Προϊόν AI η εικόνα ιρανικού πυραύλου με το μήνυμα: «Στη μνήμη των θυμάτων του νησιού Έπσταϊν»

Τον Μάρτιο του 2026, εν μέσω των συνεχιζόμενων συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή, κυκλοφόρησε μία εικόνα σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης με τον ισχυρισμό ότι δείχνει έναν ιρανικό πύραυλο που επάνω του αναγράφηκε: «Στη μνήμη των θυμάτων του νησιού Έπσταϊν». Όπως θα εξετάσουμε στο παρόν άρθρο, ωστόσο, η εικόνα αυτή δεν είναι πραγματική αλλά προϊόν εργαλείου τεχνητής νοημοσύνης.

Τον ισχυρισμό, συνοδεία της επεξεργασμένης εικόνας, διατύπωσε μέσω της πλατφόρμας X και ο δημοσιογράφος Θανάσης Αυγερινός.

Παραδείγματα αναπαραγωγών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: 

Τι ισχύει 

Αναρτήσεις του ισχυρισμού από προφίλ του εξωτερικού στο X συγκέντρωσαν εκατομμύρια προβολές (εδώ κι εδώ).

Ο ισχυρισμός αναφέρεται στο νησί Λιτλ Σεντ Τζέιμς, γνωστό και ως το “Νησί του Έπσταϊν”. Πρόκειται για ένα μικρό ιδιωτικό νησί στις Αμερικανικές Παρθένους Νήσους, στην Καραϊβική, το οποίο έγινε παγκοσμίως γνωστό ως το κέντρο ενός εκτεταμένου δικτύου σεξουαλικής εκμετάλλευσης ανηλίκων από τον Αμερικανό χρηματιστή Τζέφρι Έπσταϊν. Κατά τη διάρκεια του Δεκεμβρίου 2025 και στις αρχές του 2026, ήρθαν στο φως νέες φωτογραφίες και βίντεο από το εσωτερικό της έπαυλης και του νησιού, ενώ άρχισαν να αποκαλύπτονται εκ νέου αρχεία του που περιλάμβαναν ονόματα πολιτικών και διασημοτήτων (εδώ κι εδώ).

Παρατηρώντας αρχικά την εξεταζόμενη εικόνα, διακρίνεται στο κέντρο της το υδατογράφημα @Iranian_Militarism. Μέσω αντίστροφης αναζήτησης εικόνας, εντοπίζουμε την εικόνα αναρτημένη σε κανάλι στο Telegram με το ίδιο όνομα, στις 10 Μαρτίου 2026. 

Ενσωματώσαμε την εικόνα στο Google Lens για να μεταφράσουμε το κείμενο από τα περσικά.

Σύμφωνα με ανάλυση του εργαλείου τεχνητής νοημοσύνης της Google, Gemini, η εικόνα έχει επεξεργαστεί μέσω AI. Αυτό εντοπίζεται μέσω ψηφιακού υδατογραφήματος που προσθέτει η Google στο περιεχόμενο που δημιουργείται ή παράγεται με τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης της.

Η εικόνα αυτή δεν είναι αληθινή. Σύμφωνα με την τεχνολογία SynthID, η εικόνα αυτή έχει δημιουργηθεί ή τροποποιηθεί με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης (AI) της Google. Επιπλέον, οπτική ανάλυση και έλεγχος γεγονότων (fact-checking) επιβεβαιώνουν τα εξής:

Το κείμενο: Η επιγραφή στα περσικά (Φαρσί) πάνω στον πύραυλο γράφει «به یاد قربانیان جزیره اپستین», που μεταφράζεται ως «Στη μνήμη των θυμάτων του νησιού Έπσταϊν».

Προέλευση: Η συγκεκριμένη εικόνα έχει κυκλοφορήσει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως μέρος μιας σειράς επεξεργασμένων ή εξ ολοκλήρου κατασκευασμένων εικόνων. Οργανισμοί ελέγχου ειδήσεων (όπως το Snopes) έχουν ήδη ταυτοποιήσει την εικόνα ως προϊόν τεχνητής νοημοσύνης, σημειώνοντας ότι υπάρχουν τεχνικές ασυνέπειες στην εμφάνιση του πυραύλου σε σχέση με τα πραγματικά μοντέλα που χρησιμοποιεί το Ιράν.

Ανάλυση του εργαλείου ανίχνευσης AI περιεχομένου, Hive Moderation, δίνει πιθανότητες 89,7% η εικόνα να έχει επεξεργαστεί μέσω εργαλείου τεχνητής νοημοσύνης. 

Η εξεταζόμενη εικόνα προέρχεται από παραποίηση άλλης, AI generated εικόνας

Αντίστροφη αναζήτηση της εικόνας μας οδηγεί σε διαφορετικές εκδοχές της εικόνας χωρίς το μήνυμα για το νησί του Έπσταϊν.

Η εικόνα αυτή κυκλοφόρησε στις αρχές Φεβρουαρίου του 2026 (εδώ, εδώ κι εδώ), μερικές εβδομάδες πριν την έναρξη των πρόσφατων συγκρούσεων μετά την επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν και τη δολοφονία του ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Η εικόνα αυτή συνδέθηκε με την ανάπτυξη του εξαιρετικά βαρέος βαλλιστικού πυραύλου μεσαίου βεληνεκούς (IRBM) Khorramshahr-4 από το Σώμα Ισλαμικής Επαναστατικής Φρουράς (IRGC), γνωστότερου ως “Φρουροί της Επανάστασης”.

Εξετάζοντας και αυτή την εικόνα με το Gemini της Google, διαπιστώνουμε πως πρόκειται για μη αυθεντικό υλικό που έχει κατασκευαστεί ή επεξεργαστεί με τη χρήση ΤΝ.

Παρόλο που δεν έχει το κείμενο που είδαμε στην προηγούμενη, δεν είναι πραγματική. Σύμφωνα με την τεχνολογία SynthID, η εικόνα αυτή έχει δημιουργηθεί ή τροποποιηθεί με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης (AI) της Google.

Αυτή η έκδοση της εικόνας φαίνεται να είναι η «βάση» πάνω στην οποία προστέθηκε το κείμενο στην προηγούμενη περίπτωση. Αν την παρατηρήσετε προσεκτικά, υπάρχουν ορισμένα σημάδια που μαρτυρούν την ψηφιακή της προέλευση:

Υφές και λεπτομέρειες: Ορισμένα σημεία του οχήματος και του πυραύλου φαίνονται ασυνήθιστα λεία ή «θολά» με τρόπο που χαρακτηρίζει τις εικόνες που παράγονται από AI.

Φωτισμός: Οι αντανακλάσεις του φωτός στα μεταλλικά μέρη δεν συμβαδίζουν απόλυτα με τις φωτεινές πηγές που φαίνονται στον χώρο.

Αναζητώντας την εικόνα που κυκλοφόρησε τον Φεβρουάριο του 2026, δεν εντοπίζεται σε κανένα αξιόπιστο δημοσίευμα που να αναφέρεται στον Khorramshahr-4. Διαθέσιμες φωτογραφίες και βίντεο από τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν (εδώ) δείχνουν ότι ο πύραυλος Khorramshahr-4 ήταν είτε μαύρος με κίτρινο ρύγχος, είτε κίτρινος-μπεζ με μαύρο ρύγχος και χρησιμοποιούσε διαφορετικό όχημα εκτόξευσης (εδώ κι εδώ). 

Τέλος, τον ισχυρισμό κατέρριψαν διεθνείς οργανισμοί ελέγχου γεγονότων (εδώ, εδώ κι εδώ). 

Συμπέρασμα 

Η εξεταζόμενη εικόνα δεν είναι πραγματική. Αποτελεί επεξεργασμένο υλικό μέσω εργαλείου τεχνητής νοημοσύνης της Google. Πηγή της είναι ιρανικό κανάλι στο Telegram που την δημοσίευσε στις 10 Μαρτίου 2026. Εκδοχή της εικόνας, χωρίς την φράση στα περσικά για το νησί του Έπσταϊν πάνω στον βαλλιστικό πύραυλο, είχε κυκλοφορήσει από τις αρχές Φεβρουαρίου 2026, προτού ξεσπάσει η πρόσφατη κρίση στη Μέση Ανατολή. Η εικόνα υποτίθεται ότι έδειχνε τον νέο πύραυλο μεσαίου βεληνεκούς Khorramshahr-4, ωστόσο και η συγκεκριμένη είναι κατασκευασμένη μέσω AI, σύμφωνα με το Gemini της Google που αναγνωρίζει ψηφιακό υδατογράφημα σε τέτοιου είδους περιεχόμενο. 

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1.https://www.facebook.com/reel/1711550306493025
2.https://www.facebook.com/watch/?v=1619584995211948
3.https://missilethreat.csis.org/missile/khorramshahr/#:~:text=Khorramshahr%20missile%20paraded%20in%20September%202017.%20Photo%3A%20Tasnim%20News%20Agency
4.https://vocal.media/theSwamp/how-does-iran-s-khorramshahr-4-missile-change-the-war-equation
5.https://defensefeeds.com/military-tech/army/ballistic-missiles/khorramshahr-4/