοι του Πενταγώνου ανέφεραν ότι εξαπολύθηκαν ιρανικές επιθέσεις κατά αμερικανικών υποδομών στο Κατάρ και ότι ορισμένοι πύραυλοι αναχαιτίστηκαν, ωστόσο δεν έχουν αναφέρει δημόσια το μέγεθος της ζημιάς.

Ο Αμερικανός στρατηγός Νταν Κέιν, πρόεδρος του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, επιβεβαίωσε το περιστατικό σε ενημέρωση την Τετάρτη 4 Μαρτίου 2026, χωρίς να διευκρινίσει ποιος ήταν ο στόχος των ιρανικών βομβαρδιστικών. Μέχρι τη στιγμή σύνταξης του παρόντος άρθρου δεν είναι σίγουρο εάν χτυπήθηκε και τι ζημιές φέρει η εν λόγω εγκατάσταση.

Τι ισχύει

Εικόνα 1

Η πρώτη υπό εξέταση εικόνα υποτίθεται πως αποτυπώνει το “πριν” και το μετά του ιρανικού χτυπήματος στο ραντάρ των ΗΠΑ στο Κατάρ. Τον εν λόγω ισχυρισμό αναπαρήγαγε στις 28 Φεβρουαρίου 2026 και ο χρήστης του X, “Lord Bebo”, που έχει διαμοιράσει πολλές φορές ψευδείς ισχυρισμούς στο παρελθόν (εδώ, εδώ κι εδώ). Την εικόνα δημοσίευσαν και οι Tehran Times την ίδια ημέρα στο X, συγκεντρώνοντας περίπου 1 εκατομμύριο προβολές.

Όπως φαίνεται παραπάνω, χρήστες προσέθεσαν Σημειώσεις Κοινότητας (Community Notes) που οδηγούν σε διάψευση της εικόνας από τον ελεγκτή γεγονότων, Tal Hagin, ο οποίος αναφέρει πως η εικόνα στα αριστερά έχει ληφθεί από τις 10 Φεβρουαρίου 2025 και αποτελεί στιγμιότυπο οθόνης από το Google Earth.

Στις 28 Φεβρουαρίου 2026, πράγματι αναφέρθηκαν επιθέσεις με πυραύλους και drones στην περιοχή. Μια προσεκτική σύγκριση αποκαλύπτει ακριβή ταύτιση ως προς την τοποθεσία, τους τύπους οχημάτων και τη θέση τους. Ένα λευκό όχημα σταθμευμένο στον παράδρομο ακριβώς κάτω από τον θόλο εμφανίζεται και στις δύο εικόνες, μαζί με δύο άλλα οχήματα, ένα λευκό και ένα μαύρο στον ίδιο δρόμο, έχοντας πανομοιότυπες γωνίες και αποστάσεις.

Παράλληλα, όπως προαναφέραμε, η εικονιζόμενη τοποθεσία είναι στο Μπαχρέιν, και όχι στο Κατάρ όπως υποστηρίζεται στον ισχυρισμό, και πιο συγκεκριμένα πρόκειται για την περιοχή Al-Juffair στη Μανάμα, στις συντεταγμένες 26°12′25″N 50°36′35″E. Εκεί εδράζεται η Ναυτική Βάση του Μπαχρέιν (ή NSA Bahrain), η οποία είναι μια βάση του Πολεμικού Ναυτικού των Ηνωμένων Πολιτειών που βρίσκεται στο Βασίλειο του Μπαχρέιν και φιλοξενεί το Κεντρικό Διοικητήριο των Ναυτικών Δυνάμεων και τον Πέμπτο Στόλο των ΗΠΑ.

Η εικόνα στα δεξιά, που φέρεται να δείχνει τις συνέπειες των ιρανικών επιθέσεων στην αεροπορική βάση Al-Udeid, παρουσιάζει σημαντικές δομικές διαφορές σε σύγκριση με την αρχική εικόνα στα αριστερά, επιβεβαιώνοντας ότι δημιουργήθηκε με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.

Αξίζει να προστεθεί πως από ανάρτηση του Christiaan Triebert των New York Times στο X βλέπουμε μέσω δορυφόρου τα πραγματικά πλάνα από τις συνέπειες της ιρανικής επίθεσης στη Μανάμα του Μπαχρέιν, στο παρακάτω βίντεο:

Τον ισχυρισμό με την εν λόγω εικόνα κατέρριψαν και διεθνείς οργανισμοί ελέγχου γεγονότων (εδώ, εδώ κι εδώ).

Εικόνα 2

Αναλύοντας τη δεύτερη εικόνα που διαμοιράστηκε με τον ισχυρισμό ότι απεικονίζει το χτυπημένο αμερικανικό ραντάρ στο Κατάρ, βλέπουμε πως αυτή εμφανίστηκε αρχικά σε ανάρτηση του λογαριασμού @iranin_arabic στο X, ωστόσο, έπειτα διαγράφηκε. Η λεζάντα ανέγραφε στα αραβικά:

Δυστυχώς, αυτό είναι μόνο η αρχή.

Στην πραγματικότητα, η εξεταζόμενη εικόνα δεν εμφανίζει την πραγματική εγκατάσταση ραντάρ κοντά στο Lehnaizeeba του Κατάρ. Αυτή η εγκατάσταση ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης στις συντεταγμένες (25°42’25.4″N 51°15’12.0″E) βρίσκεται και στους χάρτες της Google (παρακάτω).

Αναζητώντας περαιτέρω υλικό της μονάδας ραντάρ βρίσκουμε οπτική απεικόνισή (προσομοίωση) της στο άρθρο ανακοίνωσης της σύμβασης για την εγκατάστασή της, από τον Μάρτιο του 2017.

Βλέποντας κι άλλες απεικονίσεις της μονάδας, παρατηρούνται σημαντικές διαφορές με την εξεταζόμενη εικόνα που κινούν την υποψία πως πρόκειται για μη αυθεντικό περιεχόμενο. Για παράδειγμα, το αληθινό ραντάρ αποτελεί τμήμα ενός πολύ μεγαλύτερου ορθογώνιου κτιρίου, ενώ στη γύρω περιοχή υπάρχουν αρκετά ακόμη κτίρια και ασφαλτοστρωμένοι δρόμοι.

Ακολούθως, χρησιμοποιήσαμε εργαλεία ανίχνευσης AI εικόνων όπως το Hive Moderation το οποίο εξήγαγε το συμπέρασμα πως η εικόνα έχει παραχθεί μέσω τεχνητής νοημοσύνης κατά 96,4%.

Ενημερωτικές ιστοσελίδες όπως το parapolitika.gr, χρησιμοποίησαν την εν λόγω εικόνα συνοδεύοντας την είδηση της επίθεσης στο αμερικανικό ραντάρ στο Κατάρ.

Τέλος, τον ισχυρισμό κατέρριψε και ο οργανισμός ελέγχου γεγονότων, Lead Stories. Εν μέσω της σοβαρής πολεμικής κρίσης στη Μέση Ανατολή, πληθώρα πλαστού ή άσχετου περιεχομένου και ψευδών ισχυρισμών διακινείται στο διαδίκτυο, όπως έχουμε αναφέρει και σε παλαιότερα άρθρα (εδώ, εδώ κι εδώ).

Συμπέρασμα

Οι δύο εικόνες που διαμοιράστηκαν πρόσφατα, δήθεν δείχνοντας τις συνέπειες ιρανικών επιθέσεων στην αμερικανική στρατιωτική βάση Αλ-Ουντέιντ στο Κατάρ, έχουν δημιουργηθεί με τη χρήση ΤΝ. Στην πρώτη εικόνα παρατίθεται σύγκριση πριν και μετά την επίθεση, ωστόσο η εικόνα που απεικονίζει το πριν προέρχεται από την Μανάμα του Μπαχρέιν και όχι το Κατάρ και έχει ληφθεί από τον Φεβρουάριο του 2025 μέσω του Google Earth. Το δεύτερο μισό της εικόνας που απεικονίζει τις συνέπειες της επίθεσης έχει δομικές διαφορές και στοιχεία που καταδεικνύουν ότι πρόκειται για μη αυθεντικό υλικό.

Η δεύτερη εικόνα που δείχνει το επίγειο αμερικανικό ραντάρ AN/FPS-132 Block 5 να φλέγεται, έχει επίσης παραχθεί με τεχνητή νοημοσύνη, καθότι παρουσιάζει σημαντικές διαφορές με την αυθεντική μονάδα, ενώ το ίδιο συμπέρασμα βγαίνει και από εξέταση της εικόνας σε εργαλεία ανίχνευσης AI περιεχομένου.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1.https://www.aa.com.tr/en/americas/us-lost-nearly-2b-worth-of-military-equipment-in-first-4-days-of-strikes-against-iran/3849091#
2.https://www.armyrecognition.com/news/army-news/2026/iran-claims-destruction-of-an-fps-132-radar-in-qatar-used-for-u-s-missile-warning#google_vignette
3.https://www.wpafb.af.mil/News/Article-Display/Article/1114608/hanscom-awards-1-billion-for-qatars-new-radar/
4.https://www.google.com/maps/place/25%C2%B042’25.4%22N+51%C2%B015’12.0%22E/@25.7070556,51.2533333,490m/data=!3m2!1e3!4b1!4m4!3m3!8m2!3d25.7070556!4d51.2533333?entry=ttu&g_ep=EgoyMDI2MDMwMi4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D
5.https://earth.google.com/web/search/26%C2%B012%E2%80%B225%E2%80%B3N+50%C2%B036%2735%22E/@0,0,0a,22251752.77375655d,35y,0h,0t,0r/data=CiwiJgokCSD9530eOjRAER_9530eOjTAGdvB-6rhVUlAIZhCZNXIiEnAQgIIAToDCgEwQgIIAEoNCP___________wEQAA?authuser=0
6.https://x.com/talhagin/status/2027770026053308666?s=20